Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 5 (1-5) (σελ. 166) – ΑΚΤΙΝΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 5 (1-5)

Πλήρεις λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου 5 — η θέση της ουροδόχου κύστης στη γυναίκα, τα ευρήματα της απλής Ν.Ο.Κ., το εύρος της ενδοφλέβιας ουρογραφίας, η λήψη του πρώτου λεπτού και η αξονική τομογραφία κάτω κοιλίας.

Ερώτηση 1 — Η θέση της ουροδόχου κύστης στη γυναίκα

Ερώτηση: Η ουροδόχος κύστη στη γυναίκα βρίσκεται:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Μπροστά από το ορθό — Β. Πάνω από τη μήτρα — Γ. Μπροστά από τη μήτρα — Δ. Μπροστά από την ηβική σύμφυση.

  Σωστή απάντηση: Γ. Μπροστά από τη μήτρα.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 161): η ουροδόχος κύστη βρίσκεται στην ελάσσονα πύελο, πίσω από την ηβική σύμφυση· στις γυναίκες πίσω από την ουροδόχο κύστη βρίσκεται η μήτρα, ενώ στους άνδρες το ορθό.

  Η διατύπωση αντιστρέφεται: αν πίσω από την κύστη βρίσκεται η μήτρα, τότε η κύστη βρίσκεται μπροστά από τη μήτρα — αυτή ακριβώς είναι η επιλογή Γ.

  Οι σχέσεις της κύστης | Φύλο | Μπροστά της | Πίσω της | |---|---|---| | Γυναίκα | η ηβική σύμφυση | η μήτρα | | Άνδρας | η ηβική σύμφυση | το ορθό |

  Γιατί όχι οι άλλες

  • Δ. Μπροστά από την ηβική σύμφυση: είναι το αντίθετο του σωστού — η κύστη βρίσκεται ΠΙΣΩ από την ηβική σύμφυση.
  • Β. Πάνω από τη μήτρα: η σχέση τους είναι προσθιοπίσθια, όχι κατακόρυφη.
  • Α. Μπροστά από το ορθό: αυτό ισχύει στον άνδρα — στη γυναίκα ανάμεσα στην κύστη και το ορθό παρεμβάλλεται η μήτρα.

  Τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά της κύστης: έχει σχήμα αχλαδιού, με το πιο ευρύ τμήμα της (πυθμένας) να βρίσκεται προς τα κάτω, ενώ το σώμα και η κορυφή της βρίσκονται προς τα πάνω· οι ουρητήρες εκβάλλουν σε στόμια στο όριο σώματος-πυθμένα και πιο μπροστά στον πυθμένα βρίσκεται το έσω στόμιο της ουρήθρας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γ. Μπροστά από τη μήτρα. Η ουροδόχος κύστη βρίσκεται στην ελάσσονα πύελο, πίσω από την ηβική σύμφυση, και στις γυναίκες πίσω από αυτήν βρίσκεται η μήτρα — άρα η κύστη είναι μπροστά από τη μήτρα. Στους άνδρες, αντίστοιχα, πίσω από την κύστη βρίσκεται το ορθό. Η επιλογή «μπροστά από την ηβική σύμφυση» είναι το αντίθετο του σωστού, αφού η κύστη βρίσκεται πίσω από αυτήν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Τι διακρίνεται στην ακτινογραφία Ν.Ο.Κ.

Ερώτηση: Σε μια ακτινογραφία Ν.Ο.Κ. διακρίνονται:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Οι ουρητήρες — Β. Οι κάλυκες και η πύελος — Γ. Το περίγραμμα των νεφρών — Δ. Το Α και Γ.

  Σωστή απάντηση: Γ. Το περίγραμμα των νεφρών.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 162-163): στην ακτινογραφία Ν.Ο.Κ. αναγνωρίζεται το περίγραμμα των νεφρών, λόγω της ύπαρξης περινεφρικού λίπους· οι νεφροί απεικονίζονται ως σκιάσεις σχήματος φασολιού, δεξιά και αριστερά της σπονδυλικής στήλης και έχουν λοξή φορά, από πάνω και έσω προς τα κάτω και έξω.

  Γιατί αποκλείονται οι υπόλοιπες

  • Α. Ουρητήρες (και άρα Δ. Το Α και Γ): οι ουρητήρες δεν απεικονίζονται σε μια απλή ακτινογραφία Ν.Ο.Κ. — απεικονίζονται μόνο μετά τη χορήγηση σκιαγραφικού, στην ενδοφλέβια ουρογραφία, στα 5'-10'.
  • Β. Κάλυκες και πύελος: σκιαγραφούνται επίσης μόνο στην ενδοφλέβια ουρογραφία, μετά 2'-3'.

  Γιατί φαίνονται μόνο τα περιγράμματα: λόγω της μειωμένης φυσικής σκιαγραφικής αντίθεσης της περιοχής, αναγνωρίζεται φυσιολογικά το περίγραμμα κάποιων οργάνων — και τα έξω όρια των ψοϊτών μυών είναι ορατά λόγω της παρουσίας ενδοπεριτοναϊκού λίπους· η ουροδόχος κύστη μπορεί να απεικονιστεί ως μια στρογγυλή ή ωοειδής σκίαση, μόνο αν είναι γεμάτη με ούρα.

  Η προϋπόθεση: απαραίτητη προϋπόθεση είναι η κατάλληλη προετοιμασία του εξεταζομένου (καθαρισμός του εντέρου), ώστε να μην υπάρχουν συμπροβολές φυσιολογικών δομών με αέρια και κόπρανα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γ. Το περίγραμμα των νεφρών. Στην απλή Ν.Ο.Κ. αναγνωρίζεται το περίγραμμα των νεφρών χάρη στο περινεφρικό λίπος, με σκιάσεις σχήματος φασολιού εκατέρωθεν της σπονδυλικής στήλης και λοξή φορά. Οι ουρητήρες δεν απεικονίζονται σε απλή Ν.Ο.Κ. και οι κάλυκες με την πύελο σκιαγραφούνται μόνο στην ενδοφλέβια ουρογραφία, στα 2'-3'. Η κύστη φαίνεται μόνο αν είναι γεμάτη με ούρα, ενώ απαιτείται καθαρισμός του εντέρου για να αποφευχθούν συμπροβολές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Τι ελέγχει η ενδοφλέβια ουρογραφία

Ερώτηση: Με την ενδοφλέβια ουρογραφία ελέγχεται:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Η μορφολογία των νεφρών — Β. Οι ουρητήρες — Γ. Η λειτουργία των νεφρών — Δ. Όλα τα παραπάνω.

  Σωστή απάντηση: Δ. Όλα τα παραπάνω.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 163): η ενδοφλέβια ουρογραφία είναι ακτινολογική μέθοδος απεικόνισης του ουροποιητικού συστήματος μετά από ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικού μέσου· παρέχει πολύτιμες πληροφορίες τόσο για τη μορφολογία όσο και για τη λειτουργικότητα του ουροποιητικού συστήματος.

  Πώς καλύπτεται καθεμία από τις επιλογές | Επιλογή | Τεκμηρίωση | |---|---| | Α. Μορφολογία νεφρών | «πληροφορίες τόσο για τη μορφολογία…» και η απεικόνιση του νεφρικού παρεγχύματος, των καλύκων και της πυέλου | | Β. Ουρητήρες | «…την απεικόνιση του νεφρικού παρεγχύματος, των καλύκων, της πυέλου, του ουρητήρα και της ουροδόχου κύστης» — στα 5'-10' σκιαγραφούνται οι ουρητήρες | | Γ. Λειτουργία νεφρών | «…όσο και για τη λειτουργικότητα του ουροποιητικού συστήματος» |

  Γιατί η μέθοδος είναι και λειτουργική: το σκιαγραφικό μέσο αποβάλλεται με τα ούρα, τα οποία και σκιαγραφεί — άρα ο ρυθμός με τον οποίο εμφανίζεται το σκιαγραφικό στα διάφορα τμήματα δείχνει πώς λειτουργεί ο νεφρός· γι' αυτό λαμβάνονται ακτινογραφίες σε καθορισμένους χρόνους (π.χ. 1', 5', 10', 20') μετά την έγχυση, καθώς και ακτινογραφίες της ουροδόχου κύστης πριν και μετά από την ούρηση.

  Η χρονική ακολουθία: το πρώτο λεπτό το νεφρόγραμμα, μετά 2'-3' οι κάλυκες και η πύελος, 5'-10' οι ουρητήρες, 20'-30' η ουροδόχος κύστη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δ. Όλα τα παραπάνω. Η ενδοφλέβια ουρογραφία παρέχει πληροφορίες τόσο για τη μορφολογία όσο και για τη λειτουργικότητα του ουροποιητικού συστήματος, καθώς το σκιαγραφικό αποβάλλεται με τα ούρα και σκιαγραφεί διαδοχικά το νεφρικό παρέγχυμα, τους κάλυκες, την πύελο, τους ουρητήρες και την ουροδόχο κύστη. Ο ρυθμός εμφάνισης του σκιαγραφικού στους χρόνους 1', 5', 10', 20' δείχνει και τη λειτουργία των νεφρών, άρα καλύπτονται και οι τρεις πρώτες επιλογές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Η ακτινογραφία του πρώτου λεπτού

Ερώτηση: Κατά την ενδοφλέβια ουρογραφία, στην ακτινογραφία που λαμβάνεται μετά από ένα λεπτό, απεικονίζεται:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. Το νεφρόγραμμα — Β. Οι κάλυκες και η πύελος — Γ. Οι ουρητήρες — Δ. Τίποτα τα παραπάνω.

  Σωστή απάντηση: Α. Το νεφρόγραμμα.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 163): το πρώτο λεπτό σκιαγραφείται το νεφρικό παρέγχυμα (νεφρόγραμμα)· τα επόμενα λεπτά απεικονίζονται διαδοχικά οι νεφρικοί κάλυκες, η νεφρική πύελος, οι ουρητήρες και η ουροδόχος κύστη (μετά 2'-3' σκιαγραφούνται οι κάλυκες και η πύελος, 5'-10' οι ουρητήρες, 20'-30' η ουροδόχος κύστη).

  Η χρονική ακολουθία της εξέτασης | Χρόνος | Τι απεικονίζεται | |---|---| | 1' | νεφρικό παρέγχυμα (νεφρόγραμμα) | | 2'-3' | κάλυκες και πύελος | | 5'-10' | ουρητήρες | | 20'-30' | ουροδόχος κύστη |

  Γιατί αυτή η σειρά: το σκιαγραφικό χορηγείται ενδοφλεβίως και απεκκρίνεται από τους νεφρούς — άρα πρώτα «γεμίζει» το ίδιο το νεφρικό παρέγχυμα και στη συνέχεια ακολουθεί την πορεία των ούρων προς τους κάλυκες, την πύελο, τους ουρητήρες και τέλος την ουροδόχο κύστη.

  Η Εικόνα 5.5 (Νεφρόγραμμα) δείχνει μόνο τον δεξιό και τον αριστερό νεφρό, ενώ η Εικόνα 5.3 (Ενδοφλέβια ουρογραφία) δείχνει τη λήψη στα 5' και στα 30', με τους ουρητήρες και την ουροδόχο κύστη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Α. Το νεφρόγραμμα. Το πρώτο λεπτό της ενδοφλέβιας ουρογραφίας σκιαγραφείται το νεφρικό παρέγχυμα, εικόνα που ονομάζεται νεφρόγραμμα. Ακολουθούν στα 2'-3' οι κάλυκες και η πύελος, στα 5'-10' οι ουρητήρες και στα 20'-30' η ουροδόχος κύστη. Η σειρά αυτή προκύπτει από το ότι το σκιαγραφικό απεκκρίνεται από τους νεφρούς και ακολουθεί την πορεία των ούρων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Η αξονική τομογραφία κάτω κοιλίας

Ερώτηση: Η αξονική τομογραφία κάτω κοιλίας γίνεται:

Απάντηση:

• Οι επιλογές: Α. με εγκάρσιες τομές — Β. με χορήγηση σκιαγραφικού — Γ. για έλεγχο της ουροδόχου κύστης — Δ. όλα τα παραπάνω.

  Σωστή απάντηση: Δ. όλα τα παραπάνω.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 165): η αξονική τομογραφία παρέχει εγκάρσιες τομές των νεφρών, των ουρητήρων και της ουροδόχου κύστης και συνοδεύεται από ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού μέσου· στην αξονική κάτω κοιλίας η ουροδόχος κύστη απεικονίζεται διατεταμένη λόγω της πληρότητας με σκιαγραφικό· με τον τρόπο αυτόν ελέγχεται καλύτερα για την παρουσία όγκων, θηλωμάτων κτλ.

  Πώς καλύπτεται καθεμία επιλογή | Επιλογή | Τεκμηρίωση | |---|---| | Α. Εγκάρσιες τομές | «παρέχει εγκάρσιες τομές των νεφρών, των ουρητήρων και της ουροδόχου κύστης» | | Β. Χορήγηση σκιαγραφικού | «συνοδεύεται από ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού μέσου» | | Γ. Έλεγχος ουροδόχου κύστης | «ελέγχεται καλύτερα για την παρουσία όγκων, θηλωμάτων κτλ.» |

  Τι προσφέρει το σκιαγραφικό: με τη χρήση σκιαγραφικού το νεφρικό παρέγχυμα εμφανίζεται πιο σκιερό, ώστε να ελεγχθεί για τυχόν ύπαρξη όγκων ή απλών κύστεων, ενώ ελέγχονται και το πυελοκαλυκικό σύστημα και οι ουρητήρες για την ανάδειξη λίθων και γενικότερα η λειτουργικότητα των νεφρών· στην κάτω κοιλία η κύστη διατείνεται επειδή γεμίζει με σκιαγραφημένα ούρα.

  Στην Ανακεφαλαίωση (σελ. 166): με τη βοήθεια της αξονικής τομογραφίας ελέγχονται οι νεφροί, οι ουρητήρες και η ουροδόχος κύστη σε τομές· η μέθοδος αυτή απεικονίζει με μεγάλη ευκρίνεια τα όργανα του ουροποιητικού συστήματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δ. Όλα τα παραπάνω. Η αξονική τομογραφία παρέχει εγκάρσιες τομές των νεφρών, των ουρητήρων και της ουροδόχου κύστης και συνοδεύεται από ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού μέσου. Στην κάτω κοιλία η ουροδόχος κύστη απεικονίζεται διατεταμένη λόγω της πληρότητας με σκιαγραφικό, ώστε να ελεγχθεί καλύτερα για όγκους και θηλώματα. Ισχύουν επομένως και οι τρεις πρώτες επιλογές.

Κριτήρια αξιολόγησης: