Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Η Συγκόλληση των Μετάλλων με Ηλεκτρικό Τόξο (σελ. 199-200) – ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Η Συγκόλληση των Μετάλλων με Ηλεκτρικό Τόξο
Λύσεις στις 31 ερωτήσεις του κεφαλαίου 6, από τις ενότητες «Ερωτήσεις Επανάληψης της Θεωρίας» (19 ερωτήσεις) και «Ερωτήσεις Κρίσεως» (12 ερωτήσεις): οι τρόποι προσθήκης υλικού και προστασίας του λουτρού συγκόλλησης από την ατμόσφαιρα, τα έξι βασικά είδη ηλεκτροσυγκόλλησης τόξου (ΜΜΑ, MIG/MAG, FCAW, TIG, SAW, PAW) με τα πλεονεκτήματα/μειονεκτήματά τους, οι μηχανές CC/CV/CC-CV και η τάση εν κενώ, το παλμικό ρεύμα, η επιλογή πολικότητας DCEN/DCEP, η σύνδεση με τη μηχανή και το σώμα γείωσης, οι τεχνικοί όροι (SMAW, GMAW, GTAW κ.λπ.), οι κίνδυνοι και τα μέτρα προστασίας του ηλεκτροσυγκολλητή (ηλεκτροπληξία, αναθυμιάσεις, εγκαύματα, πυρκαγιά) και η επιλογή κατάλληλης μάσκας/βαθμού προστασίας, καθώς και δώδεκα ερωτήσεις κρίσεως που εφαρμόζουν τη θεωρία σε πρακτικά σενάρια επιλογής μεθόδου, ρεύματος και εξοπλισμού ασφαλείας.
Τρόποι προσθήκης υλικού στο μέταλλο βάσης
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους γίνεται η προσθήκη υλικού στο μέταλλο βάσης;
Απάντηση:
- §6-2. «Η προσθήκη μετάλλου στο σημείο συγκόλλησης γίνεται με τους εξής τρόπους: (α) Χρησιμοποιώντας ένα ηλεκτρόδιο που λιώνει... (β) Χρησιμοποιώντας ένα υλικό πλήρωσης...»
Σύνοψη: Η προσθήκη υλικού στο μέταλλο βάσης γίνεται με δύο τρόπους: (α) Χρησιμοποιώντας ένα ηλεκτρόδιο που λιώνει — το ηλεκτρόδιο είναι αναλώσιμο, υπό τη μορφή ράβδων επικαλυμμένων με ειδική πάστα ή υπό τη μορφή συρμάτων. (β) Χρησιμοποιώντας ένα υλικό πλήρωσης — μία ράβδος υλικού πλήρωσης κρατιέται με το ένα χέρι, ενώ με το άλλο κρατιέται η τσιμπίδα, μέσα στην οποία βρίσκεται ένα μη αναλώσιμο ηλεκτρόδιο (μόνο η άκρη του είναι ορατή και δεν καταναλώνεται).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 2 τρόποι: (α) αναλώσιμο ηλεκτρόδιο που λιώνει (β) υλικό πλήρωσης με μη αναλώσιμο ηλεκτρόδιο
Προστασία της ραφής από την ατμόσφαιρα
Ερώτηση: Γιατί πρέπει να προστατεύεται η ραφή ηλεκτροσυγκόλλησης από την ατμόσφαιρα και με ποιους τρόπους επιτυγχάνεται αυτή η προστασία;
Απάντηση:
- §6-3. «Το λιωμένο μέταλλο στο λουτρό συγκόλλησης αντιδρά με τον ατμοσφαιρικό αέρα και δημιουργούνται χημικές ενώσεις του οξυγόνου (οξείδια) και του αζώτου (νιτρίδια)... Οι χημικές ενώσεις και η παρουσία του υδρογόνου μειώνουν πολύ την ποιότητα του μετάλλου... απαιτείται μία κατάλληλη προστασία... η οποία επιτυγχάνεται με έναν από τους παρακάτω δύο τρόπους: (α) Με την παρουσία ειδικής πάστας... (β) Με την παρουσία προστατευτικού αερίου.»
Σύνοψη: Πρέπει να προστατεύεται, γιατί το λιωμένο μέταλλο του λουτρού συγκόλλησης αντιδρά με τον ατμοσφαιρικό αέρα και δημιουργούνται οξείδια (από το οξυγόνο) και νιτρίδια (από το άζωτο)· το πιο επικίνδυνο είναι η εισροή υδρογόνου, από τη διάσπαση της υγρασίας της ατμόσφαιρας. Όλα αυτά μειώνουν πολύ την ποιότητα του μετάλλου στην ένωση. Η προστασία επιτυγχάνεται με δύο τρόπους: (α) με ειδική πάστα (υλικά που λιώνουν/καίγονται/εξατμίζονται γύρω από το λουτρό, δημιουργώντας προστατευτική κρούστα και αδρανή ατμόσφαιρα) και (β) με προστατευτικό αέριο, που διοχετεύεται μέσω ειδικών στομίων της τσιμπίδας γύρω από το λουτρό (μειονέκτημα: δεν λειτουργεί σε ανοικτό χώρο, γιατί το αέριο παρασύρεται).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Λόγος: οξείδια/νιτρίδια/υδρογόνο χαλάνε την ποιότητα· 2 τρόποι προστασίας: πάστα ή προστατευτικό αέριο
Είδη συγκολλήσεων τόξου και χαρακτηριστικό στοιχείο
Ερώτηση: Ποια είναι τα είδη των συγκολλήσεων και ποιο είναι το χαρακτηριστικό στοιχείο του κάθε είδους;
Απάντηση:
- §6-4, Πίνακας 6-1. «Αυτές οι τεχνικές, συνδυαζόμενες μεταξύ τους, διαμορφώνουν τα έξι (6) βασικά είδη ηλεκτροσυγκόλλησης» — ΜΜΑ (αναλώσιμο ηλεκτρόδιο + πάστα εξωτερικά), MIG/MAG (αναλώσιμο ηλεκτρόδιο + προστατευτικό αέριο), FCAW (αναλώσιμο σωληνωτό ηλεκτρόδιο + πάστα εσωτερικά), TIG (ράβδο + προστατευτικό αέριο, μη αναλώσιμο ηλεκτρόδιο), SAW (αναλώσιμο ηλεκτρόδιο + πάστα χύμα), PAW (ράβδο + προστατευτικό αέριο σε μορφή πλάσματος).
Σύνοψη: Τα έξι είδη συγκολλήσεων τόξου, με το χαρακτηριστικό στοιχείο του καθενός, είναι: ΜΜΑ — αναλώσιμο επενδυμένο ηλεκτρόδιο, προστασία με πάστα εξωτερικά του ηλεκτροδίου· MIG/MAG — αναλώσιμο συμπαγές σύρμα, προστασία με προστατευτικό αέριο· FCAW — αναλώσιμο σωληνωτό σύρμα με πάστα εσωτερικά (+ ενδεχομένως αέριο)· TIG — μη αναλώσιμο ηλεκτρόδιο με ράβδο κόλλησης, προστασία με προστατευτικό αέριο· SAW — αναλώσιμο ηλεκτρόδιο, προστασία με πάστα σε μορφή χύμα πάνω στο λουτρό, αυτόματη διαδικασία με το τόξο βυθισμένο· PAW — ράβδο, προστασία με προστατευτικό αέριο εν μέρει σε μορφή πλάσματος (πολύ στενή, υψίθερμη δέσμη).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 6 είδη: ΜΜΑ, MIG/MAG, FCAW, TIG, SAW, PAW — καθένα με δικό του τρόπο προσθήκης υλικού/προστασίας
Μηχανές CC, CV, CC/CV και χρήση τους
Ερώτηση: Τι εννοούμε λέγοντας μηχανές ηλεκτροσυγκόλλησης CC, CV, CC/CV; Πού χρησιμοποιείται το κάθε είδος;
Απάντηση:
- §6-13. «Οι μηχανές CC που παρέχουν σταθερή ένταση ρεύματος τόξου. Διακρίνονται σε: μηχανές ΜΜΑ, μηχανές TIG... Οι μηχανές CV που εξασφαλίζουν σταθερή τάση τόξου και χρησιμοποιούνται στη MIG/MAG και στην FCAW... Οι μηχανές CC/CV οι οποίες υποστηρίζουν και τις δύο περιπτώσεις.»
Σύνοψη: Οι μηχανές CC (Constant Current) εξασφαλίζουν σταθερή ένταση ρεύματος τόξου και χρησιμοποιούνται στη ΜΜΑ και στην TIG. Οι μηχανές CV (Constant Voltage) εξασφαλίζουν σταθερή τάση τόξου και χρησιμοποιούνται στη MIG/MAG και στην FCAW. Οι μηχανές CC/CV είναι μηχανές πολλαπλών χρήσεων που υποστηρίζουν και τις δύο λειτουργίες (μέσω επιλογέα), ώστε με μία μηχανή να είναι δυνατή η εκτέλεση όλων σχεδόν των ειδών ηλεκτροσυγκόλλησης (MIG/MAG, TIG, FCAW, ΜΜΑ).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- CC (σταθερή ένταση) → ΜΜΑ, TIG· CV (σταθερή τάση) → MIG/MAG, FCAW· CC/CV → και τα δύο
Η τάση εν κενώ
Ερώτηση: Τι είναι η εν κενώ τάση μιας μηχανής ηλεκτροσυγκόλλησης;
Απάντηση:
- §6-13. «Η τάση που μετριέται μεταξύ ηλεκτροδίου και μετάλλου βάσης όταν δεν εκτελείται συγκόλληση (όταν δεν υπάρχει τόξο) είναι η τάση εν κενώ που συνήθως κυμαίνεται από 50 μέχρι 90 V. Η τάση αυτή πέφτει, μόλις γίνει έναυση του τόξου ηλεκτροσυγκόλλησης.»
Σύνοψη: Τάση εν κενώ ονομάζεται η τάση που μετριέται μεταξύ ηλεκτροδίου και μετάλλου βάσης, όταν δεν εκτελείται συγκόλληση (δεν υπάρχει τόξο). Συνήθως κυμαίνεται από 50 έως 90 V και πέφτει μόλις γίνει έναυση του τόξου ηλεκτροσυγκόλλησης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τάση εν κενώ = τάση χωρίς τόξο, 50-90 V, πέφτει με την έναυση
Σώμα γείωσης και σημείο γείωσης
Ερώτηση: Τι είναι το σώμα γείωσης και τι ονομάζεται σημείο γείωσης;
Απάντηση:
- §6-14. «Η σύνδεση με το μέταλλο βάσης γίνεται με το «σώμα γείωσης». Δεν πρόκειται όμως για πραγματική γείωση, αφού πουθενά δεν υπάρχει απευθείας σύνδεση με τη γη. Πρόκειται απλά για το σημείο σύνδεσης με τον έναν από τους δύο αγωγούς του ηλεκτρικού ρεύματος, που έχει καθιερωθεί να ονομάζεται «γείωση».»
Σύνοψη: Το σώμα γείωσης είναι το εξάρτημα με το οποίο συνδέεται το ένα από τα δύο καλώδια της μηχανής ηλεκτροσυγκόλλησης με το μέταλλο βάσης. Δεν πρόκειται για πραγματική γείωση, αφού δεν υπάρχει πουθενά απευθείας σύνδεση με τη γη — είναι απλώς το σημείο σύνδεσης με τον έναν από τους δύο αγωγούς του ηλεκτρικού ρεύματος, που έχει καθιερωθεί να ονομάζεται «σημείο γείωσης». Η μορφή των σωμάτων γείωσης είναι η ίδια σε όλα τα είδη συγκόλλησης· υπάρχουν και σώματα γείωσης πάγκου, με τα οποία γειώνεται μόνιμα ένας μεταλλικός πάγκος εργασίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Σώμα γείωσης = σύνδεση καλωδίου με μέταλλο βάσης· σημείο γείωσης = καθιερωμένη ονομασία, όχι πραγματική γείωση
Είδη χρησιμοποιούμενου ηλεκτρικού ρεύματος
Ερώτηση: Ποια είναι τα είδη του χρησιμοποιούμενου ηλεκτρικού ρεύματος;
Απάντηση:
- §6-11. «Η δευτερεύουσα τάση μπορεί να είναι: Συνεχές ρεύμα (DC)... Εναλλασσόμενο ρεύμα (AC)... Παλμικό ρεύμα.»
Σύνοψη: Η δευτερεύουσα τάση (η τάση εξόδου με την οποία εκτελείται η ηλεκτροσυγκόλληση) μπορεί να είναι: συνεχές ρεύμα (DC) — όπου έχει μεγάλη σημασία αν το ηλεκτρόδιο θα είναι στο (+) ή στο (-)· εναλλασσόμενο ρεύμα (AC)· ή παλμικό ρεύμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 3 είδη: DC (συνεχές), AC (εναλλασσόμενο), παλμικό ρεύμα
Παλμικό ρεύμα και χαρακτηριστικά μεγέθη
Ερώτηση: Τι είναι το παλμικό ρεύμα; Σχεδιάστε το διάγραμμα: ένταση ρεύματος - χρόνος και σημειώστε τα χαρακτηριστικά του μεγέθη.
Απάντηση:
- §6-11. «Θα περιγράψουμε εδώ μόνο το παλμικό ρεύμα. Τα χαρακτηριστικά του φαίνονται στο σχήμα (6.28): Ι1: Ένταση ρεύματος παλμού... Ι0: Βασικό ρεύμα... t0: Χρονική διάρκεια παλμού· t1: Χρονική διάρκεια της υψηλής έντασης του ρεύματος...»
Σύνοψη: Το παλμικό ρεύμα είναι μια μορφή ρεύματος ηλεκτροσυγκόλλησης στην οποία η ένταση εναλλάσσεται περιοδικά μεταξύ μιας υψηλής τιμής (παλμός) και μιας χαμηλής βασικής τιμής, σε αντίθεση με το σταθερό DC ή το ημιτονοειδές AC. Στο διάγραμμα έντασης ρεύματος (I) - χρόνου (t) η καμπύλη είναι μια σειρά ορθογώνιων παλμών με τα εξής χαρακτηριστικά μεγέθη: I1 = ένταση ρεύματος παλμού (η ρύθμιση του ρεύματος εξόδου της μηχανής, δηλαδή η κορυφή του παλμού)· I0 = βασικό ρεύμα, που ρυθμίζεται συνήθως ως ποσοστό (%) του I1 (η «βάση» ανάμεσα στους παλμούς)· t0 = χρονική διάρκεια ολόκληρου του παλμού (περίοδος)· t1 = χρονική διάρκεια της υψηλής έντασης ρεύματος μέσα στην περίοδο, συνήθως ρυθμιζόμενη ως ποσοστό (%) του t0. [Σχηματικά: η γραμμή του ρεύματος ανεβαίνει στο επίπεδο I1 για χρόνο t1, μετά πέφτει στο επίπεδο I0 μέχρι να συμπληρωθεί ο χρόνος t0, και επαναλαμβάνεται.]
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Παλμικό ρεύμα: εναλλαγή I1 (υψηλή, για χρόνο t1) και I0 (βασική) μέσα σε περίοδο t0
Πότε χρησιμοποιούμε DC, AC, παλμικό ρεύμα
Ερώτηση: Πότε χρησιμοποιούμε συνεχές, πότε εναλλασσόμενο και πότε παλμικό ρεύμα;
Απάντηση:
- §6-12(α). «Το συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα είναι κατάλληλο για όλες σχεδόν τις περιπτώσεις. Το εναλλασσόμενο ρεύμα χρησιμοποιείται κατά τη ΜΜΑ, όταν επιδιώκουμε μεγάλη εναπόθεση μετάλλου ή όταν η επένδυση των ηλεκτροδίων περιέχει σιδηρόσκονη. Εναλλασσόμενο ρεύμα χρησιμοποιείται και στην περίπτωση που παρουσιαστεί μαγνητικό φύσημα... Παλμικό ρεύμα χρησιμοποιείται στην TIG αλλά το συναντάμε και στη MIG/MAG.»
Σύνοψη: Το συνεχές ρεύμα (DC) είναι κατάλληλο για όλες σχεδόν τις περιπτώσεις ηλεκτροσυγκόλλησης. Το εναλλασσόμενο ρεύμα (AC) χρησιμοποιείται κατά τη ΜΜΑ, όταν επιδιώκουμε μεγάλη εναπόθεση μετάλλου ή όταν η επένδυση των ηλεκτροδίων περιέχει σιδηρόσκονη, καθώς και όταν παρουσιαστεί το φαινόμενο του μαγνητικού φυσήματος. Το παλμικό ρεύμα χρησιμοποιείται κυρίως στην TIG, αλλά το συναντάμε και στη MIG/MAG.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- DC: σχεδόν πάντα· AC: ΜΜΑ με σιδηρόσκονη/μεγάλη εναπόθεση ή μαγνητικό φύσημα· παλμικό: TIG (και MIG/MAG)
Κανονική και αντίθετη πολικότητα
Ερώτηση: Πότε λέμε ότι έχουμε κανονική (ή άμεση) πολικότητα και πότε αντίθετη; Ποια διαφορά έχουν στη θερμοκρασία του λουτρού συγκόλλησης; Πώς συμβολίζονται;
Απάντηση:
- §6-12(β). «Η κάθοδος (-) έχει θερμοκρασία περίπου 2500°C, ενώ η άνοδος (+) έχει θερμοκρασία περίπου 3500°C... Αν επιδιώκουμε μεγάλη τήξη στο μέταλλο βάσης... έχουμε το (+) στο μέταλλο βάσης και το (-) στο ηλεκτρόδιο. Η σύνδεση αυτή ονομάζεται κανονική ή άμεση ή αρνητική πολικότητα... Συμβολίζεται ως DCEN ή DC-... Αν θέλουμε να μην έχουμε έντονη ανάμειξη... έχουμε το (-) στο μέταλλο βάσης και το (+) στο ηλεκτρόδιο. Η σύνδεση αυτή ονομάζεται αντίθετη ή θετική πολικότητα... Συμβολίζεται ως DCEP ή DC+.»
Σύνοψη: Έχουμε κανονική (ή άμεση) πολικότητα όταν το (+) βρίσκεται στο μέταλλο βάσης και το (-) στο ηλεκτρόδιο — χρησιμοποιείται όταν επιδιώκουμε μεγάλη τήξη στο μέταλλο βάσης, για καλή ανάμειξη (οι περισσότερες συγκολλήσεις ανθρακούχων χαλύβων ανήκουν σ' αυτή την κατηγορία)· συμβολίζεται DCEN ή DC-. Έχουμε αντίθετη (ή θετική) πολικότητα όταν το (-) βρίσκεται στο μέταλλο βάσης και το (+) στο ηλεκτρόδιο — χρησιμοποιείται όταν δεν θέλουμε έντονη ανάμειξη μετάλλου βάσης-ηλεκτροδίου (π.χ. αναγόμωση χαλύβων, ή όταν δε θέλουμε να περιοριστεί η ΖΕΘ, ή όταν επιδιώκεται μεγάλη εναπόθεση μετάλλου)· συμβολίζεται DCEP ή DC+. Η διαφορά στη θερμοκρασία οφείλεται στο ότι η κάθοδος (-) έχει θερμοκρασία περίπου 2500°C, ενώ η άνοδος (+) έχει περίπου 3500°C — άρα στην κανονική πολικότητα το μέταλλο βάσης (+) δέχεται τη μεγαλύτερη θερμοκρασία (μεγαλύτερη τήξη βάσης), ενώ στην αντίθετη πολικότητα τη μεγαλύτερη θερμοκρασία δέχεται το ηλεκτρόδιο (+).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κανονική/άμεση: μέταλλο βάσης (+, ~3500°C)/ηλεκτρόδιο (-) → DCEN/DC-· Αντίθετη: μέταλλο βάσης (-)/ηλεκτρόδιο (+, ~3500°C) → DCEP/DC+
Συνώνυμα τεχνικών όρων SMAW, GMAW, TMAW
Ερώτηση: Αναφέρατε τα συνώνυμα των παρακάτω τεχνικών όρων: SMAW, GMAW, TMAW
Απάντηση:
- §6-15, Πίνακας 6-2. «η ΜΜΑ αναφέρεται και ως SMAW... η MIG/MAG ως GMAW και η TIG ως GTAW.» Σημείωση: το βιβλίο τυπώνει στη συγκεκριμένη ερώτηση «TMAW» (προφανής τυπογραφικό λάθος για το GTAW, αφού «TMAW» δεν εμφανίζεται πουθενά αλλού στο κεφάλαιο).
Σύνοψη: Το SMAW (Shielded Metal Arc Welding) είναι το συνώνυμο της ΜΜΑ (Manual Metal Arc). Το GMAW (Gas Metal Arc Welding) είναι το συνώνυμο της MIG/MAG. Όσο για το «TMAW» της εκφώνησης, πρόκειται προφανώς για τυπογραφικό λάθος του βιβλίου αντί του ορθού GTAW (Gas Tungsten Arc Welding), που είναι το συνώνυμο της TIG — καμία άλλη μέθοδος του κεφαλαίου δεν αντιστοιχεί σε «TMAW».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- SMAW=ΜΜΑ, GMAW=MIG/MAG, «TMAW» (τυπογραφικό για GTAW)=TIG
Από τι προστατεύεται ο ηλεκτροσυγκολλητής με τη μάσκα
Ερώτηση: Από τι προστατεύεται ο ηλεκτροσυγκολλητής με τη μάσκα;
Απάντηση:
- §6-17. «η βασική προστασία που προσφέρει τόσο το γυαλί όσο και η ίδια η μάσκα, είναι ότι αποκόπτουν πλήρως τις επικίνδυνες ακτινοβολίες που είναι οι υπεριώδεις (UV) και οι υπέρυθρες (IR)... προστατεύοντας τόσο την όραση, όσο και το πρόσωπο από εγκαύματα.»
Σύνοψη: Με τη μάσκα ο ηλεκτροσυγκολλητής προστατεύεται από τις επικίνδυνες ακτινοβολίες του ηλεκτρικού τόξου — τις υπεριώδεις (UV) και τις υπέρυθρες (IR) — που η μάσκα και το γυαλί της αποκόπτουν πλήρως, προστατεύοντας έτσι τόσο την όραση όσο και το πρόσωπο από εγκαύματα. Παράλληλα, το γυαλί μειώνει και την ένταση του ορατού φωτός όσο χρειάζεται για να υπάρχει καλή ορατότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Προστασία από UV/IR ακτινοβολία → βλάβη όρασης και εγκαύματα προσώπου
Βαθμός προστασίας γυαλιού μάσκας
Ερώτηση: Τι είναι ο βαθμός προστασίας του γυαλιού της μάσκας και από τι εξαρτάται;
Απάντηση:
- §6-17. «Το μέγεθος της σκίασης του γυαλιού της μάσκας ονομάζεται βαθμός προστασίας. Δίδεται στον πίνακα (6-5) ανάλογα με το είδος της ηλεκτροσυγκόλλησης και την ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος.»
Σύνοψη: Ο βαθμός προστασίας είναι το μέγεθος που εκφράζει τη σκίαση (πόσο σκούρο είναι) του γυαλιού της μάσκας. Εξαρτάται από το είδος της ηλεκτροσυγκόλλησης (π.χ. ΜΜΑ, MIG, TIG, πλάσμα) και από την ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος που χρησιμοποιείται, όπως δίνεται στον πίνακα (6-5).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Βαθμός προστασίας = μέγεθος σκίασης γυαλιού· εξαρτάται από είδος ηλεκτροσυγκόλλησης + ένταση ρεύματος
Χρόνος σκούρυνσης γυαλιού μάσκας αυτόματης ρύθμισης
Ερώτηση: Ποιος είναι ο μέγιστος επιτρεπόμενος χρόνος, για να σκουρύνει το γυαλί σε μία μάσκα αυτόματης ρύθμισης της σκίασης; Ποιος είναι ο ιδανικός χρόνος;
Απάντηση:
- §6-17. «Το χρόνο που χρειάζεται για να σκουρύνει το γυαλί της μάσκας, ο οποίος πρέπει να είναι μικρότερος από το ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου. Η μέγιστη άνεση στο μάτι επιτυγχάνεται, όταν ο χρόνος αυτός είναι μέχρι 0,4 χιλιοστά του δευτερολέπτου.»
Σύνοψη: Ο μέγιστος επιτρεπόμενος χρόνος για να σκουρύνει το γυαλί είναι μικρότερος από 1 χιλιοστό του δευτερολέπτου (1 ms). Ο ιδανικός χρόνος, στον οποίο επιτυγχάνεται η μέγιστη άνεση στο μάτι, είναι μέχρι 0,4 χιλιοστά του δευτερολέπτου (0,4 ms).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Μέγιστος: <1 ms· Ιδανικός: έως 0,4 ms
Μέτρα κατά των αναθυμιάσεων
Ερώτηση: Πότε απαιτείται να λαμβάνονται μέτρα κατά των αναθυμιάσεων και τι είδους είναι αυτά τα μέτρα;
Απάντηση:
- §6-16(β). «Όταν οι ηλεκτροσυγκολλήσεις γίνονται σε ανοικτό χώρο, δεν είναι απαραίτητο να γίνεται η απομάκρυνση του καπνού. Σε κλειστούς, όμως, χώρους, η προστασία από τον καπνό δεν πρέπει να αγνοείται και πρέπει να χρησιμοποιείται ειδικός απορροφητήρας.»
Σύνοψη: Μέτρα κατά των αναθυμιάσεων απαιτούνται όταν η ηλεκτροσυγκόλληση γίνεται σε κλειστό χώρο· σε ανοικτό χώρο δεν είναι απαραίτητη η απομάκρυνση του καπνού. Το μέτρο προστασίας είναι η χρήση ειδικού απορροφητήρα αναθυμιάσεων· ιδιαίτερα αποτελεσματικοί είναι οι απορροφητήρες που συνδέονται με ειδικές τσιμπίδες, οι οποίες αναρροφούν τις αναθυμιάσεις απευθείας από το σημείο παραγωγής τους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Μόνο σε κλειστό χώρο → ειδικός απορροφητήρας (ιδανικά με τσιμπίδα αναρρόφησης)
Βασική αρχή προστασίας έναντι ηλεκτροπληξίας
Ερώτηση: Ποια είναι η βασική αρχή πάνω στην οποία βασίζεται η προστασία έναντι ηλεκτροπληξίας;
Απάντηση:
- §6-16(γ). «Ο κίνδυνος από αυτήν συχνά αγνοείται επειδή, για να κλείσει το ηλεκτρικό κύκλωμα, πρέπει να έρθει ο ηλεκτροσυγκολλητής σε επαφή, συγχρόνως με το ηλεκτρόδιο και με το μέταλλο βάσης... ο ηλεκτροσυγκολλητής πρέπει να είναι ηλεκτρικά μονωμένος.»
Σύνοψη: Η βασική αρχή είναι η ηλεκτρική μόνωση του ηλεκτροσυγκολλητή από το κύκλωμα ηλεκτροσυγκόλλησης, ώστε να μη μπορεί να κλείσει το ηλεκτρικό κύκλωμα ερχόμενος ταυτόχρονα σε επαφή με το ηλεκτρόδιο (ή την τσιμπίδα) και με το μέταλλο βάσης (ή σώμα με το οποίο αυτό επικοινωνεί). Αυτό επιτυγχάνεται με μονωτικές (συνθετικές) σόλες υποδημάτων, στεγνά ρούχα, δερμάτινα/μονωτικά γάντια, καλή μόνωση τσιμπίδας και καλωδίων, κλειστά καπάκια μηχανής και γείωση στην πρίζα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αρχή: πλήρης ηλεκτρική μόνωση του ηλεκτροσυγκολλητή, ώστε να μη κλείνει κύκλωμα με σώμα-ηλεκτρόδιο/μέταλλο βάσης
Έλεγχοι πριν την εργασία
Ερώτηση: Ποιους ελέγχους πρέπει να κάνει ο ηλεκτροσυγκολλητής, πριν αρχίσει να εργάζεται;
Απάντηση:
- §6-16(γ). «πριν από την έναρξη της εργασίας, ο ηλεκτροσυγκολλητής οφείλει να ελέγχει την κατάσταση του εξοπλισμού του και, κυρίως, τα εξής: Τη μόνωση της τσιμπίδας του, Τη μόνωση των καλωδίων, Τα καπάκια της μηχανής να είναι κλειστά, Οι ταχυσύνδεσμοι και οι ακροδέκτες να είναι σε καλή κατάσταση, Να υπάρχει γείωση στην πρίζα, Η ένταση του ρεύματος ηλεκτροσυγκόλλησης να μην υπερβαίνει την αντοχή των καλωδίων.»
Σύνοψη: Πριν αρχίσει να εργάζεται, ο ηλεκτροσυγκολλητής πρέπει να ελέγχει: τη μόνωση της τσιμπίδας του, τη μόνωση των καλωδίων, ότι τα καπάκια της μηχανής είναι κλειστά, ότι οι ταχυσύνδεσμοι και οι ακροδέκτες είναι σε καλή κατάσταση, ότι υπάρχει γείωση στην πρίζα, και ότι η ένταση του ρεύματος ηλεκτροσυγκόλλησης δεν υπερβαίνει την αντοχή των καλωδίων (πίνακας διατομών-εντάσεων).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 6 έλεγχοι: μόνωση τσιμπίδας, μόνωση καλωδίων, κλειστά καπάκια, κατάσταση ταχυσυνδέσμων/ακροδεκτών, γείωση πρίζας, ένταση εντός αντοχής καλωδίων
Προστασία έναντι εγκαυμάτων
Ερώτηση: Πώς επιτυγχάνεται η προστασία έναντι της πρόκλησης εγκαυμάτων;
Απάντηση:
- §6-16(δ),(ε). «Η προστασία από τους σπινθήρες επιτυγχάνεται με τη χρήση εξοπλισμού από δέρμα, δηλαδή με δερμάτινα γάντια, ποδιά ή πουκάμισο, μανίκια κτλ.» και «Κατά την ηλεκτροσυγκόλληση δεν πρέπει να υπάρχουν γυμνά σημεία του σώματος εκτεθειμένα στην ακτινοβολία. Το πρόσωπο προστατεύεται από τη μάσκα και τα χέρια από τα γάντια...»
Σύνοψη: Η προστασία έναντι εγκαυμάτων επιτυγχάνεται σε δύο επίπεδα: από τους σπινθήρες, με τη χρήση δερμάτινου εξοπλισμού (δερμάτινα γάντια, ποδιά ή πουκάμισο, μανίκια), χωρίς εύφλεκτα υλικά στα μαλλιά (π.χ. ζελέ) ή αναπτήρα στην τσέπη, και με τα μακριά μαλλιά μαζεμένα πίσω ή σε καπέλο· από την ακτινοβολία (υπεριώδη - UV), με πλήρη κάλυψη του σώματος — το πρόσωπο από τη μάσκα, τα χέρια από τα γάντια — ώστε να μην υπάρχουν γυμνά σημεία εκτεθειμένα, ιδίως το καλοκαίρι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 2 πηγές: σπινθήρες (δερμάτινος εξοπλισμός) και ακτινοβολία UV (κάλυψη όλου του σώματος, μάσκα+γάντια)
Οκτώ κίνδυνοι στην ηλεκτροσυγκόλληση
Ερώτηση: Αναφέρετε οκτώ (8) τουλάχιστον κινδύνους που υπάρχουν κατά την ηλεκτροσυγκόλληση.
Απάντηση:
- §6-16, Πίνακας 6-4. Βλάβη της όρασης (από ακτινοβολία), Αναθυμιάσεις, Ηλεκτροπληξία, Εγκαύματα (από σπινθήρες ή ακτινοβολία), Βλάβη της ακοής (από θόρυβο), Πρόκληση πυρκαγιάς ή έκρηξης, Εργασίες σε πολύ κλειστό χώρο, Έκρηξη φιάλης αερίου, Χρήση ηλεκτρογεννήτριας, Πρόκληση βλαβών σε άλλους, Γενικότεροι κίνδυνοι του εργασιακού χώρου.
Σύνοψη: Οκτώ (τουλάχιστον) κίνδυνοι που υπάρχουν κατά την ηλεκτροσυγκόλληση, σύμφωνα με τον πίνακα (6-4), είναι: (1) βλάβη της όρασης από την ακτινοβολία, (2) αναθυμιάσεις (σε κλειστό χώρο), (3) ηλεκτροπληξία, (4) εγκαύματα από σπινθήρες ή από την ακτινοβολία, (5) βλάβη της ακοής από το θόρυβο της μηχανής (>80 dB(A)), (6) πρόκληση πυρκαγιάς ή έκρηξης από σπινθήρες, (7) κίνδυνος από εργασία σε πολύ κλειστό χώρο (εξάντληση οξυγόνου, δηλητηρίαση από CO), (8) έκρηξη φιάλης αερίου. Επιπλέον αναφέρονται και οι κίνδυνοι από τη χρήση ηλεκτρογεννήτριας, η πρόκληση βλαβών σε άλλους εργαζόμενους στον ίδιο χώρο, και οι γενικότεροι κίνδυνοι κάθε εργασιακού χώρου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 8+ κίνδυνοι: όραση, αναθυμιάσεις, ηλεκτροπληξία, εγκαύματα, ακοή, πυρκαγιά/έκρηξη, ασφυξία σε κλειστό χώρο, έκρηξη φιάλης (+γεννήτρια, βλάβες σε άλλους, γενικοί κίνδυνοι)
Σειρά παραγωγικότητας ΜΜΑ, MIG/MAG, FCAW, TIG
Ερώτηση: Τοποθετήστε τα είδη ηλεκτροσυγκόλλησης ΜΜΑ, MIG/MAG, FCAW και TIG κατά σειρά παραγωγικότητας, αναφέροντας πρώτα αυτή που έχει τη μεγαλύτερη παραγωγικότητα.
Απάντηση:
- §6-6, §6-7, §6-5, §6-8. MIG/MAG: «Έχει μεγάλη παραγωγικότητα, ενδεικτικά 4 φορές μεγαλύτερη από τη ΜΜΑ.» FCAW: παρόμοια αρχή με τη MIG/MAG (συνεχές σύρμα), αλλά «η επιτυχία μιας συγκόλλησης δεν είναι εύκολη, όπως στη MIG/MAG». ΜΜΑ: «Δεν έχει μεγάλη παραγωγικότητα.» TIG: «Ο πολύ χαμηλός βαθμός παραγωγικότητας.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βάση τα ρητά στοιχεία του βιβλίου, η σειρά παραγωγικότητας, από τη μεγαλύτερη προς τη μικρότερη, είναι: MIG/MAG (μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ενδεικτικά 4 φορές μεγαλύτερη από τη ΜΜΑ, λόγω συνεχούς τροφοδοσίας σύρματος) → FCAW (παρόμοια λογική συνεχούς σύρματος με τη MIG/MAG, αλλά με πιο απαιτητική/αργή εκτέλεση, οπότε ελαφρώς μικρότερη πρακτική παραγωγικότητα) → ΜΜΑ (χειρωνακτική διαδικασία με διακοπές για αλλαγή ηλεκτροδίου, «δεν έχει μεγάλη παραγωγικότητα») → TIG (η μικρότερη παραγωγικότητα, ρητά αναφερόμενη ως «πολύ χαμηλός βαθμός παραγωγικότητας», αφού είναι αργή, καθαρά χειρωνακτική εργασία υψηλής ποιότητας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Σειρά (μεγαλύτερη→μικρότερη): MIG/MAG > FCAW > ΜΜΑ > TIG
Καταλληλότερη μέθοδος: ποιότητα/εμφάνιση ή μικρός χρόνος παράδοσης
Ερώτηση: Ποια είναι η καταλληλότερη μέθοδος όταν: (α) Σας ζητούν να κάνετε μία ηλεκτροσυγκόλληση που έχει μεγάλες απαιτήσεις ποιότητας και εμφάνισης. (β) Σας ορίζουν πολύ μικρό χρόνο παράδοσης.
Απάντηση:
- §6-8. TIG: «Η πολύ υψηλή ποιότητα της ραφής... Η αισθητική εμφάνιση της ραφής είναι εξαιρετική...» §6-6. MIG/MAG: «Έχει μεγάλη παραγωγικότητα, ενδεικτικά 4 φορές μεγαλύτερη από τη ΜΜΑ.»
Σύνοψη: (α) Για μεγάλες απαιτήσεις ποιότητας και εμφάνισης, καταλληλότερη είναι η TIG, αφού προσφέρει την πολύ υψηλή ποιότητα ραφής (γι' αυτό χρησιμοποιείται και στις κρίσιμες ραφές, όπως η ραφή ρίζας) και εξαιρετική αισθητική εμφάνιση. (β) Για πολύ μικρό χρόνο παράδοσης, καταλληλότερη είναι η MIG/MAG, αφού έχει τη μεγαλύτερη παραγωγικότητα (ενδεικτικά 4 φορές μεγαλύτερη από τη ΜΜΑ), εξασφαλίζοντας γρήγορη ολοκλήρωση της εργασίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- (α) TIG (ποιότητα/εμφάνιση) — (β) MIG/MAG (ταχύτητα/παραγωγικότητα)
Συνέπειες μη προστασίας λουτρού συγκόλλησης
Ερώτηση: Τι θα μπορούσε να συμβεί στη ραφή συγκόλλησης, όταν δεν προστατεύεται το λουτρό συγκόλλησης από την ατμόσφαιρα;
Απάντηση:
- §6-3. «Το λιωμένο μέταλλο στο λουτρό συγκόλλησης αντιδρά με τον ατμοσφαιρικό αέρα και δημιουργούνται χημικές ενώσεις του οξυγόνου (οξείδια) και του αζώτου (νιτρίδια). Το πλέον όμως, επικίνδυνο είναι η εισροή υδρογόνου στο μέταλλο... Οι χημικές ενώσεις και η παρουσία του υδρογόνου μειώνουν πολύ την ποιότητα του μετάλλου στην ένωση.»
Σύνοψη: Αν το λουτρό συγκόλλησης δεν προστατεύεται από την ατμόσφαιρα, το λιωμένο μέταλλο αντιδρά με τον ατμοσφαιρικό αέρα και δημιουργούνται οξείδια (από το οξυγόνο) και νιτρίδια (από το άζωτο) μέσα στη ραφή, ενώ το πιο επικίνδυνο είναι η εισροή υδρογόνου, που προέρχεται από τη διάσπαση της υγρασίας του αέρα. Αυτές οι χημικές ενώσεις, μαζί με την παρουσία υδρογόνου, μειώνουν πολύ την ποιότητα του μετάλλου στην ένωση, με αποτέλεσμα μια ασθενή, ελαττωματική ραφή, επιρρεπή σε πορώδες, ρωγμές και μειωμένη μηχανική αντοχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Χωρίς προστασία: οξείδια/νιτρίδια/υδρογόνο μέσα στη ραφή → χαμηλή ποιότητα, πορώδες/ρωγμές, μειωμένη αντοχή
Ηλεκτροσυγκόλληση στο ύπαιθρο με ρεύματα αέρα
Ερώτηση: Αν πρόκειται να εκτελέσετε ηλεκτροσυγκόλληση στο ύπαιθρο, όπου υπάρχουν ρεύματα αέρα, ποιες μεθόδους θα μπορούσατε να εφαρμόσετε και γιατί;
Απάντηση:
- §6-5, §6-6, §6-7. ΜΜΑ: «Είναι κατάλληλη και για συγκολλήσεις σε υπαίθριο χώρο.» MIG/MAG: «Ηλεκτροσυγκολλήσεις MIG/MAG μπορούν να γίνονται μόνο σε κλειστό χώρο, επειδή τα ρεύματα αέρα παρασύρουν το προστατευτικό αέριο.» FCAW: «Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε υπαίθριους χώρους, με σύρματα που δε χρειάζονται προστατευτικό αέριο.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θα μπορούσα να εφαρμόσω τη ΜΜΑ, η οποία προστατεύει το λουτρό συγκόλλησης με την πάστα του ηλεκτροδίου (σκουριά/αέρια από καύση) και όχι με εξωτερικό αέριο, οπότε είναι κατάλληλη και για υπαίθριο χώρο. Θα μπορούσα, επίσης, να εφαρμόσω FCAW με αυτοπροστατευόμενα σωληνωτά σύρματα που δε χρειάζονται προστατευτικό αέριο (η προστασία γίνεται από την εσωτερική πάστα). Αντίθετα, δεν θα επέλεγα MIG/MAG (ή TIG), γιατί αυτές οι μέθοδοι προστατεύουν το λουτρό με εξωτερικό προστατευτικό αέριο, το οποίο τα ρεύματα αέρα στο ύπαιθρο θα παρέσυραν, αφήνοντας το λουτρό απροστάτευτο από την ατμόσφαιρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Υπαίθριο (ρεύματα αέρα): ΜΜΑ ή FCAW με αυτοπροστατευόμενο σύρμα (προστασία με πάστα, όχι εξωτερικό αέριο) — όχι MIG/MAG/TIG (αέριο παρασύρεται)
Επιλογή μεθόδου ανάλογα με σταθερότητα ποιότητας ηλεκτροδίου
Ερώτηση: Ποιο είδος ηλεκτροσυγκόλλησης θα επιλέγατε ως το πλέον κατάλληλο, όταν: (α) Συγκολλάτε πάντα με την ίδια ποιότητα ηλεκτροδίου. (β) Συγκολλάτε με διαφορετικές ποιότητες ηλεκτροδίου.
Απάντηση:
- §6-6. MIG/MAG μειονέκτημα: «Υπάρχει δυσκολία στην αλλαγή της ποιότητας του προς συγκόλληση μετάλλου. Πρέπει να αλλαχτεί το καρούλι με το σύρμα και, ενδεχομένως, και η φιάλη του αερίου.» §6-5. ΜΜΑ πλεονέκτημα: «Αλλάζουμε εύκολα την ποιότητα ηλεκτροσυγκόλλησης. Αν π.χ. μετά από ανθρακούχο χάλυβα χρειαστεί να συγκολλήσουμε ανοξείδωτο χάλυβα, απλά αλλάζουμε το ηλεκτρόδιο.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) (α) Όταν η ποιότητα ηλεκτροδίου παραμένει πάντα η ίδια, δεν χρειάζεται η ευελιξία εναλλαγής ηλεκτροδίων, οπότε συμφέρει μια μέθοδος συνεχούς τροφοδοσίας σύρματος μεγάλης παραγωγικότητας, όπως η MIG/MAG (ή η FCAW), αφού το μειονέκτημά της (δυσκολία αλλαγής καρουλιού/φιάλης όταν αλλάζει η ποιότητα) δεν εμφανίζεται σε αυτή την περίπτωση. (β) Όταν χρειάζεται συχνή αλλαγή ποιότητας ηλεκτροδίου (π.χ. από ανθρακούχο σε ανοξείδωτο χάλυβα), προτιμότερη είναι η ΜΜΑ, όπου η αλλαγή ποιότητας γίνεται εύκολα και γρήγορα, απλώς αλλάζοντας το ηλεκτρόδιο — χωρίς την ταλαιπωρία αλλαγής καρουλιού σύρματος ή/και φιάλης αερίου που απαιτεί η MIG/MAG.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- (α) Σταθερή ποιότητα → MIG/MAG (εκμετάλλευση παραγωγικότητας) — (β) Μεταβαλλόμενη ποιότητα → ΜΜΑ (εύκολη αλλαγή ηλεκτροδίου)
Γιατί οι μηχανές ΜΜΑ και TIG είναι συχνά κοινές
Ερώτηση: Γιατί οι μηχανές ΜΜΑ συνήθως προδιαγράφονται ως κατάλληλες και για ηλεκτροσυγκόλληση TIG και το αντίστροφο;
Απάντηση:
- §6-13(α). «Οι μηχανές CC για ΜΜΑ... Συνήθως είναι σε θέση να εκτελέσουν και ηλεκτροσυγκολλήσεις TIG (η αλλαγή από MIG σε TIG γίνεται μέσω επιλογέα)...» §6-13(β). «Οι μηχανές CC για TIG... Είναι ειδικά σχεδιασμένες για TIG αλλά σχεδόν πάντα είναι κατάλληλες και για ΜΜΑ.»
Σύνοψη: Και οι δύο μέθοδοι, ΜΜΑ και TIG, απαιτούν τον ίδιο βασικό τύπο μηχανής: μηχανή CC (Constant Current), που εξασφαλίζει σταθερή ένταση ρεύματος τόξου. Επειδή και οι δύο ανήκουν στην ίδια κατηγορία μηχανών, οι κατασκευαστές σχεδιάζουν συχνά μηχανές CC που καλύπτουν και τις δύο μεθόδους, με απλή αλλαγή μέσω επιλογέα — έτσι μια μηχανή ΜΜΑ είναι συνήθως κατάλληλη και για TIG, και το αντίστροφο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Και οι δύο απαιτούν μηχανή CC (σταθερή ένταση) → κοινός βασικός τύπος μηχανής, αλλαγή με επιλογέα
Κατασκευή καλωδίων με προεκτάσεις
Ερώτηση: Έστω ότι τα μήκη των καλωδίων, που συνήθως σας χρειάζονται από τη μηχανή μέχρι την τσιμπίδα και το σώμα γείωσης, είναι 10 m. Σπάνια όμως, σας χρειάζονται καλώδια μέχρι και 25 μέτρα και γι' αυτό έχετε έτοιμες προεκτάσεις 15 m. Κάντε σκίτσο με τον τρόπο που πρέπει να είναι κατασκευασμένα τα καλώδιά σας, ώστε να μεγαλώνετε το μήκος τους γρήγορα και με ασφάλεια.
Απάντηση:
- §6-14. «Όταν χρειάζεται μεγαλύτερο μήκος καλωδίου, η ένωση (μάτιση) θα πρέπει να γίνεται προσεκτικά και να είναι μονωμένη. Το καλύτερο είναι να γίνεται με αρσενικό-θηλυκό ταχυσυνδέσμους καλωδίων (Β+Γ).»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βασικό καλώδιο των 10 m πρέπει να καταλήγει σε μία άκρη με αρσενικό ταχυσύνδεσμο και στην άλλη με θηλυκό (ή αντίστροφα, ανάλογα με ποια πλευρά συνδέεται στη μηχανή), ενώ το καλώδιο προέκτασης των 15 m πρέπει να έχει στη μία άκρη τον συμπληρωματικό (αντίθετου φύλου) ταχυσύνδεσμο, ώστε να «κουμπώνει» απευθείας πάνω στην ελεύθερη άκρη του βασικού καλωδίου, και στην άλλη άκρη τον ταχυσύνδεσμο που ταιριάζει με την τσιμπίδα (ή το σώμα γείωσης). Έτσι, όταν χρειάζονται τα 25 m συνολικά, απλώς συνδέουμε τα δύο καλώδια μεταξύ τους με τους αρσενικό-θηλυκό ταχυσυνδέσμους τους (μονωμένη, ασφαλής σύνδεση, χωρίς να χρειάζεται νέα μάτιση/κόλληση κάθε φορά), ενώ τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούμε μόνο το βασικό καλώδιο των 10 m χωρίς την προέκταση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Βασικό καλώδιο 10 m + προέκταση 15 m, με ταιριαστούς αρσενικό-θηλυκό ταχυσυνδέσμους στα άκρα τους, ώστε να συνδέονται γρήγορα όποτε χρειαστεί
Μορφή ρεύματος για μεγάλη διείσδυση
Ερώτηση: Τι μορφή ρεύματος θα χρησιμοποιήσετε, όταν θέλετε να έχετε μεγάλη διείσδυση του ηλεκτροδίου στο μέταλλο βάσης;
Απάντηση:
- §6-12(β). «Αν επιδιώκουμε μεγάλη τήξη στο μέταλλο βάσης με σκοπό την καλή ανάμειξη, τότε έχουμε το (+) στο μέταλλο βάσης και το (-) στο ηλεκτρόδιο. Η σύνδεση αυτή ονομάζεται κανονική ή άμεση ή αρνητική πολικότητα... Συμβολίζεται ως DCEN ή DC-.»
Σύνοψη: Θα χρησιμοποιήσω συνεχές ρεύμα (DC) με κανονική (ή άμεση) πολικότητα — δηλαδή το (+) στο μέταλλο βάσης και το (-) στο ηλεκτρόδιο (DCEN ή DC-). Σε αυτή τη σύνδεση η άνοδος (+), που βρίσκεται στο μέταλλο βάσης, αναπτύσσει τη μεγαλύτερη θερμοκρασία (περίπου 3500°C), προκαλώντας μεγάλη τήξη και καλή ανάμειξη στο μέταλλο βάσης, δηλαδή μεγάλη διείσδυση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- DC με κανονική/άμεση πολικότητα (DCEN/DC-): (+) στο μέταλλο βάσης → μεγάλη τήξη/διείσδυση
Σειρά αναθυμιάσεων ΜΜΑ, MIG/MAG, FCAW, TIG
Ερώτηση: Τοποθετήστε τα είδη ηλεκτροσυγκόλλησης ΜΜΑ, MIG/MAG, FCAW και TIG κατά σειρά δημιουργούμενων αναθυμιάσεων, τοποθετώντας πρώτα αυτή που έχει τις περισσότερες αναθυμιάσεις.
Απάντηση:
- §6-5, §6-6, §6-7, §6-8, §6-16(β). Η ΜΜΑ και η FCAW χρησιμοποιούν πάστα (καιόμενη/εξατμιζόμενη), που παράγει αναθυμιάσεις· η MIG/MAG χρησιμοποιεί κυρίως αέριο, με λιγότερη πάστα· η TIG δεν χρησιμοποιεί καθόλου αναλώσιμο ηλεκτρόδιο ή πάστα («Οι αναθυμιάσεις... κατά την ηλεκτροσυγκόλληση του σιδήρου, αποτελούνται κυρίως από οξείδια του σιδήρου»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σειρά, από τις περισσότερες προς τις λιγότερες αναθυμιάσεις, είναι: ΜΜΑ (η καύση της πάστας γύρω από το επενδυμένο ηλεκτρόδιο παράγει τις περισσότερες αναθυμιάσεις) → FCAW (η πάστα στο εσωτερικό του σωληνωτού σύρματος καίγεται επίσης, παράγοντας αρκετές αναθυμιάσεις, αν και συχνά συνδυάζεται και με αέριο) → MIG/MAG (χρησιμοποιεί κυρίως προστατευτικό αέριο, χωρίς πάστα, οπότε παράγει λιγότερες αναθυμιάσεις) → TIG (η λιγότερες αναθυμιάσεις, αφού δεν υπάρχει αναλώσιμο ηλεκτρόδιο ούτε πάστα — μόνο προστατευτικό αέριο και ενδεχομένως γυμνή ράβδο υλικού πλήρωσης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Σειρά (περισσότερες→λιγότερες): ΜΜΑ > FCAW > MIG/MAG > TIG
Ετοιμότητα για εργασία μετά τον ατομικό εξοπλισμό
Ερώτηση: Έστω ότι έχετε φορέσει τον προστατευτικό εξοπλισμό σας (ποδιά, γάντια κτλ.). Θεωρείτε ότι είσαστε έτοιμοι για εργασία; Αν όχι, τι ενέργειες θα πρέπει ακόμη να κάνετε;
Απάντηση:
- §6-16(γ). «πριν από την έναρξη της εργασίας, ο ηλεκτροσυγκολλητής οφείλει να ελέγχει την κατάσταση του εξοπλισμού του... Τη μόνωση της τσιμπίδας του, Τη μόνωση των καλωδίων, Τα καπάκια της μηχανής να είναι κλειστά, Οι ταχυσύνδεσμοι και οι ακροδέκτες να είναι σε καλή κατάσταση, Να υπάρχει γείωση στην πρίζα, Η ένταση του ρεύματος... να μην υπερβαίνει την αντοχή των καλωδίων» και §6-17. επιλογή κατάλληλης μάσκας/γυαλιού και §6-16(στ). «Η παρουσία πυροσβεστήρα κοντά στη μηχανή ηλεκτροσυγκόλλησης είναι απαραίτητη.»
Σύνοψη: Όχι, δεν είμαι ακόμη έτοιμος, γιατί η ποδιά και τα γάντια καλύπτουν μόνο την προστασία από σπινθήρες/εγκαύματα. Πριν ξεκινήσω, πρέπει επιπλέον να ελέγξω: τη μόνωση της τσιμπίδας και των καλωδίων, ότι τα καπάκια της μηχανής είναι κλειστά, ότι οι ταχυσύνδεσμοι/ακροδέκτες είναι σε καλή κατάσταση, ότι υπάρχει γείωση στην πρίζα, ότι η ένταση ρεύματος δεν υπερβαίνει την αντοχή των καλωδίων, ότι φοράω κατάλληλα υποδήματα με μονωτικές σόλες και στεγνά ρούχα· να επιλέξω και να φορέσω τη σωστή μάσκα με το κατάλληλο γυαλί/βαθμό προστασίας για την εργασία που θα εκτελέσω· να απομακρύνω κοντινές εύφλεκτες ύλες· και να βεβαιωθώ ότι υπάρχει πυροσβεστήρας κοντά στη μηχανή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Όχι έτοιμος: χρειάζονται και έλεγχος μόνωσης/καλωδίων/γείωσης, σωστή μάσκα, απομάκρυνση εύφλεκτων, πυροσβεστήρας
Κράτημα τσιμπίδας με μάσκα κεφαλής στη ΜΜΑ
Ερώτηση: Εκτελείτε συγκόλληση ΜΜΑ και φοράτε μάσκα κεφαλής. Πώς πρέπει να κρατάτε την τσιμπίδα και γιατί;
Απάντηση:
- §6-17. «Μία καλή συνήθεια του ηλεκτροσυγκολλητή, όταν φοράει μάσκα κεφαλής και εκτελεί συγκόλληση ΜΜΑ ή MIG/MAG, είναι να κρατάει την τσιμπίδα και με τα δύο χέρια.» και «Καλό είναι κατά τη διαδικασία ηλεκτροσυγκόλλησης, ο τεχνίτης να μη διαθέτει ελεύθερο χέρι, για να μην υπάρχει κίνδυνος να ακουμπήσει πάνω στο πυρακτωμένο μέταλλο.»
Σύνοψη: Πρέπει να κρατάω την τσιμπίδα και με τα δύο χέρια. Αυτό συνιστάται γιατί, αφού φοράω μάσκα κεφαλής (και τα δύο χέρια είναι ελεύθερα), το να μη διαθέτω κανένα ελεύθερο χέρι μειώνει τον κίνδυνο να ακουμπήσω κατά λάθος πάνω στο πυρακτωμένο μέταλλο ή σε άλλο επικίνδυνο σημείο, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες ατυχήματος (έγκαυμα ή ηλεκτροπληξία).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Και με τα δύο χέρια — αποφυγή ελεύθερου χεριού που θα ακουμπήσει το πυρακτωμένο μέταλλο (μείωση κινδύνου ατυχήματος)
Τι να προσέξω αγοράζοντας μάσκα αυτόματης ρύθμισης
Ερώτηση: Τι πρέπει να προσέχετε, όταν πρόκειται να αγοράσετε μία μάσκα αυτόματης ρύθμισης της σκίασης;
Απάντηση:
- §6-17(α). «Αν ο βαθμός προστασίας (σκίαση) είναι μέσα στις απαιτήσεις των υπό εκτέλεση εργασιών... Αν έχει δυνατότητα και χειροκίνητης ρύθμισης. Το χρόνο που χρειάζεται για να σκουρύνει το γυαλί της μάσκας... μικρότερος από το ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου... μέχρι 0,4 χιλιοστά... Αν η επαναφορά του γυαλιού... γίνεται σχετικά γρήγορα, π.χ. σε χρόνο μικρότερο από 0,5 δευτερόλεπτο. Αν η μάσκα δε διαθέτει ηλιακό φορτιστή, θα πρέπει να ελέγχει... μήπως η μπαταρία χρειάζεται αντικατάσταση.» και «πρέπει να εξεταστεί αν υπάρχει υποστήριξη και ανταλλακτικά. Αν είναι κεφαλής, πρέπει να ελεγχθεί το σύστημα στήριξης και οι ρυθμίσεις που προσφέρει.»
Σύνοψη: Πρέπει να προσέξω: αν ο βαθμός προστασίας (σκίαση) καλύπτει τις απαιτήσεις των εργασιών που θα εκτελέσω (με βάση τον πίνακα 6-5)· αν διαθέτει και δυνατότητα χειροκίνητης ρύθμισης· τον χρόνο σκούρυνσης του γυαλιού (πρέπει να είναι μικρότερος από 1 ms, ιδανικά μέχρι 0,4 ms)· τον χρόνο επαναφοράς στο διαφανές (πρέπει να είναι μικρότερος από 0,5 s)· αν διαθέτει ηλιακό φορτιστή ή αν πρέπει να ελέγχω/αλλάζω μπαταρία· αν είναι επώνυμη, με διαθέσιμη υποστήριξη και ανταλλακτικά· και, αν είναι μάσκα κεφαλής, το σύστημα στήριξης και τις ρυθμίσεις που προσφέρει.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Έλεγχοι: βαθμός προστασίας, χειροκίνητη ρύθμιση, χρόνος σκούρυνσης (<1ms, ιδανικά ≤0,4ms), χρόνος επαναφοράς (<0,5s), μπαταρία/ηλιακός φορτιστής, υποστήριξη/ανταλλακτικά, σύστημα στήριξης (αν κεφαλής)
