Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Η φωτογραφία και το σύστημα των ζωνών (σελ. 22) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Η φωτογραφία και το σύστημα των ζωνών

Πλήρεις λύσεις στις 5 ερωτήσεις (σελ. 22) του κεφαλαίου. Οι 4 «Δραστηριότητες» (σελ. 22) είναι ανοιχτές πρακτικές εργασίες πάνω στη δική του φωτογραφική μηχανή/υπολογιστή του μαθητή και δεν περιλαμβάνονται.

Τι είναι το ιστόγραμμα

Ερώτηση: Τι είναι το ιστόγραμμα;

Απάντηση:

• Το ιστόγραμμα (Levels) είναι μία γραφική παράσταση που δείχνει την κατανομή των τονικών διαβαθμίσεων μιας φωτογραφίας — πόσα εικονοστοιχεία υπάρχουν σε κάθε τόνο, από το πιο σκούρο στο πιο φωτεινό.
• Έχει τρεις τριγωνικούς σύρτες εισόδου (Input): έναν για τους σκούρους τόνους (αριστερά), έναν μεσαίο (μεσαίοι τόνοι) και έναν για τους ανοικτούς τόνους (δεξιά). Μετακινώντας έναν σύρτη ορίζουμε το σημείο κάτω (ή πάνω) από το οποίο καμία πληροφορία δεν περνά.
• Το ύψος της «μαύρης περιοχής» πάνω από κάθε τμήμα (σκούρους, μεσαίους, ανοικτούς) δείχνει την «ποσότητα» που έχει η φωτογραφία σε αυτή την περιοχή — όσο ευρύτερη είναι μια περιοχή, τόσο περισσότερους τόνους διαθέτει η εικόνα εκεί.

Σύνοψη: Γραφική παράσταση της κατανομής των τόνων μιας εικόνας, με τρεις σύρτες εισόδου για σκούρους/μεσαίους/ανοικτούς τόνους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μην το συγχέεις με τις Καμπύλες: το Ιστόγραμμα ελέγχει τρεις περιοχές με σύρτες, οι Καμπύλες δίνουν ακριβή αντιστοίχιση Input→Output σε όποιο σημείο θέλουμε.

Σε τι χρησιμεύει η παλέτα Info

Ερώτηση: Σε τι μας χρησιμεύει η παλέτα info;

Απάντηση:

• Η παλέτα Info δείχνει την ακριβή αριθμητική τιμή (π.χ. τιμές RGB) του σημείου στο οποίο βρίσκεται ο δρομέας ή στο οποίο κάνουμε κλικ με το σταγονόμετρο δειγματοληψίας.
• Χρησιμοποιείται για να εντοπίσουμε τα φωτεινότερα και σκοτεινότερα σημεία μιας φωτογραφίας κατά τη διόρθωση χρωμάτων (π.χ. έλεγχος αν τα φωτεινά σημεία έχουν RGB 240-250 και τα σκούρα RGB 8-15), αλλά και κατά τους γραμμικούς μετασχηματισμούς, για να βλέπουμε την αριθμητική τιμή της αλλαγής που επιβάλλουμε (π.χ. στρέβλωση, κλίση).

Σύνοψη: Δείχνει την αριθμητική τιμή (π.χ. RGB) του σημείου κάτω από τον δρομέα ή το σταγονόμετρο — απαραίτητη για ακριβή διόρθωση χρωμάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η παλέτα Info επανέρχεται στο κεφ.3 για την εύρεση των φωτεινών/σκούρων/μεσαίων τόνων πριν τη διόρθωση χρωμάτων.

Τι είναι και πώς ρυθμίζεται η αντίθεση

Ερώτηση: Τι είναι και πώς ρυθμίζεται η αντίθεση (contrast) μιας εικόνας;

Απάντηση:

• Η αντίθεση είναι η διαφορά ανάμεσα στους φωτεινούς και τους σκούρους τόνους μιας εικόνας.
• Ρυθμίζεται με δύο τρόπους: (α) με τη ρύθμιση Φωτεινότητα/Αντίθεση (Φ/Α), όπου «με την αντίθεση μεταφέρεις τα δύο άκρα της γραμμής πλησιέστερα μεταξύ τους» (μεγαλύτερη αντίθεση = τα άκρα απομακρύνονται)· (β) με το Ιστόγραμμα, μετακινώντας τους ακραίους (μαύρο/λευκό) σύρτες εισόδου προς το κέντρο — αυτό «υποχρεώνει» τους τόνους πέρα από κάθε σύρτη να γίνουν απόλυτα μαύροι ή λευκοί, αυξάνοντας την αντίθεση.

Σύνοψη: Η διαφορά φωτεινών-σκούρων τόνων· ρυθμίζεται με τη Φ/Α (μετακίνηση άκρων της γραμμής) ή με το Ιστόγραμμα (μετακίνηση ακραίων σύρτων προς το κέντρο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το μειονέκτημα της Φ/Α είναι ότι επιδρά σε όλη τη φωτογραφία συγχρόνως — δεν ξεχωρίζει σκούρους/μεσαίους/ανοικτούς τόνους.

Τι ελέγχουμε στο μενού Καμπύλες

Ερώτηση: Τι ελέγχουμε στο μενού «Καμπύλες» (Curves);

Απάντηση:

• Στις Καμπύλες αναπαραγωγής ελέγχουμε την αντιστοιχία κάθε τόνου εισόδου (πρωτότυπο) σε τόνο εξόδου (αναπαραγωγή), μέσα από μία γραφική καμπύλη σε σύστημα καρτεσιανών αξόνων.
• Ο οριζόντιος άξονας δείχνει το εύρος τόνων του πρωτοτύπου (είσοδος), ο κάθετος το εύρος τόνων της αναπαραγωγής (έξοδος). Σύροντας ένα σημείο της καμπύλης προς τα πάνω η φωτογραφία γίνεται πιο φωτεινή σε εκείνη την περιοχή, προς τα κάτω πιο σκούρα.
• Ελέγχονται συνολικά η φωτεινότητα, η αντίθεση και η θέση της ζώνης V — «αν πρέπει να μάθει κάποιος ένα μόνο εργαλείο διόρθωσης, αυτό πρέπει να είναι η καμπύλη αναπαραγωγής».

Σύνοψη: Την αντιστοίχιση κάθε τόνου εισόδου σε τόνο εξόδου — το πιο ολοκληρωμένο και αξιόπιστο εργαλείο τονικής διόρθωσης του κεφαλαίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• None

Τι είναι και πώς ρυθμίζεται η φωτεινότητα

Ερώτηση: Τι είναι και πώς ρυθμίζεται η φωτεινότητα (brightness) μιας εικόνας;

Απάντηση:

• Η φωτεινότητα είναι πόσο «ανοικτή» ή «σκούρα» εμφανίζεται συνολικά μια εικόνα.
• Με τη ρύθμιση Φωτεινότητα/Αντίθεση: «με τη φωτεινότητα μεταφέρεις μια ευθεία γραμμή καθέτως προς τα πάνω (φωτεινότερη) ή προς τα κάτω (σκουρότερη)» — δηλαδή όλη η ευθεία γραμμή αναπαραγωγής μετατοπίζεται κάθετα, χωρίς να αλλάζει η κλίση της.
• Εναλλακτικά, στο Ιστόγραμμα μετακινούμε τον μεσαίο γκρίζο σύρτη αριστερά (περισσότερη φωτεινότητα) ή δεξιά (λιγότερη), αφήνοντας ανέπαφους τους ακραίους τόνους.

Σύνοψη: Κάθετη μετατόπιση όλης της γραμμής αναπαραγωγής (Φ/Α) ή μετακίνηση του μεσαίου σύρτη στο Ιστόγραμμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μην συγχέεις τη φωτεινότητα (κάθετη μετατόπιση όλης της γραμμής) με την αντίθεση (μετατόπιση των δύο άκρων μεταξύ τους).