Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Φιλτράρισμα εικόνας και δημιουργία ειδικών εφέ (σελ. 69) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Φιλτράρισμα εικόνας και δημιουργία ειδικών εφέ

Πλήρεις λύσεις στις 4 ερωτήσεις (σελ. 69) του κεφαλαίου. Οι 4 Δραστηριότητες (σελ. 69-70, πρακτική εφαρμογή φίλτρων/εφέ) δεν περιλαμβάνονται.

Τα οπτικά εφέ: ψηφιακά vs φωτογραφικά φίλτρα

Ερώτηση: Τι είναι τα οπτικά εφέ; Σε τι διαφέρουν τα ψηφιακά με αυτά των φωτογράφων.

Απάντηση:

• Τα οπτικά εφέ είναι μεταβολές που δίνουν σε μια εικόνα ένα ειδικό αποτέλεσμα — π.χ. αλλαγή τόνων, φωτισμού ή προσθήκη «εικαστικού» χαρακτήρα.
• Οι φωτογράφοι τοποθετούν φυσικά φίλτρα στους φακούς της μηχανής πριν τη λήψη: αν τοποθετηθεί το φίλτρο και τραβηχτεί η φωτογραφία, δεν γίνεται αναίρεση της ενέργειας, ούτε σταδιακή επίδραση, και είναι πολύ δύσκολο να προστεθούν πολλά φίλτρα μαζί ή να εφαρμοστούν επιλεκτικά σε τμήμα της φωτογραφίας.
• Τα ψηφιακά φίλτρα λύνουν όλα αυτά τα προβλήματα: η επίδρασή τους μπορεί να αναιρεθεί, να εφαρμοστεί σταδιακά, να συνδυαστούν πολλά φίλτρα σε σύνθετα εφέ, και να εφαρμοστούν επιλεκτικά σε ένα μόνο τμήμα της εικόνας.

Σύνοψη: Ψηφιακά φίλτρα = αναιρέσιμα, σταδιακά, συνδυάσιμα, επιλεκτικά· φυσικά φίλτρα φωτογράφου = μόνιμα στη λήψη, χωρίς αναίρεση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το σοβαρό μειονέκτημα των φίλτρων που τοποθετούνται στον φακό της μηχανής είναι ότι, αφού γίνει η λήψη, η ενέργεια δεν αναιρείται.

Οι κατηγορίες των ψηφιακών φίλτρων

Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα ψηφιακά εφέ; Ποιες είναι οι κύριες διαφορές τους;

Απάντηση:

• Τα ψηφιακά φίλτρα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: διορθωτικά και εικαστικά.
• Τα διορθωτικά φίλτρα (π.χ. Θόλωμα, Όξυνση, Θόρυβος) έχουν ως σκοπό τη διόρθωση λαθών που έγιναν στη λήψη ή στη σάρωση της εικόνας (θόρυβος, ατέλειες, χαμένες λεπτομέρειες).
• Τα εικαστικά φίλτρα (π.χ. Καλλιτεχνικά, Επένδυσης) προσδίδουν διαφορετικές υφές στην εικόνα (ακουαρέλα, κολάζ) και μπορούν να την αλλάξουν τόσο ώστε να γίνει «αγνώριστη» — δεν διορθώνουν λάθη αλλά δημιουργούν νέο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα.

Σύνοψη: Διορθωτικά = επανόρθωση λαθών λήψης/σάρωσης· εικαστικά = δημιουργία νέας υφής/καλλιτεχνικού αποτελέσματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Και τα φίλτρα θορύβου ανήκουν στα διορθωτικά: εξαλείφουν τοπικές παρεμβολές, π.χ. μια τρίχα στον σαρωτή ή μια σταγόνα χημικού στη φωτογραφία.

Τα είδη κειμένου και οι μάσκες κειμένου

Ερώτηση: Πόσα είδη κειμένου υπάρχουν; Πώς χρησιμοποιούνται οι μάσκες κειμένου;

Απάντηση:

• Υπάρχουν τέσσερα είδη/λειτουργίες κειμένου: οριζόντια γραφή, κάθετη γραφή, οριζόντια μάσκα κειμένου και κάθετη μάσκα κειμένου.
• Η μάσκα κειμένου δεν δημιουργεί πραγματικούς χαρακτήρες, αλλά περιγράμματα που λειτουργούν σαν επιλογή της εικόνας: το γέμισμα των γραμμάτων είναι τα pixels της εικόνας, ενώ το περίγραμμα σχηματίζεται από τη γραμμή επιλογής. Ως επιλογή, μπορεί να τροποποιηθεί, να αποθηκευτεί, να μετακινηθεί και να δεχθεί οποιοδήποτε εφέ — με προσοχή στον χρωματισμό ώστε να παραμένει ευανάγνωστη.

Σύνοψη: 4 είδη κειμένου (οριζ./κάθ. γραφή, οριζ./κάθ. μάσκα)· μάσκα κειμένου = επιλογή σε σχήμα γραμμάτων, όχι πραγματικοί χαρακτήρες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το κανονικό κείμενο εισάγεται πάντα σε δικό του επίπεδο και μένει επεξεργάσιμο· η μάσκα κειμένου αντίθετα δημιουργεί επιλογή, όχι πραγματικούς χαρακτήρες.

Τα στυλ επιπέδων: πότε, οργάνωση, προσθήκη νέου

Ερώτηση: Πότε χρησιμοποιούνται τα στυλ επιπέδων; Πώς μπορούν να οργανωθούν; Πώς γίνεται η προσθήκη ενός νέου στυλ στα ήδη υπάρχοντα;

Απάντηση:

• Τα στυλ επιπέδων (Layer Styles) χρησιμοποιούνται για να προστεθούν έτοιμα, εντυπωσιακά εφέ σε ένα επίπεδο (π.χ. προσπίπτουσα σκιά για τρισδιάστατη όψη) — ιδιαίτερα αποτελεσματικά σε κείμενο, που βρίσκεται πάντα στο δικό του επίπεδο. Εφαρμόζονται μέσω Layer>Layer Style.
• Οργανώνονται σε δείγματα (samples), προσβάσιμα μέσω της εντολής «Στυλ» (Style) του μενού Window (Παράθυρο).
• Η προσθήκη νέου στυλ γίνεται με απλό πάτημα του ποντικιού πάνω στο επιθυμητό δείγμα στην παλέτα Styles — αμέσως το ενεργό επίπεδο αποκτά το στυλ αυτό.

Σύνοψη: Layer Style = προκατασκευασμένα εφέ (π.χ. σκιά)· οργάνωση σε δείγματα μέσω Window>Style· εφαρμογή με ένα κλικ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Όταν δημιουργείται ένα εφέ στυλ, στην παλέτα των επιπέδων προστίθεται στο επίπεδο των γραμμάτων ένα νέο με το στυλ που καθορίστηκε· όσο είναι ενεργό, ό,τι γράφεται έχει αυτό το στυλ.