Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 4 (1-13) (σελ. 60-62) – ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 4 (1-13) (σελ. 60-62) – ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 4 (1-13)

Πλήρεις λύσεις των 13 ερωτήσεων του κεφαλαίου 4 — ο ορισμός και η διάκριση των στοιχειωδών βλαβών, η κηλίδα και τα είδη της, η φυσαλίδα, η πομφόλυγα, η φλύκταινα και η κύστη, η βλατίδα και η πλάκα, ο πομφός, το φύμα, το οζίδιο, ο όγκος και το κομμίωμα, οι δευτερογενείς βλάβες με τις αντιστοιχίσεις τους, τα λέπια, η ατροφία, η ουλή και το εξάνθημα.

Ερώτηση 1 — Οι στοιχειώδεις βλάβες

Ερώτηση: Τι ονομάζουμε στοιχειώδεις βλάβες του δέρματος και πώς διακρίνονται;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 50): οι μορφολογικές αλλοιώσεις που παρουσιάζονται στην επιφάνεια του δέρματος κατά την πορεία διαφόρων δερματοπαθειών ονομάζονται στοιχειώδεις βλάβες.

Η σημασία τους (σελ. 50): η ακριβής περιγραφή των στοιχειωδών αυτών βλαβών του δέρματος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη διάγνωση μιας δερματικής νόσου.

Η διάκριση (σελ. 50): διαιρούνται σε πρωτογενείς και δευτερογενείς. | Κατηγορία | Ορισμός | Ποιες είναι | |---|---|---| | Πρωτογενείς | είναι οι στοιχειώδεις βλάβες που εκδηλώνονται αρχικά στο υγιές δέρμα (σελ. 50) | η κηλίδα, η βλατίδα, ο πομφός, το φύμα, το οζίδιο, ο όγκος, το κομμίωμα, η φυσαλίδα, η πομφόλυγα, η φλύκταινα και η κύστη (σελ. 60) | | Δευτερογενείς | είναι οι στοιχειώδεις βλάβες που δημιουργούνται κατά την εξέλιξη των πρωτογενών βλαβών (σελ. 57) | η δρυφάδα, η διάβρωση, η έλκωση, η ραγάδα, η εφελκίδα, η λειχηνοποίηση, τα λέπια, η ατροφία και η ουλή (σελ. 60) |

Και το σύνολό τους (σελ. 59): εξάνθημα λέγεται το σύνολο των στοιχειωδών βλαβών που εμφανίζονται στο δέρμα κατά τη διαδρομή των διαφόρων ασθενειών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στοιχειώδεις βλάβες ονομάζονται οι μορφολογικές αλλοιώσεις που παρουσιάζονται στην επιφάνεια του δέρματος κατά την πορεία διαφόρων δερματοπαθειών, ενώ η ακριβής περιγραφή τους αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη διάγνωση μιας δερματικής νόσου. Διαιρούνται σε πρωτογενείς και δευτερογενείς. Πρωτογενείς είναι εκείνες που εκδηλώνονται αρχικά στο υγιές δέρμα, δηλαδή η κηλίδα, η βλατίδα, ο πομφός, το φύμα, το οζίδιο, ο όγκος, το κομμίωμα, η φυσαλίδα, η πομφόλυγα, η φλύκταινα και η κύστη. Δευτερογενείς είναι εκείνες που δημιουργούνται κατά την εξέλιξη των πρωτογενών, δηλαδή η δρυφάδα, η διάβρωση, η έλκωση, η ραγάδα, η εφελκίδα, η λειχηνοποίηση, τα λέπια, η ατροφία και η ουλή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Η κηλίδα

Ερώτηση: Τι είναι κηλίδα;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 50): κηλίδα είναι κάθε περιγεγραμμένη επίπεδη μεταβολή του φυσιολογικού χρώματος του δέρματος, χωρίς το δέρμα να αλλάζει ως προς τη σύσταση, το πάχος και την ανάγλυφη κατασκευή του.

Οι κηλίδες διακρίνονται σε (σελ. 50-53) | Είδος | Αιτία | Χαρακτηριστικά | |---|---|---| | α. Υπεραιμικές | προσωρινή διαστολή των μικρών αγγείων του επιπολής δέρματος είτε με ενεργητική υπεραιμία (ροδάνθη, ερύθημα) είτε με παθητική, δηλαδή φλεβική στάση (κυάνωση) | συνήθως φλεγμονώδους αιτιολογίας με χρώμα ροζ ή κόκκινο και, αν τις πιέσουμε με το δάκτυλο, εξαφανίζονται προσωρινά | | β. Αγγειακές | μόνιμη διαστολή, υπερπλασία ή σχηματισμός νέων αγγείων του δέρματος (αιμαγγειώματα - ευρυαγγείες) | το χρώμα τους είναι ροζ έως βαθύ κόκκινο και, αν τις πιέσουμε με το δάκτυλο, εξαφανίζονται τελείως ή μόνο μερικώς· συγγενείς (αγγειακός σπίλος) και επίκτητες (ευρυαγγείες) | | γ. Αιματικές | εξαγγείωση, δηλαδή έξοδος αίματος από τα αγγεία μέσα στο δέρμα (πετέχειες-εκχυμώσεις) λόγω ρήξης των αγγείων ή αλλοίωσης του τοιχώματός τους | το χρώμα… μεταβάλλεται, διότι οξειδώνεται η αιμοσφαιρίνη και από κόκκινο… μετατρέπεται διαδοχικά σε ιώδες, πράσινο και τέλος κίτρινο· αν τις πιέσουμε με το δάκτυλο δεν εξαφανίζονται | | δ. Δυσχρωματικές | μεταβολή ή εναπόθεση χρωστικής | αχρωμικές (ελάττωση ή εξαφάνιση τοπικά της μελανίνης: λεύκη, λευκοί σπίλοι, παρασιτική αχρωμία)· μελαγχρωματικές (αύξηση τοπικά της μελανίνης: εφηλίδες, χλόασμα)· εναπόθεση χρωστικής εκτός της μελανίνης (στίξεις, δηλαδή τατουάζ… αιμοσιδήρωση, ίκτερος… αργυρίαση) |

Το διαγνωστικό κριτήριο της πίεσης: οι υπεραιμικές εξαφανίζονται προσωρινά, οι αγγειακές τελείως ή μερικώς, ενώ οι αιματικές δεν εξαφανίζονται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κηλίδα είναι κάθε περιγεγραμμένη, επίπεδη μεταβολή του φυσιολογικού χρώματος του δέρματος, χωρίς το δέρμα να αλλάζει ως προς τη σύσταση, το πάχος και την ανάγλυφη κατασκευή του. Οι κηλίδες διακρίνονται σε υπεραιμικές, που οφείλονται σε προσωρινή διαστολή των μικρών αγγείων και εξαφανίζονται προσωρινά με την πίεση· σε αγγειακές, που οφείλονται σε μόνιμη διαστολή, υπερπλασία ή σχηματισμό νέων αγγείων και εξαφανίζονται τελείως ή μερικώς· σε αιματικές, που οφείλονται σε εξαγγείωση και δεν εξαφανίζονται με την πίεση, ενώ το χρώμα τους αλλάζει διαδοχικά από κόκκινο σε ιώδες, πράσινο και κίτρινο· και σε δυσχρωματικές, που οφείλονται σε μεταβολή ή εναπόθεση χρωστικής και υποδιαιρούνται σε αχρωμικές, μελαγχρωματικές και σε εκείνες από εναπόθεση χρωστικής εκτός της μελανίνης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Συμπλήρωση κενών — φυσαλίδα, πομφόλυγα, φλύκταινα, κύστη

Ερώτηση: Να συμπληρώσετε τις σωστές λέξεις στα κενά των παρακάτω προτάσεων:

Απάντηση:

Το συμπληρωμένο κείμενο (σελ. 56-57)

Η φυσαλίδα είναι μικρό στρογγυλό έπαρμα της επιδερμίδας μικρότερη του ενός εκατοστού και κοιλότητα που περιέχει ορώδες ή αιματηρό υγρό. Η πομφόλυγα είναι φυσαλίδα μεγαλύτερη από 1 cm. Η φλύκταινα είναι φυσαλίδα ή πομφόλυγα με πυώδες υγρό. Η κύστη είναι κοιλότητα, περιβάλλεται από μεμβράνη και περιέχει υγρό ή σμήγμα.

Συγκεντρωτικά οι λέξεις: στρογγυλό έπαρμα (ανύψωση) – του ενός εκατοστού – ορώδες ή αιματηρό υγρό – μεγαλύτερη – πυώδες – κοιλότητα – μεμβράνη – υγρό – σμήγμα.

Η τεκμηρίωση (σελ. 56-57)
- Φυσαλίδα: είναι μικρό στρογγυλό έπαρμα (ανύψωση) της επιδερμίδας με διάμετρο μικρότερη του ενός εκατοστού και κοιλότητα που περιέχει ορώδες ή αιματηρό υγρό (έρπης-έκζεμα).
- Πομφόλυγα: είναι φυσαλίδα μεγαλύτερη από ένα εκατοστό.
- Φλύκταινα: είναι φυσαλίδα ή πομφόλυγα, διαφόρου μεγέθους, που περιέχει πυώδες υγρό και περιβάλλεται από ερυθηματώδη άλω (πυοδερματίτιδα).
- Κύστη: είναι κοιλότητα που περιβάλλεται από μεμβράνη (σκληρή ή μη) και περιέχει υγρό ή σμήγμα· στη ψηλάφησή της συνήθως κλυδάζει (κουνιέται).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η φυσαλίδα είναι μικρό στρογγυλό έπαρμα της επιδερμίδας, μικρότερη του ενός εκατοστού, με κοιλότητα που περιέχει ορώδες ή αιματηρό υγρό. Η πομφόλυγα είναι φυσαλίδα μεγαλύτερη από ένα εκατοστό. Η φλύκταινα είναι φυσαλίδα ή πομφόλυγα με πυώδες υγρό, που περιβάλλεται από ερυθηματώδη άλω. Και η κύστη είναι κοιλότητα, η οποία περιβάλλεται από μεμβράνη και περιέχει υγρό ή σμήγμα, ενώ στην ψηλάφηση συνήθως κλυδάζει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Βλατίδα και πλάκα

Ερώτηση: Τι καλείται βλατίδα και ποια η διαφορά της από την πλάκα;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 54): είναι περιγεγραμμένο, στερεό έπαρμα της επιδερμίδας, σκληρής σύστασης, μικρού μεγέθους και διαμέτρου μέχρι ενός εκατοστού.

Η διαφορά από την πλάκα (σελ. 54): αν το μέγεθος είναι μεγαλύτερο του ενός εκατοστού, χαρακτηρίζεται ως πλάκα (επίπεδη συνήθως επιφάνεια-ψωρίαση). | | Βλατίδα | Πλάκα | |---|---|---| | Διάμετρος | μέχρι ενός εκατοστού | μεγαλύτερη του ενός εκατοστού | | Επιφάνεια | στερεό έπαρμα | επίπεδη συνήθως επιφάνεια | | Παράδειγμα | μυρμηκίες, βλατίδες δευτερογόνου σύφιλης, βλατίδες ομαλού λειχήνα | ψωρίαση |

Οι ιστολογικοί τύποι της βλατίδας (σελ. 54) | Τύπος | Περιγραφή | |---|---| | Επιδερμιδική | κατά την οποία υφίσταται υπερπλασία των στιβάδων της επιδερμίδας (μυρμηκίες) | | Δερματική | κατά την οποία διογκώνεται το χόριο λόγω κυτταρικής διήθησης (βλατίδες δευτερογόνου σύφιλης) | | Μικτή | κατά την οποία υπάρχει υπερπλασία της επιδερμίδας και κυτταρική διήθηση του χορίου (βλατίδες ομαλού λειχήνα) |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βλατίδα καλείται το περιγεγραμμένο, στερεό έπαρμα της επιδερμίδας, σκληρής σύστασης, μικρού μεγέθους και διαμέτρου μέχρι ενός εκατοστού. Η διαφορά της από την πλάκα είναι το μέγεθος: αν η βλάβη είναι μεγαλύτερη του ενός εκατοστού, χαρακτηρίζεται ως πλάκα, με συνήθως επίπεδη επιφάνεια, όπως στην ψωρίαση. Από ιστολογική πλευρά η βλατίδα διακρίνεται σε επιδερμιδική, όπου υπάρχει υπερπλασία των στιβάδων της επιδερμίδας, όπως στις μυρμηκίες· σε δερματική, όπου διογκώνεται το χόριο λόγω κυτταρικής διήθησης, όπως στις βλατίδες της δευτερογόνου σύφιλης· και σε μικτή, όπου συνυπάρχουν και τα δύο, όπως στις βλατίδες του ομαλού λειχήνα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Ο πομφός

Ερώτηση: Ο πομφός είναι μορφή βλατίδας. Ποια τα χαρακτηριστικά του;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 54): είναι μορφή βλατίδας, κατά την οποία παρατηρείται υπεραιμία και οίδημα της επιπολής στιβάδας του χορίου.

Τα χαρακτηριστικά του (σελ. 54) | Χαρακτηριστικό | Περιγραφή | |---|---| | Χρώμα | λευκός ή ρόδινος | | Μέγεθος και σχήμα | ποικίλλει σε μέγεθος και σχήμα | | Συμπτώματα | συνοδεύεται πάντα από κνησμό | | Διάρκεια | μπορεί να διαρκεί από μερικά λεπτά έως μερικές ημέρες | | Παραδείγματα | κνίδωση και κνιδωτική αγγειίτιδα |

Ο μηχανισμός του: υπεραιμία και οίδημα της επιπολής στιβάδας του χορίου — δηλαδή πρόκειται για παροδική συλλογή υγρού και όχι για σταθερή κυτταρική διήθηση, γι' αυτό και είναι εφήμερος.

Η θέση του στις πρωτογενείς βλάβες (σελ. 60): ο πομφός περιλαμβάνεται στις πρωτογενείς βλάβες, μαζί με την κηλίδα, τη βλατίδα… το φύμα, το οζίδιο, τον όγκο, το κομμίωμα, τη φυσαλίδα, την πομφόλυγα, τη φλύκταινα και την κύστη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο πομφός είναι μορφή βλατίδας, κατά την οποία παρατηρείται υπεραιμία και οίδημα της επιπολής στιβάδας του χορίου. Είναι λευκός ή ρόδινος, ποικίλλει σε μέγεθος και σχήμα, συνοδεύεται πάντα από κνησμό και μπορεί να διαρκεί από μερικά λεπτά έως μερικές ημέρες, όπως στην κνίδωση και στην κνιδωτική αγγειίτιδα. Επειδή οφείλεται σε παροδική συλλογή υγρού και όχι σε σταθερή κυτταρική διήθηση, είναι βλάβη εφήμερη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Αντιστοίχιση των ειδών κηλίδας

Ερώτηση: Να αντιστοιχίσετε τα είδη των κηλίδων της στήλης Α με τις προτάσεις της στήλης Β.

Απάντηση:

Οι αντιστοιχίσεις (σελ. 50-53) | Α | → | Β | |---|---|---| | 1. Κηλίδες υπεραιμικές | → | Προσωρινή αγγειοδιαστολή — οφείλονται σε προσωρινή διαστολή των μικρών αγγείων του επιπολής δέρματος | | 2. Κηλίδες αγγειακές | → | Μόνιμη αγγειοδιαστολή - υπερπλασία - σχηματισμός νέων αγγείων — οφείλονται σε μόνιμη διαστολή, σε υπερπλασία ή σε σχηματισμό νέων αγγείων του δέρματος | | 3. Κηλίδες αιματικές | → | Εξαγγείωση λόγω ρήξης των αγγείων ή αλλοίωση του τοιχώματος — οφείλονται σε εξαγγείωση, δηλαδή έξοδο αίματος από τα αγγεία μέσα στο δέρμα… λόγω ρήξης των αγγείων ή αλλοίωσης του τοιχώματός τους | | 4. Κηλίδες δυσχρωματικές | → | Μεταβολή ή εναπόθεση χρωστικής — οφείλονται σε μεταβολή ή εναπόθεση χρωστικής | | 5. Κηλίδες αχρωμικές | → | Μείωση ή εξαφάνιση τοπικά της μελανίνης — έχουν χρώμα λευκό ή υπόλευκο και οφείλονται σε ελάττωση ή εξαφάνιση τοπικά της μελανίνης | | 6. Κηλίδες μελαγχρωματικές | → | Αύξηση τοπικά της μελανίνης — οφείλονται σε αύξηση τοπικά της μελανίνης (εφηλίδες, χλόασμα) | | 7. Κηλίδες από εναπόθεση χρωστικής εκτός της μελανίνης | → | Τατουάζ - αιμοσιδήρωση - αργυρίαση — οφείλεται ή σε τεχνητή (στίξεις, δηλαδή τατουάζ) ή σε παθολογική κατάσταση (αιμοσιδήρωση, ίκτερος), σε εναπόθεση μετάλλων (αργυρίαση κτλ.) |

Η σχέση των τεσσάρων πρώτων με τις τρεις τελευταίες: οι αχρωμικές, οι μελαγχρωματικές και οι κηλίδες από εναπόθεση χρωστικής εκτός της μελανίνης είναι υποκατηγορίες των δυσχρωματικών (σελ. 53).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι υπεραιμικές κηλίδες αντιστοιχούν στην προσωρινή αγγειοδιαστολή. Οι αγγειακές στη μόνιμη αγγειοδιαστολή, την υπερπλασία και τον σχηματισμό νέων αγγείων. Οι αιματικές στην εξαγγείωση λόγω ρήξης των αγγείων ή αλλοίωσης του τοιχώματός τους. Οι δυσχρωματικές στη μεταβολή ή εναπόθεση χρωστικής. Οι αχρωμικές στη μείωση ή εξαφάνιση τοπικά της μελανίνης. Οι μελαγχρωματικές στην αύξηση τοπικά της μελανίνης. Και οι κηλίδες από εναπόθεση χρωστικής εκτός της μελανίνης στο τατουάζ, την αιμοσιδήρωση και την αργυρίαση. Σημειώνεται ότι οι τρεις τελευταίες αποτελούν υποκατηγορίες των δυσχρωματικών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Σωστό ή λάθος — φύμα, οζίδιο, όγκος, κομμίωμα

Ερώτηση: Βάλτε Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) μπροστά από κάθε πρόταση:

Απάντηση:

Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | Το φύμα είναι σκληρό ή μαλακό μόρφωμα του χορίου, διαφόρου μεγέθους, αισθητό κατά την ψηλάφηση που εξελίσσεται με βραδύ ρυθμό. | Σ | είναι περιγεγραμμένο σκληρό ή μαλακό μόρφωμα του χορίου, διαφόρου μεγέθους, το οποίο γίνεται αισθητό κατά την ψηλάφηση, εξελίσσεται με βραδύ ρυθμό και με την υποχώρησή του αφήνει πάντα ουλή (σελ. 54-55) | | Το οζίδιο είναι ψηλαφητή μάζα στο χόριο με διάμετρο μεγαλύτερη από 1 cm. | Λ | είναι περιγεγραμμένη, σκληρής σύστασης, ευπίεστη ψηλαφητή μάζα στο χόριο ή στο υποδόριο λίπος, διαμέτρου μικρότερης από ένα εκατοστό· όταν η διάμετρος είναι μεγαλύτερη από ένα εκατοστό, τότε πρόκειται για όγκο (σελ. 55) | | Ο όγκος είναι μεγάλου μεγέθους οζίδιο που δεν μεγαλώνει. | Λ | είναι μεγάλου μεγέθους οζίδιο, εντοπισμένο και ψηλαφητό… που έχει την τάση να μεγαλώνει (σελ. 55) | | Το κομμίωμα είναι περιγεγραμμένος στρογγυλός σχηματισμός διαφορετικού μεγέθους στον υποδόριο ιστό, που εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια. | Σ | είναι περιγεγραμμένος στρογγυλός σχηματισμός, διαφορετικού μεγέθους, στο υπόδερμα, που εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: του σχηματισμού (διήθησης) ή σκλήρυνσης, της μαλάκυνσης, της έλκωσης (νέκρωσης), της επούλωσης ή αποκατάστασης (σελ. 55) |

Η δυσκολία της διάκρισης (σελ. 55): είναι δύσκολη η διάκρισή του [οζιδίου] από το φύμα που εδράζεται στο χόριο (ιστολογική διαφορά).

Και η κατάληξη (σελ. 55): το κομμίωμα μετά τη θεραπεία αφήνει πάντα ουλή (σύφιλη τρίτου σταδίου, φυματίωση, χρόνιες πυοδερματίτιδες)· ο όγκος είναι καλοήθης ή κακοήθης και, ανάλογα από τον ιστό που προέρχεται, παίρνει το όνομά του (ίνωμα, θήλωμα, επιθηλίωμα, σάρκωμα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι η πρώτη και η τέταρτη πρόταση: το φύμα είναι πράγματι σκληρό ή μαλακό μόρφωμα του χορίου, αισθητό στην ψηλάφηση, που εξελίσσεται με βραδύ ρυθμό και αφήνει πάντα ουλή· και το κομμίωμα είναι περιγεγραμμένος στρογγυλός σχηματισμός στο υπόδερμα, που εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια, δηλαδή του σχηματισμού ή σκλήρυνσης, της μαλάκυνσης, της έλκωσης και της επούλωσης. Λανθασμένες είναι η δεύτερη και η τρίτη: το οζίδιο έχει διάμετρο μικρότερη από ένα εκατοστό, ενώ όταν είναι μεγαλύτερη πρόκειται για όγκο· και ο όγκος είναι μεγάλου μεγέθους οζίδιο που ακριβώς έχει την τάση να μεγαλώνει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Ιστολογική διαίρεση της φυσαλίδας

Ερώτηση: Πώς διαιρείται η φυσαλίδα από ιστολογικής πλευράς;

Απάντηση:

Η διαίρεση (σελ. 56-57): ανάλογα με την ιστολογική της δομή, η φυσαλίδα ή η πομφόλυγα, διακρίνεται σε: | Τύπος | Πού σχηματίζεται η κοιλότητα | Παραδείγματα | |---|---|---| | Υποκεράτια | σχηματίζεται κοιλότητα κάτω από την κεράτινη στιβάδα | δυσιδρωσικό έκζεμα, πομφολυγώδες μολυσματικό κηρίο | | Ενδοεπιδερμιδική | σχηματίζεται κοιλότητα μέσα στις στιβάδες της επιδερμίδας | έρπης απλός, πέμφιγα | | Υποεπιδερμιδική | σχηματίζεται κοιλότητα στο όριο της βασικής μεμβράνης, έτσι ώστε ολόκληρη η επιδερμίδα να αποτελεί την οροφή της φυσαλίδας ή της πομφόλυγας | ερπητοειδής δερματίτιδα, πεμφιγοειδές |

Ο ορισμός (σελ. 56): φυσαλίδα: είναι μικρό στρογγυλό έπαρμα (ανύψωση) της επιδερμίδας με διάμετρο μικρότερη του ενός εκατοστού και κοιλότητα που περιέχει ορώδες ή αιματηρό υγρό (έρπης-έκζεμα)· πομφόλυγα: είναι φυσαλίδα μεγαλύτερη από ένα εκατοστό.

Και η αντίστοιχη διαίρεση της φλύκταινας (σελ. 57): ιστολογικά διακρίνεται σε: επιδερμιδική, δεν αφήνει ουλή (μολυσματικό κηρίο)· δερματική, αφήνει ουλή (θυλακίτιδα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλογα με την ιστολογική της δομή, η φυσαλίδα — όπως και η πομφόλυγα — διακρίνεται σε τρεις τύπους. Στην υποκεράτια, όπου η κοιλότητα σχηματίζεται κάτω από την κεράτινη στιβάδα, όπως στο δυσιδρωσικό έκζεμα και στο πομφολυγώδες μολυσματικό κηρίο. Στην ενδοεπιδερμιδική, όπου η κοιλότητα σχηματίζεται μέσα στις στιβάδες της επιδερμίδας, όπως στον απλό έρπητα και στην πέμφιγα. Και στην υποεπιδερμιδική, όπου η κοιλότητα σχηματίζεται στο όριο της βασικής μεμβράνης, ώστε ολόκληρη η επιδερμίδα να αποτελεί την οροφή της, όπως στην ερπητοειδή δερματίτιδα και στο πεμφιγοειδές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Οι δευτερογενείς στοιχειώδεις βλάβες

Ερώτηση: Τι είναι οι δευτερογενείς στοιχειώδεις βλάβες;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 57): είναι οι στοιχειώδεις βλάβες που δημιουργούνται κατά την εξέλιξη των πρωτογενών βλαβών.

Ποιες περιλαμβάνονται (σελ. 57-59, 60) | Βλάβη | Ορισμός | |---|---| | 1. Δρυφάδα (εκδορά) | γραμμοειδής, επιφανειακή ή βαθύτερη λύση της συνέχειας του δέρματος, που οφείλεται σε τραυματισμό ή ξεσμό | | 2. Διάβρωση | η απώλεια των στιβάδων της επιδερμίδας εκτός της βασικής στιβάδας, που οφείλεται σε κάποια νόσο ή μηχανική αιτία και δεν αφήνει ουλή | | 3. Έλκωση | η καταστροφή των στιβάδων της επιδερμίδας, που φτάνει μέχρι το χόριο και αφήνει πάντα ουλή, επειδή καταστρέφεται η βασική στιβάδα· στην έλκωση διακρίνουμε βάση, πυθμένα και χείλη | | 4. Ραγάδα | βαθιά, γραμμοειδής λύση της συνέχειας του δέρματος, που φτάνει μέχρι το χόριο· εντοπίζεται στα όρια δέρματος και βλεννογόνου (στόμα-πρωκτός), στις παλάμες και τα πέλματα (φτέρνες), στις θηλές των μαστών και συνοδεύεται από έντονο πόνο | | 5. Εφελκίδα | μάζα (κρούστα) που δημιουργείται από την αποξήρανση εξιδρώματος λόγω της πήξης των λευκωματούχων υγρών· αποτελείται από ινική, ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια, σμήγμα, πύο, νεκρά κύτταρα, μικρόβια | | 6. Λειχηνοποίηση | πάχυνση του δέρματος με αυξημένη τη φυσιολογική γράμμωση, την απολέπιση και τη μελάγχρωση | | 7. Λέπια | κεράτινα πετάλια της επιδερμίδας, που σχηματίζονται από κύτταρα που κερατινοποιήθηκαν ή υπέστησαν παρακεράτωση | | 8. Ατροφία | το δέρμα λεπταίνει, γίνεται μαλθακό, διπλώνει εύκολα, και οι πτυχές εξαλείφονται· μπορεί να είναι επιδερμιδική, χοριακή ή υποδόρια | | 9. Ουλή | νεοσχηματισμένος, συνδετικός ιστός, χωρίς ελαστικές ίνες, που αντικαθιστά τα κατεστραμμένα ή αλλοιωμένα, μέχρι το βάθος, στρώματα του δέρματος |

Το χρώμα της εφελκίδας (σελ. 58): α) κιτρινωπό, όταν το αποξηραμένο υγρό είναι ορώδες, β) κιτρινόφαιο, όταν είναι πυώδες, γ) φαιό ή μαύρο, όταν είναι αιμορραγικό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δευτερογενείς στοιχειώδεις βλάβες είναι εκείνες που δημιουργούνται κατά την εξέλιξη των πρωτογενών βλαβών. Σε αυτές περιλαμβάνονται η δρυφάδα ή εκδορά, δηλαδή η γραμμοειδής λύση της συνέχειας του δέρματος από τραυματισμό ή ξεσμό· η διάβρωση, δηλαδή η απώλεια των στιβάδων της επιδερμίδας εκτός της βασικής, που δεν αφήνει ουλή· η έλκωση, που φτάνει μέχρι το χόριο και αφήνει πάντα ουλή· η ραγάδα, η βαθιά γραμμοειδής λύση που συνοδεύεται από έντονο πόνο· η εφελκίδα, η κρούστα από την αποξήρανση εξιδρώματος· η λειχηνοποίηση, δηλαδή η πάχυνση του δέρματος με αυξημένη γράμμωση, απολέπιση και μελάγχρωση· τα λέπια, τα κεράτινα πετάλια της επιδερμίδας· η ατροφία, όπου το δέρμα λεπταίνει· και η ουλή, ο νεοσχηματισμένος συνδετικός ιστός χωρίς ελαστικές ίνες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Αντιστοίχιση δευτερογενών βλαβών

Ερώτηση: Αντιστοιχίστε τα παρακάτω:

Απάντηση:

Οι αντιστοιχίσεις (σελ. 57-58) | Βλάβη | → | Περιγραφή | |---|---|---| | Δρυφάδα | → | Γραμμοειδής επιφανειακή λύση της συνέχειας του δέρματος — είναι γραμμοειδής, επιφανειακή ή βαθύτερη λύση της συνέχειας του δέρματος, που οφείλεται σε τραυματισμό ή ξεσμό | | Διάβρωση | → | Καταστροφή των στιβάδων της επιδερμίδας εκτός της βασικής — είναι η απώλεια των στιβάδων της επιδερμίδας εκτός της βασικής στιβάδας… και δεν αφήνει ουλή | | Έλκωση | → | Καταστροφή όλων των στιβάδων της επιδερμίδας — είναι η καταστροφή των στιβάδων της επιδερμίδας, που φτάνει μέχρι το χόριο και αφήνει πάντα ουλή, επειδή καταστρέφεται η βασική στιβάδα | | Ραγάδα | → | Γραμμοειδής λύση της συνέχειας του δέρματος, που φτάνει μέχρι το χόριο — είναι βαθιά, γραμμοειδής λύση της συνέχειας του δέρματος, που φτάνει μέχρι το χόριο | | Εφελκίδα | → | Μάζα (κρούστα) από την πήξη των λευκωματικών υγρών, όταν συμβεί λύση της συνέχειας του δέρματος — είναι μάζα (κρούστα) που δημιουργείται από την αποξήρανση εξιδρώματος λόγω της πήξης των λευκωματούχων υγρών |

Το διακριτικό κριτήριο δρυφάδας – ραγάδας: και οι δύο είναι γραμμοειδείς, αλλά η δρυφάδα είναι επιφανειακή ή βαθύτερη λύση… από τραυματισμό ή ξεσμό, ενώ η ραγάδα είναι βαθιά και φτάνει μέχρι το χόριο, με έντονο πόνο.

Και το διακριτικό κριτήριο διάβρωσης – έλκωσης: η διάβρωση αφήνει άθικτη τη βασική στιβάδα και δεν αφήνει ουλή, ενώ η έλκωση καταστρέφει τη βασική στιβάδα και αφήνει πάντα ουλή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η δρυφάδα αντιστοιχεί στη γραμμοειδή, επιφανειακή λύση της συνέχειας του δέρματος. Η διάβρωση στην καταστροφή των στιβάδων της επιδερμίδας εκτός της βασικής. Η έλκωση στην καταστροφή όλων των στιβάδων της επιδερμίδας, αφού φτάνει μέχρι το χόριο. Η ραγάδα στη γραμμοειδή λύση της συνέχειας του δέρματος που φτάνει μέχρι το χόριο. Και η εφελκίδα στη μάζα ή κρούστα που δημιουργείται από την πήξη των λευκωματικών υγρών, όταν συμβεί λύση της συνέχειας του δέρματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Συμπλήρωση κενών — λέπια και ατροφία

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά:

Απάντηση:

Το συμπληρωμένο κείμενο (σελ. 58-59)

Τα λέπια είναι κεράτινα πετάλια της επιδερμίδας, που σχηματίζονται από κύτταρα που κερατινοποιήθηκαν ή υπέστησαν παρακεράτωση. Στην ατροφία μειώνεται το πάχος και ο αριθμός των στιβάδων του δέρματος.

Συγκεντρωτικά οι λέξεις: λέπια – κερατινοποιήθηκαν – πάχος – στιβάδων.

Η τεκμηρίωση (σελ. 58-59)
- Λέπια: είναι κεράτινα πετάλια της επιδερμίδας, που σχηματίζονται από κύτταρα που κερατινοποιήθηκαν ή υπέστησαν παρακεράτωση· άλλοτε είναι κολλημένα στην επιφάνεια του δέρματος στερεά, όπως σε ορισμένες δερματοπάθειες (ερυθηματώδης λύκος) και άλλοτε αποσπώνται εύκολα (ψωρίαση)· έχουν διαφορετικό χρώμα σε κάθε δερματοπάθεια (ψωρίαση αργυρόχροα, ερυθηματώδης λύκος γκρίζα, ποικιλόχρους πιτυρίαση καφέ).
- Ατροφία: σε αυτή το δέρμα λεπταίνει, γίνεται μαλθακό, διπλώνει εύκολα, και οι πτυχές εξαλείφονται, διότι μειώνεται το πάχος και ο αριθμός των στιβάδων του· μπορεί να είναι επιδερμιδική, χοριακή ή υποδόρια· η ατροφία οφείλεται σε χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους (ερυθηματώδης λύκος) ή ιδιοπαθείς (σκληροδερμία).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα λέπια είναι κεράτινα πετάλια της επιδερμίδας, που σχηματίζονται από κύτταρα τα οποία κερατινοποιήθηκαν ή υπέστησαν παρακεράτωση. Στην ατροφία μειώνεται το πάχος και ο αριθμός των στιβάδων του δέρματος, με αποτέλεσμα αυτό να λεπταίνει, να γίνεται μαλθακό, να διπλώνει εύκολα και να εξαλείφονται οι πτυχές του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Ουλή και φυσιολογικό δέρμα

Ερώτηση: Τι διαφορά έχει η ουλή από το φυσιολογικό δέρμα;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 59): είναι νεοσχηματισμένος, συνδετικός ιστός, χωρίς ελαστικές ίνες, που αντικαθιστά τα κατεστραμμένα ή αλλοιωμένα, μέχρι το βάθος, στρώματα του δέρματος.

Οι διαφορές (σελ. 59) | | Ουλή | Φυσιολογικό δέρμα | |---|---|---| | Ελαστικές ίνες | χωρίς ελαστικές ίνες | υπάρχουν άφθονες και παχύτερες ελαστικές ίνες (κεφ. 1, σελ. 16) | | Επιφάνεια | η επιφάνειά της είναι λεία | δερματικές ακρολοφίες, αύλακες, πτυχές (κεφ. 1, σελ. 9) | | Χρώμα | με χρώμα ρόδινο, που γίνεται αργότερα λευκό | φυσιολογικό | | Πάχος δέρματος | καλύπτεται από δέρμα λεπτό | φυσιολογικό | | Πτυχές | δεν δημιουργεί πλέον πτυχές | δημιουργεί | | Εξαρτήματα | στερείται αδένων και τριχών | τρίχες, νύχια, αδένες (κεφ. 1, σελ. 17) |

Τα είδη της (σελ. 59): η ουλή μπορεί να είναι επίπεδη, υπερυψωμένη, εμβυθισμένη.

Πότε σχηματίζεται: όποτε καταστρέφεται η βασική στιβάδα — η έλκωση… αφήνει πάντα ουλή, επειδή καταστρέφεται η βασική στιβάδα (σελ. 57)· αντίθετα η διάβρωση… δεν αφήνει ουλή (σελ. 57).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ουλή είναι νεοσχηματισμένος συνδετικός ιστός, χωρίς ελαστικές ίνες, που αντικαθιστά τα κατεστραμμένα ή αλλοιωμένα μέχρι το βάθος στρώματα του δέρματος. Διαφέρει από το φυσιολογικό δέρμα γιατί δεν έχει ελαστικές ίνες, η επιφάνειά της είναι λεία, το χρώμα της αρχικά ρόδινο και αργότερα λευκό, καλύπτεται από λεπτό δέρμα, δεν δημιουργεί πλέον πτυχές και στερείται αδένων και τριχών. Μπορεί να είναι επίπεδη, υπερυψωμένη ή εμβυθισμένη, και σχηματίζεται όποτε καταστρέφεται η βασική στιβάδα, όπως στην έλκωση, ενώ η διάβρωση, που την αφήνει άθικτη, δεν αφήνει ουλή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 13 — Ο ορισμός του εξανθήματος

Ερώτηση: Δώστε τον ορισμό του εξανθήματος.

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 59): εξάνθημα λέγεται το σύνολο των στοιχειωδών βλαβών που εμφανίζονται στο δέρμα κατά τη διαδρομή των διαφόρων ασθενειών.

Από τι εξαρτάται (σελ. 59): η εμφάνιση του εξανθήματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη φύση της πάθησης ή από την πηγή ερεθισμού που το προκαλεί.

Τα χαρακτηριστικά του (σελ. 59) | Χαρακτηριστικό | Περιγραφή | |---|---| | Διάρκεια | το εξάνθημα μπορεί να είναι οξύ ή χρόνιο· μερικά εξανθήματα είναι τόσο προσωρινά που εξαφανίζονται μέσα σε λίγες ώρες | | Σύνθεση | ένα εξάνθημα μπορεί να αποτελείται από ένα είδος βλάβης ή από πολλά είδη ταυτόχρονα, όπως για παράδειγμα η ανεμευλογιά που έχει βλατίδες, φυσαλίδες, φλύκταινες και εφελκίδες την ίδια χρονική στιγμή | | Εντόπιση | ειδικότερα, όταν οι βλάβες εντοπίζονται στους βλεννογόνους, τότε το εξάνθημα λέγεται ενάνθημα |

Και η ανακεφαλαίωση (σελ. 60): το εξάνθημα αποτελείται από ένα ή πολλά είδη βλάβης συγχρόνως.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εξάνθημα λέγεται το σύνολο των στοιχειωδών βλαβών που εμφανίζονται στο δέρμα κατά τη διαδρομή των διαφόρων ασθενειών. Η εμφάνισή του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη φύση της πάθησης ή από την πηγή του ερεθισμού που το προκαλεί. Μπορεί να είναι οξύ ή χρόνιο, ενώ μερικά εξανθήματα είναι τόσο προσωρινά που εξαφανίζονται μέσα σε λίγες ώρες. Μπορεί να αποτελείται από ένα είδος βλάβης ή από πολλά είδη ταυτόχρονα, όπως η ανεμευλογιά, που έχει συγχρόνως βλατίδες, φυσαλίδες, φλύκταινες και εφελκίδες. Όταν οι βλάβες εντοπίζονται στους βλεννογόνους, το εξάνθημα λέγεται ενάνθημα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο