Λύσεις — Ενότητα 2.3: Γενική Επισκευή Εμβολοφόρων Κινητήρων (σελ. 154-155) – ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Ενότητα 2.3: Γενική Επισκευή Εμβολοφόρων Κινητήρων

Λύσεις στις 8 ερωτήσεις της ενότητας 2.3: στάδια και διαδικασίες της γενικής επισκευής (overhaul) εμβολοφόρου κινητήρα — αφαίρεση από το αεροσκάφος, καθαρισμός, οπτική επιθεώρηση και μη καταστροφικοί έλεγχοι (μαγνητική επιθεώρηση, διεισδυτικά υγρά, δινορεύματα, ακτινογραφία, υπέρηχοι), διαστατικοί έλεγχοι, συναρμολόγηση και τελικές ρυθμίσεις/δοκιμή.

Στάδια γενικής επισκευής εμβολοφόρου κινητήρα

Ερώτηση: Ποια στάδια περιλαμβάνει η γενική επισκευή ενός τυπικού εμβολοφόρου κινητήρα;

Απάντηση:

• §2.3.1-2.3.6. Οι υποενότητες του κεφαλαίου ακολουθούν τη σειρά: «2.3.2 Αφαίρεση κινητήρα από αεροσκάφος», «2.3.3 Καθαρισμός», «2.3.4 Επιθεώρηση (Μη καταστροφικοί έλεγχοι, έλεγχος διαστάσεων)», «2.3.5 Συναρμολόγηση» και «2.3.6 Ρυθμίσεις».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γενική επισκευή (overhaul) ενός τυπικού εμβολοφόρου κινητήρα περιλαμβάνει τα εξής διαδοχικά στάδια: 1) την αφαίρεση του κινητήρα από το αεροσκάφος και την τοποθέτησή του σε ειδική κλίνη αποσυναρμολόγησης· 2) τον καθαρισμό των αποσυναρμολογημένων εξαρτημάτων, με χημικές ή μηχανικές μεθόδους (διαλύματα, σπρέι, grit-blasting, συρματόβουρτσα κ.ά.)· 3) την επιθεώρηση κάθε εξαρτήματος, η οποία περιλαμβάνει οπτική επιθεώρηση, μη καταστροφικούς ελέγχους (μαγνητική επιθεώρηση, διεισδυτικά υγρά, δινορεύματα, ακτινογραφία, υπέρηχοι) και διαστατικούς ελέγχους σε σύγκριση με τα όρια ευχρηστότητας/επισκευής του κατασκευαστή· 4) τη συναρμολόγηση των εξαρτημάτων (στροφαλοθάλαμος, κύλινδροι, έμβολα-δακτύλιοι, τελική φάση ανάρτησης παρελκομένων)· και 5) τις ρυθμίσεις, με δοκιμή του κινητήρα σε επίγειο δοκιμαστήριο και τελική τοποθέτησή του στο αεροσκάφος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 5 στάδια: αφαίρεση από α/φος, καθαρισμός, επιθεώρηση (οπτική+ΜΚΕ+διαστατική), συναρμολόγηση, ρυθμίσεις/δοκιμή

Διαδικασίες αφαίρεσης εμβολοφόρου κινητήρα

Ερώτηση: Περιγράψτε τις βασικές διαδικασίες που απαιτούνται για την αφαίρεση ενός εμβολοφόρου κινητήρα.

Απάντηση:

• §2.3.2. «Πριν από τη γενική επισκευή, είναι φυσικά απαραίτητη η αφαίρεση του κινητήρα από το αεροσκάφος. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην αποσύνδεση των καλωδίων, σωληνώσεων, καλωδιώσεων ελέγχου (control cables) και όλων των σφιχτήρων συγκράτησης. Πριν από την αφαίρεση του κινητήρα, απαιτείται η αποστράγγιση του λιπαντικού... Μετά την αφαίρεσή του, ο κινητήρας τοποθετείται σε ειδικό φορέα (κλίνη αποσυναρμολόγησης)... Στη θέση αυτή απομακρύνονται αρχικά τα διαχωριστικά ελάσματα (baffles), η εισαγωγή, τα παρελκόμενα..., οι φλάντζες προσαρμογής (pads) και τα οδηγά γρανάζια (drives)... Στη συνέχεια αποσυναρμολογούνται οι κύλινδροι και τα έμβολα, και λύνεται ο στροφαλοθάλαμος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αφαίρεση ενός εμβολοφόρου κινητήρα από το αεροσκάφος περιλαμβάνει: προσεκτική αποσύνδεση καλωδίων, σωληνώσεων, καλωδιώσεων ελέγχου (control cables) και σφιχτήρων συγκράτησης· προηγούμενη αποστράγγιση του λιπαντικού και αφαίρεση καλύμματος, έλικας, controls, σωληνώσεων και πολλαπλού αγωγού εξαγωγής (exhaust manifold). Μετά την αφαίρεση, ο κινητήρας τοποθετείται σε κλίνη αποσυναρμολόγησης, όπου απομακρύνονται τα διαχωριστικά ελάσματα (baffles), η εισαγωγή, τα παρελκόμενα (γεννήτρια, αντλία κενού, αντλία υδραυλικού κ.ά. — που αποστέλλονται συνήθως σε εξειδικευμένα συνεργεία), οι φλάντζες προσαρμογής (pads) και τα οδηγά γρανάζια (drives). Στη συνέχεια αποσυναρμολογούνται οι κύλινδροι και τα έμβολα και λύνεται ο στροφαλοθάλαμος. Κατά την αποσυναρμολόγηση τοποθετούνται ταμπελάκια ταυτοποίησης σε κάθε κομμάτι, τα μικρά υλικά (βίδες, παξιμάδια) φυλάσσονται σε κουτιά, τα αναλώσιμα ή προς αντικατάσταση κομμάτια απορρίπτονται, και πριν τον καθαρισμό γίνεται προκαταρκτική επιθεώρηση που μπορεί να δώσει πληροφορίες για την κατάσταση του κινητήρα (διαρροές, μεταλλικές εναποθέσεις).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σειρά: αποσύνδεση/αποστράγγιση → κλίνη αποσυναρμολόγησης → αφαίρεση baffles/παρελκομένων → αποσυναρμολόγηση κυλίνδρων-εμβόλων-στροφαλοθαλάμου → ταμπελάκια/κουτιά/προκαταρκτική επιθεώρηση

Επιθεώρηση ως βασικός παράγοντας επιτυχούς επισκευής — Σωστό ή Λάθος

Ερώτηση: Η επιθεώρηση ενός κινητήρα είναι βασικός παράγοντας για την επιτυχή του επισκευή. ΣΩΣΤΟ Q ΛΑΘΟΣ Q

Απάντηση:

• §2.3.4.1. «Βασικός παράγοντας για την υπεύθυνη και επιτυχή ολοκλήρωση μιας γενικής επισκευής είναι ο εξονυχιστικός έλεγχος όλων των εξαρτημάτων του κινητήρα.»

Σύνοψη: Η πρόταση είναι ΣΩΣΤΗ. Το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι βασικός παράγοντας για την υπεύθυνη και επιτυχή ολοκλήρωση μιας γενικής επισκευής είναι ο εξονυχιστικός έλεγχος (η επιθεώρηση) όλων των εξαρτημάτων του κινητήρα, καθώς μέσω αυτής εντοπίζονται φθορές, ρωγμές και άλλες ζημιές που πρέπει να αποκατασταθούν πριν τη συναρμολόγηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• ΣΩΣΤΟ — η επιθεώρηση (εξονυχιστικός έλεγχος) είναι βασικός παράγοντας επιτυχούς γενικής επισκευής

Ευκολότερη και οικονομικότερη επιθεώρηση

Ερώτηση: Ποιο από τα παρακάτω είδη επιθεώρησης είναι ευκολότερο και οικονομικότερο να πραγματοποιηθεί; Α) Οπτική επιθεώρηση Β) Επιθεώρηση με δινορεύματα Γ) Επιθεώρηση με διεισδυτικά υγρά Δ) Επιθεώρηση με υπερήχους

Απάντηση:

• §2.3.4.1. «Η οπτική επιθεώρηση είναι εύκολα πραγματοποιήσιμη, ανέξοδη και δεν απαιτεί (κατά κανόνα) ειδικό εξοπλισμό.»

Σύνοψη: Σωστή απάντηση: Α) Οπτική επιθεώρηση. Το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι η οπτική επιθεώρηση είναι εύκολα πραγματοποιήσιμη, ανέξοδη και δεν απαιτεί κατά κανόνα ειδικό εξοπλισμό — μόνο καλή όραση, φωτισμό και καθαρή επιφάνεια. Οι υπόλοιπες μέθοδοι (δινορεύματα, διεισδυτικά υγρά, υπέρηχοι) απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό και εκπαιδευμένο προσωπικό, άρα είναι πιο δαπανηρές και πιο σύνθετες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό: Α) Οπτική επιθεώρηση — εύκολη, ανέξοδη, χωρίς ειδικό εξοπλισμό

Εμβέλεια της μαγνητικής επιθεώρησης

Ερώτηση: Με τη μέθοδο της μαγνητικής επιθεώρησης μπορούμε να ανιχνεύσουμε ρωγμές οι οποίες: Α) Βρίσκονται πάνω ή πολύ κοντά στην επιφάνεια του εξαρτήματος που επιθεωρούμε. Β) Βρίσκονται σε μη σιδηρούχα εξαρτήματα. Γ) Βρίσκονται σε αρκετό βάθος από την επιφάνεια του εξαρτήματος και δεν μπορούν να ανιχνευτούν με οποιαδήποτε άλλη μέθοδο. Δ) Είναι πολύ μικρές για να ανιχνευτούν με άλλες μεθόδους επιθεώρησης.

Απάντηση:

• §2.3.4.2.1. «Η μέθοδος της μαγνητικής επιθεώρησης χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό «επιφανειακών» ή «σχεδόν επιφανειακών» ατελειών σε μαγνητιζόμενα υλικά, όπως ο χάλυβας και ο σίδηρος... Η μαγνητική επιθεώρηση εντοπίζει κυρίως επιφανειακές ατέλειες. Η αποτελεσματικότητά της μειώνεται γρήγορα σε πιο βαθιές ατέλειες.»

Σύνοψη: Σωστή απάντηση: Α) Βρίσκονται πάνω ή πολύ κοντά στην επιφάνεια του εξαρτήματος. Η μαγνητική επιθεώρηση εντοπίζει κυρίως επιφανειακές ή σχεδόν επιφανειακές ατέλειες σε μαγνητιζόμενα (σιδηρούχα) υλικά, ενώ η αποτελεσματικότητά της μειώνεται γρήγορα όσο η ρωγμή βρίσκεται σε μεγαλύτερο βάθος. Δεν εφαρμόζεται σε μη σιδηρούχα εξαρτήματα (απαντ. Β λάθος) και δεν είναι κατάλληλη για βαθιές ρωγμές (απαντ. Γ λάθος).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό: Α) επιφανειακές/σχεδόν επιφανειακές ρωγμές σε μαγνητιζόμενα υλικά — η αποτελεσματικότητα μειώνεται σε βάθος

Μέθοδος για εντοπισμό εσωτερικών ρωγμών

Ερώτηση: Ποια από τις μεθόδους επιθεώρησης που γνωρίζετε θα χρησιμοποιύσατε για να διαπιστώσετε ότι ένα εξάρτημα δεν έχει ρωγμές στο εσωτερικό του;

Απάντηση:

• §2.3.4.2.4-2.3.4.2.5. «[Ακτινογραφία] Ένα μέρος των ακτίνων διαπερνά το υλικό και αποτυπώνεται σε φιλμ, δημιουργώντας μια εικόνα της εσωτερικής δομής του.» «[Υπέρηχοι] Η μέθοδος των υπερήχων βασίζεται στη διάδοση ηχητικών σημάτων υψηλής συχνότητας διά μέσου του αντικειμένου... Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των δύο μετρήσεων είναι μία ένδειξη του μεγέθους της ασυνέχειας από την επιφάνεια.» (σε αντίθεση με §2.3.4.2.1: «Η μαγνητική επιθεώρηση εντοπίζει κυρίως επιφανειακές ατέλειες.»)

Σύνοψη: Για τον εντοπισμό ρωγμών στο εσωτερικό ενός εξαρτήματος (και όχι μόνο στην επιφάνειά του) πρέπει να χρησιμοποιηθεί η ακτινογραφία (X-rays ή γ-rays) ή οι υπέρηχοι (ultrasonic inspection). Και οι δύο μέθοδοι «διαπερνούν» το υλικό: η ακτινογραφία δημιουργεί εικόνα της εσωτερικής δομής σε φιλμ ανάλογα με τη διαφορετική απορρόφηση της ακτινοβολίας, ενώ οι υπέρηχοι εντοπίζουν ασυνέχειες μετρώντας την ανάκλαση/διάχυση ηχητικών παλμών μέσα στο υλικό. Αντίθετα, η μαγνητική επιθεώρηση, τα διεισδυτικά υγρά και τα δινορεύματα εντοπίζουν κυρίως επιφανειακές ή σχεδόν επιφανειακές ατέλειες και δεν είναι κατάλληλες για τον εσωτερικό έλεγχο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ακτινογραφία ή υπέρηχοι — μόνες μέθοδοι που «διαπερνούν» το υλικό και εντοπίζουν εσωτερικές (όχι μόνο επιφανειακές) ατέλειες

Φάσεις πραγματοποίησης διαστατικών ελέγχων

Ερώτηση: Σε ποια, ή ποιες, φάσεις της επισκευής ενός κινητήρα πραγματοποιούνται οι διαστατικοί έλεγχοι; Αναφέρατε μερικούς από αυτούς.

Απάντηση:

• §2.3.4.3. «Ο διαστατικός έλεγχος κάθε εξαρτήματος, πραγματοποιείται σε κάποιες (ή και σε όλες) από τις ακόλουθες φάσεις: στην αρχή των επιθεωρήσεων... στο τέλος των επισκευών... κατά τη διάρκεια των επισκευών, για τον έλεγχο της πορείας της επισκευής.»

Σύνοψη: Οι διαστατικοί έλεγχοι πραγματοποιούνται σε τρεις πιθανές φάσεις (σε κάποιες ή και σε όλες): 1) στην αρχή των επιθεωρήσεων, για τον έλεγχο της κατάστασης του κομματιού και την εξαγωγή συμπερασμάτων ως προς τη δυνατότητα περαιτέρω χρήσης του ως έχει, κατόπιν επισκευής, ή την απόρριψή του· 2) κατά τη διάρκεια των επισκευών, για τον έλεγχο της πορείας της επισκευής· και 3) στο τέλος των επισκευών, για την πιστοποίηση της αποδεκτής κατάστασης του κομματιού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 3 φάσεις: αρχή επιθεωρήσεων, κατά τη διάρκεια των επισκευών, τέλος των επισκευών

Ολοκλήρωση γενικής επισκευής — Σωστό ή Λάθος

Ερώτηση: Η γενική επισκευή του κινητήρα ολοκληρώνεται με τη δοκιμή του σε επίγειο δοκιμαστήριο και εν συνεχεία με την τοποθέτησή του στο αεροσκάφος. ΣΩΣΤΟ Q ΛΑΘΟΣ Q

Απάντηση:

• §2.3.6. «Η γενική επισκευή του κινητήρα ολοκληρώνεται με τη δοκιμή του σε επίγειο δοκιμαστήριο και την εν συνεχεία τοποθέτησή του στο αεροσκάφος.»

Σύνοψη: Η πρόταση είναι ΣΩΣΤΗ. Το βιβλίο αναφέρει σχεδόν αυτολεξεί ότι η γενική επισκευή του κινητήρα ολοκληρώνεται με τη δοκιμή του σε επίγειο δοκιμαστήριο και την εν συνεχεία τοποθέτησή του στο αεροσκάφος, όπου και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται η σύνδεση καλωδιώσεων και γραμμών καυσίμου/λιπαντικού σύμφωνα με τα τεχνικά εγχειρίδια του κατασκευαστή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• ΣΩΣΤΟ — ολοκλήρωση: δοκιμή σε επίγειο δοκιμαστήριο + τοποθέτηση στο αεροσκάφος