Λύσεις — Κεφάλαιο 15: Οι διαδικασίες εκτύπωσης (σελ. 233-234) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 15: Οι διαδικασίες εκτύπωσης

Πλήρεις λύσεις σε όλες τις 6 ερωτήσεις (σελ. 233-234) του κεφαλαίου (τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου). Οι Δραστηριότητες (έρευνα στο διαδίκτυο, εκτύπωση προσωπικής εργασίας) δεν περιλαμβάνονται.

Ορισμός διαστάσεων φύλλων εκτύπωσης

Ερώτηση: Πώς ορίζονται οι διαφορετικές διαστάσεις των φύλλων εκτύπωσης, στο αντίστοιχο διαλογικό πλαίσιο (Εκτύπωση>Ρυθμίσεις ή Setup);

Απάντηση:

• Στο διαλογικό πλαίσιο εκτύπωσης, από την επιλογή «Μέγεθος» (Size) ορίζεται το συγκεκριμένο μέγεθος του χαρτιού — οι διαθέσιμες τιμές προέρχονται από το αρχείο PPD του εγκατεστημένου εκτυπωτή, δηλαδή από τα μεγέθη χαρτιού που δηλώνει ο κατασκευαστής ότι υποστηρίζει η συγκεκριμένη συσκευή.

Σύνοψη: Μέγεθος (Size) στο διάλογο εκτύπωσης — οι διαθέσιμες τιμές προέρχονται από το PPD του εκτυπωτή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το δεύτερο σκέλος της άσκησης (καταμέτρηση μεγεθών χαρτιού στον εργαστηριακό εκτυπωτή) είναι τοπικό/πρακτικό και δεν περιλαμβάνεται.

Ορισμός χρωμάτων Pantone και τετραχρωμίας-CMYK για ίδιο αποτέλεσμα

Ερώτηση: Δίνουμε για εκτύπωση δίχρωμο διαφημιστικό φυλλάδιο. Ορίσατε στο πρόγραμμα σελιδοποίησης: I. Τα χρώματα Pantone που αντιστοιχούν σ' αυτά του φυλλαδίου. II. Τετραχρωμία CMYK για το ίδιο χρωματικό αποτέλεσμα.

Απάντηση:

• (I) Pantone: στο πλαίσιο διαλόγου επιλογής χρωμάτων επιλέγεται το σύστημα Pantone Matching System (PMS) και πληκτρολογείται ο κωδικός κάθε χρώματος του φυλλαδίου — με βάση τυπωμένο οδηγό PMS ως αναφορά, όχι την απόχρωση της οθόνης.
• (II) Τετραχρωμία-CMYK: στο πλαίσιο διαλόγου Επεξεργασία χρώματος επιλέγεται «Διαχωρισμοί τετραχρωμίας» — τα ίδια χρώματα Pantone μετατρέπονται και τυπώνονται με τα τέσσερα μελάνια CMYK σε επάλληλα στρώματα ημιτονικής αναπαραγωγής, με μικρή αναμενόμενη απόκλιση ακρίβειας απόχρωσης σε σχέση με το ατόφιο Pantone.

Σύνοψη: Pantone: επιλογή PMS + κωδικός· CMYK: Επεξεργασία χρώματος > Διαχωρισμοί τετραχρωμίας (με μικρή απόκλιση ακρίβειας).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• None

Οι διαφορές εικονοθέτη και εκτυπωτή laser

Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ ενός εικονοθέτη και ενός εκτυπωτή laser;

Απάντηση:

• Ο εικονοθέτης είναι εξειδικευμένη, πολύ ακριβή μηχανή που ακολουθεί κατά κανόνα το πρότυπο Postscript, παράγει λιθογραφικά φιλμ υψηλής ανάλυσης (εκτεταμένο εύρος έως και χιλιάδες dpi) για τη φωτογράφηση πλακών εκτύπωσης — χρήση κυρίως σε επαγγελματικά γραφεία Pre-Press.
• Ο εκτυπωτής laser είναι πολύ πιο προσιτή, κοινή συσκευή γραφείου, δεν είναι απαραίτητα Postscript, με χαμηλότερη ανάλυση και τυπώνει απευθείας σε χαρτί (όχι σε φιλμ) — κατάλληλος για δοκίμια ελέγχου, όχι για την τελική τυπογραφική παραγωγή.

Σύνοψη: Εικονοθέτης = ακριβή Postscript μηχανή για φιλμ υψηλής ανάλυσης (Pre-Press)· εκτυπωτής laser = κοινή συσκευή γραφείου, όχι απαραίτητα Postscript, για δοκίμια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• None

Χρήσεις και διαφορές inkjet, laser και εικονοθετών

Ερώτηση: Στο εμπόριο υπάρχουν: I. Εκτυπωτές inkjet II. Εκτυπωτές laser (έγχρωμοι, Α/Μ, postscript) III. Εικονοθέτες postscript. Πού χρησιμοποιούνται οι εκτυπωτές της κάθε κατηγορίας; Ποιες οι διαφορές τους;

Απάντηση:

• Οι εκτυπωτές inkjet (ψεκασμού) χρησιμοποιούνται για διαδίκτυο και γενική οικιακή χρήση/προσχέδια — δεν απαιτούν υψηλή ανάλυση εικόνας αλλά δίνουν καλή ποιότητα (stochastic screening).
• Οι εκτυπωτές laser (έγχρωμοι, Α/Μ, postscript ή μη) χρησιμοποιούνται σε γραφεία για δοκίμια ελέγχου και καθημερινή εκτύπωση εγγράφων — ταχύτεροι και φθηνότεροι ανά σελίδα από τα inkjet σε μεγάλους όγκους, αλλά χωρίς την ακρίβεια τυπογραφικής ποιότητας.
• Οι εικονοθέτες postscript χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε επαγγελματικά γραφεία Pre-Press για την τελική παραγωγή φιλμ/πλακών υψηλής ανάλυσης, τυπογραφικής ποιότητας — είναι οι πιο ακριβές μηχανές, ακολουθούν πάντα το πρότυπο Postscript.

Σύνοψη: Inkjet=διαδίκτυο/οικιακή χρήση· laser=δοκίμια/γραφείο· εικονοθέτες=τελική τυπογραφική παραγωγή φιλμ (Pre-Press, πάντα Postscript, ακριβότεροι).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• None

Πιθανές αιτίες κακής απόδοσης χρωμάτων/ανάλυσης στην τυπωμένη εικόνα

Ερώτηση: Συγκρίνοντας μία σελίδα, π.χ. περιοδικού, τυπωμένη και συγχρόνως στην οθόνη, βλέπετε ότι οι τυπωμένες στο χαρτί εικόνες έχουν κακή απόδοση χρωμάτων και χαμηλή ανάλυση εκτύπωσης. Θεωρώντας ότι οι ρυθμίσεις ανάλυσης και χρώματος στο πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνας είναι οι σωστές, προσπαθήστε να εντοπίσετε όλες τις πιθανές αιτίες του προβλήματος.

Απάντηση:

• Ενδεικτικές πιθανές αιτίες (διαγνωστική ερώτηση): (α) ασυμφωνία χρωματικού χώρου — η οθόνη δείχνει RGB ενώ η εκτύπωση γίνεται σε CMYK, με μικρότερο γκάμα χρωμάτων (π.χ. έντονα φωσφοριζέ/κορεσμένα RGB χρώματα δεν αποδίδονται στο CMYK)· (β) λανθασμένη ρύθμιση εκτυπωτή/PPD ή χαμηλή ποιότητα εκτύπωσης επιλεγμένη στον οδηγό εκτυπωτή, ανεξάρτητα από τις σωστές ρυθμίσεις του αρχείου· (γ) λάθος στη διαδικασία διαχωρισμών/ημιτονικής αναπαραγωγής (π.χ. πολύ αραιή γραμμοδιαλογή ή λάθος γωνίες ημιτονικής πλέγματος) που υποβαθμίζει την αντιληπτή ανάλυση· (δ) προβλήματα στο ίδιο το πιεστήριο/υλικά εκτύπωσης (κακή σύμπτωση χρωμάτων, ανεπαρκές trapping, φθαρμένα μελάνια ή χαρτί κακής απορροφητικότητας)· (ε) ενδεχόμενη συμπίεση με απώλειες (π.χ. εξαγωγή σε χαμηλή ποιότητα JPEG) πριν την τελική εκτύπωση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πιθανές αιτίες: ασυμφωνία RGB/CMYK γκάμας, λάθος ρυθμίσεις εκτυπωτή/PPD, προβλήματα ημιτονικής/διαχωρισμών, τεχνικά προβλήματα πιεστηρίου, συμπίεση με απώλειες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Διαγνωστική/κριτικής σκέψης ερώτηση — η απάντηση συνδυάζει έννοιες από πολλά κεφάλαια (RGB/CMYK, ανάλυση, ημιτονική αναπαραγωγή, trapping) χωρίς μία μοναδική «σωστή» αιτία.

Αναγκαιότητα ξεχωριστής αποθήκευσης κειμένου και εικόνων για το ατελιέ

Ερώτηση: Στέλνοντας μία εργασία στο ατελιέ για εκτύπωση στον εικονοθέτη, ο σελιδοποιός αποθηκεύει σε ένα CD-ROM το κείμενο που υπάρχει στο προς εκτύπωση έντυπο, σελιδοποιημένο και σε χωριστό φάκελο τις αντίστοιχες εικόνες, προσέχοντας να μην λείπει καμία. Κατά την γνώμη σας, είναι αυτό αναγκαίο και γιατί; Δικαιολογήστε την απάντησή σας.

Απάντηση:

• Ναι, είναι αναγκαίο (ερώτηση κρίσης — ενδεικτική αιτιολόγηση): αν αποστέλλεται «ανοιχτό» αρχείο (όχι έτοιμο κλειστό Postscript), το πρόγραμμα σελιδοποίησης συνδέει τις εικόνες με εξωτερικούς συνδέσμους (links) προς τον αρχικό δίσκο, όχι ενσωματωμένες μέσα στο ίδιο το αρχείο. Αν λείπει έστω και μία εικόνα από τον φάκελο, ο εικονοθέτης δεν θα μπορέσει να την εντοπίσει και θα εμφανιστεί κενό ή εικόνα χαμηλής ανάλυσης (προεπισκόπηση) στο τελικό φιλμ.
• Επομένως, η προσεκτική συγκέντρωση όλων των εικόνων μαζί με το σελιδοποιημένο κείμενο (αντίστοιχο της λειτουργίας «Package» που αναφέρεται στο κεφάλαιο) είναι απαραίτητη προϋπόθεση για σωστή, πλήρη τελική εκτύπωση χωρίς απώλειες υλικού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, αναγκαίο — αποφυγή του προβλήματος «λείπουσας» εξωτερικά συνδεδεμένης εικόνας στο ατελιέ (γι' αυτό υπάρχει και η λειτουργία Package).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ερώτηση κρίσης/γνώμης, με σαφή τεκμηριωμένη απάντηση βάσει της λειτουργίας Package/εξωτερικών συνδέσμων εικόνων που περιγράφεται στο κεφάλαιο.