Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Πετρελαιοκινητήρες (σελ. 217) – ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Πετρελαιοκινητήρες (σελ. 217)

Λύσεις των 9 ερωτήσεων του κεφαλαίου 6 (όλες ανάπτυξης).

Ερώτηση 1 — Διαφορές εμβολοφόρου και περιστροφικής αντλίας

Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ μιας εμβολοφόρου και μιας περιστροφικής αντλίας;

Απάντηση:

• Οι αντλίες ψεκασμού πετρελαίου διακρίνονται σε παλινδρομικές (εμβολοφόρες — «σειράς») και περιστροφικές (σελ. 195-196). Εμβολοφόρος (παλινδρομική): διαθέτει ξεχωριστό στοιχείο άντλησης (έμβολο-κύλινδρο) για κάθε κύλινδρο του κινητήρα, σε σειρά, που κινούνται από κοινό εκκεντροφόρο· κάθε έμβολο εκτελεί μόνο παλινδρομική κίνηση και τροφοδοτεί το δικό του μπεκ. Είναι ογκώδης και βαριά, με πολλά εξαρτήματα ακριβείας, κατάλληλη για μεγάλους κινητήρες (φορτηγά, σταθερές εγκαταστάσεις). Περιστροφική: διανέμει το καύσιμο μέσω ενός και μόνο εξαρτήματος υψηλής πίεσης — ένα μόνο έμβολο, το οποίο παλινδρομεί και ταυτόχρονα περιστρέφεται, ώστε να τροφοδοτεί όλους τους κυλίνδρους από ξεχωριστές εξόδους· ο αριθμός διαδρομών ανά περιστροφή ισούται με τον αριθμό των κυλίνδρων (δίσκος με κάμες = κύλινδροι). Έχει ενσωματωμένη την αντλία χαμηλής πίεσης (πτερωτή), τον φυγοκεντρικό ρυθμιστή στροφών, τον υδραυλικό χρονισμό (αβάνς) και τις βαλβίδες παροχής σε ένα συμπαγές σώμα· είναι μικρότερη, ελαφρύτερη και φθηνότερη, το πετρέλαιο τη λιπαίνει και την ψύχει (φίλτρο 4-6 μm), και χρησιμοποιείται σε μικρούς κινητήρες Diesel (επιβατικά ~2,5 l, έως 6 κύλινδροι, μικρά φορτηγά, τρακτέρ, σταθερής χρήσης). Και οι δύο μπορεί να είναι μηχανικά ή ηλεκτρονικά ελεγχόμενες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εμβολοφόρος: ένα στοιχείο έμβολο-κύλινδρος ανά κύλινδρο κινητήρα, μόνο παλινδρομική κίνηση, ογκώδης — μεγάλοι κινητήρες· περιστροφική: ένα μόνο έμβολο που παλινδρομεί και περιστρέφεται και διανέμει το καύσιμο σε όλους τους κυλίνδρους από ξεχωριστές εξόδους (διαδρομές = κύλινδροι), με ενσωματωμένη αντλία τροφοδοσίας, ρυθμιστή στροφών και χρονισμό — συμπαγής, για μικρούς Diesel (~2,5 l, έως 6 κύλινδροι).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο τύποι + χαρακτηριστικά.

Ερώτηση 2 — Διανομή του καυσίμου στους κυλίνδρους

Ερώτηση: Πώς διανέμεται το καύσιμο στους διάφορους κυλίνδρους;

Απάντηση:

• Στην περιστροφική αντλία (σελ. 196, 198-199): Α. Χαμηλή πίεση: η πτερωτή αντλία τροφοδοσίας στον κινητήριο άξονα αναρροφά πετρέλαιο από το ρεζερβουάρ (μέσω φίλτρου) και τροφοδοτεί με σταθερή ποσότητα (100-180 l/h) το τμήμα υψηλής πίεσης· η περίσσεια επιστρέφει μέσω βαλβίδας by-pass, ενώ μια δεύτερη βαλβίδα κρατά σταθερή την εσωτερική πίεση. Β. Υψηλή πίεση: το πετρέλαιο περνά από μια οπή και μια εγκοπή του εμβόλου στον χώρο υψηλής πίεσης. Το έμβολο περιστρέφεται από τον κινητήριο άξονα και ταυτόχρονα παλινδρομεί: μαζί του περιστρέφεται ο δίσκος με τις κάμες, που εφάπτονται στους τροχίσκους του δακτυλίου — κάμες και τροχίσκοι όσοι και οι κύλινδροι — και η κίνηση κάθε κάμας πάνω στον τροχίσκο δίνει μία παλινδρόμηση, δηλαδή μία διαδρομή ανά κύλινδρο σε κάθε περιστροφή. Η παλινδρόμηση δημιουργεί την υψηλή πίεση, που διατηρείται όσο η οπή εκτόνωσης είναι κλειστή (η θέση του δακτυλίου ελέγχου ορίζει την ενεργό διαδρομή, άρα την ποσότητα). Με την περιστροφή του, το έμβολο ελευθερώνει τη μία μετά την άλλη τις εξόδους υψηλής πίεσης προς τους κυλίνδρους — όπως ο διανομέας της ανάφλεξης· όταν επιτευχθεί η οριακή πίεση, ανοίγει η αντίστοιχη βαλβίδα υψηλής πίεσης και το καύσιμο μεταφέρεται μέσω της σωλήνωσης στο μπεκ του συγκεκριμένου κυλίνδρου. Έτσι, από έξοδο σε έξοδο, το καύσιμο διανέμεται διαδοχικά σε όλα τα μπεκ κατά τη σειρά ψεκασμού. (Στο Common-Rail η διανομή γίνεται από τον κοινό διακλαδωτήρα και τις ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες των μπεκ· στην αντλία-μπεκ κάθε μπεκ έχει δικό του έμβολο.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το μοναδικό έμβολο περιστρέφεται (μαζί με τον δίσκο με κάμες, όσες οι κύλινδροι, που τρέχουν στους τροχίσκους) και παλινδρομεί μία φορά ανά κύλινδρο· κάθε παλινδρόμηση δημιουργεί υψηλή πίεση ενώ η περιστροφή ελευθερώνει διαδοχικά τις εξόδους προς τους κυλίνδρους — στην οριακή πίεση ανοίγει η βαλβίδα υψηλής πίεσης και το καύσιμο πάει με τη σωλήνωση στο αντίστοιχο μπεκ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστροφή + παλινδρόμηση + έξοδοι.

Ερώτηση 3 — Πλεονεκτήματα και λειτουργία της ηλεκτρονικής ρύθμισης

Ερώτηση: Ποια τα πλεονεκτήματα της ηλεκτρονικής ρύθμισης και πώς λειτουργεί αυτή;

Απάντηση:

• Πλεονεκτήματα (σελ. 200-201): δυνατότητα σύνδεσης με μεγάλο αριθμό ηλεκτρονικών συστημάτων ελέγχου → χρήση μεγάλης ομάδας χαρακτηριστικών καμπυλών λειτουργίας (αδύνατο με μηχανικά συστήματα) → καυσαέρια συγκεκριμένης σύνθεσης με χαμηλούς ρύπους σε όλες τις συνθήκες· ενσωμάτωση λειτουργιών όπως αυτόματος έλεγχος ταχύτητας (cruise control), αύξηση ρελαντί με κλιματισμό, ανταλλαγή σημάτων με άλλα συστήματα που χρειάζονται τη στιγμιαία ροπή· νέες λειτουργίες: έλεγχος θερμοκρασίας (ποσότητα, περιορισμός ποσότητας εκκίνησης), ρελαντί ανεξάρτητο φορτίου, ηλεκτρονικός έλεγχος αρχής ψεκασμού, έλεγχος ταχύτητας οχήματος, EGR, ηλεκτρονικό πεντάλ, ηλεκτρονική διάγνωση· σταθερά επίπεδα λειτουργίας και μετά από μακροχρόνια χρήση· λειτουργίες ανάγκης. Λειτουργία (EDC): η αντλία έχει την ίδια βασική δομή, αλλά τα ρυθμιστικά εξαρτήματα είναι ηλεκτρικά και ελέγχονται από τρία υποσυστήματα: αισθητήρες → μονάδα ελέγχου (στον χώρο επιβατών· ενημερώνεται για φορτίο, στροφές, θερμοκρασία ψυκτικού, υψόμετρο) → ενεργοποιητές. α) Ποσότητα: ο ηλεκτρομαγνητικός έλεγχος αντικαθιστά τον φυγοκεντρικό ρυθμιστή — το ηλεκτρομαγνητικό στοιχείο (ΗΜ, σαν βηματικό μοτέρ) περιστρέφει τον άξονα με το έκκεντρο (ΕΚ) που μετακινεί το δακτυλίδι (ΔΑ) πάνω στο έμβολο δεξιά/αριστερά → αυξομείωση ποσότητας· η θέση ελέγχεται από ποτενσιόμετρο (ΠΟ) και επιστρέφει στον εγκέφαλο για δεύτερη λεπτομερή ρύθμιση· ο εγκέφαλος συγκρίνει τους αισθητήρες με τα αποθηκευμένα διαγράμματα βέλτιστης λειτουργίας. β) Αρχή ψεκασμού (αβάνς): όπως η υδραυλική διάταξη χρονισμού, αλλά μέσω ηλεκτρομαγνητικής βαλβίδας που ανοιγοκλείνει ρυθμικά — ανοικτή: χαμηλή πίεση → καθυστερημένη αρχή· κλειστή: υψηλή πίεση → νωρίς· ο ρυθμός ορίζεται από τον εγκέφαλο· ανάδραση από αισθητήρα στη βελόνα ενός μπεκ που δίνει την πραγματική στιγμή έναρξης (από αυτήν εξαρτώνται ομαλή λειτουργία, θόρυβος, κατανάλωση, καπνός)· απόκλιση → η μαγνητική βαλβίδα αλλάζει την πίεση στο υδραυλικό έμβολο. γ) Στην επιβράδυνση cut-off· έλεγχος EGR· αυτοδιάγνωση και λειτουργίες S.O.S. (υποκατάστατες τιμές 20 °C αέρα, 80 °C ψυκτικού, στροφές από αισθητήρα βελόνας).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: σύνδεση με πολλά ηλεκτρονικά συστήματα, χρήση πολλών χαρτών → καθαρά καυσαέρια, cruise control, ρελαντί με A/C, ανταλλαγή σημάτων ροπής, ηλεκτρονικό πεντάλ, EGR, διάγνωση, σταθερότητα με τον χρόνο. Λειτουργία: αισθητήρες → εγκέφαλος (φορτίο, στροφές, ψυκτικό, υψόμετρο) → ενεργοποιητές· ποσότητα με ηλεκτρομαγνητικό στοιχείο-έκκεντρο-δακτυλίδι + ποτενσιόμετρο· αρχή ψεκασμού με ρυθμικά ανοιγοκλείνουσα μαγνητική βαλβίδα και ανάδραση από αισθητήρα βελόνας μπεκ· cut-off, αυτοδιάγνωση, λειτουργίες ανάγκης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πλεονεκτήματα + 3 υποσυστήματα + 2 μηχανισμοί.

Ερώτηση 4 — Άλλα ηλεκτρονικά ρυθμιζόμενα συστήματα

Ερώτηση: Περιγράψτε τα διάφορα άλλα ηλεκτρονικά ρυθμιζόμενα συστήματα που γνωρίζετε.

Απάντηση:

• Εκτός από την ηλεκτρονική περιστροφική αντλία με κεντρικό έμβολο, το κεφάλαιο περιγράφει (σελ. 204-207): 1. Περιστροφική αντλία με ακτινωτή διάταξη εμβόλων: ηλεκτρονικός έλεγχος, πιέσεις ψεκασμού έως 1.600 bar. Αντί για κεντρικό έμβολο έχει ζεύγη εμβόλων σε ακτινωτή διάταξη (ΕΥ)· μια ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα (ΗΒ) ρυθμίζει και την πλήρωση των κυλίνδρων υψηλής πίεσης και την αρχή ψεκασμού. Με ανοικτή βαλβίδα το καύσιμο μπαίνει με ~20 bar στον χώρο υψηλής· όταν κλείσει, τα έμβολα το συμπιέζουν και το στέλνουν στα μπεκ μόλις ανοίξει η βαλβίδα υψηλής (ΒΥ). Ο δακτύλιος με τις κάμες (ΔΚ) είναι σταθερός (δεν περιστρέφεται)· οι τροχίσκοι στα άκρα των εμβόλων περιστρέφονται με τον άξονα και, ολισθαίνοντας στις κάμες, συμπιέζουν το καύσιμο. Μια δεύτερη μαγνητική βαλβίδα (ΜΒ) στέλνει καύσιμο χαμηλής πίεσης στο υδραυλικό σύστημα χρονισμού (ΥΑ), που περιστρέφει τον δακτύλιο για την προπορεία. 2. Common-Rail: μοιάζει με τον πολλαπλό ψεκασμό βενζίνης — κύκλωμα χαμηλής (γραναζωτή αντλία, φίλτρο, ψύκτης καυσίμου), κύκλωμα υψηλής (εμβολοφόρος αντλία υψηλής, διακλαδωτήρας-Rail, ψεκαστήρες με ενσωματωμένη ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα) και ηλεκτρονικό κύκλωμα (ECU, αισθητήρες, αισθητήρας πίεσης στο Rail). Η αντλία στέλνει περισσότερο καύσιμο στο Rail, όπου επικρατούν σταθερές συνθήκες πίεσης, ρυθμιζόμενες ηλεκτρονικά από 400 έως 1.350 bar κατά φορτίο-στροφές· η έναρξη ορίζεται από την ECU μέσω των βαλβίδων και η ποσότητα από τον χρόνο ανοίγματος + την πίεση. Πλεονεκτήματα: υψηλές και μεταβλητές πιέσεις, αρχή από τον εγκέφαλο, προγραμματισμός της μονάδας, εύκολη τοποθέτηση σε διαφορετικούς κινητήρες. 3. Σύστημα αντλίας-μπεκ: κάθε μπεκ περιλαμβάνει έμβολο υψηλής πίεσης + ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα· το έμβολο κινείται από φαρδύ έκκεντρο (μεγάλες δυνάμεις). Η αντλία χαμηλής στέλνει καύσιμο στον χώρο υψηλής, προσβάσιμο όσο η βαλβίδα (ΗΒ) είναι ανοικτή· μόλις κλείσει, το κατερχόμενο έκκεντρο πιέζει το έμβολο → υψηλή πίεση → ανοίγει η βελόνα → ψεκασμός· αρχή και διάρκεια εξαρτώνται από την ΗΒ, όχι από το έκκεντρο· στο cut-off ή στο σβήσιμο η ΗΒ μένει ανοικτή και δεν ψεκάζει. Επιπλέον ηλεκτρονικά ρυθμιζόμενα: EGR (ηλεκτρική βαλβίδα), cut-off, αυτοδιάγνωση, λειτουργίες ανάγκης, και στον TDI ο υπερσυμπιεστής (βαλβίδα διαφυγής), οι προθερμαντήρες, το ηλεκτρονικό πεντάλ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) 1) Περιστροφική με ακτινωτά έμβολα (έως 1600 bar, μία μαγνητική βαλβίδα για πλήρωση και αρχή ψεκασμού, σταθερός δακτύλιος με κάμες, υδραυλικός χρονισμός με 2η βαλβίδα)· 2) Common-Rail (κύκλωμα χαμηλής-υψηλής-ηλεκτρονικό, Rail 400-1350 bar με αισθητήρα πίεσης, μπεκ με ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα, ποσότητα = χρόνος + πίεση· μεταβλητές πιέσεις, προγραμματισμός)· 3) αντλία-μπεκ (έμβολο + μαγνητική βαλβίδα σε κάθε μπεκ, φαρδύ έκκεντρο, αρχή-διάρκεια από τη βαλβίδα)· + EGR, cut-off, αυτοδιάγνωση, υπερσυμπιεστής, προθερμαντήρες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρία συστήματα + λοιπά.

Ερώτηση 5 — Σημεία εξέλιξης του TDI σε σχέση με τους συμβατικούς

Ερώτηση: Σε ποια σημεία εντοπίζεται η εξέλιξη του συστήματος ψεκασμού TDI σε σχέση με τους συμβατικούς πετρελαιοκινητήρες;

Απάντηση:

• Ο κινητήρας TDI (turbo diesel άμεσου ψεκασμού) διαφέρει από τους συμβατικούς πετρελαιοκινητήρες στα εξής (σελ. 207-209, 216): 1. Άμεσος ψεκασμός: οι εγχυτήρες εκνεφώνουν το καύσιμο σε λεπτά σταγονίδια και το ψεκάζουν μέσα στον θάλαμο καύσης και όχι σε προθάλαμο → μεγαλύτερη ισχύς, μειωμένοι ρύποι. 2. Ελεγχόμενος υπερσυμπιεστής: χρησιμοποιεί τα καυσαέρια για να αυξήσει την πίεση του εισερχόμενου αέρα, με πίεση και λειτουργία ελεγχόμενες από την ηλεκτρονική μονάδα (χάρτες, βαλβίδα διαφυγής) σε μεγάλη περιοχή στροφών, χωρίς την καθυστέρηση ανόδου στροφών (turbo-lag) → ισχύς και στις χαμηλές-μεσαίες στροφές. 3. Λίγες εξωτερικές ρυθμίσεις, λιγότερα φθειρόμενα εξαρτήματα → μικρό κόστος συντήρησης, λιγότερες βλάβες. 4. Θάλαμοι καύσης σχεδιασμένοι για έντονο στροβιλισμό του αέρα → καλύτερη διασπορά σταγονιδίων → χαμηλότεροι ρύποι, περισσότερη ισχύς. 5. Ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης με υπολογιστή και πολλούς «χάρτες» για ψεκασμό και υπερσυμπιεστή → περισσότερη ισχύς, εξοικονόμηση καυσίμου, χαμηλότερες εκπομπές. Πρόσθετα χαρακτηριστικά: ο αέρας μετριέται από μετρητή μάζας, συμπιέζεται, ψύχεται σε intercooler (αέρα-αέρα) και περνά από ειδικό αυλό στροβιλισμού· τα μπεκ έχουν περισσότερες από μία οπές και πίεση έως 800 bar· ο ψεκασμός γίνεται σε δύο στάδια (προψεκασμός που αυταναφλέγεται → κύρια ποσότητα στο μέτωπο φλόγας → λιγότερος θόρυβος και ρύποι)· ποσότητα και χρόνος έναρξης ελέγχονται ηλεκτρονικά· αυτοδιάγνωση και αλληλεπίδραση με άλλα συστήματα (EGR, κλιματισμός, immobiliser, cruise control).

Σύνοψη: (ενδεικτική) 1) Ψεκασμός απευθείας στον θάλαμο (όχι προθάλαμο) → ισχύς, ρύποι· 2) υπερσυμπιεστής ελεγχόμενος ηλεκτρονικά χωρίς turbo-lag· 3) λίγες ρυθμίσεις, μικρή συντήρηση· 4) θάλαμοι έντονου στροβιλισμού· 5) ηλεκτρονική διαχείριση με χάρτες· + μετρητής μάζας, intercooler, αυλός στροβιλισμού, μπεκ πολλαπλών οπών 800 bar, ψεκασμός δύο σταδίων, αυτοδιάγνωση, αλληλεπιδράσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 5 σημεία + χαρακτηριστικά.

Ερώτηση 6 — Αισθητήρες και ενεργοποιητές του TDI

Ερώτηση: Αναφέρετε τους αισθητήρες και τους ενεργοποιητές του συστήματος TDI.

Απάντηση:

• Αισθητήρες (σελ. 211-213): 1α. αισθητήρας θέσης βελόνας εγχυτήρα (επαφής — πραγματική στιγμή έναρξης ψεκασμού, σύγκριση με τη θεωρητική), 2α. αισθητήρας στροφών (επαγωγικός ή Hall), 3α. μετρητής μάζας αέρα (ποσότητα αέρα → ποσότητα καυσίμου), 4α. αισθητήρας θερμοκρασίας ψυκτικού (NTC — προθερμαντήρες, διόρθωση καυσίμου), 5α. διακόπτης φρένων (φώτα φρένων + διακοπή τροφοδοσίας), 6α. διακόπτης συμπλέκτη (επαναφορά τροφοδοσίας για ρελαντί), 7α. συγκρότημα αισθητήρα θέσης πεντάλ γκαζιού, διακόπτη ρελαντί και διακόπτη Kickdown (αυτόματο κιβώτιο) — επιθυμία οδηγού, ρύθμιση ρελαντί κατά κλιματισμό/ηλεκτρικά φορτία, αλλαγή σχέσης, 8α. αισθητήρας θέσης εμβόλου ρύθμισης της αντλίας (πραγματική ποσότητα ψεκασμού), 9α. αισθητήρας θερμοκρασίας καυσίμου (NTC — πυκνότητα → διόρθωση ποσότητας), 10α. πρόσθετα σήματα εισόδου από άλλα συστήματα. Ενεργοποιητές (σελ. 213-215): 1β. προθερμαντήρες (χρόνος από ρελέ κατά τη θερμοκρασία ψυκτικού), 2β. προθερμαντήρες ψυκτικού υγρού (γρήγορο ζέσταμα), 3β. ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα EGR (σε υψηλό φορτίο ανοίγει τη δίοδο καυσαερίων προς την εισαγωγή → λιγότερα NOx), 4β. βαλβίδα ρύθμισης πίεσης υπερσυμπιεστή (ελέγχει τη βαλβίδα διαφυγής πριν τον στρόβιλο → ρύθμιση πίεσης εισαγωγής), 5β. λυχνία χρόνου προθέρμανσης / προειδοποιητική βλαβών, 6β. ρυθμιστής ποσότητας καυσίμου (θέση εμβόλου ρύθμισης της αντλίας), 7β. βαλβίδα διακοπής τροφοδοσίας (σβήσιμο), 8β. βαλβίδα έναρξης ψεκασμού (μηχανισμός αβάνς), 9β. πρόσθετα σήματα εξόδου (στροφές, διακοπή κλιματισμού). Ανάμεσά τους η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου και η φίσα διάγνωσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αισθητήρες: θέσης βελόνας μπεκ, στροφών, μάζας αέρα, θερμοκρασίας ψυκτικού, διακόπτης φρένων, διακόπτης συμπλέκτη, συγκρότημα πεντάλ/ρελαντί/kickdown, θέσης εμβόλου ρύθμισης, θερμοκρασίας καυσίμου, πρόσθετα σήματα· ενεργοποιητές: προθερμαντήρες, προθερμαντήρες ψυκτικού, βαλβίδα EGR, βαλβίδα πίεσης υπερσυμπιεστή (wastegate), λυχνία προθέρμανσης/βλαβών, ρυθμιστής ποσότητας, βαλβίδα διακοπής τροφοδοσίας, βαλβίδα έναρξης ψεκασμού, πρόσθετα σήματα εξόδου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 10 + 9.

Ερώτηση 7 — Παράμετροι που ρυθμίζει το ηλεκτρονικό σύστημα του TDI

Ερώτηση: Ποιες παραμέτρους λειτουργίας ρυθμίζει το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου του συστήματος TDI;

Απάντηση:

• Για να επιτευχθεί χαμηλή κατανάλωση και χαμηλές εκπομπές, το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου του TDI (σελ. 209) προσδιορίζει και ρυθμίζει, με βάση τα σήματα των αισθητήρων και τους χάρτες της μνήμης: 1. την ποσότητα του καυσίμου που ψεκάζεται (μέσω του ρυθμιστή ποσότητας — θέση εμβόλου ρύθμισης της αντλίας, με ανάδραση από τον αισθητήρα θέσης εμβόλου, διορθώσεις θερμοκρασίας ψυκτικού-καυσίμου, μάζας αέρα, πεντάλ)· 2. την έναρξη (χρόνο) του ψεκασμού (βαλβίδα έναρξης ψεκασμού, με ανάδραση από τον αισθητήρα θέσης βελόνας εγχυτήρα)· 3. την πίεση του υπερσυμπιεστή (βαλβίδα ρύθμισης πίεσης → βαλβίδα διαφυγής, κατά τους χάρτες)· 4. τον χρόνο λειτουργίας των προθερμαντήρων (ρελέ, κατά τη θερμοκρασία ψυκτικού). Επιπλέον ελέγχει το EGR, τις στροφές ρελαντί (ανάλογα με κλιματισμό/φορτία), τη διακοπή τροφοδοσίας (φρένα, cut-off, σβήσιμο), τις λυχνίες και την αυτοδιάγνωση, και ανταλλάσσει σήματα με κλιματισμό, immobiliser, cruise control, αυτόματο κιβώτιο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Την ποσότητα καυσίμου, την έναρξη του ψεκασμού, την πίεση του υπερσυμπιεστή και τον χρόνο λειτουργίας των προθερμαντήρων (+ EGR, ρελαντί, διακοπή τροφοδοσίας, λυχνίες, αυτοδιάγνωση).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 4 παράμετροι.

Ερώτηση 8 — Αντίδραση του ηλεκτρονικού συστήματος TDI στις βλάβες

Ερώτηση: Πώς αντιδρά στις διάφορες κατηγορίες βλαβών το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου του συστήματος TDI;

Απάντηση:

• Η ηλεκτρονική μονάδα εκτελεί αυτοδιάγνωση στην εκκίνηση και κατά τη λειτουργία· αν διαπιστώσει βλάβη, την καταγράφει ως κωδικό, ενεργοποιεί λυχνίες και, αν χρειάζεται, το πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης (σελ. 209, 213). Ανάλογα με την κατηγορία της βλάβης: 1. Αν έχει βλάβη αισθητήρας του οποίου το σήμα χρησιμοποιείται για ρυθμίσεις, η μονάδα λαμβάνει προκαθορισμένες εφεδρικές τιμές ή τιμές που προκύπτουν από την επεξεργασία σημάτων άλλων αισθητήρων (π.χ. θερμοκρασία αέρα 20 °C, ψυκτικού 80 °C, στροφές από τον αισθητήρα βελόνας μπεκ ή τον εκκεντροφόρο). 2. Αν η βλάβη προκαλεί διακοπή επιμέρους λειτουργίας που επηρεάζει την απόδοση του κινητήρα, ο οδηγός ενημερώνεται με τη λυχνία των προθερμαντήρων, η οποία αναβοσβήνει. 3. Αν υπάρξει βλάβη στο ηλεκτρονικό σύστημα του πεντάλ γκαζιού, η μονάδα αυξάνει τις στροφές ρελαντί στις ~1500 rpm, ώστε να μπορεί το αυτοκίνητο να απομακρυνθεί από το ρεύμα κυκλοφορίας. 4. Αν δεν εξασφαλίζεται η ασφαλής λειτουργία του κινητήρα, η μονάδα διακόπτει τη λειτουργία του συστήματος τροφοδοσίας — είτε από τον μετρητή/ρυθμιστή καυσίμου είτε από τη βαλβίδα διακοπής τροφοδοσίας. Οι βλάβες διαβάζονται στο συνεργείο από τη φίσα διάγνωσης με διαγνωστικό μηχάνημα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) 1) Βλάβη αισθητήρα ρύθμισης → εφεδρικές τιμές ή τιμές από άλλους αισθητήρες· 2) διακοπή λειτουργίας που επηρεάζει την απόδοση → αναβοσβήνει η λυχνία προθερμαντήρων· 3) βλάβη ηλεκτρονικού πεντάλ → ρελαντί ~1500 rpm για απομάκρυνση από την κυκλοφορία· 4) μη ασφαλής λειτουργία → διακοπή τροφοδοσίας (ρυθμιστής ή βαλβίδα διακοπής)· πάντα καταγραφή κωδικού και πρόγραμμα ανάγκης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 4 κατηγορίες.

Ερώτηση 9 — Συστήματα με τα οποία αλληλεπιδρά το ηλεκτρονικό σύστημα TDI

Ερώτηση: Με ποια άλλα συστήματα αλληλεπιδρά το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου του συστήματος TDI;

Απάντηση:

• Επειδή όλοι οι έλεγχοι εκτελούνται μέσα από την ηλεκτρονική μονάδα, ο TDI έχει δυνατότητα αλληλεπίδρασης με άλλα συστήματα (σελ. 210, 216): 1. Σύστημα ανακύκλωσης καυσαερίων (EGR) — για τη μείωση των οξειδίων του αζώτου (η μονάδα ανοίγει την ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα EGR σε υψηλό φορτίο). 2. Σύστημα κλιματισμού — αύξηση των στροφών ρελαντί όταν λειτουργεί ο συμπιεστής, ή απενεργοποίησή του όταν απαιτείται η απόδοση όλης της ισχύος στους τροχούς (σήμα εξόδου διακοπής). 3. Σύστημα ακινητοποίησης (Immobiliser) — για την αποτροπή κλοπής (χωρίς εξουσιοδότηση δεν επιτρέπεται τροφοδοσία). 4. Σύστημα ελέγχου ταχύτητας (cruise control) — κίνηση με σταθερή ταχύτητα χωρίς πάτημα του πεντάλ. Επιπλέον, μέσω των πρόσθετων σημάτων εισόδου/εξόδου, επικοινωνεί με το αυτόματο κιβώτιο (διακόπτης Kickdown — αλλαγή σχέσης και ρύθμιση στροφών), τα φρένα και τον συμπλέκτη (διακοπή/επαναφορά τροφοδοσίας), τα ηλεκτρικά φορτία (ρύθμιση ρελαντί) και τις διαγνωστικές συσκευές μέσω της φίσας διάγνωσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με το EGR (μείωση NOx), το σύστημα κλιματισμού (αύξηση ρελαντί ή απενεργοποίηση για πλήρη ισχύ), το Immobiliser (αντικλεπτικό) και το cruise control (σταθερή ταχύτητα)· επίσης με αυτόματο κιβώτιο (kickdown), φρένα/συμπλέκτη, ηλεκτρικά φορτία και διαγνωστικές συσκευές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 4 συστήματα + λοιπά.