Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 3 (1-6) (σελ. 49) – ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 3 (1-6)

Πλήρεις λύσεις των 6 ερωτήσεων του κεφαλαίου 3 — τι περιέχει το δέρμα, οι κερατίνες με τη διάκριση μαλακής και σκληρής, το κολλαγόνο, η ελαστίνη, η σύσταση του ιδρώτα και του σμήγματος και τα κεραμίδια.

Ερώτηση 1 — Τι περιέχει το δέρμα

Ερώτηση: Τι περιέχει το δέρμα;

Απάντηση:

• Γενικά (σελ. 45): το δέρμα περιέχει νερό, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λιπίδια, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, βιταμίνες και ηλεκτρολύτες.

  Η επιδερμίδα περιέχει (σελ. 45-47): νερό (περίπου το 60% του βάρους του δέρματος, το 70-75% του βάρους της βασικής στιβάδας… το 10-15% του βάρους της κεράτινης στιβάδας), υδατάνθρακες (γλυκόζη και γλυκογόνο για την παροχή ενέργειας στα κύτταρα), κερατίνες, λιπίδια των κερατινοκυττάρων (κυριαρχούν τα κεραμίδια και η χοληστερόλη), κερατοϋαλίνη, μελανίνη, λιπίδια στα μεσοκυττάρια διαστήματα της κοκκώδους στιβάδας και αυξητικούς παράγοντες.

  Το χόριο περιέχει (σελ. 47): κολλαγόνο, ελαστίνη και πρωτεογλυκάνες.

  Επιπλέον (σελ. 48): ηλεκτρολύτες, μέταλλα, βιταμίνες — διάφορα ιόντα υπάρχουν στο δέρμα, όπως ασβέστιο, κάλιο, νάτριο, χλώριο… αλλά και μέταλλα, όπως ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, ο χαλκός… και βιταμίνες, όπως η προβιταμίνη Α, που αποθηκεύεται στο υποδόριο λίπος· όλα αυτά εξασφαλίζουν φυσιολογική σύσταση στο δέρμα· και ένζυμα — ειδικές πρωτεΐνες που η παρουσία τους είναι απαραίτητη για να πραγματοποιηθούν σημαντικές βιοχημικές αντιδράσεις.

  Και τα εκκρίματα (σελ. 48): ιδρώτας και σμήγμα.

  Η ανακεφαλαίωση (σελ. 49): το δέρμα περιέχει νερό, πρωτεΐνες με δομικό ρόλο και με εξειδικευμένες λειτουργίες, πρωτεογλυκάνες, λιπίδια, μέταλλα, ηλεκτρολύτες και βιταμίνες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το δέρμα περιέχει νερό, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λιπίδια, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, βιταμίνες και ηλεκτρολύτες. Ειδικότερα, η επιδερμίδα περιέχει νερό, που αποτελεί περίπου το 60% του βάρους του δέρματος, υδατάνθρακες όπως γλυκόζη και γλυκογόνο, κερατίνες, λιπίδια των κερατινοκυττάρων με κυρίαρχα τα κεραμίδια και τη χοληστερόλη, κερατοϋαλίνη, μελανίνη, λιπίδια στα μεσοκυττάρια διαστήματα και αυξητικούς παράγοντες. Το χόριο περιέχει κολλαγόνο, ελαστίνη και πρωτεογλυκάνες. Επιπλέον, στο δέρμα υπάρχουν ηλεκτρολύτες και ιόντα, όπως ασβέστιο, κάλιο, νάτριο και χλώριο, μέταλλα όπως ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και ο χαλκός, βιταμίνες όπως η προβιταμίνη Α, και ένζυμα, ενώ το δέρμα εκκρίνει και τον ιδρώτα και το σμήγμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Οι κερατίνες

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τις κερατίνες;

Απάντηση:

• Τι είναι (σελ. 46): είναι πρωτεΐνες που προσδίδουν στερεότητα και συνοχή.

  Πόσες και πού (σελ. 46-47): στην επιδερμίδα αποτελούν το 80% της κυτταρικής μάζας της κεράτινης στιβάδας και το 30% της κυτταρικής μάζας των κυττάρων της βασικής στιβάδας· διακρίνονται σε διάφορους τύπους (από 1 έως 30)· στην επιδερμίδα ανευρίσκονται 10 διαφορετικοί τύποι, που είναι το δομικό υλικό των τονοϊνιδίων, δηλαδή του κυτταρικού σκελετού των κερατινοκυττάρων.

  Μαλακή και σκληρή κερατίνη (σελ. 47) | Είδος | Πού | Συμπεριφορά | |---|---|---| | Μαλακή | στο δέρμα | μόνη της απολεπίζεται και αποπίπτει (πέφτει) | | Σκληρή | στα νύχια και στα μαλλιά | χρειάζεται κόψιμο, δεν πέφτει μόνη της |

  Πώς προκύπτει (σελ. 47): από την κερατοϋαλίνη, που βρίσκεται με τη μορφή κοκκίων στα κερατινοκύτταρα της κοκκώδους στιβάδας της επιδερμίδας και αποτελείται από διάφορες πρωτεΐνες· από αυτήν προκύπτει η κερατίνη.

  Και η κερατινοποίηση (κεφ. 2, σελ. 42): κερατινοποίηση καλείται το σύνολο των δομικών και χημικών μεταβολών των κερατινοκυττάρων… η κερατίνη δρα σαν προστατευτικό κέλυφος· η κερατινοποίηση ελέγχεται εν μέρει από το επίπεδο βιταμίνης Α στο σώμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κερατίνες είναι πρωτεΐνες που προσδίδουν στερεότητα και συνοχή. Στην επιδερμίδα αποτελούν το 80% της κυτταρικής μάζας της κεράτινης στιβάδας και το 30% της μάζας των κυττάρων της βασικής στιβάδας. Διακρίνονται σε διάφορους τύπους, από ένα έως τριάντα, και στην επιδερμίδα ανευρίσκονται δέκα διαφορετικοί τύποι, που αποτελούν το δομικό υλικό των τονοϊνιδίων, δηλαδή του κυτταρικού σκελετού των κερατινοκυττάρων. Στο δέρμα υπάρχει μαλακή κερατίνη, που μόνη της απολεπίζεται και αποπίπτει, ενώ στα νύχια και στα μαλλιά υπάρχει σκληρή κερατίνη, που χρειάζεται κόψιμο και δεν πέφτει μόνη της. Η κερατίνη προκύπτει από την κερατοϋαλίνη της κοκκώδους στιβάδας και δρα σαν προστατευτικό κέλυφος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Το κολλαγόνο

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για το κολλαγόνο;

Απάντηση:

• Τι είναι (σελ. 47): κολλαγόνο: συστατικό των κολλαγόνων ινών· είναι πρωτεΐνη που εξασφαλίζει τη σταθερότητα του δέρματος· αποτελεί το 70-80% της μάζας του χορίου· διακρίνεται σε 10 τύπους (I, II κτλ.)· στο θηλώδες χόριο κυριαρχεί το κολλαγόνο τύπου I και στο δικτυωτό χόριο το κολλαγόνο τύπου III.

  Πού βρίσκεται (σελ. 47-48): οι κολλαγόνες ίνες αποτελούνται από κολλαγόνο και διατάσσονται σε δεσμίδες σχεδόν οριζόντιες· τις παράγουν οι ινοβλάστες.

  Ο ρόλος του (κεφ. 1, σελ. 16): οι κολλαγόνες ίνες συγκροτούν τη δομική σταθερότητα της επιδερμίδας, επειδή οι ίνες αυτές εμφανίζουν αλληλοδιαπλοκή· υπάρχουν διάφορα είδη κολλαγόνου ανάλογα με τη μορφολογία, τη σύνθεση των αμινοξέων και τις φυσικές ιδιότητες· η καταστροφή του έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση ρυτίδων.

  Η καλλυντική του χρήση (σελ. 48): υπάρχουν κρέμες που περιέχουν κεραμίδια, λιπίδια, κολλαγόνο· επίσης, για την εξάλειψη των ρυτίδων του δέρματος γίνονται μικροενέσεις κολλαγόνου ή υαλουρονικού οξέος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κολλαγόνο είναι το συστατικό των κολλαγόνων ινών, μια πρωτεΐνη που εξασφαλίζει τη σταθερότητα του δέρματος. Αποτελεί το 70 έως 80% της μάζας του χορίου και διακρίνεται σε δέκα τύπους: στο θηλώδες χόριο κυριαρχεί το κολλαγόνο τύπου I και στο δικτυωτό το κολλαγόνο τύπου III. Οι κολλαγόνες ίνες παράγονται από τους ινοβλάστες και διατάσσονται σε δεσμίδες σχεδόν οριζόντιες, ενώ συγκροτούν τη δομική σταθερότητα του δέρματος χάρη στην αλληλοδιαπλοκή τους. Η καταστροφή του έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση ρυτίδων, γι' αυτό και χρησιμοποιείται σε κρέμες αλλά και σε μικροενέσεις για την εξάλειψή τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Η ελαστίνη

Ερώτηση: Τι είναι η ελαστίνη και σε τι χρειάζεται;

Απάντηση:

• Τι είναι (σελ. 47): ελαστίνη: το συστατικό των ελαστικών ινών· είναι πρωτεΐνη που προσδίδει ελαστικότητα· αποτελεί το 1-3% της μάζας του χορίου.

  Πού βρίσκεται (σελ. 48): ανάμεσά τους — δηλαδή ανάμεσα στις δεσμίδες των κολλαγόνων ινών — σκόρπιες, βρίσκονται οι ελαστικές ίνες, που αποτελούνται από ελαστίνη· τις παράγουν οι ινοβλάστες.

  Σε τι χρειάζεται (κεφ. 1, σελ. 16): οι ελαστικές ίνες αποτελούνται από ελαστίνη (πρωτεΐνη) και είναι υπεύθυνες για την ελαστικότητα του δέρματος· οι ίνες αυτές και η βασική ουσία συντελούν στην αποφυγή υπερδιάτασης του δέρματος.

  Πού είναι πυκνότερες (κεφ. 1, σελ. 16): στη δικτυωτή στιβάδα… υπάρχουν άφθονες και παχύτερες ελαστικές ίνες, που είναι ακόμη περισσότερες γύρω από τον βολβό των τριχών, τα εκκριτικά μέρη των αδένων και τα τριχοειδή αγγεία.

  Και η συνέπεια της υπερδιάτασης (κεφ. 1, σελ. 16): όταν το δέρμα υπερδιατείνεται, όπως κατά την κύηση, τότε στο χόριο γίνονται ρήγματα (ραβδώσεις)· αυτά παραμένουν στο δέρμα της κοιλιάς και φαίνονται στην αρχή σαν κοκκινωπές και μετά σαν λευκάζουσες γραμμώσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ελαστίνη είναι το συστατικό των ελαστικών ινών, μια πρωτεΐνη που προσδίδει ελαστικότητα στο δέρμα, και αποτελεί μόλις το 1 έως 3% της μάζας του χορίου. Οι ελαστικές ίνες, που παράγονται από τους ινοβλάστες, βρίσκονται σκόρπιες ανάμεσα στις δεσμίδες των κολλαγόνων ινών και είναι πυκνότερες γύρω από τον βολβό των τριχών, τα εκκριτικά μέρη των αδένων και τα τριχοειδή αγγεία. Χρειάζεται για την ελαστικότητα του δέρματος, ενώ μαζί με τη βασική ουσία συντελεί στην αποφυγή της υπερδιάτασής του — όταν αυτή συμβεί, όπως στην κύηση, δημιουργούνται στο χόριο ρήγματα, δηλαδή ραβδώσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Ιδρώτας και σμήγμα

Ερώτηση: Τι περιέχει ο ιδρώτας και τι το σμήγμα;

Απάντηση:

• Ο ιδρώτας (σελ. 48): είναι το έκκριμα των ιδρωτοποιών αδένων του δέρματος· πρόκειται για λεπτόρρευστο υγρό, αποτελούμενο από 95-99% νερό, από μέταλλα και ηλεκτρολύτες, από ουρία, αμμωνία, χοληστερόλη, λιπαρά οξέα, κ.ά.

  Το σμήγμα (σελ. 48): αποτελείται από διάφορα είδη λιπιδίων· παράγεται κατά την εφηβεία, και αργότερα, από τους σμηγματογόνους αδένες του δέρματος και εκκρίνεται στον τριχικό θύλακο, από όπου φθάνει στην επιφάνεια του δέρματος.

  	Ιδρώτας	Σμήγμα
  Προέλευση	ιδρωτοποιοί αδένες	σμηγματογόνοι αδένες
  Σύσταση	95-99% νερό, μέταλλα και ηλεκτρολύτες, ουρία, αμμωνία, χοληστερόλη, λιπαρά οξέα	διάφορα είδη λιπιδίων
  Πότε	συνεχώς	κατά την εφηβεία, και αργότερα
  Ρόλος	συμμετέχει στη θερμορρύθμιση και στην αποβολή άχρηστων για τον οργανισμό ουσιών… χάρη στην όξινη σύστασή του παρεμποδίζει την ανάπτυξη μικροβίων (κεφ. 2, σελ. 41)	πιθανόν έχει δράση προστατευτική και αντιμυκητιασική (κεφ. 2, σελ. 41)

  Η ανακεφαλαίωση (σελ. 49): εκκρίνει τον ιδρώτα, υδαρές έκκριμα με το οποίο αποβάλλει άχρηστες ουσίες και θερμότητα, και το σμήγμα, κυρίως αποτελούμενο από λιπίδια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ιδρώτας είναι το έκκριμα των ιδρωτοποιών αδένων, ένα λεπτόρρευστο υγρό που αποτελείται κατά 95 έως 99% από νερό, καθώς και από μέταλλα και ηλεκτρολύτες, ουρία, αμμωνία, χοληστερόλη και λιπαρά οξέα. Συμμετέχει στη θερμορρύθμιση και στην αποβολή άχρηστων ουσιών, ενώ χάρη στην όξινη σύστασή του παρεμποδίζει την ανάπτυξη μικροβίων. Το σμήγμα αποτελείται από διάφορα είδη λιπιδίων, παράγεται κατά την εφηβεία και αργότερα από τους σμηγματογόνους αδένες και εκκρίνεται στον τριχικό θύλακο, από όπου φτάνει στην επιφάνεια του δέρματος· πιθανόν έχει προστατευτική και αντιμυκητιασική δράση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Τα κεραμίδια

Ερώτηση: Τι είναι τα κεραμίδια;

Απάντηση:

• Τι είναι (σελ. 46): τα κεραμίδια ανήκουν στα λιπίδια των κερατινοκυττάρων — είναι βασικά συστατικά των μεμβρανών των κυττάρων· μεταξύ αυτών, στην ανώτερη κεράτινη στιβάδα, κυριαρχούν τα κεραμίδια και η χοληστερόλη.

  Ο ρόλος τους: ως λιπίδια της κεράτινης στιβάδας συμβάλλουν στη συνοχή και στον φραγμό του δέρματος — πρβλ. τα λιπίδια στα μεσοκυττάρια διαστήματα της κοκκώδους στιβάδας, που εκκρίνονται από τα κοκκώδη κύτταρα και προσδίδουν συνοχή (σελ. 47), και τα σωμάτια του Odland ή κερατινοσώματα, τα οποία (κεφ. 1, σελ. 13-14) περιέχουν μεγάλες ποσότητες λιπιδίων και αποβάλλονται στα μεσοκυττάρια διαστήματα συμβάλλοντας στη συνοχή της κεράτινης στιβάδας και αποτελώντας φραγμό στην απώλεια νερού.

  Η καλλυντική τους χρήση (σελ. 48): πολλά από τα παραπάνω δομικά συστατικά του φυσιολογικού δέρματος περιέχονται σε θεραπευτικές ή καλλυντικές εφαρμογές, ώστε να βοηθούν στην αποκατάσταση του δέρματος, όταν αυτό διαταράσσεται· έτσι, υπάρχουν κρέμες που περιέχουν κεραμίδια, λιπίδια, κολλαγόνο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κεραμίδια είναι λιπίδια των κερατινοκυττάρων, δηλαδή βασικά συστατικά των μεμβρανών των κυττάρων. Μαζί με τη χοληστερόλη κυριαρχούν στην ανώτερη κεράτινη στιβάδα, όπου συμβάλλουν στη συνοχή της και αποτελούν φραγμό στην απώλεια νερού, όπως και τα λιπίδια που εκκρίνονται από τα κοκκώδη κύτταρα στα μεσοκυττάρια διαστήματα. Λόγω ακριβώς αυτού του ρόλου, τα κεραμίδια περιέχονται σε θεραπευτικές και καλλυντικές εφαρμογές, δηλαδή σε κρέμες που βοηθούν στην αποκατάσταση του δέρματος όταν αυτό διαταράσσεται.

Κριτήρια αξιολόγησης: