Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 3 (σελ. 183-184) – ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΕΙΣ – ΠΡΟΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 3
Αναλυτικές λύσεις των 23 ερωτήσεων του κεφαλαίου 3 (Έκδοση οικοδομικής άδειας).
Άσκηση 1 — Ορισμός της οικοδομικής άδειας
Ερώτηση: Τι καλείται οικοδομική άδεια;
Απάντηση:
-
Ο ορισμός (σελ. 127): Σύμφωνα με το άρθρο 1 του προεδρικού διατάγματος που εκδόθηκε στις 8 - 7 - 1993 (ΦΕΚ 795 / Δ) ως οικοδομική άδεια μπορεί να χαρακτηριστεί η διοικητική πράξη η οποία επιτρέπει την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών σε οικόπεδο ή γήπεδο σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις.
Τα δύο σημεία στα οποία στέκεται το βιβλίο (σελ. 127): 1. Ο χαρακτηρισμός της ως διοικητικής πράξης: Η οικοδομική άδεια είναι διοικητική πράξη η οποία επιτρέπει την εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών, χωρίς να δίνει κανένα έννομο δικαίωμα επί της ιδιοκτησίας του οικοπέδου σε αυτόν στον οποίο χορηγήθηκε. Το παράδειγμα (σελ. 127): δύο γονείς, ιδιοκτήτες ενός οικοπέδου, μπορούν να εκδώσουν την οικοδομική άδεια στο όνομα του παιδιού τους, χωρίς αυτό να αποκτά κανένα δικαίωμα επί της ιδιοκτησίας του οικοπέδου. 2. Οι ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις: εκφράζουν την οργανωμένη προσπάθεια του Κράτους να κατευθύνει σωστά την οικιστική ανάπτυξη των τόπων διαμονής, εργασίας και αναψυχής των πολιτών του.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ──────────────────────────────────────────────────── ΑΔΕΙΑ να χτίσεις ΤΙΤΛΟΣ ιδιοκτησίας έλεγχος ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ απόδειξη ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ διοικητική πράξη εμπράγματο δικαίωμαΟ χαρακτηρισμός της χρήσης (σελ. 128): Στην οικοδομική άδεια χαρακτηρίζεται και η χρήση του κτιρίου (π.χ. κατοικία, κατάστημα, αποθήκη, βιομηχανικός χώρος, κ.λπ.). Για να γίνει αλλαγή της χρήσης ενός κτιρίου απαιτείται νέα οικοδομική άδεια. Το παράδειγμα του βιβλίου (σελ. 128): αν ο πρώτος όροφος μιας κατοικίας γίνει φροντιστήριο, Πρέπει για το συγκεκριμένο τμήμα της κατασκευής να εκδοθεί νέα οικοδομική άδεια που θα καθορίζει τη νέα του χρήση ως φροντιστηρίου. Γιατί έχει σημασία η χρήση: κάθε χρήση έχει διαφορετικές απαιτήσεις — πυροπροστασίας, θέσεων στάθμευσης, ηχομόνωσης, προσβασιμότητας. Ένα κτίριο νόμιμο ως κατοικία μπορεί να είναι αυθαίρετο ως φροντιστήριο, χωρίς να έχει αλλάξει ούτε ένα τούβλο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο και το προεδρικό διάταγμα του χίλια εννιακόσια ενενήντα τρία, οικοδομική άδεια είναι η διοικητική πράξη η οποία επιτρέπει την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών σε οικόπεδο ή γήπεδο σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις. Δύο σημεία του ορισμού έχουν σημασία. Πρώτον, ότι είναι διοικητική πράξη, δηλαδή επιτρέπει την εκτέλεση των εργασιών χωρίς να δίνει κανένα έννομο δικαίωμα επί της ιδιοκτησίας του οικοπέδου σε αυτόν στον οποίο χορηγήθηκε· χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα δύο γονέων που εκδίδουν την άδεια στο όνομα του παιδιού τους, χωρίς εκείνο να αποκτά δικαίωμα στο οικόπεδο. Δεύτερον, ότι οι πολεοδομικές διατάξεις εκφράζουν την οργανωμένη προσπάθεια του Κράτους να κατευθύνει σωστά την οικιστική ανάπτυξη. Στην άδεια χαρακτηρίζεται και η χρήση του κτιρίου, οπότε για αλλαγή χρήσης απαιτείται νέα οικοδομική άδεια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 2 — Χρονική διάρκεια της άδειας για διώροφη κατοικία
Ερώτηση: Να αναφέρετε τη χρονική διάρκεια που έχει η οικοδομική άδεια βάσει της οποίας θα ανεγερθεί διώροφη κατοικία.
Απάντηση:
-
Απάντηση: τέσσερα (4) έτη.
Η τεκμηρίωση (σελ. 128): Οι οικοδομικές άδειες αν δεν ανακληθούν ή δεν ακυρωθούν ισχύουν μέχρι να περατωθούν οι εργασίες της κατασκευής και για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών.
Οι εξαιρέσεις (σελ. 128):
ΕΙΔΟΣ ΑΔΕΙΑΣ ΙΣΧΥΣ ───────────────────────────────────────────────────── ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ (και η διώροφη κατοικία) 4 έτη ✔ κατεδάφιση, επιχωμάτωση, εκσκαφές 6 μήνες ξενοδοχεία > 300 κλίνες 6 έτη βιομηχανικά κτίρια > 5.000 m2 ή > 15.000 m3 6 έτηΓιατί η διώροφη κατοικία ανήκει στον γενικό κανόνα: δεν είναι ούτε άδεια κατεδάφισης/εκσκαφής, ούτε ξενοδοχείο άνω των 300 κλινών, ούτε βιομηχανικό κτίριο των παραπάνω μεγεθών. Άρα ισχύει η τετραετία. Η παράταση λόγω αναγκαστικής διακοπής (σελ. 128): Εάν διακοπούν οι οικοδομικές εργασίες ενώ ισχύει η οικοδομική άδεια χωρίς να οφείλεται η διακοπή σε υπαιτιότητα του ενδιαφερομένου (διακοπή λόγω εύρεσης αρχαιοτήτων κ.λπ.) παρατείνεται η ισχύς της άδειας για όσο χρονικό διάστημα διήρκεσε η διακοπή της. Τι γίνεται αν λήξει (σελ. 128): Αν, με τη λήξη της χρονικής ισχύος της οικοδομικής άδειας, δεν έχουν περατωθεί οι εργασίες της κατασκευής πρέπει να γίνει αναθεώρησή της για να παραταθεί η χρονική της διάρκεια. Η λογική των διαφορετικών προθεσμιών: η προθεσμία είναι ανάλογη του χρόνου που εύλογα απαιτεί το έργο. Μια κατεδάφιση ή εκσκαφή ολοκληρώνεται σε εβδομάδες — γι' αυτό οι 6 μήνες. Ένα μεγάλο ξενοδοχείο ή βιομηχανικό συγκρότημα χρειάζεται χρόνια — γι' αυτό τα 6 έτη. Η προσοχή στη διατύπωση: το βιβλίο λέει «μέχρι να περατωθούν οι εργασίες … ΚΑΙ για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών» — η άδεια δηλαδή «καίγεται» στην τετραετία ακόμη κι αν οι εργασίες δεν έχουν καν αρχίσει.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η οικοδομική άδεια για διώροφη κατοικία έχει χρονική διάρκεια τεσσάρων ετών, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα του βιβλίου, κατά τον οποίο οι οικοδομικές άδειες, αν δεν ανακληθούν ή δεν ακυρωθούν, ισχύουν μέχρι να περατωθούν οι εργασίες και για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών. Εξαίρεση αποτελούν οι άδειες κατεδάφισης, επιχωμάτωσης και εκσκαφών, που ισχύουν έξι μήνες, καθώς και οι άδειες για ξενοδοχειακές μονάδες άνω των τριακοσίων κλινών και για βιομηχανικές εγκαταστάσεις με εμβαδόν άνω των πέντε χιλιάδων τετραγωνικών ή όγκο άνω των δεκαπέντε χιλιάδων κυβικών μέτρων, που ισχύουν έξι έτη. Η διώροφη κατοικία δεν εμπίπτει σε καμία εξαίρεση, οπότε ισχύει η τετραετία. Αν οι εργασίες διακοπούν χωρίς υπαιτιότητα του ενδιαφερομένου, όπως σε εύρεση αρχαιοτήτων, η ισχύς παρατείνεται για όσο διήρκεσε η διακοπή, ενώ αν λήξει χωρίς να έχουν περατωθεί οι εργασίες απαιτείται αναθεώρηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 3 — Πότε απαιτείται αναθεώρηση της άδειας
Ερώτηση: Να αναφέρετε τις περιπτώσεις για τις οποίες απαιτείται η αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας.
Απάντηση:
-
Η πρώτη περίπτωση — η παράταση (σελ. 128): Αν, με τη λήξη της χρονικής ισχύος της οικοδομικής άδειας, δεν έχουν περατωθεί οι εργασίες της κατασκευής πρέπει να γίνει αναθεώρησή της για να παραταθεί η χρονική της διάρκεια.
Οι υπόλοιπες περιπτώσεις (σελ. 128-129) — Εκτός από την αναθεώρηση που κάνουμε για να παραταθεί η χρονική διάρκεια της οικοδομικής άδειας, μπορούμε να προβούμε σε αναθεώρησή της, όσο είναι ακόμη σε χρονική ισχύ, για τους παρακάτω λόγους:
● Αλλαγή του επιβλέποντος μηχανικού ● Αλλαγή του ονόματος στο οποίο εκδόθηκε η άδεια ● Ολική ή μερική τροποποίηση των μελετών της οικοδομικής άδειας ● Αλλαγές στο στάδιο της κατασκευής του έργου σε σχέση με την εκδοθείσα άδεια ● Αύξηση του συντελεστή δόμησης σε σχέση με την οικοδομική άδεια ● Αύξηση του όγκου της οικοδομής σε σχέση με την οικοδομική άδεια ● Αλλαγή χρήσης της κατασκευήςΗ ομαδοποίησή τους:
ΤΥΠΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ (πρόσωπα, χρόνος) → παράταση διάρκειας · αλλαγή μηχανικού · αλλαγή ονόματος ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ (το ίδιο το κτίριο) → τροποποίηση μελετών · αλλαγές στην κατασκευή → αύξηση συντελεστή δόμησης · αύξηση όγκου → ΑΛΛΑΓΗ ΧΡΗΣΗΣΗ κρίσιμη προϋπόθεση: η αναθεώρηση γίνεται όσο η άδεια είναι ακόμη σε χρονική ισχύ. Αν έχει λήξει, το ζήτημα είναι διαφορετικό. Γιατί κάθε μία απαιτεί αναθεώρηση: η άδεια είναι δεσμευτικό έγγραφο που περιγράφει συγκεκριμένο έργο, από συγκεκριμένους μηχανικούς, για συγκεκριμένο πρόσωπο. Κάθε απόκλιση από αυτά που περιγράφει την καθιστά ανακριβή — και το κτίσμα, στο μέτρο της απόκλισης, αυθαίρετο. Η σύνδεση με τα αυθαίρετα (σελ. 130): Κάθε κατασκευή η οποία εκτελείται χωρίς οικοδομική άδεια ή κατασκευάζεται βάσει οικοδομικής άδειας που έχει ανακληθεί, καθώς και όταν γίνονται υπερβάσεις της οικοδομικής άδειας ή ακόμα και αλλαγή χρήσης, χαρακτηρίζεται αυθαίρετη. Η αναθεώρηση είναι δηλαδή ο νόμιμος τρόπος να γίνει μια αλλαγή που διαφορετικά θα ήταν αυθαιρεσία. Η προσοχή στην «αλλαγή χρήσης»: εμφανίζεται και ως λόγος αναθεώρησης (σελ. 129) και ως λόγος για νέα άδεια (σελ. 128: Για να γίνει αλλαγή της χρήσης ενός κτιρίου απαιτείται νέα οικοδομική άδεια). Η διαφορά είναι πρακτική: κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας γίνεται αναθεώρηση· σε αποπερατωμένο κτίριο απαιτείται νέα άδεια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρώτη περίπτωση αναθεώρησης είναι η παράταση της χρονικής διάρκειας, όταν με τη λήξη της ισχύος δεν έχουν περατωθεί οι εργασίες. Εκτός από αυτήν, όσο η άδεια είναι ακόμη σε ισχύ, αναθεώρηση απαιτείται για αλλαγή του επιβλέποντος μηχανικού, για αλλαγή του ονόματος στο οποίο εκδόθηκε η άδεια, για ολική ή μερική τροποποίηση των μελετών, για αλλαγές στο στάδιο της κατασκευής σε σχέση με την εκδοθείσα άδεια, για αύξηση του συντελεστή δόμησης, για αύξηση του όγκου της οικοδομής και για αλλαγή χρήσης της κατασκευής. Οι λόγοι αυτοί χωρίζονται σε τυπικούς, που αφορούν πρόσωπα και χρόνο, και σε ουσιαστικούς, που αφορούν το ίδιο το κτίριο. Η αναθεώρηση είναι ο νόμιμος τρόπος να γίνει μια αλλαγή που διαφορετικά θα καθιστούσε την κατασκευή αυθαίρετη, αφού αυθαίρετη χαρακτηρίζεται και η κατασκευή με υπερβάσεις της άδειας ή με αλλαγή χρήσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 4 — Οι σκοποί της έκδοσης της οικοδομικής άδειας
Ερώτηση: Να αναφέρετε τους σκοπούς για τους οποίους είναι αναγκαία η έκδοση της οικοδομικής άδειας.
Απάντηση:
-
Το πλαίσιο (σελ. 129): Η Πολιτεία, για να προβεί στην έκδοση της οικοδομικής άδειας, έχει αναθέσει σε αρμόδια όργανά της τον έλεγχο των μελετών και των εγγράφων που τη συνοδεύουν. Ο έλεγχος γίνεται βάσει νόμων και κανονισμών που έχει θεσπίσει, και αφορούν τον τρόπο δόμησης, καθώς και τον ποιοτικό έλεγχο των δομικών υλικών.
Οι τέσσερις σκοποί, αυτολεξεί (σελ. 129) — Απώτερος σκοπός αυτών των ενεργειών είναι:
1. Να βελτιωθούν οι συνθήκες διαμονής των πολιτών της, η ασφάλεια, η αισθητική και η λειτουργικότητα των κατασκευών. 2. Να προστατευθεί το παραδοσιακό - πολιτιστικό στοιχείο και γενικότερα το περιβάλλον. 3. Να ελεγχθεί το κόστος των κατασκευών. 4. Να υπάρξει μέριμνα για το εργατικό δυναμικό που απασχολείται στο συγκεκριμένο κλάδο.Πώς υπηρετείται καθένας μέσα στη διαδικασία: 1. Ασφάλεια, αισθητική, λειτουργικότητα → μέσω του ελέγχου της στατικής μελέτης (αντισεισμικός κανονισμός), της αρχιτεκτονικής (λειτουργικότητα, Γ.Ο.Κ.) και των εγκαταστάσεων (πυροπροστασία). 2. Προστασία περιβάλλοντος και πολιτιστικού στοιχείου → μέσω της Ε.Π.Α.Ε. (σελ. 164): Απώτερος στόχος του ελέγχου είναι η εναρμόνιση της κατασκευής με τα ιστορικά και παραδοσιακά στοιχεία του ευρύτερου περιβάλλοντος, ώστε να διατηρηθεί η πολιτιστική τους αξία, και των βεβαιώσεων από αρχαιολογική υπηρεσία, δασαρχείο κ.λπ. 3. Έλεγχος του κόστους → μέσω του προϋπολογισμού που υποχρεωτικά αναγράφεται στην άδεια (σελ. 121): Η πολιτεία από την πλευρά της επέβαλε στο φάκελο της οικοδομικής άδειας να υπολογίζεται ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου. 4. Μέριμνα για το εργατικό δυναμικό → μέσω των πινάκων ημερομισθίων του Ι.Κ.Α. (σελ. 166): Η ασφάλιση αυτών των ατόμων είναι από τα βασικότερα θέματα που απασχολούν την Πολιτεία. Γι' αυτό το λόγο το Ι.Κ.Α έχει συντάξει πίνακες βάσει των οποίων υπολογίζεται ο αριθμός των ημερομισθίων. Η αντίστροφη απόδειξη (σελ. 131): Κάθε αυθαίρετη κατασκευή έχει επιπτώσεις στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Αυτό συμβαίνει διότι δεν εναρμονίζεται με τους κανόνες και τα πρότυπα που έχει θεσπίσει η Πολιτεία … Δεν είναι τυχαίο ότι σε υποβαθμισμένες περιοχές βρίσκονται τα περισσότερα αυθαίρετα κτίσματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο, απώτερος σκοπός της έκδοσης της οικοδομικής άδειας είναι να βελτιωθούν οι συνθήκες διαμονής των πολιτών, η ασφάλεια, η αισθητική και η λειτουργικότητα των κατασκευών, να προστατευθεί το παραδοσιακό και πολιτιστικό στοιχείο και γενικότερα το περιβάλλον, να ελεγχθεί το κόστος των κατασκευών και να υπάρξει μέριμνα για το εργατικό δυναμικό που απασχολείται στον κλάδο. Ο πρώτος σκοπός υπηρετείται με τον έλεγχο της στατικής, της αρχιτεκτονικής και των μελετών εγκαταστάσεων, ο δεύτερος με τον έλεγχο της Επιτροπής Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου και με τις βεβαιώσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, ο τρίτος με τον υποχρεωτικό υπολογισμό του προϋπολογισμού στον φάκελο της άδειας και ο τέταρτος με τους πίνακες ημερομισθίων του Ι.Κ.Α. Αντίστροφα, κάθε αυθαίρετη κατασκευή έχει επιπτώσεις στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, γι' αυτό και τα περισσότερα αυθαίρετα βρίσκονται σε υποβαθμισμένες περιοχές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 5 — Πότε δεν απαιτείται οικοδομική άδεια
Ερώτηση: Να αναφέρετε για ποιες περιπτώσεις εργασιών δεν απαιτείται η έκδοση της οικοδομικής άδειας.
Απάντηση:
-
Οι έξι περιπτώσεις, αυτολεξεί (σελ. 130) — Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού δεν απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας για τις παρακάτω περιπτώσεις:
1. Για εσωτερικούς χρωματισμούς. 2. Για εξωτερικούς χρωματισμούς όταν δεν χρησιμοποιηθούν ικριώματα (σκαλωσιές). 3. Για μικρές εσωτερικές επισκευές που δεν επηρεάζουν τη φέρουσα ικανότητα της κατασκευής. 4. Για επισκευές δαπέδων. 5. Για μικρές επισκευές θυρών, παραθύρων, στεγών χωρίς τη χρήση ικριωμάτων. 6. Για την εκτέλεση εργασιών στο φέροντα οργανισμό ή στον οργανισμό πλήρωσης του κτιρίου, με σκοπό την άρση του κινδύνου σε κατασκευές που έχουν χαρακτηριστεί ετοιμόρροπες.Ο αντίποδας — πότε ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ (σελ. 130): Για την πραγματοποίηση κάθε δομικής εργασίας σε περιοχές εντός ή εκτός σχεδίου, απαιτείται η έκδοση της οικοδομικής άδειας από την αρμόδια υπηρεσία, με τις δομικές εργασίες να είναι η ανέγερση, η επισκευή και η κατεδάφιση κτιρίου, η κατασκευή περιτοίχισης, καθώς και οι εκσκαφές και οι επιχωματώσεις.
Το κοινό νήμα των εξαιρέσεων:
● δεν θίγουν τη ΦΕΡΟΥΣΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ● δεν αλλάζουν τον ΟΓΚΟ ή την ΟΨΗ (δεν φαίνονται από έξω) ● δεν απαιτούν ΙΚΡΙΩΜΑΤΑ (άρα δεν επηρεάζουν τον κοινόχρηστο χώρο ούτε δημιουργούν κίνδυνο για τρίτους) ● είναι ΜΙΚΡΗΣ κλίμακαςΓιατί τα ικριώματα είναι το κριτήριο: η σκαλωσιά (α) καταλαμβάνει πεζοδρόμιο ή κοινόχρηστο χώρο, (β) δημιουργεί κίνδυνο για τους διερχόμενους και (γ) φανερώνει εργασία μεγαλύτερης κλίμακας. Γι' αυτό ο ίδιος χρωματισμός χωρίς σκαλωσιά δεν θέλει άδεια, ενώ με σκαλωσιά θέλει. Η έκτη περίπτωση — η επείγουσα: εργασίες άρσης κινδύνου σε ετοιμόρροπες κατασκευές. Εδώ η εξαίρεση δεν οφείλεται στη μικρή κλίμακα αλλά στο ότι ο κίνδυνος είναι άμεσος και η γραφειοκρατία θα κόστιζε χρόνο που δεν υπάρχει. Η προσοχή: η απαλλαγή αφορά μόνο την άδεια — όχι την υποχρέωση τήρησης των υπόλοιπων κανόνων (ασφάλεια εργαζομένων, ασφαλιστικές εισφορές, διαχείριση μπαζών).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το άρθρο είκοσι δύο του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού, δεν απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας για εσωτερικούς χρωματισμούς, για εξωτερικούς χρωματισμούς όταν δεν χρησιμοποιούνται ικριώματα, δηλαδή σκαλωσιές, για μικρές εσωτερικές επισκευές που δεν επηρεάζουν τη φέρουσα ικανότητα της κατασκευής, για επισκευές δαπέδων, για μικρές επισκευές θυρών, παραθύρων και στεγών χωρίς τη χρήση ικριωμάτων, και για την εκτέλεση εργασιών στον φέροντα οργανισμό ή στον οργανισμό πλήρωσης με σκοπό την άρση κινδύνου σε κατασκευές που έχουν χαρακτηριστεί ετοιμόρροπες. Το κοινό νήμα των εξαιρέσεων είναι ότι πρόκειται για εργασίες μικρής κλίμακας, που δεν θίγουν τη φέρουσα ικανότητα, δεν αλλάζουν τον όγκο ή την όψη και δεν απαιτούν ικριώματα, τα οποία καταλαμβάνουν κοινόχρηστο χώρο και δημιουργούν κίνδυνο για τρίτους. Η τελευταία περίπτωση εξαιρείται λόγω του άμεσου κινδύνου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 6 — Πότε μια κατασκευή χαρακτηρίζεται αυθαίρετη
Ερώτηση: Πότε μία κατασκευή χαρακτηρίζεται αυθαίρετη;
Απάντηση:
-
Ο ορισμός αυτολεξεί (σελ. 130): Κάθε κατασκευή η οποία εκτελείται χωρίς οικοδομική άδεια ή κατασκευάζεται βάσει οικοδομικής άδειας που έχει ανακληθεί, καθώς και όταν γίνονται υπερβάσεις της οικοδομικής άδειας ή ακόμα και αλλαγή χρήσης, χαρακτηρίζεται αυθαίρετη.
Οι τέσσερις περιπτώσεις:
1. ΧΩΡΙΣ οικοδομική άδεια 2. Με άδεια που έχει ΑΝΑΚΛΗΘΕΙ 3. Με ΥΠΕΡΒΑΣΕΙΣ της άδειας 4. Με ΑΛΛΑΓΗ ΧΡΗΣΗΣΤο σημαντικό στις (3) και (4): μια κατασκευή μπορεί να είναι αυθαίρετη παρότι έχει άδεια! Αρκεί να έχει ξεπεράσει ό,τι η άδεια επέτρεπε (π.χ. έναν όροφο παραπάνω, μεγαλύτερο εμβαδόν) ή να χρησιμοποιείται αλλιώς (κατοικία που λειτουργεί ως εργαστήριο). Στην περίπτωση αυτή, αυθαίρετο είναι μόνο το επιπλέον τμήμα ή η νέα χρήση. Οι επιπτώσεις (σελ. 131): Κάθε αυθαίρετη κατασκευή έχει επιπτώσεις στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Αυτό συμβαίνει διότι δεν εναρμονίζεται με τους κανόνες και τα πρότυπα που έχει θεσπίσει η Πολιτεία και ελέγχονται από τα αρμόδια όργανά της κατά τη πορεία της έκδοσης της οικοδομικής άδειας. Δεν είναι τυχαίο ότι σε υποβαθμισμένες περιοχές βρίσκονται τα περισσότερα αυθαίρετα κτίσματα.
Η κρίσιμη ημερομηνία — 31-1-1983 (σελ. 131-132):
ΜΕΤΑ την 31-1-1983 → κατεδάφιση + πρόστιμα + ποινική δίωξη (έστω και αν έχουν αποπερατωθεί) ΠΡΙΝ την 31-1-1983 → ΑΝΑΣΤΕΛΛΕΤΑΙ η κατεδάφιση, αν έχουν υποβληθεί τα δικαιολογητικάΟι επτά περιοχές όπου ΔΕΝ ισχύει η αναστολή (σελ. 131-132) — ακόμη κι αν το αυθαίρετο είναι προ του 1983, κατεδαφίζεται αν βρίσκεται:
● σε κοινόχρηστους χώρους των πόλεων ● μέσα στη ζώνη ασφάλειας των διεθνών, εθνικών, επαρχιακών, δημοτικών ή κοινοτικών οδών ● μέσα στον αιγιαλό και στη ζώνη παραλίας ● σε δημόσια κτήματα ● σε δασικές ή αναδασωτέες εκτάσεις ● σε αρχαιολογικούς χώρους ● σε ρέματαΤο κοινό χαρακτηριστικό αυτών των επτά: όλες είναι περιοχές δημόσιου ή κοινωφελούς χαρακτήρα, όπου η αυθαίρετη δόμηση δεν βλάπτει απλώς την αισθητική αλλά αφαιρεί από το σύνολο κάτι που ανήκει σε όλους — ή δημιουργεί άμεσο κίνδυνο (ρέματα, ζώνες οδών).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο, αυθαίρετη χαρακτηρίζεται κάθε κατασκευή που εκτελείται χωρίς οικοδομική άδεια ή με άδεια που έχει ανακληθεί, καθώς και όταν γίνονται υπερβάσεις της άδειας ή ακόμη και αλλαγή χρήσης. Σημαντικό είναι ότι μια κατασκευή μπορεί να είναι αυθαίρετη παρότι έχει άδεια, αν έχει ξεπεράσει όσα η άδεια επέτρεπε ή αν χρησιμοποιείται διαφορετικά. Κάθε αυθαίρετη κατασκευή έχει επιπτώσεις στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, γιατί δεν εναρμονίζεται με τους κανόνες και τα πρότυπα της Πολιτείας. Κρίσιμη ημερομηνία είναι η τριάντα μία Ιανουαρίου του χίλια εννιακόσια ογδόντα τρία: για τα μεταγενέστερα αυθαίρετα προβλέπονται κατεδάφιση, πρόστιμα και ποινική δίωξη, ενώ για τα προγενέστερα αναστέλλεται η κατεδάφιση εφόσον έχουν υποβληθεί τα δικαιολογητικά, με εξαίρεση όσα βρίσκονται σε κοινόχρηστους χώρους, σε ζώνες ασφαλείας οδών, στον αιγιαλό, σε δημόσια κτήματα, σε δασικές εκτάσεις, σε αρχαιολογικούς χώρους και σε ρέματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 7 — Τα μέτρα κατά των αυθαίρετων κατασκευών
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα μέτρα που έχει λάβει η Πολιτεία για να εξαλείψει τις αυθαίρετες κατασκευές.
Απάντηση:
-
Το γενικό πλαίσιο (σελ. 131): Για να εξαλειφθούν οι αυθαίρετες κατασκευές η Πολιτεία, εκτός από την κατεδάφισή τους, έχει επιβάλει στους ιδιοκτήτες και τους εμπλεκόμενους στην κατασκευή των αυθαιρέτων ποινικές διώξεις και χρηματικά πρόστιμα.
Τα τρία μέτρα για τα αυθαίρετα μετά την 31-1-1983 (σελ. 131) — έστω και αν έχουν αποπερατωθεί, επιβάλλονται:
● Κατεδάφιση της αυθαίρετης κατασκευής. ● Πρόστιμο για την ανέγερση αυθαιρέτου. ● Πρόστιμο για τη διατήρηση αυθαιρέτου.Οι λεπτομέρειες καθενός (σελ. 131): · Κατεδάφιση: Για την κατεδάφιση του αυθαιρέτου η αρμόδια πολεοδομική αρχή μπορεί να κινηθεί αυτεπάγγελτα — δηλαδή χωρίς να χρειάζεται καταγγελία ή αίτηση κανενός. · Πρόστιμο ανέγερσης: επιβάλλεται εφ' άπαξ. Ο υπολογισμός του γίνεται από το αντίστοιχο πολεοδομικό γραφείο ανάλογα με την αξία του αυθαίρετου και το βαθμό υποβάθμισης που επιφέρει στη περιοχή. · Πρόστιμο διατήρησης: ισχύει από το χρόνο της ανέγερσής του και οφείλεται μέχρι την κατεδάφισή του.
ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ → ΕΦ' ΑΠΑΞ (μία φορά) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ → ΔΙΑΡΚΩΣ, μέχρι την κατεδάφιση ⇒ Όσο ο ιδιοκτήτης καθυστερεί, τόσο ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ το κόστοςΠοιοι πληρώνουν (σελ. 131): Υπεύθυνοι για την καταβολή των προστίμων στο ελληνικό Δημόσιο είναι οι κύριοι ή οι συγκύριοι του αυθαιρέτου.
Οι κυρώσεις για τους επαγγελματίες (σελ. 131): οι εμπλεκόμενοι στην κατασκευή του αυθαιρέτου –ο μηχανικός που συνέταξε τη μελέτη, ο μηχανικός που πραγματοποίησε την επίβλεψη και οι εργολάβοι κατασκευής–, εκτός από τα χρηματικά πρόστιμα και την ποινική δίωξη, κινδυνεύουν να τους αφαιρεθεί προσωρινά ή οριστικά η άδεια άσκησης του επαγγέλματός τους. Γιατί διώκονται και οι επαγγελματίες: γιατί χωρίς τη συμμετοχή τους η αυθαίρετη κατασκευή θα ήταν πολύ δυσκολότερη. Η απειλή της αφαίρεσης της άδειας άσκησης επαγγέλματος είναι το ισχυρότερο αποτρεπτικό — για έναν μηχανικό ή εργολάβο, η οριστική αφαίρεση σημαίνει το τέλος της καριέρας του. Η κλιμάκωση των κυρώσεων:
ΤΟ ΚΤΙΣΜΑ: κατεδάφιση Ο ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ: πρόστιμο ανέγερσης + πρόστιμο διατήρησης ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ: πρόστιμα + ποινική δίωξη + αφαίρεση άδειας επαγγέλματος
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο, η Πολιτεία, εκτός από την κατεδάφιση των αυθαιρέτων, έχει επιβάλει στους ιδιοκτήτες και στους εμπλεκόμενους ποινικές διώξεις και χρηματικά πρόστιμα. Ειδικότερα, για τα αυθαίρετα που ανεγείρονται μετά την τριάντα μία Ιανουαρίου του χίλια εννιακόσια ογδόντα τρία επιβάλλονται κατεδάφιση, πρόστιμο ανέγερσης και πρόστιμο διατήρησης, ακόμη και αν έχουν αποπερατωθεί. Για την κατεδάφιση η πολεοδομική αρχή μπορεί να κινηθεί αυτεπάγγελτα, το πρόστιμο ανέγερσης επιβάλλεται εφ' άπαξ και υπολογίζεται ανάλογα με την αξία του αυθαιρέτου και τον βαθμό υποβάθμισης της περιοχής, ενώ το πρόστιμο διατήρησης ισχύει από τον χρόνο ανέγερσης και οφείλεται μέχρι την κατεδάφιση. Υπεύθυνοι για την καταβολή είναι οι κύριοι ή συγκύριοι. Τέλος, ο μελετητής μηχανικός, ο επιβλέπων και οι εργολάβοι, πέρα από τα πρόστιμα και την ποινική δίωξη, κινδυνεύουν να τους αφαιρεθεί προσωρινά ή οριστικά η άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 8 — Οι πληροφορίες του εντύπου της οικοδομικής άδειας
Ερώτηση: Να αναφέρετε τις βασικές πληροφορίες που λαμβάνουμε παρατηρώντας το έντυπο της οικοδομικής άδειας.
Απάντηση:
-
Οι πληροφορίες, αυτολεξεί (σελ. 137) — Στο έντυπο της άδειας αναφέρονται βασικές πληροφορίες, όπως:
● Το πολεοδομικό γραφείο που εξέδωσε την άδεια. ● Ο αριθμός της άδειας. ● Η θέση του οικοπέδου (πόλη, συνοικία, οδός, οικοδομικό τετράγωνο). ● Η περιγραφή της κατασκευής. ● Το όνομα ή τα ονόματα εκείνων που ζήτησαν την άδεια. ● Τα ονόματα των μηχανικών που συνέταξαν τις μελέτες και θα αναλάβουν τις επιβλέψεις. ● Η χρονική ισχύς της άδειας. ● Το εμβαδόν, η κάλυψη, ο όγκος, το ύψος και ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ της κατασκευής. ● Οι αποδείξεις από τις πληρωμές των φορολογικών οφειλών (Φ.Ε.Μ., αμοιβή μηχανικού, προκαταβολή ΙΚΑ, ΤΣΜΕΔΕ). ● Το σκαρίφημα του οικοδομικού τετραγώνου και το σκαρίφημα της κατασκευής. ● Οι θεωρήσεις από το Αστυνομικό Τμήμα και τον Δήμο. ● Οι θεωρήσεις για την ΕΡΓΟΤΑΞΙΑΚΗ σύνδεση με ΔΕΗ και ΕΥΔΑΠ. ● Οι θεωρήσεις για την ΚΑΝΟΝΙΚΗ σύνδεση με ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΟΤΕ. ● Η αναθεώρηση της άδειας, αν γίνει για κάποιο λόγο.Η αρίθμηση των αδειών (σελ. 137): Το κάθε πολεοδομικό γραφείο αριθμεί τις άδειες που εκδίδει από την αρχή του έτους έως το τέλος. Για παράδειγμα, η πρώτη άδεια που θα εκδοθεί σ' ένα πολεοδομικό γραφείο το 2000 θα έχει αριθμό 1/2000.
Η λογική ομαδοποίηση των πληροφοριών:
ΠΟΙΟΣ ΕΞΕΔΩΣΕ → πολεοδομικό γραφείο · αριθμός/έτος ΠΟΥ → θέση οικοπέδου · σκαριφήματα ΤΙ → περιγραφή · εμβαδόν · κάλυψη · όγκος ύψος · προϋπολογισμός ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ → ονόματα αιτούντων ΑΠΟ ΠΟΙΟΝ → μηχανικοί μελέτης και επίβλεψης ΩΣ ΠΟΤΕ → χρονική ισχύς ΤΙ ΠΛΗΡΩΘΗΚΕ → φορολογικά (Φ.Ε.Μ., ΙΚΑ, ΤΣΜΕΔΕ, αμοιβή) ΤΙ ΕΓΚΡΙΘΗΚΕ → θεωρήσεις (Δήμος, Α.Τ., ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΟΤΕ) ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ → αναθεωρήσειςΓιατί υπάρχουν δύο ειδών θεωρήσεις για τη ΔΕΗ και την ΕΥΔΑΠ: η εργοταξιακή σύνδεση δίνει ρεύμα και νερό κατά την κατασκευή· η κανονική σύνδεση (μαζί με τον ΟΤΕ) δίνεται μετά την αποπεράτωση, όταν το κτίριο είναι έτοιμο να κατοικηθεί. Η άδεια είναι δηλαδή το έγγραφο που «συνοδεύει» το κτίριο σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του έργου. Η θέση του προϋπολογισμού (σελ. 121): Η πολιτεία από την πλευρά της επέβαλε στο φάκελο της οικοδομικής άδειας να υπολογίζεται ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου — γιατί πάνω σε αυτόν υπολογίζονται οι φόροι (Δήμος, ΤΣΜΕΔΕ, ΤΕΕ) και η προκαταβολή στο ΙΚΑ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο έντυπο της οικοδομικής άδειας αναφέρονται το πολεοδομικό γραφείο που την εξέδωσε, ο αριθμός της άδειας, ο οποίος δίνεται με αύξουσα αρίθμηση ανά έτος, η θέση του οικοπέδου με πόλη, συνοικία, οδό και οικοδομικό τετράγωνο, η περιγραφή της κατασκευής, τα ονόματα όσων ζήτησαν την άδεια, τα ονόματα των μηχανικών που συνέταξαν τις μελέτες και θα αναλάβουν τις επιβλέψεις, η χρονική ισχύς της άδειας, το εμβαδόν, η κάλυψη, ο όγκος, το ύψος και ο προϋπολογισμός της κατασκευής, οι αποδείξεις πληρωμής των φορολογικών οφειλών, δηλαδή του φόρου επιτηδεύματος μηχανικού, της κατάθεσης της αμοιβής, της προκαταβολής στο Ι.Κ.Α. και του φόρου για το ΤΣΜΕΔΕ, τα σκαριφήματα του οικοδομικού τετραγώνου και της κατασκευής, οι θεωρήσεις από το Αστυνομικό Τμήμα και τον Δήμο, οι θεωρήσεις για την εργοταξιακή και για την κανονική σύνδεση με ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ και ΟΤΕ, καθώς και η τυχόν αναθεώρηση της άδειας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 9 — Τα στοιχεία που απαιτούνται για την έκδοση
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα στοιχεία που απαιτούνται για την έκδοση της οικοδομικής άδειας.
Απάντηση:
-
Τα δέκα στοιχεία, αυτολεξεί (σελ. 138) — Για την έκδοση μιας οικοδομικής άδειας σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα που εκδόθηκε στις 8 - 9 - 1983 Φ.Ε.Κ. 394 / Δ απαιτούνται:
1) Αίτηση του ενδιαφερόμενου. 2) Δήλωση των αναθέσεων. 3) Δήλωση για την ανάληψη της μελέτης και της επίβλεψης. 4) Δήλωση της ανάληψης για την κατασκευή του οπλισμένου σκυροδέματος. 5) Φύλλο ελέγχου. 6) Αρχιτεκτονική μελέτη. 7) Στατική μελέτη. 8) Μελέτη θερμομόνωσης. 9) Μελέτες εγκαταστάσεων. 10) Διάφορες βεβαιώσεις από Δημόσιες Υπηρεσίες.Το «ΣΕΝΤΟΝΙ» (σελ. 138): Η αίτηση, η δήλωση των αναθέσεων, η δήλωση για την ανάληψη της μελέτης και της επίβλεψης, και το φύλλο ελέγχου, ονομάζονται και «σεντόνι» της οικοδομικής άδειας — δηλαδή τα στοιχεία 1, 2, 3 και 5.
Τι περιέχει καθένα από τα πρώτα (σελ. 138): · Η αίτηση: ο ενδιαφερόμενος ζητά από το πολεοδομικό γραφείο να του χορηγήσει την οικοδομική άδεια … Περιγράφει το έργο που θα κατασκευάσει καθώς και τη θέση … Στην αίτηση αναγράφει πλήρως τα στοιχεία του, καθώς και ό,τι συνοδεύει το φάκελο (μελέτες, υψόμετρο, έγκριση της αρχαιολογικής υπηρεσίας, συμβόλαιο, πράξη για την παραχώρηση θέσης στάθμευσης κ.λπ.) · Η δήλωση των αναθέσεων: ο ενδιαφερόμενος αναφέρει σε ποιους μηχανικούς αναθέτει την σύνταξη των μελετών και την επίβλεψη του έργου. · Η δήλωση ανάληψης: ο μηχανικός δηλώνει ότι αναλαμβάνει να εκπονήσει τη συγκεκριμένη μελέτη και να την επιβλέψει στο στάδιο της κατασκευής.
Ποιες μελέτες, ανάλογα με το μέγεθος (σελ. 144):
ΟΛΕΣ οι κατασκευές: αρχιτεκτονική + στατική + παθητική πυροπροστασία + θερμομόνωση > 800 m3 Ή ≥ 2 όροφοι: + ύδρευση και αποχέτευση > 1.300 m3 Ή > 3 όροφοι: ΟΛΕΣ οι μελέτεςΤο σκεπτικό (σελ. 144): Η εκπόνηση των μελετών εξαρτάται από τις απαιτήσεις του υπό ανέγερση έργου — και το παράδειγμα: Σε μια ισόγεια κατασκευή που θα χρησιμοποιηθεί για κατοικία, η μελέτη των εγκαταστάσεων δεν θα περιλαμβάνει μελέτη για ανυψωτικά μηχανήματα διότι δεν χρειάζεται να κατασκευαστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση ανελκυστήρας. Τι απαιτείται για την ΚΑΤΑΘΕΣΗ του φακέλου (σελ. 162) — υποσύνολο των παραπάνω: το «σεντόνι», η αρχιτεκτονική μελέτη και η παθητική πυροπροστασία ολοκληρωμένες, και το σημείωμα κατάθεσης της ελάχιστης αμοιβής του μηχανικού (5.000 δρχ. × λ, με λ = 47,70 το α΄ εξάμηνο 1999, άρα 238.500 δρχ.).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο και το προεδρικό διάταγμα του χίλια εννιακόσια ογδόντα τρία, για την έκδοση οικοδομικής άδειας απαιτούνται αίτηση του ενδιαφερόμενου, δήλωση των αναθέσεων, δήλωση για την ανάληψη της μελέτης και της επίβλεψης, δήλωση ανάληψης για την κατασκευή του οπλισμένου σκυροδέματος, φύλλο ελέγχου, αρχιτεκτονική μελέτη, στατική μελέτη, μελέτη θερμομόνωσης, μελέτες εγκαταστάσεων και διάφορες βεβαιώσεις από δημόσιες υπηρεσίες. Η αίτηση, η δήλωση των αναθέσεων, η δήλωση ανάληψης μελέτης και επίβλεψης και το φύλλο ελέγχου ονομάζονται σεντόνι της οικοδομικής άδειας. Οι μελέτες εξαρτώνται από το μέγεθος του έργου: η αρχιτεκτονική, η στατική, η παθητική πυροπροστασία και η θερμομόνωση είναι υποχρεωτικές για όλες τις κατασκευές, για όγκο άνω των οκτακοσίων κυβικών ή δύο ορόφους και άνω προστίθενται η ύδρευση και η αποχέτευση, ενώ για όγκο άνω των χιλίων τριακοσίων κυβικών ή περισσότερους από τρεις ορόφους απαιτούνται όλες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 10 — Οι μελέτες για τετραώροφη κατοικία
Ερώτηση: Να αναφέρετε τις μελέτες που απαιτούνται για την έκδοση άδειας βάσει της οποίας θα ανεγερθεί τετραώροφη κατοικία.
Απάντηση:
-
Το κριτήριο (σελ. 144): εάν η κατασκευή έχει όγκο μεγαλύτερο από χίλια τριακόσια κυβικά μέτρα ή αποτελείται από περισσότερους από τρεις ορόφους είναι υποχρεωτικό να γίνουν όλες οι μελέτες (δηλ. αρχιτεκτονική, στατική, θερμομόνωσης και εγκαταστάσεων).
Η εφαρμογή: μια ΤΕΤΡΑΩΡΟΦΗ κατοικία έχει 4 > 3 ορόφους — άρα εμπίπτει στην τρίτη κατηγορία και απαιτούνται ΟΛΕΣ οι μελέτες.
ΤΕΤΡΑΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ → 4 όροφοι > 3 ⇒ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΟΛΕΣ ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣΑναλυτικά, οι μελέτες που απαιτούνται:
1. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ μελέτη (τοπογραφικό, διάγραμμα κάλυψης, σχέδια κατασκευής, σχέδια λεπτομερειών, τεχνική περιγραφή) 2. ΣΤΑΤΙΚΗ μελέτη (τεύχη υπολογισμού, σχέδια φέρουσας κατασκευής - ξυλότυποι -, σχέδια λεπτομερειών) 3. ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΣΗΣ (τεχνική έκθεση, τεύχος υπολογισμού, ενδεικτικά σχέδια κατασκευής) 4. ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ — ΟΛΕΣ: ● υδραυλικής εγκατάστασης (ύδρευση) ● αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων ● θέρμανσης ● ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων ● ανυψωτικών μηχανημάτων (ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΑΣ) ● καύσιμου αερίου ● παθητικής πυροπροστασίας ● ενεργητικής πυροπροστασίας (όπου απαιτείται)Η κλίμακα των τριών κατηγοριών (σελ. 144):
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ───────────────────────────────────────────────────── ΟΛΕΣ οι κατασκευές αρχιτεκτονική, στατική, παθητική πυροπροστασία, θερμομόνωση > 800 m3 ή ≥ 2 όροφοι + ύδρευση, αποχέτευση > 1.300 m3 ή > 3 όροφοι ΟΛΕΣ ✔ (η δική μας)Γιατί τα δύο κριτήρια (όγκος Ή όροφοι): το βιβλίο χρησιμοποιεί διαζευκτικό «ή» — αρκεί να πληρούται ένα από τα δύο. Ένα μονώροφο κτίριο τεράστιου όγκου (π.χ. βιομηχανικό υπόστεγο) απαιτεί εξίσου όλες τις μελέτες, όπως και μια στενή τετραώροφη κατοικία μικρού όγκου. Ο ανελκυστήρας: για τέσσερις ορόφους ο ανελκυστήρας είναι πρακτικά αναγκαίος — και το βιβλίο το επισημαίνει από την αντίθετη πλευρά (σελ. 144): Σε μια ισόγεια κατασκευή που θα χρησιμοποιηθεί για κατοικία, η μελέτη των εγκαταστάσεων δεν θα περιλαμβάνει μελέτη για ανυψωτικά μηχανήματα διότι δεν χρειάζεται να κατασκευαστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση ανελκυστήρας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επειδή η κατοικία είναι τετραώροφη, δηλαδή έχει περισσότερους από τρεις ορόφους, εμπίπτει στην τρίτη κατηγορία του βιβλίου, κατά την οποία, όταν η κατασκευή έχει όγκο μεγαλύτερο από χίλια τριακόσια κυβικά μέτρα ή αποτελείται από περισσότερους από τρεις ορόφους, είναι υποχρεωτικό να γίνουν όλες οι μελέτες. Απαιτούνται επομένως η αρχιτεκτονική μελέτη, με το τοπογραφικό διάγραμμα, το διάγραμμα κάλυψης, τα σχέδια κατασκευής, τα σχέδια λεπτομερειών και την τεχνική περιγραφή, η στατική μελέτη, με τα τεύχη υπολογισμού, τα σχέδια φέρουσας κατασκευής και τα σχέδια λεπτομερειών, η μελέτη θερμομόνωσης και όλες οι μελέτες εγκαταστάσεων, δηλαδή ύδρευσης, αποχέτευσης, θέρμανσης, ηλεκτρολογικών, ανυψωτικών μηχανημάτων, καυσίμου αερίου και πυροπροστασίας. Σημειώνεται ότι τα δύο κριτήρια, όγκου και ορόφων, είναι διαζευκτικά, οπότε αρκεί να πληρούται το ένα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 11 — Το τοπογραφικό γηπέδου εκτός σχεδίου
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα στοιχεία που περιλαμβάνει το τοπογραφικό γηπέδου το οποίο βρίσκεται σε περιοχή εκτός σχεδίου.
Απάντηση:
-
Η γενική διάταξη (σελ. 145): Το τοπογραφικό διάγραμμα συντάσσεται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του προεδρικού διατάγματος με ημερομηνία έκδοσης 29 -1 - 1985 Φ.Ε.Κ. 49/ Δ και σχεδιάζεται σε κλίμακα 1:200 ή 1:500.
Για γήπεδα ΕΚΤΟΣ σχεδίου (σελ. 146) — το τοπογραφικό διάγραμμα περιλαμβάνει: Τα προηγούμενα στοιχεία 1, 2, 3, 6, όπως στα οικόπεδα που βρίσκονται εντός σχεδίου και Οδοιπορικό σκαρίφημα. Δηλαδή αναλυτικά:
1. Το γήπεδο με τις ΠΛΕΥΡΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ του, τα ΥΨΟΜΕΤΡΑ στις κορυφές του και το ΕΜΒΑΔΟΝ του. 2. Τη ΘΕΣΗ και τις ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ των κτισμάτων που θα ανεγερθούν, καθώς και τα κτίσματα που πιθανόν να υπάρχουν μέσα στο γήπεδο, χαρακτηρίζοντάς τα. 3. Τους ΟΡΟΥΣ ΔΟΜΗΣΗΣ που ισχύουν στην περιοχή. 6. Τη ΘΕΣΗ ΡΕΜΑΤΟΣ, αν υπάρχει κοντά, καθώς και την ύπαρξη ΕΝΑΕΡΙΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ μεταφοράς υψηλής τάσης της Δ.Ε.Η. + ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΚΑΡΙΦΗΜΑ στο οποίο το γήπεδο θα εξαρτάται από ΤΡΙΑ ΣΤΑΘΕΡΑ ΣΗΜΕΙΑ (π.χ. εκκλησία, δημόσιο δρόμο, διασταύρωση οδών κ.λπ.) κατά τρόπο που να μπορεί εύκολα να προσδιορίζεται η θέση του στο έδαφος.Τι ΔΕΝ περιλαμβάνει (τα στοιχεία 4, 5 και 7 των εντός σχεδίου, σελ. 145-146):
4. το ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ του οικοδομικού τετραγώνου και οι δρόμοι που το περιβάλλουν με τα πλάτη και τις ονομασίες τους 5. το ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ από το εγκεκριμένο ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 7. η αποτύπωση και ο χαρακτηρισμός ΟΜΟΡΩΝ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ με καθορισμένα όρια που δεν είναι οικοδομήσιμαΓιατί απουσιάζουν ακριβώς αυτά τρία: και τα τρία προϋποθέτουν ρυμοτομικό σχέδιο — οικοδομικά τετράγωνα, χαραγμένους δρόμους με ονόματα, καθορισμένα όρια όμορων οικοπέδων. Εκτός σχεδίου, τίποτε από αυτά δεν υπάρχει: δεν υπάρχει σχέδιο πόλης, ούτε τετράγωνα, ούτε αριθμημένα οικόπεδα. Γιατί μπαίνει το οδοιπορικό σκαρίφημα: ακριβώς επειδή λείπει το ρυμοτομικό. Εντός σχεδίου, η θέση ενός οικοπέδου προσδιορίζεται από το Ο.Τ. και την οδό. Εκτός σχεδίου, το γήπεδο δεν έχει διεύθυνση — άρα η θέση του πρέπει να «δεθεί» σε τρία σταθερά σημεία του τοπίου, ώστε οποιοσδήποτε να μπορεί να το βρει επιτόπου. Γιατί ακριβώς τρία σημεία: με τρία σημεία αναφοράς η θέση προσδιορίζεται μονοσήμαντα (τριγωνισμός) — δύο θα άφηναν αμφισημία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το τοπογραφικό διάγραμμα σχεδιάζεται σε κλίμακα ένα προς διακόσια ή ένα προς πεντακόσια. Για γήπεδα εκτός σχεδίου περιλαμβάνει τα στοιχεία ένα, δύο, τρία και έξι των οικοπέδων εντός σχεδίου, δηλαδή το γήπεδο με τις πλευρικές του διαστάσεις, τα υψόμετρα στις κορυφές του και το εμβαδόν του, τη θέση και τις διαστάσεις των κτισμάτων που θα ανεγερθούν καθώς και όσων υπάρχουν ήδη, τους όρους δόμησης που ισχύουν στην περιοχή, και τη θέση ρέματος αν υπάρχει κοντά μαζί με τυχόν εναέριες γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσης της Δ.Ε.Η. Επιπλέον περιλαμβάνει οδοιπορικό σκαρίφημα, στο οποίο το γήπεδο εξαρτάται από τρία σταθερά σημεία, όπως εκκλησία, δημόσιος δρόμος ή διασταύρωση οδών, ώστε να προσδιορίζεται εύκολα η θέση του στο έδαφος. Δεν περιλαμβάνει το περίγραμμα του οικοδομικού τετραγώνου, το απόσπασμα ρυμοτομικού σχεδίου και την αποτύπωση όμορων οικοπέδων, γιατί εκτός σχεδίου δεν υπάρχει ρυμοτομικό σχέδιο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 12 — Τα στοιχεία των ξυλοτύπων
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα στοιχεία που περιλαμβάνουν οι ξυλότυποι (σχέδια φέρουσας κατασκευής).
Απάντηση:
-
Η θέση τους στη στατική μελέτη (σελ. 148): Η στατική μελέτη περιλαμβάνει: α) Τεύχη υπολογισμού. β) Σχέδια φέρουσας κατασκευής (ξυλότυποι). γ) Σχέδια λεπτομερειών.
Τι περιλαμβάνουν συνολικά (σελ. 148): Τα σχέδια της φέρουσας κατασκευής περιλαμβάνουν τη θεμελίωση, τις κατόψεις όλων των ορόφων και τη σχηματική τομή.
Αναλυτικά (σελ. 148-149) — Αναλυτικότερα τα σχέδια της φέρουσας κατασκευής περιλαμβάνουν:
● Τις βασικές ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ για την ποιότητα των υλικών, τις τάσεις του εδάφους και τη σεισμικότητα της περιοχής. ● Τους ΚΥΡΙΟΥΣ ΟΠΛΙΣΜΟΥΣ και τους δευτερεύοντες, όπως διανομές, συνδετήρες, μοντάζ. ● Τα ΣΤΑΘΕΡΑ ΣΗΜΕΙΑ των κατακόρυφων φερόντων στοιχείων και τις ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ που καθορίζουν τη θέση όλων των κατακόρυφων και οριζόντιων στοιχείων. ● Τις ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ, τα ΒΑΘΗ και τις ΘΕΣΕΙΣ όλων των στοιχείων της ΘΕΜΕΛΙΩΣΗΣ. ● Το ΥΠΟΜΝΗΜΑ με σκαριφήματα και γενικές παρατηρήσεις για την κατανόηση του σχεδίου και τη σωστή εφαρμογή των κανονισμών που χρησιμοποιούνται στη μελέτη.Η κλίμακα (σελ. 148): Τα σχέδια της φέρουσας κατασκευής σχεδιάζονται στην ίδια κλίμακα με τα αντίστοιχα της αρχιτεκτονικής μελέτης. Το παράδειγμα του βιβλίου: αν τα αρχιτεκτονικά είναι σε 1:50, τότε οι ξυλότυποι της θεμελίωσης, του υπογείου, του ισογείου και της ταράτσας θα γίνουν σε κλίμακα 1:50. Γιατί ίδια κλίμακα: για να μπορούν τα δύο σχέδια να αντιπαραβληθούν άμεσα. Ο έλεγχος της στατικής μελέτης (σελ. 165) περιλαμβάνει ακριβώς Τη συμφωνία μεταξύ στατικής και αρχιτεκτονικής μελέτης και Τη συμφωνία μεταξύ των στατικών μορφών των φορέων που χρησιμοποιούνται στους υπολογισμούς με αυτές που προκύπτουν από τους ξυλότυπους.
Η σημασία τους για τις προμετρήσεις (κεφάλαιο 1): ο ξυλότυπος είναι το σχέδιο από το οποίο γίνεται η προμέτρηση του σκυροδέματος, του ξυλοτύπου και του οπλισμού. Το βιβλίο το χρησιμοποιεί συνεχώς: · σελ. 39: Ο υπολογισμός του βάρους του οπλισμού του πέδιλου γίνεται με βάση τα αντίστοιχα στατικά σχέδια (Σχέδια Ξυλοτύπων)· · σελ. 23: το φύλλο προμέτρησης αναφέρει το σχέδιο από το οποίο λήφθηκαν οι διαστάσεις — π.χ. Σ2 - Ξυλότυπος PILOTIS· · σελ. 57: Από το στατικό σχέδιο (Ξυλότυπο) της κατασκευής μαθαίνουμε ότι το Δωμάτιο 1 κατασκευάζεται από μπατική (φέρουσα) τοιχοποιία πάχους 30 cm. Η διπλή σημασία της λέξης «ξυλότυπος»:
ΞΥΛΟΤΥΠΟΣ ως ΣΧΕΔΙΟ → η κάτοψη της φέρουσας κατασκευής (κεφάλαιο 3) ΞΥΛΟΤΥΠΟΣ ως ΥΛΙΚΟ → το ΚΑΛΟΥΠΙ, που προμετράται σε m2 (κεφάλαιο 1)Το ένα παριστάνει ακριβώς αυτό που το άλλο κατασκευάζει — γι' αυτό και μοιράζονται το όνομα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα σχέδια της φέρουσας κατασκευής, δηλαδή οι ξυλότυποι, αποτελούν μέρος της στατικής μελέτης μαζί με τα τεύχη υπολογισμού και τα σχέδια λεπτομερειών, και περιλαμβάνουν τη θεμελίωση, τις κατόψεις όλων των ορόφων και τη σχηματική τομή. Αναλυτικότερα περιλαμβάνουν τις βασικές παραδοχές για την ποιότητα των υλικών, τις τάσεις του εδάφους και τη σεισμικότητα της περιοχής, τους κύριους και τους δευτερεύοντες οπλισμούς, όπως διανομές, συνδετήρες και μοντάζ, τα σταθερά σημεία των κατακόρυφων φερόντων στοιχείων και τις διαστάσεις που καθορίζουν τη θέση όλων των κατακόρυφων και οριζόντιων στοιχείων, τις διαστάσεις, τα βάθη και τις θέσεις όλων των στοιχείων της θεμελίωσης, καθώς και το υπόμνημα με σκαριφήματα και γενικές παρατηρήσεις. Σχεδιάζονται στην ίδια κλίμακα με τα αντίστοιχα αρχιτεκτονικά, ώστε να είναι δυνατή η αντιπαραβολή τους. Από τους ξυλοτύπους γίνεται και η προμέτρηση του σκυροδέματος, του ξυλοτύπου και του οπλισμού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 13 — Μελέτες εγκαταστάσεων για διώροφη κατοικία 950 κ.μ.
Ερώτηση: Να αναφέρετε τις μελέτες των εγκαταστάσεων που απαιτούνται για διώροφη κατοικία η οποία έχει συνολικό όγκο 950,00 κ.μ.
Απάντηση:
-
Η κατάταξη της κατασκευής (κριτήρια σελ. 144):
Όγκος: 950,00 m3 → > 800 m3 ΝΑΙ > 1.300 m3 ΟΧΙ Όροφοι: 2 → ≥ 2 ΝΑΙ > 3 ΟΧΙ ⇒ Ανήκει στη ΔΕΥΤΕΡΗ κατηγορίαΟ κανόνας (σελ. 144): Εάν η κατασκευή έχει όγκο μεγαλύτερο των οχτακοσίων κυβικών μέτρων ή αποτελείται από δύο ορόφους και άνω, εκτός από τις προαναφερθείσες μελέτες, η μελέτη των εγκαταστάσεων πρέπει να περιλαμβάνει μελέτη της ύδρευσης και της αποχέτευσης.
Απάντηση — οι μελέτες εγκαταστάσεων που απαιτούνται είναι τρεις:
1. ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ (υποχρεωτική για ΟΛΕΣ τις κατασκευές — σελ. 144) 2. ΥΔΡΕΥΣΗ (λόγω 950 m3 > 800 και 2 ορόφων) 3. ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ακαθάρτων και ομβρίων υδάτων (ίδιος λόγος)Γιατί περιλαμβάνεται η παθητική πυροπροστασία: το βιβλίο τη ρίχνει ρητά στις υποχρεωτικές για όλες (σελ. 144): Η αρχιτεκτονική μελέτη, η στατική και εκείνη της παθητικής πυροπροστασίας –που ανήκει στη μελέτη των εγκαταστάσεων– και της θερμομόνωσης είναι υποχρεωτικό να εκπονούνται για όλες τις κατασκευές. Η φράση «που ανήκει στη μελέτη των εγκαταστάσεων» είναι καθοριστική για την απάντηση. Τι ΔΕΝ απαιτείται: επειδή η κατασκευή δεν ξεπερνά τα 1.300 m³ ούτε τους 3 ορόφους, δεν απαιτούνται οι υπόλοιπες μελέτες εγκαταστάσεων — θέρμανση, ηλεκτρολογικά, ανυψωτικά μηχανήματα, καύσιμο αέριο, ενεργητική πυροπροστασία.
Τι περιέχει η καθεμιά (σελ. 149-150):
ΥΔΡΕΥΣΗ: α) τεχνική περιγραφή (υλικά, προδιαγραφές ΕΛΟΤ, τρόπος εγκατάστασης, μέθοδος ύδρευσης) β) τεύχος υπολογισμών γ) γενικό σχέδιο ύδρευσης δ) σχέδια κατασκευής (κατόψεις με υδρομετρητές και διαδρομές σωλήνων) ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ: α) τεχνική περιγραφή (υλικά, ΕΛΟΤ, τρόπος σύνδεσης, σύστημα αποχέτευσης, προστασία περιβάλλοντος) β) τεύχος υπολογισμών γ) γενικό σχέδιο αποχέτευσης δ) σχέδια κατασκευής (εσωτερικό και εξωτερικό δίκτυο, σωλήνες αερισμού) ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ: τεχνική έκθεση, τεύχος υπολογισμού, σχέδια κατασκευήςΗ γενική περιγραφή των μελετών εγκαταστάσεων (σελ. 149): Οι μελέτες των εγκαταστάσεων είναι αυτοτελείς και ανεξάρτητες και παρέχουν τα αναγκαία τεχνικά στοιχεία και τις οδηγίες για να κατασκευαστούν οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις του έργου σύμφωνα με τους κανόνες της αισθητικής και της επιστήμης. Η προσοχή στο διαζευκτικό «ή»: η κατασκευή μας πληροί και τα δύο κριτήρια της δεύτερης κατηγορίας (950 > 800 και 2 όροφοι). Θα αρκούσε όμως ένα: μια μονώροφη κατασκευή των 950 m³ ή μια διώροφη των 600 m³ θα κατατάσσονταν εξίσου εδώ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κατασκευή έχει όγκο εννιακόσια πενήντα κυβικά μέτρα, δηλαδή μεγαλύτερο από οκτακόσια αλλά μικρότερο από χίλια τριακόσια, και δύο ορόφους, οπότε εμπίπτει στη δεύτερη κατηγορία του βιβλίου. Κατά τον κανόνα, όταν η κατασκευή έχει όγκο μεγαλύτερο των οκτακοσίων κυβικών μέτρων ή αποτελείται από δύο ορόφους και άνω, η μελέτη των εγκαταστάσεων πρέπει να περιλαμβάνει μελέτη της ύδρευσης και της αποχέτευσης. Επιπλέον, η μελέτη της παθητικής πυροπροστασίας, η οποία κατά το βιβλίο ανήκει στις μελέτες εγκαταστάσεων, είναι υποχρεωτική για όλες τις κατασκευές. Απαιτούνται επομένως τρεις μελέτες εγκαταστάσεων: παθητικής πυροπροστασίας, ύδρευσης και αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων υδάτων. Δεν απαιτούνται οι μελέτες θέρμανσης, ηλεκτρολογικών, ανυψωτικών μηχανημάτων, καυσίμου αερίου και ενεργητικής πυροπροστασίας, γιατί η κατασκευή δεν ξεπερνά τα χίλια τριακόσια κυβικά ούτε τους τρεις ορόφους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 14 — Τα έντυπα των φορολογικών στοιχείων
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα έντυπα που σχετίζονται με τα φορολογικά στοιχεία της οικοδομικής άδειας.
Απάντηση:
-
Τα έντυπα, αυτολεξεί (σελ. 154-157) — Τα έντυπα που σχετίζονται με τα φορολογικά της οικοδομικής άδειας είναι τα εξής:
1. Διπλότυπο καταβολής του φόρου επιτηδεύματος του μηχανικού (Φ.Ε.Μ.): Είναι ο φόρος που αναλογεί στην αμοιβή του μηχανικού και εισπράττεται από τη Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται ο μηχανικός. 2. Διπλότυπο καταθέσεως για ΤΣΜΕΔΕ και ΤΕΕ μηχανικού και ιδιοκτήτη: Είναι ο φόρος που αναλογεί στην αμοιβή του μηχανικού και στον προϋπολογισμό του έργου και καταβάλλεται υπέρ του ΤΣΜΕΔΕ και του ΤΕΕ. Πληρώνεται στη Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται ο ιδιοκτήτης της κατασκευής. 3. Διπλότυπο καταβολής τέλους υπέρ Δήμου ή Κοινότητας για προϋπολογισμό έργου άνω των 100.000 δρχ.: Είναι ο φόρος που αναλογεί στον προϋπολογισμό του έργου … Πληρώνεται στη Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται ο ιδιοκτήτης της κατασκευής. 4. Απόδειξη προκαταβολής στο Ι.Κ.Α.: Προκαταβάλλεται στο Ι.Κ.Α. στο οποίο υπάγεται η υπό ανέγερση κατασκευή το 1 % του συνολικού κόστους όλων των ημερομισθίων του έργου. 5. Σημείωμα κατάθεσης της αμοιβής για τη μελέτη του μηχανικού: Σχετίζεται με την απαιτούμενη αμοιβή του μηχανικού για την εκπόνηση της μελέτης και κατατίθεται σε παράρτημα της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος. 6. Το «ΠΟΛΥΧΡΩΜΟ» (σελ. 158): Το έντυπο στο οποίο γίνεται ο υπολογισμός του φόρου που αντιστοιχεί στο ΤΣΜΕΔΕ και το ΤΕΕ, του φόρου που αντιστοιχεί στο Δήμο ή την Κοινότητα και της προκαταβολής στο Ι.Κ.Α. και ονομάζεται «πολύχρωμο».
ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΕΡ ΠΟΥ ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ───────────────────────────────────────────────────────────── Φ.Ε.Μ. Δημόσιο Δ.Ο.Υ. ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ Διπλότυπο ΤΣΜΕΔΕ/ΤΕΕ ΤΣΜΕΔΕ, ΤΕΕ Δ.Ο.Υ. ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ Τέλος Δήμου/Κοινότητας Δήμος Δ.Ο.Υ. ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ Προκαταβολή Ι.Κ.Α. (1%) Ι.Κ.Α. Ι.Κ.Α. του ΕΡΓΟΥ Σημείωμα κατάθεσης μηχανικός Εθνική Τράπεζα «ΠΟΛΥΧΡΩΜΟ» (υπολογιστικό έντυπο των τριών)Τι υπολογίζεται πάνω σε τι:
ΑΜΟΙΒΗ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ → Φ.Ε.Μ. και μέρος του ΤΣΜΕΔΕ/ΤΕΕ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ → ΤΣΜΕΔΕ/ΤΕΕ, τέλος Δήμου ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ → προκαταβολή Ι.Κ.Α. (1 %)Η σύνδεση με τα δύο προηγούμενα κεφάλαια: κάθε ένας από τους τρεις αυτούς «άξονες» προκύπτει από δουλειά που έχει ήδη περιγραφεί — ο προϋπολογισμός από το κεφάλαιο 2, τα ημερομίσθια από τους πίνακες του Ι.Κ.Α. (§3.5). Η γραφειοκρατία της άδειας στηρίζεται δηλαδή εξ ολοκλήρου στις τεχνικές μετρήσεις των προηγούμενων κεφαλαίων. Η ελάχιστη αμοιβή του μηχανικού (σελ. 162): 5.000 δρχ. × λ, όπου Το λ είναι συντελεστής που καθορίζεται από το Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και μεταβάλλεται συνήθως ανά εξάμηνο. Αύξηση του συντελεστή λ αυξάνει και το κοστολόγιο της οικοδομικής άδειας. Για το α΄ εξάμηνο 1999, λ = 47,70 → 238.500 δρχ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα έντυπα των φορολογικών στοιχείων της οικοδομικής άδειας είναι το διπλότυπο καταβολής του φόρου επιτηδεύματος του μηχανικού, που αναλογεί στην αμοιβή του και εισπράττεται από τη Δ.Ο.Υ. του μηχανικού, το διπλότυπο κατάθεσης για το ΤΣΜΕΔΕ και το ΤΕΕ, που αναλογεί στην αμοιβή του μηχανικού και στον προϋπολογισμό του έργου και πληρώνεται στη Δ.Ο.Υ. του ιδιοκτήτη, το διπλότυπο καταβολής τέλους υπέρ Δήμου ή Κοινότητας για προϋπολογισμό άνω των εκατό χιλιάδων δραχμών, η απόδειξη προκαταβολής στο Ι.Κ.Α., όπου προκαταβάλλεται το ένα τοις εκατό του συνολικού κόστους όλων των ημερομισθίων, και το σημείωμα κατάθεσης της αμοιβής του μηχανικού, που κατατίθεται σε παράρτημα της Εθνικής Τράπεζας. Υπάρχει επίσης το έντυπο που ονομάζεται πολύχρωμο, στο οποίο υπολογίζονται ο φόρος προς το ΤΣΜΕΔΕ και το ΤΕΕ, ο φόρος προς τον Δήμο και η προκαταβολή στο Ι.Κ.Α. Οι υπολογισμοί στηρίζονται στην αμοιβή του μηχανικού, στον προϋπολογισμό του έργου και στα ημερομίσθια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 15 — Τα όργανα ελέγχου και έκδοσης των αδειών
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα όργανα που έχει ορίσει η Πολιτεία για να πραγματοποιούν τον έλεγχο και την έκδοση των οικοδομικών αδειών.
Απάντηση:
-
Η διάταξη (σελ. 161): Σύμφωνα με το άρθρο 2 του προεδρικού διατάγματος που εκδόθηκε στις 3-9-83 (Φ.Ε.Κ. 394/ Δ) η Πολιτεία ορίζει ως αρμόδια όργανα για τον έλεγχο και την έκδοση των οικοδομικών αδειών τις πολεοδομικές υπηρεσίες ή αντίστοιχες υπηρεσίες των Δήμων ή Κοινοτήτων.
Αναλυτικά (σελ. 161): Αρμόδια όργανα για τη χορήγηση οικοδομικών αδειών είναι κατά περίπτωση οι πολεοδομικές υπηρεσίες του Υπουργείου Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος και οι αρμόδιες υπηρεσίες των Δήμων ή Κοινοτήτων, στις οποίες μεταβιβάζεται κατά τις κείμενες διατάξεις η σχετική αρμοδιότητα.
Το ανώτατο επίπεδο (σελ. 161): Απορίες ή προβλήματα που προκύπτουν από τις αποφάσεις που λαμβάνουν τα πολεοδομικά γραφεία, ρυθμίζονται κατευθείαν από τον υπουργό ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. μετά την εισήγηση του κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος (Σ.Χ.Ο.Π.).
Οι πέντε τομείς ενός πολεοδομικού γραφείου (σελ. 161-162):
1. ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΑΔΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ έκδοση πάσης φύσεως άδειας, ερμηνεία των άρθρων του Γ.Ο.Κ., έλεγχος των ανεγειρόμενων οικοδομών 2. ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ τοπογραφικές εκθέσεις, υψομετρικές μελέτες, δημιουργία και εφαρμογή ρυμοτομικών σχεδίων, αυτοψίες 3. ΤΟΜΕΑΣ ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ λύσεις σε προβλήματα μετά την πράξη εφαρμογής (π.χ. αποκλεισμένα οικόπεδα) 4. ΤΟΜΕΑΣ ΑΥΘΑΙΡΕΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ καταγραφή αυθαιρέτων, εκθέσεις για επικίνδυνες οικοδομές, αυτοψίες 5. ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ γενικό πρωτόκολλο, διεκπεραίωση εγγράφωνΤο πρόσθετο όργανο — η Ε.Π.Α.Ε. (σελ. 163-164): τετραμελής επιτροπή, Και τα τέσσερα μέλη της είναι απόφοιτοι αρχιτεκτονικής σχολής, με σύνθεση:
● έναν υπάλληλο από το πολεοδομικό γραφείο που εκδίδει την άδεια ● έναν υπάλληλο από την Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων του νομού ● έναν εκπρόσωπο από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.) ● έναν εκπρόσωπο από τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (Σ.Α.Δ.Α.Σ.)Ποιοι κάνουν τον έλεγχο μέσα στην υπηρεσία (σελ. 162): Ο έλεγχος των μελετών γίνεται από υπαλλήλους εξουσιοδοτημένους από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας — και μετά από κάθε επιμέρους έλεγχο ο φάκελος επιστρέφει στο πρωτόκολλο για να γίνει μέσω του προϊσταμένου η χρέωσή του στον υπάλληλο που θα κάνει τον επόμενο έλεγχο. Η λογική της «διαδοχικής χρέωσης»: κάθε στάδιο ελέγχεται από διαφορετικό, ειδικό υπάλληλο (τοπογράφος, αρχιτέκτονας, πολιτικός μηχανικός, μηχανολόγος, οικονομικός), και η επιστροφή στο πρωτόκολλο ανάμεσά τους εξασφαλίζει ότι η διαδρομή του φακέλου είναι καταγεγραμμένη και ελέγξιμη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το προεδρικό διάταγμα του χίλια εννιακόσια ογδόντα τρία, αρμόδια όργανα για τον έλεγχο και την έκδοση των οικοδομικών αδειών είναι οι πολεοδομικές υπηρεσίες ή οι αντίστοιχες υπηρεσίες των Δήμων ή Κοινοτήτων, δηλαδή οι πολεοδομικές υπηρεσίες του Υπουργείου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος και οι υπηρεσίες των Δήμων στις οποίες έχει μεταβιβαστεί η αρμοδιότητα. Απορίες ή προβλήματα από τις αποφάσεις των πολεοδομικών γραφείων ρυθμίζονται από τον υπουργό, μετά από εισήγηση του κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος. Ένα πολεοδομικό γραφείο περιλαμβάνει τον τομέα των αδειών, τον τομέα του τοπογραφικού, τον τομέα τακτοποίησης των οικοπέδων, τον τομέα των αυθαιρέτων και τον τομέα του διοικητικού. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις παρεμβαίνει η Επιτροπή Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου, τετραμελής επιτροπή αρχιτεκτόνων με εκπροσώπους της πολεοδομίας, της Τοπικής Ένωσης Δήμων, του Τ.Ε.Ε. και του Σ.Α.Δ.Α.Σ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 16 — Η πορεία του φακέλου κατά τον έλεγχο
Ερώτηση: Να αναφέρετε την πορεία του φακέλου της οικοδομικής άδειας κατά τη διάρκεια του ελέγχου της από το αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο.
Απάντηση:
- Η πορεία σε βήματα (σελ. 162-165):
1. ΚΑΤΑΘΕΣΗ του φακέλου στο πολεοδομικό γραφείο (απαραίτητα: «σεντόνι», αρχιτεκτονική + παθητική πυροπροστασία ολοκληρωμένες, σημείωμα κατάθεσης της ελάχιστης αμοιβής) ↓ 2. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ — καταχώριση στα βιβλία ↓ (μετά ~2 ημέρες) 3. ΧΡΕΩΣΗ σε αρμόδιο υπάλληλο από τον προϊστάμενο ↓ 4. ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ + ΟΡΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ ↓ (επιστροφή στο πρωτόκολλο, νέα χρέωση) 5. ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 8 εργάσιμες ημέρες (+ Ε.Π.Α.Ε. όπου απαιτείται) 10 εργάσιμες ημέρες ↓ 6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 3 εργάσιμες ημέρες ↓ 7. ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 4 εργάσιμες ημέρες ↓ 8. ΕΛΕΓΧΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 4 εργάσιμες ημέρες ↓ 9. ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ τοπογραφικού + όρων δόμησης ↓ 10. ΘΕΩΡΗΣΗ μελετών και ΕΚΔΟΣΗ της άδειας (οι μελέτες εις διπλούν: μία στον ενδιαφερόμενο, μία στο αρχείο του πολεοδομικού γραφείου)Η κατάθεση (σελ. 162): Ο φάκελος της οικοδομικής άδειας κατατίθεται στο αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο ή στην αντίστοιχη υπηρεσία του Δήμου ή της Κοινότητας όπου θα γίνει ο έλεγχος των μελετών … Όταν περατωθεί ο έλεγχος όλων των μελετών και έχουν συγκεντρωθεί όλες οι βεβαιώσεις που απαιτούνται, εκδίδεται η οικοδομική άδεια. Η επιστροφή στο πρωτόκολλο (σελ. 163): Μετά το τέλος κάθε ελέγχου ο φάκελος επιστρέφει στο πρωτόκολλο για να γίνει μέσω του προϊσταμένου η χρέωσή του στον υπάλληλο που θα κάνει τον επόμενο έλεγχο. Τι ελέγχεται σε κάθε στάδιο: · Τοπογραφικό (σελ. 162-163): η αρτιότητα του οικοπέδου, το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, η ύπαρξη τεχνικών δεσμεύσεων … καθώς και η ύπαρξη κοντά στο συγκεκριμένο οικόπεδο ρέματος ή εναέριων αγωγών … Επίσης ελέγχονται και οι συντελεστές των όρων δόμησης (συντελεστής κάλυψης, δόμησης, μέγιστο ύψος). · Αρχιτεκτονική (σελ. 163): το διάγραμμα κάλυψης, τα σχέδια κατασκευής και τα σχέδια λεπτομερειών για τη λειτουργικότητα του κτιρίου, για την εξωτερική του εικόνα, καθώς επίσης και εάν έχουν εφαρμοσθεί σωστά οι διατάξεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού. · Στατική (σελ. 164-165): πληρότητα, αντισεισμικός και κανονισμός σκυροδέματος, κανονισμός φορτίσεων, συμφωνία στατικής - αρχιτεκτονικής και συμφωνία των στατικών μορφών με τους ξυλότυπους. Η αντιμετώπιση των παρατηρήσεων (σελ. 163): Εάν οι παρατηρήσεις είναι σημαντικές ή προκαλούν αλλαγή στη μελέτη πρέπει να διορθωθούν και να ελεγχθούν ξανά … Όταν όμως οι παρατηρήσεις δεν προκαλούν αλλαγές στη μελέτη, ο φάκελος μπορεί να προχωρήσει στον επόμενο έλεγχο και οι διορθώσεις να γίνουν αργότερα, πριν από την τελική υπογραφή. Το άθροισμα των προθεσμιών: 8 + 3 + 4 + 4 = 19 εργάσιμες ημέρες καθαρού ελέγχου (ή 21, με Ε.Π.Α.Ε.) — χωρίς τους χρόνους πρωτοκόλλησης, χρέωσης και διορθώσεων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο φάκελος κατατίθεται στο αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο, όπου πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον το σεντόνι, την αρχιτεκτονική μελέτη και την παθητική πυροπροστασία ολοκληρωμένες, καθώς και το σημείωμα κατάθεσης της ελάχιστης αμοιβής του μηχανικού. Στη συνέχεια πρωτοκολλείται και, μετά από περίπου δύο ημέρες, ο προϊστάμενος τον χρεώνει σε αρμόδιο υπάλληλο. Ο πρώτος έλεγχος αφορά το τοπογραφικό διάγραμμα και τους όρους δόμησης, ακολουθεί ο έλεγχος της αρχιτεκτονικής μελέτης μέσα σε οκτώ εργάσιμες ημέρες, ή δέκα αν απαιτείται και έλεγχος από την Επιτροπή Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου, έπειτα ο έλεγχος της στατικής μέσα σε τρεις ημέρες, των εγκαταστάσεων μέσα σε τέσσερις και των φορολογικών στοιχείων μέσα σε τέσσερις. Μετά από κάθε έλεγχο ο φάκελος επιστρέφει στο πρωτόκολλο για νέα χρέωση. Τέλος γίνεται επανέλεγχος του τοπογραφικού και των όρων δόμησης, θεωρούνται οι μελέτες και εκδίδεται η άδεια, με τις μελέτες κατατεθειμένες εις διπλούν.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 17 — Πότε απαιτείται έλεγχος από την Ε.Π.Α.Ε.
Ερώτηση: Να αναφέρετε τις περιπτώσεις που απαιτείται έλεγχος της αρχιτεκτονικής μελέτης από την Επιτροπή Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (Ε.Π.Α.Ε.).
Απάντηση:
-
Οι τέσσερις περιπτώσεις, αυτολεξεί (σελ. 163) — Εάν η κατασκευή που θέλουμε να οικοδομήσουμε υπόκειται σε μία από τις παρακάτω περιπτώσεις, απαιτείται ο έλεγχος της αρχιτεκτονικής μελέτης και από την Επιτροπή Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (Ε.Π.Α.Ε.):
1) Έχει όψη σε ΠΛΑΤΕΙΕΣ, σε δρόμους πλάτους μεγαλύτερου ή ίσου των ΕΙΚΟΣΙ ΜΕΤΡΩΝ, σε ΠΑΡΑΛΙΑΚΕΣ οδούς, σε ΑΛΣΗ και σε χαρακτηρισμένους ΧΩΡΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥ. 2) Βρίσκεται σε περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί ως «ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΛΛΟΥΣ», σε ΖΩΝΕΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ για την πόλη σύμφωνα με την κρίση της αρμόδιας πολεοδομικής υπηρεσίας και σε ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ. 3) Είναι ΕΙΔΙΚΟ κτίριο. 4) Είναι ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ κτίριο.Η σύνθεση της επιτροπής (σελ. 164): Η Ε.Π.Α.Ε. είναι τετραμελής επιτροπή. Και τα τέσσερα μέλη της είναι απόφοιτοι αρχιτεκτονικής σχολής, και περιλαμβάνει:
● έναν υπάλληλο από το πολεοδομικό γραφείο που εκδίδει την άδεια ● έναν υπάλληλο από την Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων του νομού όπου έχει έδρα η πολεοδομική υπηρεσία ● έναν εκπρόσωπο από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.) ● έναν εκπρόσωπο από τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (Σ.Α.Δ.Α.Σ.)Τι ακριβώς ελέγχει (σελ. 164): Ο έλεγχος που ασκείται από την Ε.Π.Α.Ε. αφορά την αισθητική πλευρά και γίνεται με βάση τις γενικές αρχές της αρχιτεκτονικής επιστήμης. Απώτερος στόχος του ελέγχου είναι η εναρμόνιση της κατασκευής με τα ιστορικά και παραδοσιακά στοιχεία του ευρύτερου περιβάλλοντος, ώστε να διατηρηθεί η πολιτιστική τους αξία. Η προθεσμία (σελ. 164): Ο έλεγχος της αρχιτεκτονικής μελέτης πραγματοποιείται εντός οχτώ εργάσιμων ημερών … Εάν απαιτείται και έλεγχος από την Ε.Π.Α.Ε. η ολοκλήρωση του ελέγχου γίνεται μέσα σε δέκα εργάσιμες ημέρες από την κατάθεση του φακέλου στην επιτροπή.
Το κοινό στοιχείο των τεσσάρων περιπτώσεων: όλες αφορούν κτίρια υψηλής οπτικής έκθεσης ή ιδιαίτερης πολιτιστικής/περιβαλλοντικής αξίας.
ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1-2: η ΘΕΣΗ του κτιρίου το κάνει ορατό από πολλούς ή το τοποθετεί σε ευαίσθητο περιβάλλον ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 3-4: το ΙΔΙΟ ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ έχει ιδιαίτερο χαρακτήρα (ειδικό ή διατηρητέο)Γιατί ο έλεγχος είναι μόνο αισθητικός: τα τεχνικά (στατικά, εγκαταστάσεις, όροι δόμησης) ελέγχονται ούτως ή άλλως από τους υπαλλήλους της πολεοδομίας. Η Ε.Π.Α.Ε. προσθέτει τη μοναδική διάσταση που δεν μπορεί να ελεγχθεί με κανονισμό — την αρχιτεκτονική ποιότητα και την εναρμόνιση με το περιβάλλον. Γι' αυτό και όλα τα μέλη της είναι αρχιτέκτονες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο, έλεγχος από την Επιτροπή Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου απαιτείται όταν η κατασκευή έχει όψη σε πλατείες, σε δρόμους πλάτους μεγαλύτερου ή ίσου των είκοσι μέτρων, σε παραλιακές οδούς, σε άλση και σε χαρακτηρισμένους χώρους πρασίνου, όταν βρίσκεται σε περιοχές χαρακτηρισμένες ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, σε ζώνες ιδιαίτερης σημασίας για την πόλη ή σε παραδοσιακούς οικισμούς, όταν πρόκειται για ειδικό κτίριο και όταν πρόκειται για διατηρητέο κτίριο. Η επιτροπή είναι τετραμελής και όλα τα μέλη της είναι απόφοιτοι αρχιτεκτονικής σχολής, με εκπροσώπους από το πολεοδομικό γραφείο, την Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων. Ο έλεγχος αφορά την αισθητική πλευρά και γίνεται με βάση τις γενικές αρχές της αρχιτεκτονικής επιστήμης, με στόχο την εναρμόνιση της κατασκευής με τα ιστορικά και παραδοσιακά στοιχεία του περιβάλλοντος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 18 — Γιατί γίνεται επανέλεγχος του τοπογραφικού
Ερώτηση: Να αναφέρετε τους λόγους για τους οποίους πραγματοποιείται επανέλεγχος στο τοπογραφικό διάγραμμα και τους όρους δόμησης πριν την τελική υπογραφή της οικοδομικής άδειας.
Απάντηση:
-
Ο λόγος, αυτολεξεί (σελ. 165): Αφού ολοκληρωθούν οι έλεγχοι όλων των μελετών και των παρατηρήσεων, πραγματοποιείται επανέλεγχος στο τοπογραφικό διάγραμμα και τους όρους δόμησης. Αυτό είναι απαραίτητο γιατί κατά τη χρονική διάρκεια που γίνονται οι έλεγχοι στις μελέτες μπορεί οι όροι δόμησης να έχουν τροποποιηθεί ή να έχει δημιουργηθεί δέσμευση τόσο στο οικόπεδο όσο και στην ευρύτερη περιοχή.
Οι δύο λόγοι:
1. Οι ΟΡΟΙ ΔΟΜΗΣΗΣ μπορεί να έχουν ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΕΙ (συντελεστής δόμησης, κάλυψης, μέγιστο ύψος) 2. Μπορεί να έχει δημιουργηθεί ΔΕΣΜΕΥΣΗ ● στο ίδιο το ΟΙΚΟΠΕΔΟ ● στην ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗΓιατί ο κίνδυνος είναι πραγματικός: ο έλεγχος δεν γίνεται σε μία ημέρα. Αθροίζοντας τις προθεσμίες του βιβλίου (σελ. 163-165):
αρχιτεκτονική 8 εργάσιμες (+ Ε.Π.Α.Ε. 10) στατική 3 εργάσιμες εγκαταστάσεις 4 εργάσιμες φορολογικά 4 εργάσιμες ───────────────────────────────────────────────── ΚΑΘΑΡΟΣ χρόνος 19-21 εργάσιμες ημέρες + πρωτοκολλήσεις, χρεώσεις, ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ παρατηρήσεων ⇒ ΜΗΝΕΣ στην πράξηΜέσα σε τόσο διάστημα, ένα Φ.Ε.Κ. μπορεί κάλλιστα να αλλάξει τους όρους δόμησης της περιοχής, να κηρυχθεί αναστολή οικοδομικών εργασιών, να χαρακτηριστεί η περιοχή παραδοσιακή ή να επιβληθεί απαλλοτρίωση. Τι ακριβώς ξαναελέγχεται — τα ίδια με τον πρώτο έλεγχο (σελ. 162-163): η αρτιότητα του οικοπέδου, το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο της ευρύτερης περιοχής, η ύπαρξη τεχνικών δεσμεύσεων που εμποδίζουν τις οικοδομικές εργασίες (π.χ. αναστολή οικοδομικών εργασιών), καθώς και η ύπαρξη κοντά στο συγκεκριμένο οικόπεδο ρέματος ή εναέριων αγωγών μεταφοράς υψηλής τάσης της ΔΕΗ. Επίσης ελέγχονται και οι συντελεστές των όρων δόμησης (συντελεστής κάλυψης, δόμησης, μέγιστο ύψος που ισχύει στην ευρύτερη περιοχή), όπως επίσης και αν υπάρχουν περιορισμοί για το συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο (π.χ. στο ύψος, στην κατασκευή πυλωτής κ.λπ.) Τι ακολουθεί (σελ. 165): Αφού γίνει ο επανέλεγχος του τοπογραφικού διαγράμματος και των όρων δόμησης, μετά θεωρούνται οι μελέτες και η οικοδομική άδεια. Οι μελέτες, όπως αναφέρθηκε, κατατίθενται εις διπλούν. Η μία σειρά δίνεται στον ενδιαφερόμενο, ενώ η άλλη μένει στο αρχείο του πολεοδομικού γραφείου. Η λογική του «πρώτος και τελευταίος»: ο έλεγχος του τοπογραφικού και των όρων δόμησης είναι και ο πρώτος και ο τελευταίος έλεγχος. Και αυτό γιατί οι όροι δόμησης είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζονται όλες οι μελέτες: αν αλλάξουν, ολόκληρη η μελέτη μπορεί να καταστεί άκυρη. Θα ήταν σοβαρό σφάλμα να εκδοθεί άδεια βασισμένη σε όρους που έπαψαν να ισχύουν ενόσω ο φάκελος περίμενε.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο, ο επανέλεγχος του τοπογραφικού διαγράμματος και των όρων δόμησης πριν από την τελική υπογραφή είναι απαραίτητος, γιατί κατά τη χρονική διάρκεια που γίνονται οι έλεγχοι στις μελέτες μπορεί οι όροι δόμησης να έχουν τροποποιηθεί ή να έχει δημιουργηθεί δέσμευση τόσο στο οικόπεδο όσο και στην ευρύτερη περιοχή. Ο κίνδυνος είναι πραγματικός, αφού μόνο οι καθαρές προθεσμίες ελέγχου αθροίζουν δεκαεννέα έως είκοσι μία εργάσιμες ημέρες και, μαζί με τις πρωτοκολλήσεις και τις διορθώσεις, η διαδικασία διαρκεί μήνες. Στον επανέλεγχο εξετάζονται ξανά η αρτιότητα του οικοπέδου, το ρυμοτομικό σχέδιο, τυχόν τεχνικές δεσμεύσεις όπως αναστολή οικοδομικών εργασιών, η ύπαρξη ρέματος ή εναέριων αγωγών, οι συντελεστές κάλυψης και δόμησης και το μέγιστο ύψος. Έπειτα θεωρούνται οι μελέτες και εκδίδεται η άδεια, με τη μία σειρά μελετών να δίνεται στον ενδιαφερόμενο και την άλλη να μένει στο αρχείο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 19 — Στεγασμένα και μη στεγασμένα επαγγέλματα
Ερώτηση: Ποια επαγγέλματα χαρακτηρίζονται από το Ι.Κ.Α. ως στεγασμένα και ποια ως μη στεγασμένα, και γιατί;
Απάντηση:
-
Ο διαχωρισμός (σελ. 166): To Ι.Κ.Α. διαχωρίζει τα επαγγέλματα που ασχολούνται στα δομικά έργα και τα χαρακτηρίζει σε στεγασμένα επαγγέλματα και μη στεγασμένα επαγγέλματα.
ΣΤΕΓΑΣΜΕΝΟ (σελ. 166): Κάθε επαγγελματίας που ασφαλίζεται μόνος του ή κάθε επιχείρηση της οποίας το προσωπικό παρέχει υπηρεσίες στην ανέγερση της δομικής κατασκευής αλλά ασφαλίζεται από τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης χαρακτηρίζεται ότι εξασκεί στεγασμένο επάγγελμα (ξυλουργός, υδραυλικός, ηλεκτρολόγος κ.λπ.). ΜΗ ΣΤΕΓΑΣΜΕΝΟ (σελ. 166): Κάθε επαγγελματίας που προσφέρει τις υπηρεσίες του κατά την κατασκευή του κτιριακού έργου και ασφαλίζεται από τον εργοδότη του έργου χαρακτηρίζεται ότι εξασκεί μη στεγασμένο επάγγελμα (χτίστης, σοβατζής, καλουπατζής κ.λπ.).
ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΙΝΑΙ: ΠΟΙΟΣ ΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΣΤΕΓΑΣΜΕΝΟ → ασφαλίζεται ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ ή από τον ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ (ξυλουργός, υδραυλικός, ηλεκτρολόγος) ΜΗ ΣΤΕΓΑΣΜΕΝΟ → ασφαλίζεται από τον ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ (χτίστης, σοβατζής, καλουπατζής)Το αποφασιστικό παράδειγμα του βιβλίου — ο ΜΑΡΜΑΡΑΣ (σελ. 167): · Ο μαρμαράς που θα τοποθετήσει τα μάρμαρα στην οικοδομή και ασφαλίζεται από τον ιδιοκτήτη της οικοδομής χαρακτηρίζεται ότι εξασκεί για το Ι.Κ.Α. μη στεγασμένο επάγγελμα. · Στην περίπτωση όμως που η εταιρία που προμήθευσε τα μάρμαρα στον ιδιοκτήτη της οικοδομής, διαθέτει μόνιμο προσωπικό που ασφαλίζει η ίδια, και τοποθετήσουν εκείνοι τα μάρμαρα, τότε χαρακτηρίζεται ότι εξασκεί για το Ι.Κ.Α. στεγασμένο επάγγελμα.
Το κρίσιμο συμπέρασμα: ο χαρακτηρισμός ΔΕΝ αφορά την ειδικότητα αλλά τη σχέση εργασίας! Ο ίδιος μαρμαράς, κάνοντας την ίδια δουλειά, είναι μη στεγασμένος αν τον πληρώνει και τον ασφαλίζει ο ιδιοκτήτης του έργου, και στεγασμένος αν είναι μισθωτός μιας εταιρείας που τον ασφαλίζει. Γιατί η ονομασία «στεγασμένο»: γιατί ο εργαζόμενος «στεγάζεται» ασφαλιστικά αλλού — σε μια επιχείρηση με μόνιμη έδρα και δικό της ασφαλιστικό αριθμό — και όχι στο εργοτάξιο. Γιατί έχει σημασία για τα ημερομίσθια: τα ημερομίσθια των μη στεγασμένων βαρύνουν το έργο — γι' αυτό ο πίνακας 3 τιτλοφορείται ρητά «Αριθμού ημερομισθίων εργατοτεχνιτών (μη στεγασμένων επαγγελμάτων) ανά μονάδα οικοδομικής εργασίας». Οι στεγασμένοι ασφαλίζονται από την επιχείρησή τους και δεν επιβαρύνουν την καρτέλα του έργου. Η άμεση συνέπεια στην επιλογή πίνακα (σελ. 171): ο πίνακας 2 χρησιμοποιείται όταν ο σκελετός έχει υλοποιηθεί από συνεργείο που είναι χαρακτηρισμένο σαν στεγασμένο — λυόμενα και προκατασκευασμένα κτίρια. Ο χαρακτηρισμός δηλαδή καθορίζει ποιον πίνακα θα ανοίξουμε.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κριτήριο του Ι.Κ.Α. δεν είναι η ειδικότητα αλλά το ποιος ασφαλίζει τον εργαζόμενο. Στεγασμένο επάγγελμα εξασκεί κάθε επαγγελματίας που ασφαλίζεται μόνος του ή κάθε επιχείρηση της οποίας το προσωπικό παρέχει υπηρεσίες στην ανέγερση αλλά ασφαλίζεται από τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης, όπως ο ξυλουργός, ο υδραυλικός και ο ηλεκτρολόγος. Μη στεγασμένο εξασκεί κάθε επαγγελματίας που προσφέρει τις υπηρεσίες του και ασφαλίζεται από τον εργοδότη του έργου, όπως ο χτίστης, ο σοβατζής και ο καλουπατζής. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του μαρμαρά, ο οποίος θεωρείται μη στεγασμένος αν τον ασφαλίζει ο ιδιοκτήτης της οικοδομής, αλλά στεγασμένος αν είναι μόνιμο προσωπικό της εταιρείας που προμήθευσε τα μάρμαρα. Η διάκριση έχει σημασία γιατί τα ημερομίσθια των μη στεγασμένων βαρύνουν το έργο και γιατί καθορίζει ποιος από τους πίνακες του Ι.Κ.Α. θα χρησιμοποιηθεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 20 — Ποια δομικά έργα χρησιμοποιούν τον πίνακα 1
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα δομικά έργα στα οποία ο υπολογισμός των απαραίτητων ημερομισθίων γίνεται με τον πίνακα 1.
Απάντηση:
-
Η απάντηση, αυτολεξεί (σελ. 167): Ο πίνακας 1 χρησιμοποιείται σε δομικά έργα των οποίων ο τρόπος κατασκευής είναι ο συμβατικός, δηλαδή η κατασκευή γίνεται με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα, οι τοιχοποιίες είναι από τούβλα κ.ά.
Τι δίνει ο πίνακας 1 (σελ. 167): Με τη βοήθεια του πίνακα 1 υπολογίζεται ο απαιτούμενος συνολικός, αλλά και κατά εργασία, αριθμός των ημερομισθίων που απαιτείται για την οικοδόμηση της κατασκευής.
Η δομή του (σελ. 167):
ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΣΤΗΛΕΣ (γραμμές) — ανάλογα με τη ΧΡΗΣΗ: γραμμή 1 → κατοικίες γραμμή 2 → γραφεία, καταστήματα, εμπορικά κέντρα, κλειστά θέατρα και κινηματογράφους ... γραμμή 10 → κατεδαφίσεις με μηχανικά μέσα ΚΑΘΕΤΕΣ ΣΤΗΛΕΣ: στήλες 1-2 → αρίθμηση και είδη κτιρίων στήλες 3-9 → είδη ΧΩΡΩΝ (πυλωτή, υπόγειο, ακάλυπτος…) στήλες 10-15 → ενδιάμεσες ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΦΑΣΕΙΣΠώς υπολογίζονται τα ημερομίσθια (σελ. 167): Ανάλογα με το είδος του χώρου … και τη χρήση της κατασκευής … υπάρχουν αντίστοιχοι συντελεστές που πολλαπλασιάζονται με το εμβαδόν του χώρου και δίνουν τον αριθμό των ημερομισθίων … Αθροίζονται τα ημερομίσθια που προκύπτουν από τον κάθε χώρο και έτσι λαμβάνουμε τον απαιτούμενο αριθμό των ενσήμων για όλη την κατασκευή.
Η σύγκριση με τους άλλους δύο πίνακες:
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 → ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ κατασκευή (φέρων οργανισμός από οπλισμένο σκυρόδεμα, τοιχοποιίες από τούβλα) ✔ δίνει ΚΑΙ τον επιμερισμό ανά φάση ΠΙΝΑΚΑΣ 2 → ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ έγινε από ΣΤΕΓΑΣΜΕΝΟ συνεργείο (λυόμενα, προκατασκευασμένα) ✘ ΔΕΝ επιμερίζει στις κατασκευαστικές φάσεις ΠΙΝΑΚΑΣ 3 → ανά ΕΡΓΑΣΙΑ: επισκευές, διαρρυθμίσεις, αλλαγές χρήσης, εφαπτόμενες πλευρές, έργα που δεν είναι κτίρια (υδατοδεξαμενές, περιφράξεις με μπετόν)Οι ειδικές περιπτώσεις του πίνακα 1 (σελ. 167-168): · για την αντικατάσταση στέγης (γραμμή 9) λαμβάνεται το εμβαδόν του οριζόντιου χώρου που καλύπτει η στέγη, όχι των υπό κλίση πλευρών· · για την κατεδάφιση (γραμμή 10) λαμβάνεται το εμβαδόν όλων των χώρων που κατεδαφίζονται (υπόγειο + ισόγειο + όροφοι), όχι η κάλυψη επί του οικοπέδου· · για κτίρια εφαπτόμενα με άλλα, οι μέρες μειώνονται — και ο υπολογισμός της μείωσης γίνεται με τον πίνακα 3· · Σε κτίρια των οποίων ο φέρων οργανισμός δεν είναι από οπλισμένο σκυρόδεμα μειώνονται τα ημερομίσθια της στήλης 10 κατά τα 2/3. Ο επιμερισμός σε κτίρια με δύο χρήσεις (σελ. 169): το βιβλίο δίνει πλήρες παράδειγμα — για κτίριο με 710 m² κατοικίας και 150 m² καταστήματος (σύνολο 860 m²), οι συντελεστές επιμερισμού είναι 710/860 = 0,83 και 150/860 = 0,17, και με αυτούς μοιράζονται οι χώροι χωρίς σαφή χρήση (υπόγειο, ακάλυπτος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το βιβλίο, ο πίνακας ένα χρησιμοποιείται σε δομικά έργα των οποίων ο τρόπος κατασκευής είναι ο συμβατικός, δηλαδή η κατασκευή γίνεται με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα και οι τοιχοποιίες είναι από τούβλα. Με τον πίνακα αυτόν υπολογίζεται ο απαιτούμενος συνολικός αλλά και κατά εργασία αριθμός ημερομισθίων. Στις οριζόντιες γραμμές του γίνεται καταμερισμός ανάλογα με τη χρήση, από τις κατοικίες μέχρι τις κατεδαφίσεις με μηχανικά μέσα, ενώ στις κάθετες στήλες αναφέρονται τα είδη των κτιρίων, τα είδη των χώρων και οι ενδιάμεσες κατασκευαστικές φάσεις. Τα ημερομίσθια προκύπτουν από το γινόμενο του συντελεστή επί το εμβαδόν κάθε χώρου και αθροίζονται. Αντίθετα, ο πίνακας δύο χρησιμοποιείται όταν ο σκελετός έχει γίνει από στεγασμένο συνεργείο, όπως στα λυόμενα και προκατασκευασμένα, και ο πίνακας τρία για υπολογισμό ανά εργασία, σε επισκευές, διαρρυθμίσεις και έργα που δεν είναι κτίρια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 21 — Επιμερισμός 250 ημερομισθίων στις κατασκευαστικές φάσεις
Ερώτηση: Να υπολογισθούν - με τη βοήθεια του πίνακα 1 - τα ημερομίσθια για τις ενδιάμεσες κατασκευαστικές φάσεις (εκσκαφές και οικοδομικός σκελετός του κτιρίου, τοιχοποιίες του κτιρίου, κ.ο.κ.),όταν ο συνολικός αριθμός των ημερομισθίων είναι 250.
Απάντηση:
-
Η μέθοδος (σελ. 167): Ανάλογα με το είδος της κατασκευαστικής φάσης (εκσκαφές και οικοδομικός σκελετός του κτιρίου, τοιχοποιίες του κτιρίου, επιχρίσματα του κτιρίου κ.λπ.) και τη χρήση της κατασκευής … υπάρχουν αντίστοιχοι συντελεστές που πολλαπλασιάζονται με το συνολικό αριθμό των ημερομισθίων και υπολογίζονται τα ημερομίσθια για την κάθε κατασκευαστική φάση.
Οι συντελεστές των στηλών 10-15 του πίνακα 1, γραμμή 1 (κατοικίες):
ΣΤΗΛΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΦΑΣΗ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ──────────────────────────────────────────────────────── (10) Εκσκαφές και οικοδομικός σκελετός 0,30 (11) Τοιχοποιίες του κτιρίου 0,15 (12) Επιχρίσματα του κτιρίου 0,22 (13) Δάπεδα του κτιρίου 0,16 (14) Χρωματισμοί του κτιρίου 0,11 (15) Λοιπές εργασίες πλήρους αποπεράτωσης 0,06 ──────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ 1,00Ο υπολογισμός για 250 ημερομίσθια:
ΦΑΣΗ ΠΡΑΞΗ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ ────────────────────────────────────────────────────────── Εκσκαφές και σκελετός 250 x 0,30 = 75,0 75 Τοιχοποιίες 250 x 0,15 = 37,5 38 Επιχρίσματα 250 x 0,22 = 55,0 55 Δάπεδα 250 x 0,16 = 40,0 40 Χρωματισμοί 250 x 0,11 = 27,5 28 Λοιπές εργασίες 250 x 0,06 = 15,0 15 ────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ 250 x 1,00 = 250,0 251Απάντηση: 75 · 38 (37,5) · 55 · 40 · 28 (27,5) · 15 ημερομίσθια αντίστοιχα.
Ο έλεγχος: το άθροισμα των συντελεστών είναι ακριβώς 1,00 (0,30 + 0,15 + 0,22 + 0,16 + 0,11 + 0,06), οπότε το άθροισμα των φάσεων επιστρέφει το σύνολο των 250 ημερομισθίων. (Οι στρογγυλοποιήσεις των δύο μισών προς τα πάνω δίνουν 251 — γι' αυτό στην πράξη κρατάμε τις ακριβείς τιμές 37,5 και 27,5 και στρογγυλοποιούμε μόνο στο τέλος.) Η κατανομή σε ποσοστά — τι μας λέει για την οικοδομή:
Εκσκαφές + σκελετός 30 % ← η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ φάση Επιχρίσματα 22 % ← η δεύτερη μεγαλύτερη Δάπεδα 16 % Τοιχοποιίες 15 % Χρωματισμοί 11 % Λοιπές 6 %Η σύγκριση με το κεφάλαιο 2: εκεί το βιβλίο έλεγε (σελ. 86) ότι μετά το τέλος της φάσης της σκυροδέτησης έχει δαπανηθεί το ένα τρίτο του συνολικού προϋπολογισμού — και εδώ ο πίνακας του Ι.Κ.Α. δίνει 30 % των ημερομισθίων στην ίδια φάση. Οι δύο ανεξάρτητες πηγές συμφωνούν εντυπωσιακά. Η έκπληξη των επιχρισμάτων: 22 % των ημερομισθίων για μια εργασία που δεν φαίνεται στο τελικό αποτέλεσμα! Επιβεβαιώνεται πλήρως το εύρημα του κεφαλαίου 2, όπου το άρθρο 7132 έδειχνε ότι πάνω από 92 % του κόστους του σοβά είναι εργασία. Τι περιλαμβάνει η στήλη 15 (σελ. 168): κάθε εργασία μετά τους χρωματισμούς. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον καθαρισμό από τα μπάζα, την αποπεράτωση της διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου, τις διάφορες εναπομείνασες μικροεργασίες κ.ο.κ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τον πίνακα ένα, για κατοικίες, οι συντελεστές των ενδιάμεσων κατασκευαστικών φάσεων είναι μηδέν κόμμα τριάντα για τις εκσκαφές και τον οικοδομικό σκελετό, μηδέν κόμμα δεκαπέντε για τις τοιχοποιίες, μηδέν κόμμα είκοσι δύο για τα επιχρίσματα, μηδέν κόμμα δεκαέξι για τα δάπεδα, μηδέν κόμμα έντεκα για τους χρωματισμούς και μηδέν κόμμα μηδέν έξι για τις λοιπές εργασίες πλήρους αποπεράτωσης, με άθροισμα ακριβώς μονάδα. Πολλαπλασιάζοντας με τα διακόσια πενήντα ημερομίσθια προκύπτουν εβδομήντα πέντε ημερομίσθια για τις εκσκαφές και τον σκελετό, τριάντα επτά κόμμα πέντε για τις τοιχοποιίες, πενήντα πέντε για τα επιχρίσματα, σαράντα για τα δάπεδα, είκοσι επτά κόμμα πέντε για τους χρωματισμούς και δεκαπέντε για τις λοιπές εργασίες. Το άθροισμα επιστρέφει τα διακόσια πενήντα ημερομίσθια. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο σκελετός απορροφά το τριάντα τοις εκατό, εύρημα που συμφωνεί με το ένα τρίτο του προϋπολογισμού που αναφέρει το δεύτερο κεφάλαιο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 22 — Ημερομίσθια ισόγειας λυόμενης κατοικίας
Ερώτηση: Να υπολογισθούν τα ημερομίσθια που απαιτούνται για την κατασκευή ισόγειας λυόμενης κατοικίας. Το εμβαδόν του οικοπέδου στο οποίο θα ανεγερθεί η οικοδομή είναι 300,00 τ.μ., και το εμβαδόν της ισόγειας κατοικίας είναι 85,00 τ.μ.
Απάντηση:
-
Βήμα 1 — Ποιον πίνακα χρησιμοποιούμε. Η κατοικία είναι ΛΥΟΜΕΝΗ, οπότε ισχύει ο κανόνας της σελ. 171: Ο πίνακας 2 χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των ημερομισθίων σε κατασκευές που ο σκελετός τους (ανεξάρτητα από το υλικό που κατασκευάζεται) έχει υλοποιηθεί από συνεργείο που είναι χαρακτηρισμένο σαν στεγασμένο. Αυτές οι κατασκευές είναι λυόμενα ή προκατασκευασμένα κτήρια.
⇒ ΠΙΝΑΚΑΣ 2, γραμμή 1 (κατοικίες γενικώς)Βήμα 2 — Οι χώροι και οι συντελεστές.
ΧΩΡΟΣ ΕΜΒΑΔΟΝ ΣΤΗΛΗ ΣΥΝΤ/ΤΗΣ ──────────────────────────────────────────────────────── Ισόγεια κατοικία (λοιπές επιφάνειες κύριας 85,00 m2 (9) 0,54 χρήσης) Ακάλυπτος χώρος οικοπέδου 215,00 m2 (8) 0,06 (300,00 − 85,00 = 215,00)Βήμα 3 — Ο υπολογισμός (σελ. 171): Από το γινόμενο του συντελεστή με το εμβαδόν του αντίστοιχου χώρου προκύπτει ο απαιτούμενος αριθμός των ημερομισθίων για την ολοκλήρωση της κατασκευής του χώρου.
Κατοικία: 85,00 x 0,54 = 45,90 ημερομίσθια Ακάλυπτος χώρος: 215,00 x 0,06 = 12,90 ημερομίσθια ───────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ: 58,80 → 59 ημερομίσθιαΑπάντηση: ≈ 59 ημερομίσθια (45,90 για την κατοικία + 12,90 για τον ακάλυπτο χώρο).
Το άθροισμα (σελ. 171): Αθροίζοντας τα ημερομίσθια όλων των χώρων από τους οποίους αποτελείται η κατασκευή υπολογίζουμε τον αριθμό των ημερομισθίων που απαιτούνται για την αποπεράτωσή της. Γιατί μετράται ο ακάλυπτος χώρος: γιατί και εκεί γίνονται εργασίες — διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου, περίφραξη, πλακοστρώσεις, φύτευση. Ο συντελεστής του (0,06) είναι πολύ μικρότερος από της κατοικίας (0,54), αντανακλώντας τη μικρότερη ένταση εργασίας ανά τετραγωνικό. Η προσοχή στο εμβαδόν του ακάλυπτου: είναι το οικόπεδο μείον το κτίσμα (300,00 − 85,00 = 215,00 m²) — όχι ολόκληρο το οικόπεδο, γιατί τα 85 m² της κατοικίας έχουν ήδη μετρηθεί στη δική τους στήλη. Το βιβλίο μάλιστα προειδοποιεί (σελ. 168): η επιφάνεια του ακάλυπτου χώρου υπολογίζεται μόνο μία φορά. Γιατί ΔΕΝ χρησιμοποιείται ο πίνακας 1: γιατί ο φέρων οργανισμός του λυόμενου κατασκευάζεται από στεγασμένο συνεργείο — τα ημερομίσθιά του δεν βαρύνουν το έργο. Το βιβλίο δίνει και το αντίστοιχο παράδειγμα (σελ. 172): για ισόγεια λυόμενη οικία με υπόγειο βοηθητικό χώρο από οπλισμένο σκυρόδεμα και μη στεγασμένους εργατοτεχνίτες, ο υπολογισμός γίνεται και πάλι με τον πίνακα 2 (στήλη 4 για το υπόγειο) — ενώ αν το υπόγειο είχε κύρια χρήση, θα χρησιμοποιούνταν ο πίνακας 1, στήλη 9. Ο περιορισμός του πίνακα 2 (σελ. 171): Ο πίνακας 2 δίνει το συνολικό αριθμό των απαιτούμενων ημερομισθίων χωρίς να τα επιμερίζει στις κατασκευαστικές φάσεις — άρα, σε αντίθεση με την άσκηση 21, εδώ δεν μπορούμε να δώσουμε ανάλυση ανά φάση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επειδή η κατοικία είναι λυόμενη, δηλαδή ο σκελετός της υλοποιείται από συνεργείο χαρακτηρισμένο ως στεγασμένο, χρησιμοποιείται ο πίνακας δύο και συγκεκριμένα η γραμμή των κατοικιών. Η ισόγεια κατοικία των ογδόντα πέντε τετραγωνικών μέτρων κατατάσσεται στις λοιπές επιφάνειες κύριας χρήσης, με συντελεστή μηδέν κόμμα πενήντα τέσσερα, και δίνει σαράντα πέντε κόμμα ενενήντα ημερομίσθια. Ο ακάλυπτος χώρος είναι το οικόπεδο μείον το κτίσμα, δηλαδή τριακόσια μείον ογδόντα πέντε ίσον διακόσια δεκαπέντε τετραγωνικά μέτρα, με συντελεστή μηδέν κόμμα μηδέν έξι, και δίνει δώδεκα κόμμα ενενήντα ημερομίσθια. Αθροίζοντας προκύπτουν πενήντα οκτώ κόμμα ογδόντα, δηλαδή περίπου πενήντα εννέα ημερομίσθια. Προσοχή χρειάζεται ώστε η επιφάνεια του ακάλυπτου να υπολογιστεί μόνο μία φορά. Σημειώνεται ότι ο πίνακας δύο δίνει μόνο το συνολικό αριθμό ημερομισθίων, χωρίς επιμερισμό στις κατασκευαστικές φάσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 23 — Ημερομίσθια βαψίματος τοιχοποιίας με τον πίνακα 3
Ερώτηση: Να υπολογισθούν - με τη βοήθεια του πίνακα 3- τα ημερομίσθια που απαιτούνται για το βάψιμο τοιχοποιίας η οποία έχει διαστάσεις 2,80 μ. x 9,25 μ.
Απάντηση:
-
Γιατί ο πίνακας 3 (σελ. 174): χρησιμοποιείται όταν ο υπολογισμός γίνεται βάσει των εργασιών που απαιτούνται για την υλοποίηση της κατασκευής — ιδίως σε α) Επισκευές, διαρρυθμίσεις, αλλαγή χρήσης σε προϋπάρχοντα έργα. Ένα μεμονωμένο βάψιμο τοιχοποιίας είναι ακριβώς τέτοια περίπτωση. Η δομή του (σελ. 174): Στις οριζόντιες στήλες καταχωρούνται ομαδοποιημένες οι εργασίες … Στις κατακόρυφες στήλες αναφέρεται η μονάδα μέτρησης της κάθε εργασίας και ο συντελεστής που έχει ορίσει το Ι.Κ.Α. Ο κανόνας (σελ. 174): Τα απαιτούμενα ημερομίσθια προκύπτουν από το γινόμενο του συντελεστή με την ποσότητα της εργασίας που θα γίνει. Η ποσότητα της εργασίας υπολογίζεται από την προ-μέτρηση που πραγματοποιείται πριν τη εκτέλεση του έργου.
Βήμα 1 — Η προμέτρηση:
Ε = 2,80 x 9,25 = 25,90 m2Βήμα 2 — Ο συντελεστής από την ομάδα 13. ΧΡΩΜΑΤΙΣΜΟΙ του πίνακα 3:
13.01 Υδροχρωματισμοί πάσης φύσεως M2 0,010 13.02 Πλαστικά απλά επί τοίχου M2 0,030 13.03 Πλαστικά ή ριπολίνες σπατουλαριστά M2 0,045 13.04 Επαναχρωματισμός τοίχων με πλαστικά M2 0,030 13.05 Χρωματισμοί με ακρυλικό ή τσιμεντόχρωμα M2 0,030Βήμα 3 — Ο υπολογισμός (για πλαστικά απλά επί τοίχου, 13.02):
Ημερομίσθια = 25,90 x 0,030 = 0,777 ⇒ ΕΝΑ (1) ημερομίσθιοΑπάντηση: 0,777 → 1 ημερομίσθιο.
Οι εναλλακτικές, ανάλογα με το είδος του χρωματισμού:
Υδροχρωματισμοί (13.01): 25,90 x 0,010 = 0,259 → 1 ημερομ. Πλαστικά απλά (13.02): 25,90 x 0,030 = 0,777 → 1 ημερομ. Σπατουλαριστά (13.03): 25,90 x 0,045 = 1,166 → 1-2 ημερομ.Η στρογγυλοποίηση προς τα πάνω: το βιβλίο τη δείχνει στο δικό του λυμένο παράδειγμα (σελ. 175): για δρομικό τοίχο, Αν αθροίσουμε τα αποτελέσματα θα έχουμε 0,16 + 0,72= 0,88, δηλαδή για την κατασκευή του συγκεκριμένου τοίχου απαιτείται ένα ημερομίσθιο. Το κλάσμα 0,88 γίνεται δηλαδή 1 — και ομοίως το δικό μας 0,777. Το λυμένο παράδειγμα του βιβλίου ως πρότυπο μεθόδου (σελ. 174-175): για δρομικό τοίχο 4,00 × 3,10 m με σενάζ 4,00 m ύψους 0,10:
Σενάζ δρομικά: 4,00 m x 0,040 = 0,16 Τοιχοποιία δρομική: 12,00 m2 x 0,060 = 0,72 ───────────────────────────────────────────── Σύνολο: 0,88 → 1 ημερομίσθιο(Παρατηρήστε την προσοχή του βιβλίου: Το ύψος του τοίχου είναι 3,10 m αλλά τα 10 εκατοστά είναι το σενάζ. Άρα η επιφάνεια που θα γίνει με τούβλα είναι: 4,00 m x 3,00 m = 12,00 m².) Η σύνδεση με το κεφάλαιο 1: η ποσότητα της εργασίας — εδώ τα 25,90 m² — προκύπτει από προμέτρηση. Ο πίνακας 3 είναι δηλαδή η πιο άμεση εφαρμογή του πρώτου κεφαλαίου: η ίδια μέτρηση που έδινε τον προϋπολογισμό (κεφ. 2) δίνει τώρα και τα ένσημα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επειδή πρόκειται για μεμονωμένη εργασία σε προϋπάρχον έργο, χρησιμοποιείται ο πίνακας τρία, στον οποίο τα ημερομίσθια προκύπτουν από το γινόμενο του συντελεστή επί την ποσότητα της εργασίας, όπως αυτή υπολογίζεται από την προμέτρηση. Η επιφάνεια της τοιχοποιίας είναι δύο κόμμα ογδόντα επί εννέα κόμμα είκοσι πέντε, δηλαδή είκοσι πέντε κόμμα ενενήντα τετραγωνικά μέτρα. Από την ομάδα των χρωματισμών, για πλαστικά απλά επί τοίχου ο συντελεστής είναι μηδέν κόμμα μηδέν τριάντα, οπότε τα ημερομίσθια είναι είκοσι πέντε κόμμα ενενήντα επί μηδέν κόμμα μηδέν τριάντα, δηλαδή μηδέν κόμμα επτακόσια εβδομήντα επτά, που στρογγυλοποιείται σε ένα ημερομίσθιο. Αν επρόκειτο για υδροχρωματισμούς ο συντελεστής θα ήταν μηδέν κόμμα μηδέν δέκα και για σπατουλαριστά μηδέν κόμμα μηδέν σαράντα πέντε. Η στρογγυλοποίηση προς τα πάνω ακολουθεί το λυμένο παράδειγμα του βιβλίου, όπου το μηδέν κόμμα ογδόντα οκτώ αντιστοιχεί σε ένα ημερομίσθιο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
