Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 6 (1-7) (σελ. 121) – ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 6 (1-7)

Πλήρεις λύσεις των 7 ερωτήσεων του κεφαλαίου 6 — η εντόπιση της ακμής, οι επτά παράγοντες της παθογένειας, οι φαγέσωρες, οι μη φλεγμονώδεις μορφές, η κυστική ακμή, η ακμή από καλλυντικά και η χηλοειδής ακμή του αυχένα.

Ερώτηση 1 — Η εντόπιση της ακμής

Ερώτηση: Πού εντοπίζεται η ακμή;

Απάντηση:

• Η εντόπιση (σελ. 108): συνήθως εντοπίζεται στις σμηγματορροϊκές περιοχές του προσώπου, της πλάτης, του στήθους και των ώμων.

  Γιατί εκεί: η ακμή είναι χρόνια και πολύμορφη δερματοπάθεια που συνδυάζεται με κατακράτηση σμήγματος στους τριχοσμηγματογόνους θυλάκους και δευτερογενείς επιμολύνσεις (σελ. 108) — άρα εκδηλώνεται εκεί όπου οι σμηγματογόνοι αδένες είναι πυκνότεροι και υπερλειτουργούν.

  Η εντόπιση κατά κλινική μορφή (σελ. 111-116) | Μορφή | Εντόπιση | |---|---| | Φαγεσωρική | συνήθως στην μύτη, στο μέτωπο και τα αυτιά· οι κλειστοί είναι πιο συχνοί στα μάγουλα και στο μέτωπο | | Νεογνική | στα μάγουλα, στο μέτωπο ή στο πηγούνι, ποτέ όμως σε περιοχή εκτός προσώπου | | Προ-εμμηνορυσιακή | με εντόπιση στο πηγούνι | | Βλατιδοφλυκταινώδης | συνήθως στο πρόσωπο, στο λαιμό, στους ώμους, στο στέρνο και στην πλάτη | | Κυστική | κυρίως στο πρόσωπο, στο λαιμό, στην πλάτη, στους ώμους και στο στέρνο | | Ακμή από καλλυντικά | στο πρόσωπο, στο μέτωπο στους κροτάφους και γύρω από το στόμα |

  Και οι ουλές (σελ. 111): εμφανίζονται στο πρόσωπο στη ράχη και στην μπροστινή επιφάνεια του θώρακα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ακμή εντοπίζεται συνήθως στις σμηγματορροϊκές περιοχές του προσώπου, της πλάτης, του στήθους και των ώμων, δηλαδή εκεί όπου οι σμηγματογόνοι αδένες είναι πυκνότεροι, αφού η πάθηση συνδυάζεται με κατακράτηση σμήγματος στους τριχοσμηγματογόνους θυλάκους. Ανάλογα με την κλινική μορφή, η φαγεσωρική ακμή εντοπίζεται στη μύτη, στο μέτωπο και στα αυτιά, η νεογνική στα μάγουλα, στο μέτωπο ή στο πηγούνι και ποτέ εκτός προσώπου, η προ-εμμηνορυσιακή στο πηγούνι, ενώ η βλατιδοφλυκταινώδης και η κυστική στο πρόσωπο, στον λαιμό, στους ώμους, στο στέρνο και στην πλάτη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Οι παράγοντες της ακμής

Ερώτηση: Αναφερθείτε στους παράγοντες που επηρεάζουν την ακμή.

Απάντηση:

• Το πλαίσιο (σελ. 108): η αιτιολογία και η παθογένεια της ακμής έχει σχέση με πολλούς παράγοντες, σπουδαιότεροι των οποίων είναι οι εξής: | Παράγοντας | Περιεχόμενο | |---|---| | 1. Διαταραχές της κερατινοποίησης | εντοπίζονται στο ύψος της κατώτερης μοίρας του τριχοσμηγματογόνου αδένα· στη θέση αυτή με το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο βλέπουμε παχύτερη την κεράτινη ουσία και πιο γρήγορη πριν ωρίμανση των κυττάρων της επιδερμίδας | | 2. Μικροβιακός παράγοντας | παίζει καθοριστικό ρόλο στην ακμή· στους τριχοσμηγματογόνους θυλάκους ατόμων που πάσχουν από ακμή, βρέθηκαν το κορινοβακτηρίδιο της ακμής, ο επιδερμικός σταφυλόκοκκος και άλλα μικρόβια | | 3. Σμηγματόρροια | η κοινή ακμή αναπτύσσεται σε περίοδο ανάπτυξης και υπερλειτουργίας των σμηγματογόνων αδένων | | 4. Ορμονικοί παράγοντες | η παθογένεια της ακμής έχει στενή σχέση με τις ανδρογόνες ορμόνες και, ιδιαίτερα, όσον αφορά τους άνδρες με την τεστοστερόνη και όσον αφορά τις γυναίκες με την ανδροστενεδιόνη· τα ανδρογόνα και κυρίως η τεστοστερόνη είναι υπεύθυνα για την υπερέκκριση των σμηγματογόνων αδένων | | 5. Κληρονομικότητα | επηρεάζει την κλινική εικόνα της νόσου, την κατανομή των βλαβών και τη χρονική της διάρκεια | | 6. Κλιματολογικοί παράγοντες | στα εύκρατα κλίματα η ακμή αναπτύσσεται περισσότερο κατά τους χειμερινούς ψυχρούς μήνες, ενώ στα περισσότερο θερμά κλίματα η ανάπτυξη της ευνοείται κατά τις υγρές περιόδους· η επιδείνωση… κατά τους καλοκαιρινούς μήνες οφείλεται στην υγρασία του περιβάλλοντος και στην υπερβολική εφίδρωση του ατόμου | | 7. Ψυχολογικοί παράγοντες | δεν έχει εξακριβωθεί πειραματικά η σχέση… υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες και το άγχος επιδεινώνουν την ακμή· αυτό παρατηρείται κυρίως στους μαθητές και στους φοιτητές κατά τη διάρκεια των εξετάσεων |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ακμή είναι επτά. Πρώτον, οι διαταραχές της κερατινοποίησης στην κατώτερη μοίρα του τριχοσμηγματογόνου αδένα, όπου η κεράτινη ουσία είναι παχύτερη. Δεύτερον, ο μικροβιακός παράγοντας, που παίζει καθοριστικό ρόλο, αφού βρέθηκαν το κορινοβακτηρίδιο της ακμής και ο επιδερμικός σταφυλόκοκκος. Τρίτον, η σμηγματόρροια, αφού η κοινή ακμή αναπτύσσεται σε περίοδο υπερλειτουργίας των σμηγματογόνων αδένων. Τέταρτον, οι ορμονικοί παράγοντες, δηλαδή οι ανδρογόνες ορμόνες, η τεστοστερόνη στους άνδρες και η ανδροστενεδιόνη στις γυναίκες. Πέμπτον, η κληρονομικότητα, που επηρεάζει την κλινική εικόνα, την κατανομή των βλαβών και τη διάρκεια. Έκτον, οι κλιματολογικοί παράγοντες. Και έβδομον, οι ψυχολογικοί παράγοντες και το άγχος, που επιδεινώνουν την ακμή, όπως στους μαθητές και στους φοιτητές κατά τη διάρκεια των εξετάσεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Οι φαγέσωρες

Ερώτηση: Τι είναι οι φαγέσωρες;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 110): είναι κεράτινα βύσματα με γκρίζο ή μελανό χρώμα που γεμίζουν τους πόρους των τριχοσμηγματογόνων θυλάκων — λαϊκά μπιμπίκια.

  Η σύστασή τους (σελ. 110): αποτελούνται κυρίως από πέταλα κεράτινης ουσίας, μελανινοκύτταρα, τμήματα τριχών, σμήγμα και υπολείμματα σμηγματογόνων αδένων.

  Η σημασία και η εξέλιξή τους (σελ. 110) | Στοιχείο | Περιγραφή | |---|---| | Σειρά εμφάνισης | αποτελούν την πρώτη εκδήλωση της κοινής ακμής | | Φλεγμονή | στην αρχή είναι χωρίς φλεγμονή, στη συνέχεια, όμως, μπορεί να αναπτύσσουν φλεγμονή | | Είδη | χωρίζονται σε κλειστούς (άσπρους) και ανοιχτούς (μαύρους) | | Αφαίρεση | μπορούν να βγουν εύκολα όταν τους πιέσουμε από τα πλάγια |

  Τι ακολουθεί (σελ. 110): όταν οι φαγέσωρες μολυνθούν, τότε δημιουργούνται κωνικά επάρματα, τα οποία τελικά παίρνουν κόκκινο χρώμα από τη φλεγμονώδη διήθηση — δηλαδή οι βλατίδες.

  Και η πρακτική σημασία (σελ. 118): ο καθαρισμός του προσώπου πρέπει να γίνει από αισθητικό στα αρχικά στάδια της ακμής, ώστε να απαλλαγεί ο ασθενής από τους φαγέσωρες και το σμήγμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι φαγέσωρες, γνωστοί λαϊκά ως μπιμπίκια, είναι κεράτινα βύσματα με γκρίζο ή μελανό χρώμα, που γεμίζουν τους πόρους των τριχοσμηγματογόνων θυλάκων. Αποτελούνται κυρίως από πέταλα κεράτινης ουσίας, μελανινοκύτταρα, τμήματα τριχών, σμήγμα και υπολείμματα σμηγματογόνων αδένων. Αποτελούν την πρώτη εκδήλωση της κοινής ακμής, ενώ στην αρχή είναι χωρίς φλεγμονή και στη συνέχεια μπορεί να αναπτύξουν φλεγμονή. Χωρίζονται σε κλειστούς, δηλαδή άσπρους, και σε ανοιχτούς, δηλαδή μαύρους, και μπορούν να βγουν εύκολα όταν τους πιέσουμε από τα πλάγια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Οι μη φλεγμονώδεις μορφές

Ερώτηση: Αναφέρατε τις μη φλεγμονώδεις μορφές της ακμής.

Απάντηση:

• Οι τρεις μορφές (σελ. 111-112) | Μορφή | Χαρακτηριστικά | |---|---| | 1. Φαγεσωρική ακμή | είναι ήπια μορφή ακμής και χαρακτηρίζεται από την παρουσία φαγεσώρων, συνήθως στην μύτη, στο μέτωπο και τα αυτιά· μπορεί να συνυπάρχει με σμηγματόρροια· οι φαγέσωρες είναι συνήθως ανοικτοί (μαύροι) ή κλειστοί (λευκοί), μονοί ή διπλοί· οι κλειστοί παίρνουν πολλές φορές την μορφή επιπεδοποιημένων βλατίδων και είναι πιο συχνοί στα μάγουλα και στο μέτωπο | | 2. Επιφανειακή ακμή | βρίσκεται σε ποσοστό 20% περίπου και κατατάσσεται στις ήπιες μορφές ακμής· οι φαγέσωρες μπορούν να συνυπάρχουν με τις λίγες φλεγμονώδεις βλάβες και με μικρές ουλές από προηγούμενες βλάβες· συνήθως διαρκεί 1-2 μήνες και συνοδεύεται από σμηγματόρροια | | 3. Νεογνική ακμή | πρόκειται για συνηθισμένη μορφή ακμής· εμφανίζεται σε ηλικία 2-3 μηνών ή και νωρίτερα· είναι το ίδιο συχνή στα αγόρια και στα κορίτσια και χαρακτηρίζεται από φαγέσωρες και σπανιότερα από φλυκταινίδια, τα οποία υποχωρούν σε λίγες εβδομάδες· οι βλάβες εντοπίζονται στα μάγουλα, στο μέτωπο ή στο πηγούνι, ποτέ όμως σε περιοχή εκτός προσώπου |

  Η αντιδιαστολή (σελ. 112): οι φλεγμονώδεις μορφές ακμής χαρακτηρίζονται από την παρουσία φλυκταινιδίων, βλατιδοφλυκταινιδίων και κύστεων· οι διαβρώσεις που δημιουργούνται είναι αποτέλεσμα της ρήξεως του θυλακικού επιθηλίου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι μη φλεγμονώδεις μορφές της ακμής είναι τρεις. Η φαγεσωρική ακμή, ήπια μορφή που χαρακτηρίζεται από την παρουσία φαγεσώρων συνήθως στη μύτη, στο μέτωπο και στα αυτιά, με φαγέσωρες ανοικτούς ή κλειστούς, μονούς ή διπλούς. Η επιφανειακή ακμή, που βρίσκεται σε ποσοστό 20% περίπου, κατατάσσεται στις ήπιες μορφές, διαρκεί συνήθως ένα με δύο μήνες και συνοδεύεται από σμηγματόρροια. Και η νεογνική ακμή, που εμφανίζεται σε ηλικία δύο με τριών μηνών ή και νωρίτερα, είναι το ίδιο συχνή στα αγόρια και στα κορίτσια και εντοπίζεται στα μάγουλα, στο μέτωπο ή στο πηγούνι, ποτέ όμως σε περιοχή εκτός προσώπου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Η κυστική ακμή

Ερώτηση: Η κυστική ακμή θεωρείται από τις βαριές μορφές ακμής και γιατί;

Απάντηση:

• Ο χαρακτηρισμός (σελ. 113): επίμονη, βαριά ακμή, που υποτροπιάζει· αρχίζει γύρω στην ηλικία των 18 ετών και προσβάλλει περισσότερο τους άνδρες· εντοπίζεται κυρίως στο πρόσωπο, στο λαιμό, στην πλάτη, στους ώμους και στο στέρνο.

  Γιατί θεωρείται βαριά (σελ. 113) | Λόγος | Τεκμηρίωση | |---|---| | Βαθιές βλάβες | εδώ έχουμε την παρουσία φαγεσώρων και κύστεων· οι κύστεις έχουν μαλακή ή σκληρή σύσταση, πονούν και, όταν τις πιέσουμε, εκκρίνουν το έλαιο-πυώδες περιεχόμενό τους | | Αποστήματα | πολλές από αυτές επικοινωνούν ταυτόχρονα μεταξύ τους με σήραγγες και δημιουργούν αποστήματα | | Μόνιμες βλάβες | κατά την ρήξη των κύστεων ακολουθούν σχάσεις ή ελκώσεις, παχιές εφελκίδες και ουλές ακανόνιστες, υπερτροφικές, ακόμη και χηλοειδής ακμή | | Γενικά συμπτώματα | σε σπάνιες περιπτώσεις υπάρχει δεκατική πυρετική κίνηση ή διόγκωση των λεμφαδένων | | Επιμονή | επίμονη, βαριά ακμή, που υποτροπιάζει |

  Η θεραπεία της (σελ. 117): η ισοτρετινοΐνη χορηγείται μόνο σε βαριές περιπτώσεις κυστικής ακμής, ευκολότερα στους ενήλικες άνδρες και μόνο από δερματολόγο, με συνεχή παρακολούθηση· η σοβαρότερη παρενέργεια του φαρμάκου είναι η τερατογένεση.

  Η συγγενής βαριά μορφή (σελ. 114): πυόδερμα προσώπου: βαριά επιπλοκή της ακμής, που μοιάζει με την κυστική ακμή· οι βλάβες, οι οποίες εντοπίζονται κυρίως στα μάγουλα, πυορροούν· παρατηρούνται κύστεις, αποστήματα και ουλές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, η κυστική ακμή θεωρείται από τις βαριές μορφές ακμής. Είναι επίμονη και υποτροπιάζουσα, αρχίζει γύρω στην ηλικία των δεκαοκτώ ετών και προσβάλλει περισσότερο τους άνδρες, με εντόπιση στο πρόσωπο, στον λαιμό, στην πλάτη, στους ώμους και στο στέρνο. Θεωρείται βαριά, γιατί οι κύστεις πονούν και εκκρίνουν έλαιο-πυώδες περιεχόμενο, πολλές από αυτές επικοινωνούν μεταξύ τους με σήραγγες και δημιουργούν αποστήματα, ενώ κατά τη ρήξη τους ακολουθούν σχάσεις ή ελκώσεις, παχιές εφελκίδες και ουλές ακανόνιστες, υπερτροφικές, ακόμη και χηλοειδής ακμή. Σε σπάνιες περιπτώσεις υπάρχει δεκατική πυρετική κίνηση ή διόγκωση των λεμφαδένων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Η ακμή από καλλυντικά

Ερώτηση: Έχουμε εμφάνιση ακμής από καλλυντικά και ποια ενοχοποιούνται;

Απάντηση:

• Ναι (σελ. 116): οφείλεται στη χρήση καλλυντικών για το πρόσωπο ή το σώμα, ή κοσμητικών προϊόντων για τα μαλλιά.

  Το εξάνθημα (σελ. 116): αποτελείται συνήθως από κλειστούς φαγέσωρες, θυλακικές μικρές βλατίδες και σπανιότερα φλυκταινίδια, είναι επίμονο, ήπιο και χρόνιο και εντοπίζεται στο πρόσωπο, στο μέτωπο στους κροτάφους και γύρω από το στόμα.

  Τι ενοχοποιείται (σελ. 116) | Προϊόν / συστατικό | Δράση | |---|---| | Οι υδατικές κρέμες προσώπου, που περιέχουν λανολίνη και τα παράγωγά της | έχει βρεθεί ότι έχουν φαγεσωρογόνο δράση | | Η χρήση ανιοντικών σαμπουάν με θειούχα αλκάλια ή και φαρμακευτικών με λιθανθρακόπισσα | δημιουργούν ακμή στις περιοχές των κροτάφων | | Τα συστατικά ίσο-παλμιτικό, βουτύλ-στεατικό, ίσο-στεατικό κ.ά. | είναι ισχυρά φαγεσωρογόνα και μπορούν να προκαλέσουν ακμοειδή εξανθήματα | | Οι λιπαρές κρέμες τροφής του δέρματος | ανάλογα αποτελέσματα μπορεί να παρουσιάσουν |

  Η σύνδεση με τη θεραπεία (σελ. 118): δεν πρέπει να γίνεται χρήση λιπαρών αλοιφών και κρεμών, διότι συμβάλλουν στην αύξηση του σμήγματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, υπάρχει ακμή από καλλυντικά, η οποία οφείλεται στη χρήση καλλυντικών για το πρόσωπο ή το σώμα, ή κοσμητικών προϊόντων για τα μαλλιά. Το εξάνθημα αποτελείται συνήθως από κλειστούς φαγέσωρες, θυλακικές μικρές βλατίδες και σπανιότερα φλυκταινίδια, είναι επίμονο, ήπιο και χρόνιο, και εντοπίζεται στο πρόσωπο, στο μέτωπο, στους κροτάφους και γύρω από το στόμα. Ενοχοποιούνται οι υδατικές κρέμες προσώπου που περιέχουν λανολίνη και τα παράγωγά της, τα ανιοντικά σαμπουάν με θειούχα αλκάλια και τα φαρμακευτικά με λιθανθρακόπισσα, τα συστατικά ίσο-παλμιτικό, βουτύλ-στεατικό και ίσο-στεατικό, που είναι ισχυρά φαγεσωρογόνα, καθώς και οι λιπαρές κρέμες τροφής του δέρματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Η χηλοειδής ακμή του αυχένα

Ερώτηση: Ποιες βλάβες δημιουργούνται στην περιοχή του αυχένα από τη χηλοειδή ακμή;

Απάντηση:

• Οι βλάβες (σελ. 120): στον αυχένα εμφανίζονται θυλακικά φλυκταινίδια, τα οποία υποτροπιάζουν και όταν περάσουν αφήνουν χηλοειδή· το χρώμα των βλαβών στην αρχή είναι κόκκινο και στη συνέχεια το δέρμα επανέρχεται στο φυσιολογικό του χρώμα.

  Τι είναι η πάθηση (σελ. 120): είναι χρόνια θυλακίτιδα του αυχένα, που υποτροπιάζει· προσβάλλονται αποκλειστικά άνδρες, σε νεαρή ηλικία, με τάση προς παχυσαρκία, και οφείλεται στο χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο. | Στοιχείο | Περιγραφή | |---|---| | Φύση | χρόνια θυλακίτιδα του αυχένα, που υποτροπιάζει | | Ποιους προσβάλλει | αποκλειστικά άνδρες, σε νεαρή ηλικία, με τάση προς παχυσαρκία | | Αίτιο | ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος | | Βλάβες | θυλακικά φλυκταινίδια… όταν περάσουν αφήνουν χηλοειδή |

  Η θεραπεία (σελ. 120): χρειάζεται καθαριότητα και τοπική εφαρμογή αντισηπτικών διαλυμάτων· επίσης στα αντιαισθητικά χηλοειδή μπορεί να γίνει κρυοθεραπεία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην περιοχή του αυχένα από τη χηλοειδή ακμή εμφανίζονται θυλακικά φλυκταινίδια, τα οποία υποτροπιάζουν και, όταν περάσουν, αφήνουν χηλοειδή. Το χρώμα των βλαβών στην αρχή είναι κόκκινο και στη συνέχεια το δέρμα επανέρχεται στο φυσιολογικό του χρώμα. Πρόκειται για χρόνια θυλακίτιδα του αυχένα, που υποτροπιάζει, προσβάλλει αποκλειστικά άνδρες σε νεαρή ηλικία με τάση προς παχυσαρκία και οφείλεται στον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο. Η θεραπεία απαιτεί καθαριότητα και τοπική εφαρμογή αντισηπτικών διαλυμάτων, ενώ στα αντιαισθητικά χηλοειδή μπορεί να γίνει κρυοθεραπεία.

Κριτήρια αξιολόγησης: