Λύσεις — Κεφάλαιο 4 (Ερωτήσεις σελ. 77) – ΟΔΟΝΤΟΤΕΧΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 4 (Ερωτήσεις σελ. 77)

Απαντήσεις στις 13 ερωτήσεις του κεφαλαίου 4.

Ερώτηση 1 — Είδη οδοντιατρικής γύψου

Ερώτηση: Ποια τα είδη της οδοντιατρικής γύψου;

Απάντηση:

• Η οδοντιατρική γύψος ταξινομείται σε 4 κατηγορίες (σελ. 64): 1. Αποτυπωτική γύψος — χρησιμοποιείτο παλαιότερα για αποτυπώματα· σήμερα μόνο σε ειδικές περιπτώσεις για αποτυπώματα ολικών οδοντοστοιχιών. 2. Κοινή γύψος ή γύψος των Παρισίων — από κρυστάλλους β-ημιένυδρου θειικού ασβεστίου (πορώδεις, ακανόνιστοι), 37-50 ml νερό/100 g, μειωμένες μηχανικές ιδιότητες, μεγάλη διαστολή πήξης, περιορισμένη χρήση (π.χ. ανάρτηση αρχικών εκμαγείων στον αρθρωτήρα). 3. Σκληρή γύψος (τύπου moldano) — κυρίως α-ημιένυδρο, 28-32 ml/100 g, μεγαλύτερη πυκνότητα και βελτιωμένες ιδιότητες· για εκμαγεία μελέτης, ανάρτηση εκμαγείων εργασίας, βάσεις εκμαγείων κινητών κολοβωμάτων, τελικά εκμαγεία ολικών οδοντοστοιχιών, εγκλείστρωση. 4. Υπέρσκληρη γύψος (τύπου vel-mix) — α-ημιένυδρο με πιο κανονικούς, λιγότερο πορώδεις κρυστάλλους, 19-24 ml/100 g, πιο συμπαγή εκμαγεία· για τελικά εκμαγεία εργασίας ακίνητης και κινητής προσθετικής, όπου απαιτείται μεγάλη πιστότητα και σκληρότητα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αποτυπωτική, κοινή (γύψος των Παρισίων, β-ημιένυδρο), σκληρή (moldano, α-ημιένυδρο — εκμαγεία μελέτης, ανάρτηση, ολικές, εγκλείστρωση), υπέρσκληρη (vel-mix — τελικά εκμαγεία εργασίας).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Είδη κρυστάλλων της γύψου

Ερώτηση: Ποια τα είδη των κρυστάλλων της οδοντιατρικής γύψου, ποια η διαφορά τους και ποια η σημασία τους;

Απάντηση:

• Η σκόνη της γύψου αποτελείται από κρυστάλλους ημιένυδρου θειικού ασβεστίου (CaSO₄·½H₂O), που παράγονται με θέρμανση του διένυδρου (CaSO₄·2H₂O, αποβολή 1½ μορίων νερού). Οι κρύσταλλοι είναι δύο μορφών: α-ημιένυδρο θειικό ασβέστιο, με κρυστάλλους πιο συμπαγείς και κανονικούς, και β-ημιένυδρο, με κρυστάλλους πιο πορώδεις και ακανόνιστου σχήματος (σελ. 63). Σημασία: το είδος των κρυστάλλων καθορίζει την ποσότητα νερού που χρειάζεται για την ανάμιξη και άρα τις ιδιότητες της πηγμένης γύψου. Οι πορώδεις-ακανόνιστοι β-κρύσταλλοι της κοινής γύψου απαιτούν πολύ νερό (37-50 ml/100 g) για τη διαβροχή τους· όταν το πλεονάζον νερό εξατμιστεί αφήνει πολλά κενά → μειωμένες μηχανικές ιδιότητες, μεγάλη διαστολή πήξης. Οι συμπαγείς α-κρύσταλλοι της σκληρής (28-32 ml) και ιδίως οι πιο κανονικοί-λιγότερο πορώδεις της υπέρσκληρης (19-24 ml) χρειάζονται λιγότερο νερό → πυκνότερα, πιο συμπαγή εκμαγεία με βελτιωμένη αντοχή, σκληρότητα και μικρότερη διαστολή (σελ. 64-67). Επίσης στα πυροχώματα προτιμάται η α-μορφή ως συνδετική ουσία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) α-ημιένυδρο (συμπαγείς, κανονικοί κρύσταλλοι — σκληρή, υπέρσκληρη) και β-ημιένυδρο (πορώδεις, ακανόνιστοι — κοινή)· καθορίζουν την αναλογία νερού και άρα πόρους, αντοχή, σκληρότητα, διαστολή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Σημασία πλεονάζοντος ύδατος

Ερώτηση: Ποια η σημασία του πλεονάζοντος ύδατος;

Απάντηση:

• Η ποσότητα νερού που χρησιμοποιείται στην ανάμιξη είναι περισσότερη από όση χρειάζεται για τη χημική αντίδραση (CaSO₄·½H₂O + 1½H₂O → CaSO₄·2H₂O)· η επιπλέον ποσότητα ονομάζεται πλεονάζον ύδωρ (excess water) (σελ. 66). Σημασία: 1. Δεν αντιδρά με τους κρυστάλλους, αλλά χρησιμεύει στην πλήρη διαβροχή των κρυστάλλων του ημιένυδρου, ώστε να διευκολύνεται η μετατροπή τους σε διένυδρο και να προκύπτει εργάσιμο, ρευστό μίγμα. 2. Μετά την ολοκλήρωση της πήξης εξατμίζεται προοδευτικά αφήνοντας κενά (πόρους) στη μάζα της γύψου — γι' αυτό όσο περισσότερο πλεονάζον νερό, τόσο μικρότερη η πυκνότητα και η αντοχή της πηγμένης γύψου (και μεγαλύτερη η διαστολή πήξης). 3. Η απαιτούμενη ποσότητα εξαρτάται από το σχήμα, το μέγεθος και τους πόρους των κρυστάλλων: πορώδεις-ακανόνιστοι απαιτούν περισσότερο νερό — άρα η κοινή γύψος χρειάζεται περισσότερο νερό από τη σκληρή και η σκληρή από την υπέρσκληρη. Γι' αυτό η αναλογία νερού-σκόνης του κατασκευαστή πρέπει να τηρείται πιστά (και επηρεάζει χρόνο πήξης, διαστολή, αντοχή).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι το νερό πέρα από το αναγκαίο για την αντίδραση: εξασφαλίζει τη διαβροχή των κρυστάλλων και εργάσιμο μίγμα, αλλά μετά εξατμίζεται αφήνοντας πόρους → λιγότερη αντοχή· η ποσότητά του εξαρτάται από τους κρυστάλλους (κοινή > σκληρή > υπέρσκληρη).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Σκληρή γύψος

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τη σκληρή γύψο;

Απάντηση:

• Η σκληρή γύψος (τύπου moldano) αποτελείται κυρίως από κρυστάλλους α-ημιένυδρου θειικού ασβεστίου (συμπαγείς, κανονικοί). Χρειάζεται λιγότερο νερό από την κοινή γύψο και το πλεονάζον ύδωρ είναι λιγότερο, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη πυκνότητα και πιο βελτιωμένες μηχανικές ιδιότητες (αντοχή στη θλίψη 3000-4500 psi 1 h μετά την πήξη, ελάχιστο 3000 psi/21 MPa). Αναλογία: 28-32 ml νερό ανά 100 g σκόνης (ακριβώς κατά τον κατασκευαστή). Χρήσεις: κατασκευή εκμαγείων μελέτης (Εικ. 4.1), ανάρτηση των εκμαγείων εργασίας στον αρθρωτήρα, κατασκευή βάσεων για εκμαγεία κινητών κολοβωμάτων, κατασκευή τελικών εκμαγείων εργασίας για ολικές οδοντοστοιχίες (Εικ. 4.2), εγκλείστρωση των οδοντοστοιχιών κ.ά. (σελ. 64-65). Η διαστολή πήξης της είναι μικρότερη από την κοινή αλλά μεγαλύτερη από την υπέρσκληρη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) α-ημιένυδρη, 28-32 ml νερό/100 g, πυκνότερη με καλύτερες ιδιότητες από την κοινή (moldano)· για εκμαγεία μελέτης, ανάρτηση, βάσεις κινητών κολοβωμάτων, τελικά εκμαγεία ολικών, εγκλείστρωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Υπέρσκληρη γύψος

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την υπέρσκληρη γύψο;

Απάντηση:

• Η υπέρσκληρη γύψος (τύπου vel-mix) αποτελείται από κρυστάλλους α-ημιένυδρου θειικού ασβεστίου που έχουν πιο κανονικό σχήμα και λιγότερο πορώδη επιφάνεια από τους κρυστάλλους της σκληρής γύψου. Γι' αυτό χρειάζονται λιγότερο νερό — 19-24 ml ανά 100 g σκόνης (πιστά κατά τον κατασκευαστή) — και δίνουν εκμαγεία πιο συμπαγή με βελτιωμένες μηχανικές ιδιότητες: τη μεγαλύτερη αντοχή στη θλίψη (5000-6500 psi, ελάχιστο 5000 psi/34 MPa), στον εφελκυσμό, τη μεγαλύτερη επιφανειακή σκληρότητα και αντοχή στην αποτριβή, και τη μικρότερη διαστολή πήξης (υπάρχει και τύπος χωρίς καθόλου διαστολή). Χρήσεις: κατασκευή τελικών εκμαγείων εργασίας ακίνητης (εκμαγεία με κινητά κολοβώματα, Εικ. 4.3) και κινητής προσθετικής (Εικ. 4.4) και γενικά όπου απαιτείται μεγάλη πιστότητα και σκληρότητα (σελ. 65-66).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α-ημιένυδρη με πιο κανονικούς, λιγότερο πορώδεις κρυστάλλους, 19-24 ml/100 g, τα πιο συμπαγή εκμαγεία με τις καλύτερες ιδιότητες και τη μικρότερη διαστολή (vel-mix)· για τελικά εκμαγεία εργασίας ακίνητης-κινητής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Πότε σταματά ο χειρισμός, πότε η αφαίρεση

Ερώτηση: Πότε πρέπει να σταματά κάθε χειρισμός της γύψου και πότε αφαιρείται το εκμαγείο από το αποτύπωμα;

Απάντηση:

• Η αντίδραση πήξης αρχίζει με την ανάμιξη· η ρευστότητα μειώνεται ως το σημείο που η γύψος παύει να ρέει — η αρχική πήξη, τέλος του χρόνου εργασίας (σελ. 67). Η ολοκλήρωση της αρχικής πήξης προσδιορίζεται εμπειρικά με την απώλεια της επιφανειακής γυαλάδας της γύψου. Όταν συμβεί αυτό, πρέπει να σταματά κάθε χειρισμός της γύψου και να παραμείνει απείραχτη — συμβαίνει 8-16 λεπτά μετά την αρχή της ανάμιξης. Η οριστική πήξη έχει επέλθει όταν το εκμαγείο μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς να παραμορφωθεί ή να σπάσει· επειδή η αντίδραση είναι εξώθερμη, στα 15-20 λεπτά ανεβαίνει η θερμοκρασία και όταν αρχίσει να μειώνεται η αντίδραση θεωρείται πρακτικά ολοκληρωμένη· η οριστική πήξη συχνά ολοκληρώνεται σε 20-30 λεπτά, αλλά συνηθίζεται να μην αφαιρείται το εκμαγείο από το αποτύπωμα πριν περάσουν 45 λεπτά έως μία ώρα (§ 4.12: αφαίρεση μετά περίπου μία ώρα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάθε χειρισμός σταματά στην αρχική πήξη = απώλεια επιφανειακής γυαλάδας (8-16΄ από την ανάμιξη)· το εκμαγείο αφαιρείται μετά την οριστική πήξη, όταν πέσει η θερμοκρασία — πρακτικά μετά 45-60 λεπτά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Παράγοντες χρόνου πήξης

Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τον χρόνο πήξης της γύψου;

Απάντηση:

• Κατά την § 4.6 (σελ. 68-70): 1. Αναλογία σκόνης-νερού — κάθε γύψος έχει συγκεκριμένη αναλογία από τον κατασκευαστή· λιγότερο νερό → πήζει γρηγορότερα, περισσότερο → αργότερα (για όλα τα είδη). 2. Ανάμιξη — όσο πιο γρήγορα, έντονα και για περισσότερο χρόνο αναμιγνύεται, τόσο πιο γρήγορα πήζει· η ανάμιξη σε συσκευή κενού (vacuum) μειώνει τον χρόνο πήξης. 3. Θερμοκρασία — του νερού και του περιβάλλοντος: η αύξηση μειώνει τον χρόνο πήξης· αν το νερό ανέβει πάνω από 40 °C ο χρόνος αυξάνεται και στους 100 °C η γύψος δεν πήζει. 4. Υγρασία — η σκόνη απορροφά υγρασία και τότε οι κρύσταλλοι δύσκολα διαβρέχονται → αύξηση του χρόνου πήξης (ερμητικά κλειστά δοχεία). 5. Προσθήκη ουσιών — επιταχυντές (μειώνουν τον χρόνο): θειικό κάλιο K₂SO₄, ξέσματα πηγμένης γύψου (νερό τρίμμερ, ακάθαρτο μπολ/σπάθη), αλάτι NaCl σε μικρή ποσότητα· επιβραδυντές (αυξάνουν τον χρόνο): βόρακας (2 % → πολλές ώρες), NaCl > 2 %, κολλοειδή διαλύματα όπως αίμα, σάλιο, άγαρ, αλγινικό (γι' αυτό τα αποτυπώματα ξεπλένονται καλά με κρύο νερό).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αναλογία σκόνης-νερού (λιγότερο νερό → γρηγορότερα), τρόπος-χρόνος ανάμιξης (έντονη/μακρά/vacuum → γρηγορότερα), θερμοκρασία (αύξηση → γρηγορότερα, > 40 °C αργότερα, 100 °C δεν πήζει), υγρασία σκόνης (αργότερα), προσθήκη επιταχυντών ή επιβραδυντών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Επιταχυντές και επιβραδυντές

Ερώτηση: Ποιους επιταχυντές και ποιους επιβραδυντές της αντίδρασης πήξης της γύψου γνωρίζετε;

Απάντηση:

• Επιταχυντές = ουσίες που αυξάνουν την ταχύτητα της αντίδρασης και μειώνουν τον χρόνο πήξης (σελ. 69-70): 1. Το θειικό κάλιο (K₂SO₄) — σε οποιαδήποτε αναλογία στο νερό κάνει τη γύψο να πήζει γρηγορότερα (μειώνει όμως τη διαστολή πήξης). 2. Τα ξέσματα πηγμένης γύψου (διένυδρο CaSO₄·2H₂O) — η προσθήκη τους στο νερό επιταχύνει πάρα πολύ την αντίδραση· τέτοια ξέσματα υπάρχουν στο νερό του τρίμμερ (Εικ. 4.5) και σε κατάλοιπα στο μπολ ή τη σπάθη που δεν καθαρίστηκαν (αυξάνουν και τη διαστολή). 3. Το αλάτι (NaCl) σε μικρές ποσότητες — επιταχυντής· πάνω από 2 % στο νερό έχει το αντίθετο αποτέλεσμα (επιβράδυνση). Επιβραδυντές = ουσίες που μειώνουν την ταχύτητα και αυξάνουν τον χρόνο πήξης: 1. Ο βόρακας — προσθήκη 2 % στη σκόνη μπορεί να καθυστερήσει την πήξη για πολλές ώρες. 2. Το NaCl σε ποσότητα > 2 %. 3. Τα κολλοειδή διαλύματα — αίμα, σάλιο, άγαρ, αλγινικό — γι' αυτό τα αποτυπώματα πρέπει να ξεπλένονται καλά με κρύο νερό και να απομακρύνονται όλα τα υπολείμματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιταχυντές: θειικό κάλιο K₂SO₄, ξέσματα πηγμένης γύψου (νερό τρίμμερ, ακάθαρτα εργαλεία), λίγο αλάτι NaCl. Επιβραδυντές: βόρακας (2 % → ώρες), NaCl > 2 %, κολλοειδή (αίμα, σάλιο, άγαρ, αλγινικό).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Διαστολή πήξης

Ερώτηση: Τι ονομάζεται διαστολή πήξης και ποιο είδος γύψου διαστέλλεται λιγότερο;

Απάντηση:

• Διαστολή πήξης ονομάζεται η μετρήσιμη γραμμική διαστολή που παρουσιάζουν όλα τα είδη γύψου κατά την πήξη τους· είναι αποτέλεσμα της αύξησης των κρυστάλλων του διένυδρου θειικού ασβεστίου που σχηματίζονται και ενώνονται μεταξύ τους (σελ. 70). Το ποσοστό διαφέρει ανά τύπο: κατά κανόνα η κοινή γύψος διαστέλλεται πιο πολύ από τη σκληρή και η σκληρή πιο πολύ από την υπέρσκληρη — άρα λιγότερο διαστέλλεται η υπέρσκληρη γύψος· υπάρχουν όμως και ειδικοί τύποι: υπέρσκληρη με διαστολή πολύ μεγαλύτερη από τις σκληρές, και υπέρσκληρη που δεν εμφανίζει καθόλου διαστολή πήξης. Εάν η γύψος αφεθεί να πήξει εμβαπτισμένη σε νερό, η διαστολή αυξάνεται — υγροσκοπική διαστολή, σχεδόν διπλάσια της κανονικής, σε όλα τα είδη, με εφαρμογή στα απλά πυροχώματα από γύψο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γραμμική διαστολή κάθε γύψου κατά την πήξη, από την αύξηση των κρυστάλλων του διένυδρου· λιγότερο διαστέλλεται η υπέρσκληρη (κοινή > σκληρή > υπέρσκληρη· υπάρχει και υπέρσκληρη με μηδενική διαστολή)· σε νερό υγροσκοπική διαστολή ~διπλάσια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Παράγοντες διαστολής πήξης

Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την διαστολή πήξης της γύψου;

Απάντηση:

• Η διαστολή πήξης εξαρτάται από το μέγεθος των κρυστάλλων του ημιένυδρου και επηρεάζεται από (σελ. 70-71): 1. Αναλογία νερού-σκόνης — εάν μειωθεί το νερό, αυξάνεται η διαστολή (τήρηση των αναλογιών του κατασκευαστή). 2. Ανάμιξη — η αύξηση της ταχύτητας και του χρόνου ανάμιξης αυξάνει τη διαστολή· η ανάμιξη σε συσκευή κενού (vacuum) τη μειώνει. 3. Προσθήκη ξένων ουσιών — χλωριούχο νάτριο (αλάτι) ή ξέσματα γύψου (σκληρυμένο διένυδρο) αυξάνουν τη διαστολή· θειικό κάλιο (K₂SO₄) την ελαττώνει. 4. Είδος αποτυπωτικού υλικού — το άγαρ-άγαρ και το αλγινικό προκαλούν αύξηση της διαστολής πήξης, μικρότερη διαστολή προκαλεί ο πολυαιθέρας και καθόλου η σιλικόνη. Επιπλέον, η πήξη μέσα σε νερό (υγροσκοπική διαστολή) σχεδόν διπλασιάζει τη διαστολή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αναλογία νερού-σκόνης (λιγότερο νερό → μεγαλύτερη), ταχύτητα-χρόνος ανάμιξης (αύξηση· vacuum μείωση), ξένες ουσίες (NaCl, ξέσματα → αύξηση· K₂SO₄ → μείωση), είδος αποτυπωτικού (άγαρ-αλγινικό αύξηση, πολυαιθέρας μικρότερη, σιλικόνη καθόλου).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Από τι εξαρτάται η αντοχή

Ερώτηση: Από τι εξαρτάται η αντοχή της σκληρυμένης γύψου;

Απάντηση:

• Η αντοχή της πηγμένης γύψου έχει άμεση σχέση με το πόσο πυκνή και συμπαγής είναι — δηλαδή με τους πόρους στη μάζα της (σελ. 71, 73). Το πλεονάζον ύδωρ εξατμίζεται αφήνοντας κενά· όσο λιγότερα τα κενά, τόσο μεγαλύτερη η πυκνότητα και η αντοχή. Οι πόροι εξαρτώνται από την αναλογία νερού-σκόνης, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από το είδος των κρυστάλλων (β-ημιένυδρο κοινή → πολύ νερό, πολλοί πόροι, 1600-1800 psi· α-ημιένυδρο σκληρή 3000-4500 psi· υπέρσκληρη 5000-6500 psi). Επίσης εξαρτάται από τον χρόνο-ξήρανση: η μέγιστη αντοχή στη θλίψη επιτυγχάνεται όταν η γύψος στεγνώσει εντελώς (έως 7 ημέρες) και μπορεί να διπλασιαστεί μετά από μία εβδομάδα — το ίδιο και η αντοχή στον εφελκυσμό (πολύ μικρότερη από τη θλίψη, σημαντική στην αφαίρεση από το αποτύπωμα) και η επιφανειακή σκληρότητα-αντοχή στην αποτριβή (μέγιστη σε στεγνά εκμαγεία). Σε όλα υπέρσκληρη > σκληρή > κοινή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από την πυκνότητα (πόρους) της πηγμένης γύψου, που καθορίζεται από την αναλογία νερού-σκόνης και το είδος των κρυστάλλων· και από τον βαθμό ξήρανσης (μέγιστη στεγνή, διπλασιάζεται σε 1 εβδομάδα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Παράγοντες μηχανικών ιδιοτήτων

Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τις μηχανικές ιδιότητες της γύψου;

Απάντηση:

• Κατά την § 4.10 (σελ. 73): 1. Αναλογία νερού-σκόνης — η αντοχή είναι ευθέως ανάλογη της πυκνότητας (πόροι)· όσο μειώνεται η ποσότητα νερού, τόσο αυξάνεται η αντοχή· η αναλογία εξαρτάται από το είδος των κρυστάλλων. 2. Ο τρόπος ανάμιξης — η ανάμιξη σε μηχανικό αναδευτήρα κενού αυξάνει την αντοχή, γιατί μειώνει τον αέρα που εγκλείεται στη μάζα και τις φυσαλίδες. 3. Αποθήκευση μετά τη μίξη — σε περιβάλλον με αυξημένη υγρασία μειώνει την αντοχή. 4. Είδος αποτυπωτικού υλικού — το άγαρ-άγαρ και το αλγινικό απορροφούν νερό από την επιφάνεια της γύψου καθώς πήζει μέσα στο αποτύπωμα, επιδρώντας κυρίως στην επιφανειακή σκληρότητα και την αντοχή στην αποτριβή (ψαθυρή-εύθρυπτη επιφάνεια). Επιπλέον ο χρόνος: η αντοχή αυξάνει με την ξήρανση (μέγιστη σε εντελώς στεγνά εκμαγεία, διπλάσια σε μία εβδομάδα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αναλογία νερού-σκόνης (λιγότερο νερό → μεγαλύτερη αντοχή), ανάμιξη σε κενό (αύξηση), αποθήκευση σε υγρασία (μείωση), είδος αποτυπωτικού (άγαρ-αλγινικό μειώνουν επιφανειακή σκληρότητα-αντοχή αποτριβής)· και ξήρανση με τον χρόνο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 13 — Τρόποι ανάμιξης — ο καλύτερος

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους γίνεται η ανάμιξη της γύψου. Ποιος είναι ο καλύτερος;

Απάντηση:

• Η ανάμιξη της γύψου γίνεται είτε με το χέρι (μπολ και σπάθη, Εικ. 4.6) είτε με μηχανικό αναδευτήρα (Εικ. 4.7), ο οποίος συνήθως διαθέτει ενσωματωμένο δονητή και συσκευή κενού (vacuum) (σελ. 73-74). Σε κάθε περίπτωση: εργαλεία στεγνά και χωρίς κατάλοιπα από προηγούμενες αναμίξεις (τα ξέσματα επιταχύνουν την πήξη), η σκόνη πάντα ζυγίζεται και το νερό μετριέται με δοσίμετρο, και το νερό τοποθετείται πρώτο στο μπολ και κατόπιν ρίχνεται η σκόνη. Ο καλύτερος τρόπος είναι η ανάμιξη σε μηχανικό αναδευτήρα με κενό αέρος: εξοικονομεί χρόνο, εξασφαλίζει ομοιογενές μίγμα χωρίς εγκλωβισμένο αέρα-φυσαλίδες και δίνει εκμαγεία με βελτιωμένες μηχανικές ιδιότητες (αυξημένη αντοχή) και μικρότερη διαστολή πήξης — «η ανάμιξη με μηχανικό αναδευτήρα σε κενό αέρος υπερτερεί» (Ανακεφαλαίωση). Μειώνει επίσης τον χρόνο πήξης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με το χέρι ή με μηχανικό αναδευτήρα (δονητής + κενό)· καλύτερος ο μηχανικός αναδευτήρας σε κενό — ομοιογενές μίγμα χωρίς φυσαλίδες, καλύτερες μηχανικές ιδιότητες, μικρότερη διαστολή· πάντα καθαρά εργαλεία, ζύγιση, νερό πρώτα.

Κριτήρια αξιολόγησης: