Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4 (1-5) (σελ. 144) – ΑΚΤΙΝΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4 (1-5)

Πλήρεις λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου 4 — η θέση του ορθού, το σκιαγραφικό του οισοφαγογραφήματος, το αντικείμενο της διάβασης στομάχου-δωδεκαδάκτυλου και της εντερόκλυσης και η έκφυση της σκωληκοειδούς απόφυσης.

Ερώτηση 1 — Πού ανήκει το ορθό

Ερώτηση: Το ορθό αποτελεί μέρος του:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Στομάχου — Β. Δωδεκαδάκτυλου — Γ. Λεπτού εντέρου — Δ. Παχέος εντέρου.

  Σωστή απάντηση: Δ. Παχέος εντέρου.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 135): το παχύ έντερο αποτελεί τη συνέχεια του λεπτού και εκτείνεται από την ειλεοτυφλική βαλβίδα έως τον πρωκτό, έχοντας περίπου 1,4 μέτρα μήκος· αποτελείται από 3 μέρη, το τυφλό με τη σκωληκοειδή απόφυση, το κόλο (ανιόν, εγκάρσιο, κατιόν και σιγμοειδές) και το ορθό ή απευθυσμένο.

  Τα τρία μέρη του παχέος εντέρου | Μέρος | Περιεχόμενο | |---|---| | Τυφλό | με τη σκωληκοειδή απόφυση | | Κόλο | ανιόν, εγκάρσιο, κατιόν, σιγμοειδές | | Ορθό (απευθυσμένο) | το τελευταίο τμήμα |

  Στον βαριούχο υποκλυσμό (σελ. 141): προς τα κάτω το παχύ έντερο συνεχίζει με το κατιόν κόλο που καταλήγει στο σιγμοειδές, του οποίου το σχήμα μοιάζει με το γράμμα «ς»· το τελευταίο τμήμα του εντέρου είναι το ορθό ή απευθυσμένο — στην Εικόνα 4.5 αριθμείται ως 10. Ορθό.

  Γιατί όχι οι άλλες

  • Γ. Λεπτό έντερο: αποτελείται από το δωδεκαδάκτυλο και το ελικώδες έντερο (νήστιδα και ειλεός) και φτάνει μέχρι την ειλεοτυφλική βαλβίδα, όπου μεταπίπτει στο παχύ έντερο.
  • Β. Δωδεκαδάκτυλο: είναι το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου — η πρώτη μοίρα του λέγεται βολβός.
  • Α. Στόμαχος: υποδιαιρείται στον θόλο, στο σώμα και στον πυλωρό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δ. Παχέος εντέρου. Το παχύ έντερο εκτείνεται από την ειλεοτυφλική βαλβίδα έως τον πρωκτό, έχει περίπου 1,4 μέτρα μήκος και αποτελείται από τρία μέρη: το τυφλό με τη σκωληκοειδή απόφυση, το κόλο (ανιόν, εγκάρσιο, κατιόν και σιγμοειδές) και το ορθό ή απευθυσμένο, που είναι το τελευταίο τμήμα. Το λεπτό έντερο αποτελείται από το δωδεκαδάκτυλο και το ελικώδες έντερο, ενώ ο στόμαχος υποδιαιρείται στον θόλο, στο σώμα και στον πυλωρό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Το σκιαγραφικό του οισοφαγογραφήματος

Ερώτηση: Το οισοφαγογράφημα γίνεται μετά από χορήγηση:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Βαρίου από το στόμα — Β. Ιωδιούχου ουσίας — Γ. Αέρα — Δ. Νερού.

  Σωστή απάντηση: Α. Βαρίου από το στόμα.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 137): το οισοφαγογράφημα είναι ακτινολογική μέθοδος διερεύνησης του οισοφάγου μετά από λήψη σκιαγραφικού μέσου αντίθεσης από το στόμα· το σκιαγραφικό μέσο που χορηγείται είναι κυρίως το βάριο, που πολλές φορές συνδυάζεται με χορήγηση ουσιών που απελευθερώνουν αέρα, δημιουργώντας έτσι την εικόνα διπλής σκιαγραφικής αντίθεσης.

  Προσοχή στη διατύπωση: ο αέρας (επιλογή Γ) δεν είναι το σκιαγραφικό μέσο — απελευθερώνεται από ειδικές ουσίες ΜΑΖΙ με το βάριο, ώστε να επιτευχθεί η διπλή σκιαγραφική αντίθεση με την οποία γίνεται καλύτερη διερεύνηση μικρού μεγέθους αλλοιώσεων του οισοφάγου.

  Οι δύο εικόνες του οισοφαγογραφήματος | Εικόνα | Πότε | Τι δείχνει | |---|---|---| | Σκιερό εκμαγείο | όταν ο οισοφάγος γεμίσει με βάριο | το περίγραμμα του οισοφάγου | | Ανάγλυφο εκμαγείο | όταν μένει μικρή μόνο ποσότητα βαρίου | τις πτυχές του βλεννογόνου |

  Γιατί όχι το ιώδιο (Β): η ιωδιούχος σκιαγραφική ουσία χορηγείται ενδοφλεβίως σε άλλες εξετάσεις — η χολαγγειογραφία είναι η απεικόνιση των χοληφόρων και της χοληδόχου κύστης μετά από ενδοφλέβια έγχυση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας (σελ. 141) — και με ιωδιούχο σκιαγραφικό γίνονται και οι αγγειογραφίες.

  Τι απεικονίζεται: οι τέσσερις μοίρες του οισοφάγου (τραχηλική, θωρακική, διαφραγματική και κοιλιακή), με το αορτικό στένωμα στη θωρακική μοίρα, το διαφραγματικό στένωμα στη διαφραγματική και, πιο κάτω, την οισοφαγογαστρική συμβολή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Α. Βαρίου από το στόμα. Το οισοφαγογράφημα γίνεται μετά από λήψη σκιαγραφικού μέσου αντίθεσης από το στόμα, και το μέσο αυτό είναι κυρίως το βάριο, που πολλές φορές συνδυάζεται με ουσίες που απελευθερώνουν αέρα για διπλή σκιαγραφική αντίθεση. Ο αέρας δηλαδή είναι συμπλήρωμα, όχι το σκιαγραφικό. Η ιωδιούχος ουσία χορηγείται ενδοφλεβίως, όπως στη χολαγγειογραφία και στις αγγειογραφίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Τι ελέγχει η διάβαση στομάχου

Ερώτηση: Με τη διάβαση στομάχου ελέγχονται:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Ο οισοφάγος και το στομάχι — Β. Ο στόμαχος και ο βολβός — Γ. Ο στόμαχος — Δ. Τίποτα από τα παραπάνω.

  Σωστή απάντηση: Β. Ο στόμαχος και ο βολβός.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 138): με τη διάβαση στομάχου-δωδεκαδάκτυλου ελέγχεται ο στόμαχος και η πρώτη μοίρα του δωδεκαδάκτυλου — και η πρώτη μοίρα του δωδεκαδάκτυλου που λέγεται βολβός απεικονίζεται στη συνέχεια του πυλωρικού στομίου και ελαφρώς προς τα πάνω.

  Τι αναδεικνύεται στην εξέταση

  • Ο στόμαχος απεικονίζεται κάτω από το αριστερό ημιδιάφραγμα και διακρίνεται στον στόμαχο και την πυλωρική μοίρα: στον στόμαχο αναδεικνύεται ο θόλος προς τα πάνω και το σώμα του στομάχου προς τα κάτω, ενώ στην πυλωρική μοίρα απεικονίζεται το πυλωρικό άντρο και το πυλωρικό στόμιο.
  • Αναδεικνύονται επίσης τα δύο τόξα του στομάχου, το μεγάλο (μείζον) προς τα έξω και το μικρό (έλασσον) προς τα έσω, στο οποίο αναγνωρίζεται η γωνιαία εντομή.
  • Στην Εικόνα 4.3 (Διάβαση στομάχου-δωδεκαδάκτυλου) σημειώνονται: έλασσον τόξο, βολβός δωδεκαδάκτυλου, γωνιαία εντομή, πυλωρικό στόμιο, πυλωρικό άντρο, διάφραγμα, θόλος στομάχου, σώμα στομάχου, μείζον τόξο.

  Γιατί όχι οι άλλες

  • Γ. Μόνο ο στόμαχος: είναι ελλιπής — παραλείπει τον βολβό, που είναι μέρος της εξέτασης.
  • Α. Ο οισοφάγος και το στομάχι: ο οισοφάγος ελέγχεται με το οισοφαγογράφημα· στην Ανακεφαλαίωση (σελ. 144) οι εξετάσεις αναφέρονται ως η διάβαση οισοφάγου και στομάχου, η εντερόκλυση και ο βαριούχος υποκλυσμός, όμως η ίδια η ενότητα 4.2 ορίζει ρητά ότι η διάβαση στομάχου-δωδεκαδάκτυλου ελέγχει τον στόμαχο και την πρώτη μοίρα του δωδεκαδάκτυλου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Β. Ο στόμαχος και ο βολβός. Με τη διάβαση στομάχου-δωδεκαδάκτυλου ελέγχεται ο στόμαχος και η πρώτη μοίρα του δωδεκαδάκτυλου, δηλαδή ο βολβός, που απεικονίζεται στη συνέχεια του πυλωρικού στομίου και ελαφρώς προς τα πάνω. Στην εξέταση αναδεικνύονται ο θόλος, το σώμα, το πυλωρικό άντρο και το πυλωρικό στόμιο, καθώς και το μείζον και το έλασσον τόξο με τη γωνιαία εντομή. Η απάντηση «μόνο ο στόμαχος» είναι ελλιπής, ενώ ο οισοφάγος ελέγχεται με το οισοφαγογράφημα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Τι απεικονίζει η εντερόκλυση

Ερώτηση: Με την εντερόκλυση απεικονίζεται:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Το δωδεκαδάκτυλο — Β. Το λεπτό έντερο — Γ. Το παχύ έντερο — Δ. Τα Β και Γ.

  Σωστή απάντηση: Β. Το λεπτό έντερο.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 139): η εντερόκλυση είναι ακτινολογική μέθοδος απεικόνισης του λεπτού εντέρου μετά από τοποθέτηση καθετήρα και έγχυση σκιαγραφικής ουσίας και με την εντερόκλυση επιτυγχάνεται ταχεία σκιαγράφηση και ικανοποιητική διάταση των ελίκων της νήστιδας και του ειλεού, με αποτέλεσμα την καλύτερη απεικόνισή τους.

  Η τεχνική: χρησιμοποιείται ακτινοσκιερός καθετήρας με οδηγό σύρμα· ο καθετήρας προωθείται υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο από τη ρινική κοιλότητα, στον φάρυγγα, τον οισοφάγο, τον στόμαχο και το δωδεκαδάκτυλο, για να φτάσει στο ύψος του συνδέσμου Treitz, όπου και ακινητοποιείται· στη συνέχεια αφαιρείται το οδηγό σύρμα και γίνεται έγχυση βαρίου διαμέσου του καθετήρα στο λεπτό έντερο, ενώ η προώθηση του βαρίου παρακολουθείται ακτινοσκοπικά.

  Γιατί όχι οι άλλες

  • Α. Δωδεκαδάκτυλο: ο καθετήρας το διαπερνά για να φτάσει στον σύνδεσμο Treitz — δεν είναι ο στόχος της εξέτασης· ελέγχεται με τη διάβαση στομάχου-δωδεκαδάκτυλου.
  • Γ. Παχύ έντερο και Δ. Τα Β και Γ: το παχύ έντερο ελέγχεται με τον βαριούχο υποκλυσμό, μετά από χορήγηση θειικού βαρίου και αέρα (σελ. 140).

  Στην Εικόνα 4.4 (Εντερόκλυση) σημειώνονται μόνο: 1. Καθετήρας, 2. Νήστιδα, 3. Ειλεός — δηλαδή τα τμήματα του ελικώδους (λεπτού) εντέρου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Β. Το λεπτό έντερο. Η εντερόκλυση απεικονίζει το λεπτό έντερο μετά από τοποθέτηση καθετήρα και έγχυση σκιαγραφικής ουσίας: ο καθετήρας προωθείται υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο ως τον σύνδεσμο Treitz και από εκεί εγχέεται βάριο, ώστε να επιτευχθεί ταχεία σκιαγράφηση και ικανοποιητική διάταση των ελίκων της νήστιδας και του ειλεού. Το δωδεκαδάκτυλο απλώς διαπερνάται από τον καθετήρα, ενώ το παχύ έντερο ελέγχεται με τον βαριούχο υποκλυσμό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Η έκφυση της σκωληκοειδούς απόφυσης

Ερώτηση: Η σκωληκοειδής απόφυση εκφύεται από:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Το ανιόν κόλο — Β. Το τυφλό — Γ. Το κατιόν κόλο — Δ. Τον τελικό ειλεό.

  Σωστή απάντηση: Β. Το τυφλό.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 140): στον βαριούχο υποκλυσμό, στο δεξιό τμήμα της κοιλίας αναδεικνύεται το ανιόν κόλο που αρχίζει από την ειλεοτυφλική βαλβίδα και φέρεται προς τα πάνω, μέχρι τη δεξιά κολική (ηπατική) καμπή· το κατώτερο τμήμα του είναι το τυφλό που έχει σχήμα φλιτζανιού· από το τυφλό εκφύεται η σκωληκοειδής απόφυση που δεν απεικονίζεται πάντα.

  Και ανατομικά (σελ. 135): το παχύ έντερο αποτελείται από 3 μέρη, το τυφλό με τη σκωληκοειδή απόφυση, το κόλο και το ορθό.

  Γιατί όχι οι άλλες

  • Α. Ανιόν κόλο: το τυφλό είναι το κατώτερο τμήμα του — η απόφυση εκφύεται από το τυφλό, όχι από το ανιόν κόλο.
  • Γ. Κατιόν κόλο: βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της κοιλίας — προς τα κάτω το παχύ έντερο συνεχίζει με το κατιόν κόλο που καταλήγει στο σιγμοειδές.
  • Δ. Τελικός ειλεός: ανήκει στο λεπτό έντερο και μεταπίπτει στο παχύ έντερο μέσω της ειλεοτυφλικής βαλβίδας.

  Ακτινολογική σημείωση: η σκωληκοειδής απόφυση δεν απεικονίζεται πάντα στον βαριούχο υποκλυσμό — γι' αυτό η μη πλήρωσή της δεν αποτελεί από μόνη της παθολογικό εύρημα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Β. Το τυφλό. Το τυφλό είναι το κατώτερο τμήμα του δεξιού τμήματος του παχέος εντέρου, έχει σχήμα φλιτζανιού και από αυτό εκφύεται η σκωληκοειδής απόφυση, η οποία στον βαριούχο υποκλυσμό δεν απεικονίζεται πάντα. Το ίδιο προκύπτει και από την ανατομία, όπου το παχύ έντερο αποτελείται από το τυφλό με τη σκωληκοειδή απόφυση, το κόλο και το ορθό. Ο τελικός ειλεός ανήκει στο λεπτό έντερο και μεταπίπτει στο παχύ μέσω της ειλεοτυφλικής βαλβίδας.

Κριτήρια αξιολόγησης: