Λύσεις θεωρητικών ασκήσεων κεφ. 1 (1-12 ανάπτυξης, 1-2 αντικειμενικού τύπου) (σελ. 25-27) – ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις θεωρητικών ασκήσεων κεφ. 1 (1-12 ανάπτυξης, 1-2 αντικειμενικού τύπου)

Πλήρεις λύσεις των 14 ερωτήσεων του κεφαλαίου 1 — το ευ ζην από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, ο ρόλος του αισθητικού, η απολλώνια ομορφιά και το θεραπευτικό ηλιακό φως, οι σημαντικοί αρχαίοι Έλληνες με τον Ιπποκράτη, τον Γαληνό και τον Αβικέννα, η Γιουνάνι-Τιμπ με τα τρία μέρη και τους έξι παράγοντές της, καθώς και οι δύο ακροστιχίδες και το σταυρόλεξο.

Ερώτηση 1 — Ευ ζην και σύγχρονες τεχνικές ευεξίας

Ερώτηση: Ποια είναι η διαφορά του αρχαίου “ευ ζην” από τις σύγχρονες τεχνικές ευεξίας;

Απάντηση:

• Το αρχαίο «ευ ζην» (σελ. 12): για τους αρχαίους Έλληνες το ευ ζην αποτελούσε το ύψιστο αγαθό και μεταφραζόταν ως η τέχνη του να ζει κανείς καλά (ευδαιμονία), ενώ προϋπέθετε την επίτευξη της σωματικής και ψυχικής υγείας του ανθρώπου και οδηγούσε στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του σε όλους τους τομείς, φτάνοντάς τον ως την κατάσταση της ευτυχίας.

  Η σύγχρονη εκδοχή (σελ. 12): με μια πιο διευρυμένη ματιά… το ευ ζην περικλείει σήμερα περισσότερο την έννοια της άνετης και ποιοτικής ζωής, συχνά και εκείνης που χαρακτηρίζεται από πολυτέλεια και υλικές απολαύσεις.

  Η ουσιαστική διαφορά | | Αρχαίο «ευ ζην» | Σύγχρονες τεχνικές ευεξίας | |---|---|---| | Περιεχόμενο | η τέχνη του να ζει κανείς καλά (ευδαιμονία) | η έννοια της άνετης και ποιοτικής ζωής… πολυτέλεια και υλικές απολαύσεις | | Προϋπόθεση | η επίτευξη της σωματικής και ψυχικής υγείας | αποσπασματική φροντίδα του σώματος | | Στόχος | η κατάσταση της ευτυχίας | η στιγμιαία χαλάρωση | | Οπτική | ολιστική — η ευεξία είναι ο θεμέλιος λίθος της προληπτικής φροντίδας της υγείας και της ολιστικής αισθητικής (σελ. 13) | τεχνική / εμπορική |

  Το ζητούμενο σήμερα (σελ. 13): για ορισμένους ανθρώπους το «ευ» ανάγεται στην πολυτέλεια και στην πληθώρα υλικών αγαθών, και η έλλειψη αυτών εκλαμβάνεται ως ένδειξη φτώχειας· είναι όμως τελικά αυτό το ευ ζην;· κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος πρέπει να προχωρεί πολύ πιο πέρα από τις υλικές ανέσεις που επιβάλλει η εποχή για να αποκτήσει το ευ ζην.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το αρχαίο ευ ζην αποτελούσε το ύψιστο αγαθό και σήμαινε την τέχνη του να ζει κανείς καλά, δηλαδή την ευδαιμονία· προϋπέθετε την επίτευξη της σωματικής και ψυχικής υγείας του ανθρώπου και οδηγούσε στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του σε όλους τους τομείς, φτάνοντάς τον ως την κατάσταση της ευτυχίας. Αντίθετα, σήμερα το ευ ζην περικλείει περισσότερο την έννοια της άνετης και ποιοτικής ζωής, συχνά και εκείνης που χαρακτηρίζεται από πολυτέλεια και υλικές απολαύσεις, ενώ οι σύγχρονες τεχνικές ευεξίας αντιμετωπίζουν αποσπασματικά το σώμα. Η διαφορά είναι λοιπόν ότι το αρχαίο ευ ζην ήταν ολιστικό και ηθικό, ενώ η σύγχρονη ευεξία είναι κυρίως τεχνική και υλική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Το ευ ζην του σύγχρονου ανθρώπου

Ερώτηση: Με ποιον τρόπο ο σύγχρονος άνθρωπος εξασφαλίζει το “ευ ζην”;

Απάντηση:

• Το πρόβλημα (σελ. 13): ο σύγχρονος άνθρωπος αδυνατεί να συλλάβει μια κοινωνία διαφορετική, από την οποία θα απουσιάζουν η πλεονεξία, η επίδειξη δύναμης, η συσσώρευση πλούτου και η ματαιοδοξία, γιατί είναι αλλοτριωμένος και αποπροσανατολισμένος· στην εποχή μας, παρά την καταπληκτική πρόοδο της ιατρικής επιστήμης και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, οι σωματικές και ψυχικές ασθένειες πολλαπλασιάζονται.

  Η κατεύθυνση (σελ. 13): ο ψυχολόγος Έριχ Φρομ επισήμανε ότι «o στόχος μας πρέπει να είναι όχι να έχουμε πολλά αλλά να είμαστε πολλά»· επομένως, κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος πρέπει να προχωρεί πολύ πιο πέρα από τις υλικές ανέσεις που επιβάλλει η εποχή για να αποκτήσει το ευ ζην.

  Οι παράγοντες που οδηγούν στο ευ ζην (σελ. 13) | Παράγοντας | |---| | η πνευματική καλλιέργεια, η γνώση και η παιδεία | | η επίτευξη σωματικής και ψυχικής υγείας και ευεξίας - «νοῦς ὑγιὴς ἐν σώματι ὑγιεῖ» | | η συναίσθηση της εσωτερικής και εξωτερικής ελευθερίας | | το αίσθημα της δημιουργίας και της πληρότητας | | η καλλιέργεια των ανθρωπιστικών αρχών και αξιών όπως η αλληλεγγύη, η τιμή, η αλληλοβοήθεια |

  Οι τομείς παρέμβασης (σελ. 13): είναι σκόπιμο να κατευθυνθούμε σε τομείς που αφορούν τη διατροφή, τη σωματική άσκηση, τη βελτίωση της εικόνας του σώματος, την ευεξία αλλά και γενικότερα καθετί που μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής μας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σύγχρονος άνθρωπος, αλλοτριωμένος και αποπροσανατολισμένος, δέχεται καθημερινά διαρκή πίεση και στρες, με αποτέλεσμα να πολλαπλασιάζονται οι σωματικές και ψυχικές ασθένειες. Για να εξασφαλίσει το ευ ζην πρέπει να προχωρήσει πολύ πιο πέρα από τις υλικές ανέσεις που επιβάλλει η εποχή, όπως επισήμανε και ο Έριχ Φρομ, λέγοντας ότι στόχος μας πρέπει να είναι όχι να έχουμε πολλά αλλά να είμαστε πολλά. Οι παράγοντες που οδηγούν στο ευ ζην είναι η πνευματική καλλιέργεια, η γνώση και η παιδεία, η επίτευξη σωματικής και ψυχικής υγείας και ευεξίας κατά το «νους υγιής εν σώματι υγιεί», η συναίσθηση της εσωτερικής και εξωτερικής ελευθερίας, το αίσθημα της δημιουργίας και της πληρότητας και η καλλιέργεια των ανθρωπιστικών αρχών και αξιών, όπως η αλληλεγγύη, η τιμή και η αλληλοβοήθεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Οι σημαντικότεροι αρχαίοι Έλληνες

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι αρχαίοι Έλληνες που τόνισαν τη σημασία της διατροφής, της ευεξίας και της άσκησης;

Απάντηση:

• Η απάντηση (σελ. 24): σημαντικοί αρχαίοι Έλληνες που τόνισαν τη σημασία της διατροφής, της ευεξίας και της άσκησης ήταν ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Ιπποκράτης, ο Γαληνός, ο Ασκληπιάδης, ο Διοσκουρίδης, ο Θεόφραστος, ο Πυθαγόρας κ.ά. | Πρόσωπο | Συμβολή | |---|---| | Πλάτων (427-347 π.X.) | θεωρούσε απαραίτητη τη σωματική άσκηση και εκγύμναση του σώματος, και έδινε μεγάλη σημασία στις ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης στην ψυχή του ατόμου· ήταν υπέρ του αθλητικού ανταγωνισμού, αλλά ενάντια στον υπέρμετρο και επαγγελματικό αθλητισμό· ανέφερε… ότι το μεγαλύτερο αγαθό για τον άνθρωπο είναι η υγεία | | Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.) | έδινε ιδιαίτερη σημασία στη σωματική άσκηση - γυμναστική· η υπερβολική άσκηση δεν κάνει καλό στη σωματική υγεία, ενώ το μέτρο πάντα προάγει και διασφαλίζει την υγεία· θεωρία των τεσσάρων στοιχείων-«χυμών» | | Ιπποκράτης (460-377 π.Χ.) | ο πατέρας της σύγχρονης κλινικής ιατρικής· πρότεινε την πρόσληψη τροφής με μέτρο, την αποφυγή της πολυφαγίας· ο πρώτος ιατρός της Αρχαιότητας ο οποίος παρείχε γραπτή «συνταγή» άσκησης | | Γαληνός (129-199 μ.Χ.) | πατέρας της Φαρμακευτικής· τα «γαληνικά» φάρμακα | | Ασκληπιάδης ο Βιθυνός (124-40 π.Χ.) | πατέρας της Μοριακής Ιατρικής· χρησιμοποιούσε μεθόδους όπως η έκθεση στον ήλιο, ο σωστός και υγιεινός τρόπος διατροφής, η σωματική άσκηση, η υδροθεραπεία και η χειρομάλαξη | | Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος | ο μεγαλύτερος φαρμακολόγος της αρχαιότητας· «Περί ύλης Ιατρικής»… τουλάχιστον 600 διαφορετικά είδη αυτοφυών φαρμακευτικών-θεραπευτικών φυτών | | Πυθαγόρας ο Σάμιος (580-496 π.Χ.) | θεωρούνταν και ο πατέρας της χορτοφαγίας· διατύπωσε θεωρίες για τη Mουσική και την Aκουστική | | Θεόφραστος ο Ερέσιος | θεωρείται πατέρας της βοτανολογίας· «Περί Φυτών Ιστορίας» και «Περί Φυτών Αιτιών» |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σημαντικότεροι είναι ο Πλάτων, που θεωρούσε απαραίτητη τη σωματική άσκηση και έλεγε ότι το μεγαλύτερο αγαθό για τον άνθρωπο είναι η υγεία· ο Αριστοτέλης, που τόνιζε τη γυμναστική με μέτρο και διατύπωσε τη θεωρία των τεσσάρων χυμών· ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της κλινικής ιατρικής, που πρότεινε την πρόσληψη τροφής με μέτρο και έδωσε πρώτος γραπτή συνταγή άσκησης· ο Γαληνός, ο πατέρας της Φαρμακευτικής· ο Ασκληπιάδης ο Βιθυνός, ο πατέρας της Μοριακής Ιατρικής, που χρησιμοποιούσε την έκθεση στον ήλιο, την υγιεινή διατροφή, τη σωματική άσκηση, την υδροθεραπεία και τη χειρομάλαξη· ο Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος, ο μεγαλύτερος φαρμακολόγος της αρχαιότητας· ο Πυθαγόρας, που θεωρούνταν πατέρας της χορτοφαγίας· και ο Θεόφραστος ο Ερέσιος, ο πατέρας της βοτανολογίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Ο ρόλος του αισθητικού στην ευεξία

Ερώτηση: Ποιος, κατά τη γνώμη σας, είναι ο ρόλος του αισθητικού/spa therapist στην επίτευξη της σωματικής-ψυχικής ευεξίας του πελάτη;

Απάντηση:

• Η αφετηρία (σελ. 13): είναι φανερό πως το συναίσθημα διαρκούς πίεσης-στρες, που δέχεται καθημερινά ο σύγχρονος άνθρωπος, αποτελεί το υπόβαθρο για πολλά ψυχοσωματικά προβλήματα, που τον παγιδεύουν σε ένα φαύλο κύκλο.

  Ο ρόλος (σελ. 13): ο/η αισθητικός-spa therapist δέχεται συνεχώς πληροφορίες που αφορούν το θέμα της υγείας και λόγω της στενής και τακτικής επαφής με τους πελάτες έχει τη δυνατότητα να προφυλάξει αλλά και να κατευθύνει σωστά· μπορεί να γίνει αρωγός και ιδανικός συνοδοιπόρος σε αυτή την αναζήτηση.

  Ενδεικτικά πεδία άσκησης του ρόλου αυτού | Πεδίο | Τεκμηρίωση | |---|---| | Ενημέρωση - πρόληψη | έχει τη δυνατότητα να προφυλάξει αλλά και να κατευθύνει σωστά (σελ. 13) | | Ολιστική προσέγγιση | είναι σκόπιμο να κατευθυνθούμε σε τομείς που αφορούν τη διατροφή, τη σωματική άσκηση, τη βελτίωση της εικόνας του σώματος, την ευεξία (σελ. 13) | | Ασφαλής ηλιοθεραπεία | να συμβουλεύει τον λουόμενο για τη σωστή χρήση του ηλίου και να του υποδεικνύει τις κατάλληλες ώρες (σελ. 18) | | Συνδυασμός θεραπειών | να συνδυάζει την ηλιοθεραπεία με άλλες θεραπείες σπα, όπως λασποθεραπείες, υδροθεραπείες, θαλασσοθεραπείες ή απολεπίσεις (σελ. 18) |

  Το ζητούμενο του μαθήματος (Εισαγωγή, σελ. 6): να διαμορφώσει έναν ικανό, υπεύθυνο επαγγελματία λουτράρη και μαλάκτη αισθητικό, που με γνώση και ασφάλεια θα φέρνει σε πέρας όλες τις ελληνικές θεραπείες προσώπου, σώματος και λούσεων.

  Και το θεμέλιο (σελ. 13): η ευεξία είναι ο θεμέλιος λίθος της προληπτικής φροντίδας της υγείας και της ολιστικής αισθητικής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ρόλος του αισθητικού ή spa therapist είναι καθοριστικός. Καθώς δέχεται συνεχώς πληροφορίες που αφορούν το θέμα της υγείας και λόγω της στενής και τακτικής επαφής του με τους πελάτες, έχει τη δυνατότητα και να τους προφυλάξει και να τους κατευθύνει σωστά, γινόμενος αρωγός και ιδανικός συνοδοιπόρος στην αναζήτηση της ευεξίας. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ενημερώνει και προλαμβάνει, ότι προσεγγίζει τον πελάτη ολιστικά, με αναφορά στη διατροφή, τη σωματική άσκηση και τη βελτίωση της εικόνας του σώματος, ότι διασφαλίζει την ασφαλή ηλιοθεραπεία και ότι συνδυάζει τις θεραπείες μεταξύ τους για μεγαλύτερο αποτέλεσμα. Έτσι αντιμετωπίζει τον φαύλο κύκλο του στρες, που αποτελεί το υπόβαθρο πολλών ψυχοσωματικών προβλημάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Η σπουδαιότητα του ηλιακού φωτός

Ερώτηση: Ποια είναι η σπουδαιότητα του ηλιακού φωτός στο σώμα και στην ψυχή, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα;

Απάντηση:

• Στην αρχαιότητα (σελ. 14): ως γενάρχη της ιατρικής μπορούμε να θεωρήσουμε τον Απόλλωνα· ο Απόλλωνας ήταν η προσωποποίηση του ηλιακού φωτός· εκπροσωπεί το ηλιακό φως στη γη· άρα οι Έλληνες αναγνωρίζουν ως πρωταρχική θεραπευτική δύναμη το ηλιακό φως, πράγμα αληθές τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία· σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες ο γενάρχης της θεραπείας, αρχή κάθε θεραπευτικής παρέμβασης, είναι το ηλιακό φως, ο θεός Απόλλων.

  Η διπλή επίδραση (σελ. 14): η ευεργετική επίδραση του ηλιακού φωτός σε καταστάσεις υγείας προσφέρει ευεξία και μακροβιότητα, ενώ σε καταστάσεις ασθένειας προσφέρει θεραπεία.

  Οι μαρτυρίες (σελ. 16) | Πηγή | Μαρτυρία | |---|---| | Ηρόδοτος | περιγράφει το ηλιακό λουτρό και του αποδίδει «ενέργεια εξόχως δυναμωτική»· το 484 π.Χ., συνδυαζόταν το ηλιακό λουτρό με λουτρό άμμου που θερμαινόταν από τις ηλιακές ακτίνες και τερμάτιζε με ψυχρό λουτρό | | Αντύλλος (300 μ.X.) | περιγράφει το ηλιακό λουτρό και το συνιστά ως μέσο θεραπείας πολλών ασθενειών και ισχυροποίησης του οργανισμού· οι αρχαίοι είχαν εφεύρει καλλυντικά προϊόντα για πριν και μετά την έκθεσή τους στον ήλιο | | Ρωμαίοι | είχαν εγκαταστήσει… εγκαταστάσεις ειδικές για ηλιακά λουτρά, τα solaria | | 18ος αιώνας | ο La Peyre και ο Le Compte, συνιστούν τον ήλιο κατά των διάφορων ελκών και κατά του καρκίνου· ο Cosetti συνιστά το ηλιακό λουτρό κατά της φυματίωσης των πνευμόνων, ο δε Loebel κατά του ραχιτισμού |

  Σήμερα (σελ. 18): ο ήλιος… είναι ένα φάρμακο ή μια θεραπεία που πρέπει να λαμβάνεται στις σωστές δόσεις από τον ανθρώπινο οργανισμό, διότι μπορεί να προκαλέσει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα, ακόμα και τον θάνατο· η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για μελάνωμα και άλλους τύπους καρκίνου του δέρματος· η παραπάνω από το κανονικό έκθεση στον ήλιο γερνάει την επιδερμίδα (φωτογήρανση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην αρχαιότητα ο Απόλλωνας ήταν η προσωποποίηση του ηλιακού φωτός, ώστε οι Έλληνες αναγνώριζαν ως πρωταρχική θεραπευτική δύναμη το ηλιακό φως, τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία: σε καταστάσεις υγείας προσφέρει ευεξία και μακροβιότητα, ενώ σε καταστάσεις ασθένειας προσφέρει θεραπεία. Ο Ηρόδοτος περιγράφει το ηλιακό λουτρό και του αποδίδει ενέργεια εξόχως δυναμωτική, ο Αντύλλος το συνιστά ως μέσο θεραπείας πολλών ασθενειών, ενώ οι Ρωμαίοι είχαν τα solaria. Σήμερα, ωστόσο, ο ήλιος αντιμετωπίζεται ως φάρμακο που πρέπει να λαμβάνεται στις σωστές δόσεις, γιατί η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για μελάνωμα και άλλους τύπους καρκίνου του δέρματος, ενώ η υπερβολική έκθεση γερνάει την επιδερμίδα, προκαλώντας φωτογήρανση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Ο αισθητικός στην ηλιοθεραπεία

Ερώτηση: Ποια η θέση του/της αισθητικού στο ελληνικό σπα κατά τη διαδικασία της ηλιοθεραπείας;

Απάντηση:

• Η απάντηση (σελ. 18): η θέση του αισθητικού στο ελληνικό σπα κατά τη διαδικασία της ηλιοθεραπείας είναι: | | Καθήκον | |---|---| | 1. | να συμβουλεύει τον λουόμενο για τη σωστή χρήση του ηλίου και να του υποδεικνύει τις κατάλληλες ώρες που πρέπει να εκτίθεται σε αυτόν | | 2. | να μετράει τον χρόνο έκθεσης του λουομένου στον ήλιο και να τον ενημερώνει όταν εκτίθεται παραπάνω από τον απαιτούμενο χρόνο | | 3. | να μεταφέρει δροσερές κομπρέσες με εκχύματα καταπραϋντικών βοτάνων στον λουόμενο για να φρεσκάρει το δέρμα του | | 4. | να παρασκευάζει αντιηλιακές αλοιφές από άργιλο και ελαιόλαδο και να τις προσφέρει στους λουομένους για να ενισχύσουν την αντοχή του δέρματός τους | | 5. | να προσφέρει φρέσκους χυμούς και φρούτα στους λουομένους, για να αυξήσουν την εσωτερική ενυδάτωση του οργανισμού τους | | 6. | να συνδυάζει την ηλιοθεραπεία με άλλες θεραπείες σπα, όπως λασποθεραπείες, υδροθεραπείες, θαλασσοθεραπείες ή απολεπίσεις, οι οποίες ωφελούν εξίσου το δέρμα και μεγιστοποιούν τα αποτελέσματα της ηλιοθεραπείας |

  Γιατί χρειάζεται (σελ. 18): επισκέπτονται τη χώρα μας ετησίως εκατομμύρια τουρίστες μόνο και μόνο για τον ήλιο… εκτίθενται υπερβολικές ώρες σε αυτόν, με αποτέλεσμα να δημιουργούν ερυθρότητα ή ακόμα και εγκαύματα στο δέρμα τους· υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία ότι η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για μελάνωμα και άλλους τύπους καρκίνου του δέρματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αισθητικός στο ελληνικό σπα κατά την ηλιοθεραπεία έχει έξι καθήκοντα. Πρώτον, να συμβουλεύει τον λουόμενο για τη σωστή χρήση του ηλίου και να του υποδεικνύει τις κατάλληλες ώρες έκθεσης. Δεύτερον, να μετράει τον χρόνο έκθεσης και να τον ενημερώνει όταν αυτός υπερβαίνει τον απαιτούμενο. Τρίτον, να του μεταφέρει δροσερές κομπρέσες με εκχύματα καταπραϋντικών βοτάνων για να φρεσκάρει το δέρμα του. Τέταρτον, να παρασκευάζει αντιηλιακές αλοιφές από άργιλο και ελαιόλαδο. Πέμπτον, να προσφέρει φρέσκους χυμούς και φρούτα για την εσωτερική ενυδάτωση του οργανισμού. Και έκτον, να συνδυάζει την ηλιοθεραπεία με άλλες θεραπείες σπα, όπως λασποθεραπείες, υδροθεραπείες, θαλασσοθεραπείες ή απολεπίσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Ο Ιπποκράτης και η θεωρία του

Ερώτηση: Ποιος ήταν ο Ιπποκράτης ; Ποια είναι η βασική θεωρία του;

Απάντηση:

• Ποιος ήταν (σελ. 19): ο Ιπποκράτης (460-377 π.Χ.) έχει παγκοσμίως αναγνωριστεί ως ο πατέρας της σύγχρονης κλινικής ιατρικής· διαχώρισε τις ασθένειες σε χρόνιες και οξείες· σύμφωνα με τον Ιπποκράτη, οι οξείες ασθένειες οδηγούν στον θάνατο περισσότερους ανθρώπους.

  Η βασική θεωρία των «τεσσάρων χυμών» (σελ. 19): υποστήριζε ότι το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από τέσσερα στοιχεία - «χυμούς»: (i) το φλέγμα, (ii) τη μαύρη χολή, (iii) την κίτρινη χολή και (iv) το αίμα, τα οποία ιδανικά βρίσκονται σε ισορροπία, εάν όμως η ισορροπία αυτή διαταραχθεί, τότε το σώμα ασθενεί.

  Οι τέσσερις καταστάσεις (σελ. 19): πέρα από τους τέσσερις αυτούς «χυμούς», ο Ιπποκράτης αναγνώριζε και τέσσερις καταστάσεις: (i) κρύα, (ii) ζεστή, (iii) υγρή, (iv) στεγνή, οι οποίες σε συνδυασμό με τους χυμούς έπρεπε να βρίσκονται σε αρμονική ισορροπία, για να χαρακτηρίζεται ένα σώμα υγιές.

  Οι υπόλοιπες συμβολές (σελ. 19-20) | Τομέας | Συμβολή | |---|---| | Διατροφή | πρότεινε την πρόσληψη τροφής με μέτρο, την αποφυγή της πολυφαγίας | | Βοτανολογία | αναφέρει στα συγγράμματά του περισσότερα από 400 αρωματικά και θεραπευτικά φυτά | | Άσκηση | ήταν ο πρώτος ιατρός της Αρχαιότητας ο οποίος παρείχε γραπτή «συνταγή» άσκησης | | Ομοιοπαθητική | πιστεύεται ότι ο Ιπποκράτης θεμελίωσε την ομοιοπαθητική ιατρική, καθώς, όπως έλεγε, «τα όμοια των ομοίων εισίν ιάματα» |

  Και η αξία της υγείας (σελ. 19): για τον πατέρα της ιατρικής, η υγεία ήταν το πολυτιμότερο αγαθό για τον άνθρωπο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο Ιπποκράτης, που έζησε από το 460 έως το 377 π.Χ., έχει αναγνωριστεί παγκοσμίως ως ο πατέρας της σύγχρονης κλινικής ιατρικής και διαχώρισε τις ασθένειες σε χρόνιες και οξείες. Βασική θεωρία του είναι εκείνη των τεσσάρων χυμών: το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από το φλέγμα, τη μαύρη χολή, την κίτρινη χολή και το αίμα, τα οποία ιδανικά βρίσκονται σε ισορροπία, ενώ, αν η ισορροπία αυτή διαταραχθεί, το σώμα ασθενεί. Αναγνώριζε επίσης τέσσερις καταστάσεις — κρύα, ζεστή, υγρή και στεγνή — που έπρεπε να βρίσκονται σε αρμονική ισορροπία με τους χυμούς. Πρότεινε ακόμη την πρόσληψη τροφής με μέτρο, ανέφερε πάνω από τετρακόσια αρωματικά και θεραπευτικά φυτά, έδωσε πρώτος γραπτή συνταγή άσκησης και θεωρείται ότι θεμελίωσε την ομοιοπαθητική ιατρική, λέγοντας «τα όμοια των ομοίων εισίν ιάματα».

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Ο Γαληνός

Ερώτηση: Ποιος ήταν ο Γαληνός; Τι παρασκεύασε;

Απάντηση:

• Ποιος ήταν (σελ. 19): ο Κλαύδιος Γαληνός (Πέργαμος 129 μ.Χ. – Ρώμη 199 μ.Χ.) θεωρείται πατέρας της Φαρμακευτικής· γνώρισε τη θεραπευτική διάφορων σχολών και τελικά εγκαταστάθηκε στη Ρώμη.

  Τι παρασκεύασε (σελ. 19): ίδρυσε επί της Ιεράς Οδού κατάστημα στο οποίο παρασκεύαζε ο ίδιος πολυσύνθετα φαρμακευτικά σκευάσματα· αυτά τα φάρμακα είναι γνωστά στη βιβλιογραφία ως «γαληνικά» και η αντίστοιχη φαρμακοτεχνία ονομάζεται «γαληνική φαρμακευτική».

  Το έργο και η μέθοδός του (σελ. 19-20) | Στοιχείο | Περιεχόμενο | |---|---| | Συγγραφικό έργο | σώζονται περί τις εκατό μελέτες του, που προώθησαν σημαντικά την ιατρική επιστήμη | | Μέθοδος | ο Γαληνός πειραματιζόταν στον εαυτό του και σε ζώα | | Έρευνες | σημαντικές για την εποχή ήταν οι έρευνές του για τις νοθείες των απλών φαρμάκων, ενώ έκανε και δοκιμασίες που αφορούσαν τα φυσικά τους γνωρίσματα (χρώμα, οσμή, γεύση) αλλά και τη σύστασή τους | | Επιρροή | μέχρι τα μέσα του 16ου αιώνα η άσκηση της ιατρικής βασιζόταν αποκλειστικά στη διδασκαλία του |

  Και στην κοσμητολογία (κεφ. 4, σελ. 195): ο Γαληνός παρασκεύασε τα φυσικά θεραπευτικά σχήματα — σε αυτόν αποδίδεται και η ψυχρή κρέμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο Κλαύδιος Γαληνός, που γεννήθηκε στην Πέργαμο το 129 μ.Χ. και πέθανε στη Ρώμη το 199 μ.Χ., θεωρείται πατέρας της Φαρμακευτικής. Ίδρυσε επί της Ιεράς Οδού κατάστημα, στο οποίο παρασκεύαζε ο ίδιος πολυσύνθετα φαρμακευτικά σκευάσματα· τα φάρμακα αυτά είναι γνωστά στη βιβλιογραφία ως γαληνικά και η αντίστοιχη φαρμακοτεχνία ονομάζεται γαληνική φαρμακευτική. Σώζονται περί τις εκατό μελέτες του, ενώ πειραματιζόταν στον εαυτό του και σε ζώα και ερεύνησε τις νοθείες των απλών φαρμάκων. Μέχρι τα μέσα του 16ου αιώνα η άσκηση της ιατρικής βασιζόταν αποκλειστικά στη διδασκαλία του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Ο Αβικέννας

Ερώτηση: Ποιος ήταν ο Αβικέννα;

Απάντηση:

• Η απάντηση (σελ. 22): ήταν ο διάσημος γιατρός Χακίμ Ιμπν Σίνα (Αβικέννα), ο οποίος ανέπτυξε στο τέλος του 10ου και στις αρχές του 11ου αιώνα την Ιατρική των Ελλήνων ή αλλιώς Γιουνάνι-Τιμπ.

  Το έργο του (σελ. 22): συνέλεξε, κατέγραψε και μετέφερε σε Άραβες, Πέρσες, Ινδούς και άλλους Ανατολικούς λαούς όλο το αρχαίο ελληνικό ιατρικό σύστημα· το ιατρικό αυτό σύστημα το ονόμασε Γιουνάνι-Τιμπ από τη λέξη Γιουνάν, που σημαίνει Έλληνας στα Αραβικά.

  Η διδασκαλία του για τα στοιχεία (σελ. 22): ο Αβικέννα αναφέρει τα στοιχεία αυτά στο σύστημα της Γιουνάνι ως στοιχεία της φύσης (γη – αέρας – φωτιά – νερό) που έχουν αντίστοιχα 4 ιδιότητες: ζεστό, ψυχρό, υγρό, ξηρό· καθένα από τα στοιχεία αυτά αντιστοιχεί σε ένα χυμό και ένα άρωμα στο σώμα.

  Η σημασία του (σελ. 22): οι περισσότερες [αρχαιοελληνικές τεχνικές] διασώθηκαν από άλλους λαούς… είτε ως ολοκληρωμένη τεχνική θεραπείας, όπως η Γιουνάνι-Τιμπ· μόνο το σύστημα της Γιουνάνι Τιμπ έχει σεβαστεί τις αρχαιοελληνικές ρίζες του και έχει καταφέρει να διαφυλάξει τεχνικές ίασης των αρχαίων Ελλήνων ιατρών (σελ. 23).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο Αβικέννας, δηλαδή ο Χακίμ Ιμπν Σίνα, ήταν ο διάσημος γιατρός που στο τέλος του 10ου και στις αρχές του 11ου αιώνα ανέπτυξε την Ιατρική των Ελλήνων ή Γιουνάνι-Τιμπ. Συνέλεξε, κατέγραψε και μετέφερε σε Άραβες, Πέρσες, Ινδούς και άλλους Ανατολικούς λαούς όλο το αρχαίο ελληνικό ιατρικό σύστημα, το οποίο ονόμασε Γιουνάνι-Τιμπ από τη λέξη Γιουνάν, που σημαίνει Έλληνας στα Αραβικά. Στο σύστημά του αναφέρει τα στοιχεία της φύσης — γη, αέρας, φωτιά και νερό — με τις τέσσερις ιδιότητες ζεστό, ψυχρό, υγρό και ξηρό, καθένα από τα οποία αντιστοιχεί σε έναν χυμό και ένα άρωμα στο σώμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Η Γιουνάνι-Τιμπ

Ερώτηση: Τι είναι η Γιουνάνι-Τιμπ και πού στηρίζεται η φιλοσοφία της;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 22): η Ιατρική των Ελλήνων ή αλλιώς Γιουνάνι-Τιμπ είναι ένα σύστημα εναλλακτικής ιατρικής με ρίζες στην αρχαία Ελλάδα που εφαρμόζεται σε 28 χώρες.

  Η ιστορία της (σελ. 22): αναπτύχθηκε στο τέλος του 10ου και στις αρχές του 11ου αιώνα από τον διάσημο γιατρό Χακίμ Ιμπν Σίνα (Αβικέννα)· η Γιουνάνι-Τιμπ διδάσκεται μέχρι σήμερα ως ένα πλήρες ιατρικό σύστημα και μάλιστα σε πανεπιστημιακό επίπεδο· εφαρμόζεται είτε αυτόνομα είτε παράλληλα με άλλα εναλλακτικά συστήματα, όπως η Αγιουρβέδα.

  Πού στηρίζεται η φιλοσοφία της (σελ. 22): η φιλοσοφία της Γιουνάνι-Τιμπ στηρίζεται στα 4 στοιχεία και τους 4 χυμούς του Ιπποκράτη, που ευθύνονται για τη διατήρηση της ιδιοσυγκρασίας των οργάνων και αποτελούν τη βάση της ιατρικής του Γαληνού, της κινεζικής Ιατρικής, της Αγιουρβέδα, της ομοιοπαθητικής και σχεδόν όλων των παραδοσιακών συστημάτων. | Στοιχείο | Χυμός | |---|---| | Αέρας | Αίμα | | Νερό | Φλέγμα | | Φωτιά | Κίτρινη Χολή | | Γη | Μαύρη Χολή | Οι τέσσερις ιδιότητες (σελ. 22): ζεστό, ψυχρό, υγρό, ξηρό· τα στοιχεία αυτά υπόκεινται σε διαρκείς αλλαγές, τις οποίες παρακολουθούν οι θεραπευτές της Γιουνάνι, ώστε να προσδιορίζουν τις δυσλειτουργίες του οργανισμού.

  Η σημασία της για την Ελλάδα (σελ. 23): μόνο το σύστημα της Γιουνάνι Τιμπ έχει σεβαστεί τις αρχαιοελληνικές ρίζες του και έχει καταφέρει να διαφυλάξει τεχνικές ίασης των αρχαίων Ελλήνων ιατρών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η Γιουνάνι-Τιμπ, δηλαδή η Ιατρική των Ελλήνων, είναι σύστημα εναλλακτικής ιατρικής με ρίζες στην αρχαία Ελλάδα, που εφαρμόζεται σε είκοσι οκτώ χώρες και διδάσκεται μέχρι σήμερα σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Αναπτύχθηκε στο τέλος του 10ου και στις αρχές του 11ου αιώνα από τον Αβικέννα. Η φιλοσοφία της στηρίζεται στα τέσσερα στοιχεία και στους τέσσερις χυμούς του Ιπποκράτη, που ευθύνονται για τη διατήρηση της ιδιοσυγκρασίας των οργάνων: ο αέρας αντιστοιχεί στο αίμα, το νερό στο φλέγμα, η φωτιά στην κίτρινη χολή και η γη στη μαύρη χολή, ενώ τα στοιχεία έχουν τις ιδιότητες ζεστό, ψυχρό, υγρό και ξηρό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Τα μέρη της θεωρίας της ιπποκράτειας Γιουνάνι

Ερώτηση: Ποια είναι τα μέρη της θεωρίας της ιπποκράτειας Γιουνάνι και πώς αξιολογούνται;

Απάντηση:

• Τα τρία μέρη (σελ. 23): η θεωρία της ιπποκράτειας Γιουνάνι υποδιαιρείται σε τρία μέρη: | Μέρος | Περιεχόμενο | |---|---| | 1. Θεωρία φυσικής κατάστασης | βασικές νόρμες που διέπουν το σώμα· όταν υπάρξει απόκλιση από τις νόρμες, εκδηλώνεται ασθένεια | | 2. Θεωρία των αιτιών | αναγνωρίζει και εξηγεί τους λόγους των αποκλίσεων από τις νόρμες, ώστε να μπορούν αυτές οι νόρμες να διορθωθούν | | 3. Θεωρία των ενδείξεων | παρουσιάζει τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα της διάγνωσης, για να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τη συγκεκριμένη απόκλιση που προκαλεί ανισορροπία (ασθένεια) |

  Πώς αξιολογούνται (σελ. 23): στην ιπποκράτεια Γιουνάνι αξιολογούνται και αναλύονται σε βάθος έξι παράγοντες για τη διάκριση των αιτιών της ασθένειας: | | Παράγοντας | |---|---| | 1. | ο αέρας του περιβάλλοντος του ατόμου | | 2. | τροφή και ποτά | | 3. | κίνηση και χαλάρωση | | 4. | ύπνος και αγρυπνία | | 5. | εκκένωση και κατανάλωση τροφής | | 6. | συναισθήματα |

  Ο στόχος (σελ. 23): για να αποκατασταθεί η υγεία επεμβαίνουμε σε όλους αυτούς τους έξι παράγοντες αποκαθιστώντας την ανισορροπία των χυμών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η θεωρία της ιπποκράτειας Γιουνάνι υποδιαιρείται σε τρία μέρη. Πρώτον, στη θεωρία της φυσικής κατάστασης, δηλαδή στις βασικές νόρμες που διέπουν το σώμα, αφού, όταν υπάρξει απόκλιση από αυτές, εκδηλώνεται ασθένεια. Δεύτερον, στη θεωρία των αιτιών, που αναγνωρίζει και εξηγεί τους λόγους των αποκλίσεων, ώστε αυτές να διορθωθούν. Και τρίτον, στη θεωρία των ενδείξεων, που παρουσιάζει τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα της διάγνωσης. Για τη διάκριση των αιτιών της ασθένειας αξιολογούνται και αναλύονται σε βάθος έξι παράγοντες: ο αέρας του περιβάλλοντος του ατόμου, η τροφή και τα ποτά, η κίνηση και η χαλάρωση, ο ύπνος και η αγρυπνία, η εκκένωση και η κατανάλωση τροφής, και τα συναισθήματα. Σε όλους αυτούς επεμβαίνουμε για να αποκατασταθεί η ανισορροπία των χυμών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Ανάλυση αρχαίων ρητών

Ερώτηση: Αναλύστε τα παρακάτω αρχαία ρητά και φράσεις:

Απάντηση:

• α) «Νοῦς ὑγιὴς ἐν σώματι ὑγιεῖ» (σελ. 13): η φράση απηχεί το κλασικό αθλητικό ιδεώδες, σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες, κατά το οποίο ένα υγιές πνεύμα προϋποθέτει ένα υγιές σώμα. Το ρητό εντάσσεται στους παράγοντες που οδηγούν στο ευ ζην και εκφράζει την ενότητα σώματος και ψυχής: γι' αυτό ο Πλάτων έδινε μεγάλη σημασία στις ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης στην ψυχή του ατόμου (σελ. 18) και ο Αριστοτέλης έδινε ιδιαίτερη σημασία στη σωματική άσκηση - γυμναστική (σελ. 19).

  β) «Εὖ ζῆν» (σελ. 12): ο όρος εὖ ζῆν προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό επίρρημα εὖ, που σημαίνει καλά, και το επίσης αρχαίο ελληνικό ζῆν (απαρέμφατο ενεστώτα του ρήματος ζῶ), που δηλώνει την επιβίωση, τη ζωή· για τους αρχαίους Έλληνες το ευ ζην αποτελούσε το ύψιστο αγαθό και μεταφραζόταν ως η τέχνη του να ζει κανείς καλά (ευδαιμονία)· ο Μέγας Αλέξανδρος… υποστήριζε ότι στους γονείς του όφειλε το «ζην», αλλά στον δάσκαλό του… Αριστοτέλη, το «ευ ζην».

  γ) «Τα όμοια των ομοίων εισίν ιάματα» (σελ. 19): πιστεύεται ότι ο Ιπποκράτης θεμελίωσε την ομοιοπαθητική ιατρική, καθώς, όπως έλεγε, «τα όμοια των ομοίων εισίν ιάματα», δηλαδή το όμοιο είναι σε θέση να θεραπευτεί με το όμοιο.

  Συγκεντρωτικά | Ρητό | Νόημα | |---|---| | «Νοῦς ὑγιὴς ἐν σώματι ὑγιεῖ» | ένα υγιές πνεύμα προϋποθέτει ένα υγιές σώμα | | «Εὖ ζῆν» | η τέχνη του να ζει κανείς καλά (ευδαιμονία) | | «Τα όμοια των ομοίων εισίν ιάματα» | το όμοιο είναι σε θέση να θεραπευτεί με το όμοιο — η αρχή της ομοιοπαθητικής |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ρητό «νους υγιής εν σώματι υγιεί» απηχεί το κλασικό αθλητικό ιδεώδες των αρχαίων Ελλήνων, κατά το οποίο ένα υγιές πνεύμα προϋποθέτει ένα υγιές σώμα, και εκφράζει την ενότητα σώματος και ψυχής. Η φράση «ευ ζην» προέρχεται από το επίρρημα «ευ», που σημαίνει καλά, και το απαρέμφατο «ζην», που δηλώνει τη ζωή· για τους αρχαίους Έλληνες ήταν το ύψιστο αγαθό και σήμαινε την τέχνη του να ζει κανείς καλά, δηλαδή την ευδαιμονία, ενώ ο Μέγας Αλέξανδρος έλεγε ότι στους γονείς του όφειλε το ζην και στον Αριστοτέλη το ευ ζην. Τέλος, το ρητό «τα όμοια των ομοίων εισίν ιάματα» ανήκει στον Ιπποκράτη και σημαίνει ότι το όμοιο είναι σε θέση να θεραπευτεί με το όμοιο· με αυτό θεμελίωσε την ομοιοπαθητική ιατρική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 1 (αντικειμενικού τύπου) — Οι δύο ακροστιχίδες

Ερώτηση: Συμπληρώστε τις παρακάτω ακροστιχίδες βρίσκοντας ποιες λέξεις κρύβονται πίσω από τα αρχικά τους γράμματα.

Απάντηση:

• Ακροστιχίδα Α | # | Ορισμός | Λέξη | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | 1 | Σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες, το ηλιακό φως σε καταστάσεις ασθένειας προσφέρει …. | ΘΕΡΑΠΕΙΑ | σε καταστάσεις ασθένειας προσφέρει θεραπεία (σελ. 14) | | 2 | Καλή σωματική και ψυχική κατάσταση, υγεία, ευρωστία | ΕΥΕΞΙΑ | η ευεξία είναι ο θεμέλιος λίθος της προληπτικής φροντίδας της υγείας (σελ. 13) | | 3 | Ο Ιπποκράτης έλεγε ότι το όμοιο είναι σε θέση να θεραπευτεί με το όμοιο και θεμελίωσε την …… ιατρική | ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ | ο Ιπποκράτης θεμελίωσε την ομοιοπαθητική ιατρική (σελ. 19) | | 4 | Οι αρχαίοι Έλληνες φρόντιζαν το πνεύμα και το … | ΣΩΜΑ | «νοῦς ὑγιὴς ἐν σώματι ὑγιεῖ» (σελ. 13) | Αρχικά γράμματα Α: Θ – Ε – Ο – Σ → «ΘΕΟΣ»

  Ακροστιχίδα Β | # | Ορισμός | Λέξη | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | 1 | Μαθητής του φιλόσοφου Αριστοτέλη | ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ | ο Μέγας Αλέξανδρος… στον δάσκαλό του, τον… Αριστοτέλη (σελ. 12) | | 2 | Προσωνύμιο του θεού Απόλλωνα που σημαίνει θεραπευτής | ΠΑΙΩΝΙΟΣ | το Παιώνιος, που σημαίνει ο θεραπευτής (σελ. 14) | | 3 | Συνώνυμο του “κάλλους” | ΟΜΟΡΦΙΑ | η απολλώνια ομορφιά και υγεία (σελ. 14) | | 4 | Ο Ηρόδοτος αποδίδει «ενέργεια εξόχως δυναμωτική» στο ηλιακό .…. | ΛΟΥΤΡΟ | ο Ηρόδοτος περιγράφει το ηλιακό λουτρό και του αποδίδει «ενέργεια εξόχως δυναμωτική» (σελ. 16) | | 5 | Συνώνυμο της λέξης “φωτεινός” | ΛΑΜΠΕΡΟΣ | η προσωνυμία Φοίβος, «φωτεινός» (σελ. 15) | | 6 | Ένας άνθρωπος που διαθέτει το «απολλώνιο παράστημα» είναι στην πραγματικότητα … | ΩΡΑΙΟΣ | αναφέρεται σε έναν άνθρωπο νέο και ωραίο (σελ. 15) | | 7 | Ο θεός Απόλλων εκφράζει την αιώνια … | ΝΙΟΤΗ | εκφράζει… και την αιώνια νιότη-εφηβεία (σελ. 15) | | 8 | Μαθητής του φιλόσοφου Πλάτωνα | ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ | ο Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.), που ήταν μαθητής του Πλάτωνα (σελ. 19) | | 9 | Δάσκαλος του Πλάτωνα | ΣΩΚΡΑΤΗΣ | σύμφωνα με τον Σωκράτη, η «ευτυχία»… ορίζεται ως στιγμή χαράς (σελ. 12) | Αρχικά γράμματα Β: Α – Π – Ο – Λ – Λ – Ω – Ν – Α – Σ → «ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ»

  Οι κρυμμένες λέξεις μαζί: «ΘΕΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ» — ο γενάρχης της ιατρικής και η προσωποποίηση του ηλιακού φωτός (σελ. 14).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην ακροστιχίδα Α οι λέξεις είναι θεραπεία, ευεξία, ομοιοπαθητική και σώμα, και τα αρχικά τους γράμματα δίνουν τη λέξη ΘΕΟΣ. Στην ακροστιχίδα Β οι λέξεις είναι Αλέξανδρος, Παιώνιος, ομορφιά, λουτρό, λαμπερός, ωραίος, νιότη, Αριστοτέλης και Σωκράτης, και τα αρχικά τους γράμματα δίνουν τη λέξη ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ. Μαζί λοιπόν αποκαλύπτεται η φράση ΘΕΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ, δηλαδή ο γενάρχης της ιατρικής και η προσωποποίηση του ηλιακού φωτός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 (αντικειμενικού τύπου) — Το σταυρόλεξο

Ερώτηση: Συμπληρώστε το παρακάτω σταυρόλεξο:

Απάντηση:

• ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ | # | Ορισμός | Λέξη | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | 1 | Ανήκει στο Δωδεκάθεο και αντιπροσωπεύει την ομορφιά και την υγεία | ΑΠΟΛΛΩΝ | ήταν ο σπουδαιότερος μετά τον Δία· προστάτευε την Ιατρική (σελ. 15) | | 3 | Βασικό κομμάτι της αγωγής των νέων στην αρχαία Ελλάδα | ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ | ο Αριστοτέλης… έδινε ιδιαίτερη σημασία στη σωματική άσκηση - γυμναστική (σελ. 19) | | 4 | Εκτός από την άσκηση ποιος άλλος παράγοντας βοηθάει στη σωματική ευεξία; | ΔΙΑΤΡΟΦΗ | είναι σκόπιμο να κατευθυνθούμε σε τομείς που αφορούν τη διατροφή, τη σωματική άσκηση… (σελ. 13) | | 5 | Πού βρίσκεται ο σπουδαιότερος ναός του Απόλλωνα; | ΔΕΛΦΟΙ | από τα τεμένη του Απόλλωνα το σπουδαιότερο είναι οι Δελφοί, το «κέντρο του κόσμου», ο «ομφαλός της γης» (σελ. 15) | | 7 | Πνευματική και σωματική ευεξία - αρχαία (δύο λέξεις) | ΕΥ ΖΗΝ | το ευ ζην… προϋπέθετε την επίτευξη της σωματικής και ψυχικής υγείας του ανθρώπου (σελ. 12) |

  ΚΑΘΕΤΑ | # | Ορισμός | Λέξη | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | 1 | Φιλόσοφος και δάσκαλος του Μ. Αλεξάνδρου | ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ | στον δάσκαλό του, τον σπουδαίο Έλληνα φιλόσοφο Αριστοτέλη (σελ. 12) | | 2 | «Μεγάλος» αρχαίος Έλληνας βασιλιάς των Μακεδόνων που εισήγαγε τον όρο «ευ ζην» | ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ | ο Μέγας Αλέξανδρος, ο μεγαλύτερος στρατηγός όλων των εποχών, υποστήριζε ότι στους γονείς του όφειλε το «ζην»… το «ευ ζην» (σελ. 12) | | 6 | Προσωνυμία του Απόλλωνα | ΦΟΙΒΟΣ | η προσωνυμία Φοίβος, «φωτεινός», εξέφραζε αυτή την πτυχή του χαρακτήρα του (σελ. 15) |

  Η συνοχή του σταυρόλεξου: όλες οι λέξεις ανήκουν στον πυρήνα του κεφαλαίου — τον Απόλλωνα ως γενάρχη της ιατρικής, το ευ ζην ως ύψιστο αγαθό και τους δύο πυλώνες του, δηλαδή τη γυμναστική και τη διατροφή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οριζόντια, στο 1 μπαίνει ο Απόλλων, που ανήκει στο Δωδεκάθεο και αντιπροσωπεύει την ομορφιά και την υγεία· στο 3 η γυμναστική, βασικό κομμάτι της αγωγής των νέων· στο 4 η διατροφή, ο άλλος παράγοντας που βοηθάει στη σωματική ευεξία· στο 5 οι Δελφοί, όπου βρίσκεται ο σπουδαιότερος ναός του Απόλλωνα· και στο 7 το ευ ζην. Κάθετα, στο 1 μπαίνει ο Αριστοτέλης, φιλόσοφος και δάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου· στο 2 ο Αλέξανδρος, ο βασιλιάς των Μακεδόνων που εισήγαγε τον όρο ευ ζην· και στο 6 ο Φοίβος, προσωνυμία του Απόλλωνα που σημαίνει φωτεινός.

Κριτήρια αξιολόγησης: