Λύσεις — Κεφάλαιο 3 · Θερμότητα (Θερμοθεραπεία) (σελ. 94) – ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΣΑ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 3 · Θερμότητα (Θερμοθεραπεία) (σελ. 94)

Απαντήσεις στις 10 ερωτήσεις του βιβλίου.

Θερμότητα ΚΑΙ θερμοθεραπεία

Ερώτηση: 1. Τι ονομάζουμε θερμότητα & τι θερμοθεραπεία;

Απάντηση:

• Θερμότητα: μορφή ενέργειας που μεταβιβάζεται από ένα σώμα σε άλλο διαφορετικής θερμοκρασίας (μονάδες Joule/Calorie).
• Θερμοθεραπεία: η μεθοδική εφαρμογή θερμότητας για θεραπευτικούς σκοπούς (αύξηση της θερμοκρασίας επιφανειακά ή εν τω βάθει).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Θερμότητα = μορφή ενέργειας· θερμοθεραπεία = η μεθοδική εφαρμογή της για θεραπεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: & οι δύο ορισμοί.

Δράση θερμότητας

Ερώτηση: 2. Τι προκαλεί η θερμότητα;

Απάντηση:

• Αυξάνει: τη θερμοκρασία των ιστών (→ ↑μεταβολισμός), την ταχύτητα νευρικής αγωγιμότητας & την αιματική ροή (αγγειοδιαστολή).
• Ελαττώνει: τη σκληρότητα των αρθρώσεων, τον μυϊκό σπασμό & τον πόνο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αυξάνει μεταβολισμό/αγγειοδιαστολή/αγωγιμότητα· ελαττώνει σκληρότητα/σπασμό/πόνο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: τι αυξάνει & τι ελαττώνει.

Λουτροθεραπεία

Ερώτηση: 3. Τι ονομάζουμε λουτροθεραπεία;

Απάντηση:

• Την εμβύθιση μέρους ή όλου του σώματος σε υλικό (νερό, λάσπη) για θεραπεία — κυρίως παθήσεων του μυοσκελετικού (με λούσεις, καταιονήσεις, περιτυλίξεις, επιθέματα, λασπόλουτρα, υδρομάλαξη, δινόλουτρα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εμβύθιση μέρους/όλου του σώματος σε νερό ή λάσπη για θεραπεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: εμβύθιση σε νερό/λάσπη.

Εισπνοθεραπεία

Ερώτηση: 4. Τι ονομάζουμε εισπνοθεραπεία;

Απάντηση:

• Την επαφή ατμού ή σταγονιδίων μεταλλικού (ιαματικού) νερού με τον βλεννογόνο του αναπνευστικού συστήματος — για παθήσεις του αναπνευστικού (με εισπνοές, πλύσεις, αεροσόλ).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επαφή ατμού/σταγονιδίων μεταλλικού νερού με το αναπνευστικό (για αναπνευστικές παθήσεις).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ατμός/σταγονίδια → αναπνευστικό.

Ιαματικές πηγές

Ερώτηση: 5. Τι είναι οι ιαματικές πηγές;

Απάντηση:

• Είναι πηγές μεταλλικών (ιαματικών) νερών που αναβλύζουν από μεγάλο βάθος, συχνά με υψηλή θερμοκρασία & διάφορα διαλυμένα συστατικά (θείο, σίδηρο, ραδιενεργά άλατα κ.ά.). Η Ελλάδα έχει άφθονες, λόγω των σεισμών/ρηγμάτων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πηγές μεταλλικών ιαματικών νερών (με διάφορα συστατικά)· η Ελλάδα έχει πολλές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: μεταλλικά νερά με θεραπευτικές ιδιότητες.

Κλινική εφαρμογή

Ερώτηση: 6. Τι γνωρίζετε για την κλινική εφαρμογή της ιαματικής λουτροθεραπείας;

Απάντηση:

• Η επαφή με το ιαματικό νερό διαρκεί 10–40 λεπτά, σε θερμοκρασία 34–35 °C (ουδέτερο), 36–37 °C (θερμό) ή 38–42 °C (υπέρθερμο). Η συνολική διάρκεια είναι 2–3 εβδομάδες, με επανάληψη 2–4 φορές τον χρόνο (λουτρό, υδρομάλαξη, καταιονήσεις).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επαφή 10–40 min, θερμοκρασία 34–42 °C, διάρκεια 2–3 εβδομάδες, 2–4 φορές/έτος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: χρόνος/θερμοκρασία/συχνότητα.

Ελληνικές ιαματικές πηγές

Ερώτηση: 7. Ποιες ιαματικές πηγές υπάρχουν στην Ελλάδα;

Απάντηση:

• Κατατάσσονται σε ~12 κατηγορίες: ακρατοθέρμες & ακρατοπηγές, απλές οξυπηγές & οξυπηγές αλκαλικών γαιών, αλκαλικές, αλιπηγές, χλωριονατριούχες, θειούχες, ραδιενεργές, αρσενικούχες, σιδηρούχες & ιωδιούχες/βρωμιούχες πηγές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) 12 κατηγορίες: ακρατοθέρμες, οξυπηγές, αλκαλικές, αλιπηγές, θειούχες, ραδιενεργές, σιδηρούχες κ.ά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: τουλάχιστον 4-5 κατηγορίες.

Θερμά επιθέματα - ενδ./αντενδ.

Ερώτηση: 8. Ποιες οι ενδείξεις & ποιες οι αντενδείξεις εφαρμογής θερμών επιθεμάτων;

Απάντηση:

• Ενδείξεις: μυϊκοί σπασμοί, μετατραυματικές & φλεγμονώδεις καταστάσεις μετά το οξύ στάδιο, πριν τον ηλεκτρικό μυϊκό ερεθισμό, πολιομυελίτιδα.
• Αντενδείξεις: ενόχληση από το βάρος του επιθέματος, μετατραυματικές/φλεγμονώδεις καταστάσεις στο οξύ στάδιο, μόλυνση δέρματος, ανοιχτό τραύμα, υπαισθησία & έγκαυμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδ.: μυϊκοί σπασμοί & καταστάσεις μετά το οξύ στάδιο· αντενδ.: οξύ στάδιο, δερματική μόλυνση/τραύμα, υπαισθησία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ενδείξεις & αντενδείξεις.

Μέθοδοι παραφίνης

Ερώτηση: 9. Ποιες οι μέθοδοι εφαρμογής του παραφινόλουτρου;

Απάντηση:

• Εμβάπτιση του μέλους (~10 φορές → σχηματισμός «κέρινου γαντιού»), πότισμα με παραφίνη, επάλειψη με πινέλο/σφουγγάρι & έγχυση σε σακούλα (κυρίως στο γόνατο).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εμβάπτιση, πότισμα, επάλειψη & έγχυση σε σακούλα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: & οι 4 μέθοδοι.

Παραφάγκο

Ερώτηση: 10. Τι γνωρίζετε για τη μέθοδο εφαρμογής του παραφάγκο;

Απάντηση:

• Το παραφάγκο είναι μίγμα σκόνης, ιαματικής λάσπης & παραφίνης (πλάκες του 1 kg), που λιώνει & διατηρείται στους 52–60 °C. Απλώνεται σε μουσαμά πάχους 1–2 cm, στερεοποιείται, τοποθετείται στο σώμα (με χαρτοβάμβακα/πετσέτα & κουβέρτα)· διάρκεια 20–40 λεπτά. Ενδείκνυται σε χρόνιες μετατραυματικές/φλεγμονώδεις καταστάσεις (οσφυαλγία, ισχιαλγία), εκφυλιστικές αρθρίτιδες & ρευματοπάθειες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μίγμα σκόνης+λάσπης+παραφίνης (52–60 °C), σε στρώμα 1–2 cm, 20–40 min· για χρόνιες καταστάσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σύσταση + εφαρμογή + χρόνιο στάδιο.