Λύσεις — Ενότητα 2.4: Διερεύνηση Βλαβών Αεροπορικού Κινητήρα και Παρελκομένων (σελ. 155-156) – ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Ενότητα 2.4: Διερεύνηση Βλαβών Αεροπορικού Κινητήρα και Παρελκομένων

Λύσεις στις 7 ερωτήσεις της ενότητας 2.4: μεθοδολογία διερεύνησης βλάβης (6 στάδια), διαδικασίες διερεύνησης βλαβών σε βασικά συστήματα του εμβολοφόρου κινητήρα (ανάφλεξη, λίπανση, εισαγωγή) και οργάνωση αποκατάστασης βλαβών με καταγραφή στα μητρώα του κινητήρα.

Σωστή μεθοδολογία ανεύρεσης βλάβης σε κινητήρα

Ερώτηση: Ποια είναι η σωστή μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται για την ανεύρεση μιας βλάβης σε έναν κινητήρα;

Απάντηση:

• §2.4.1.1. «Η διερεύνηση μιας βλάβης σε έναν αεροπορικό κινητήρα ορίζεται ως ο εντοπισμός των ενδείξεων της βλάβης και η απομόνωση της βλάβης ή των βλαβών που προκαλούν τις ενδείξεις αυτές... απαιτεί... αναλυτικές ικανότητες που θα του επιτρέπει να εντοπίσει την πραγματική αιτία μιας βλάβης, ακολουθώντας μια συστηματική μέθοδο, χωρίς όμως να αποκαθιστά τη βλάβη αντικαθιστώντας εξαρτήματα ή παρελκόμενα που υποψιάζεται ότι δημιουργούν το πρόβλημα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή μεθοδολογία είναι μια συστηματική διαδικασία και όχι η απλή αντικατάσταση εξαρτημάτων που υποψιαζόμαστε ότι προκαλούν το πρόβλημα (τακτική που μπορεί να αποκαταστήσει προσωρινά τη βλάβη αλλά να μην εντοπίσει την πραγματική της αιτία). Η μεθοδολογία περιλαμβάνει έξι διαδοχικά στάδια: αναγνώριση των συμπτωμάτων, ερμηνεία και ανάλυση τους, καταγραφή των πιθανών αιτιών, εντοπισμός της δυσλειτουργίας, απομόνωσή της σε συγκεκριμένο σημείο ή σύστημα, και τέλος ανάλυση της αιτίας που προκάλεσε τη βλάβη — μόνο έτσι εξασφαλίζεται ότι η βλάβη δεν θα επαναληφθεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Συστηματική μέθοδος 6 σταδίων, όχι απλή αντικατάσταση εξαρτημάτων χωρίς εντοπισμό της πραγματικής αιτίας

Τα έξι στάδια της μεθοδολογίας διερεύνησης βλάβης

Ερώτηση: Αναφέρατε τα βασικά στάδια της μεθοδολογίας διερεύνησης μιας βλάβης.

Απάντηση:

• §2.4.1.1. «Η μεθοδολογία διερεύνησης μιας βλάβης μπορεί να συνοψιστεί στα ακόλουθα στάδια: 1. Αναγνώριση των συμπτωμάτων 2. Ερμηνεία και ανάλυση των συμπτωμάτων 3. Καταγραφή των πιθανών αιτιών που μπορούν να προκαλέσουν τη δυσλειτουργία 4. Εντοπισμός της δυσλειτουργίας 5. Απομόνωση της δυσλειτουργίας σε συγκεκριμένο σημείο ή σύστημα του κινητήρα 6. Ανάλυση της αιτίας που προκάλεσε τη βλάβη.»

Σύνοψη: Τα έξι βασικά στάδια είναι: 1) αναγνώριση των συμπτωμάτων, 2) ερμηνεία και ανάλυση των συμπτωμάτων, 3) καταγραφή των πιθανών αιτιών που μπορούν να προκαλέσουν τη δυσλειτουργία, 4) εντοπισμός της δυσλειτουργίας, 5) απομόνωση της δυσλειτουργίας σε συγκεκριμένο σημείο ή σύστημα του κινητήρα, και 6) ανάλυση της αιτίας που προκάλεσε τη βλάβη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 6 στάδια: αναγνώριση συμπτωμάτων → ερμηνεία/ανάλυση → καταγραφή αιτιών → εντοπισμός → απομόνωση → ανάλυση αιτίας

Κατηγορίες βλαβών εμβολοφόρων κινητήρων

Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται οι βλάβες που παρουσιάζουν οι εμβολοφόροι κινητήρες;

Απάντηση:

• §2.4.2.1. «Οι βλάβες που παρουσιάζουν οι εμβολοφόροι κινητήρες μπορούν να χωριστούν σε δύο γενικές κατηγορίες: 1. Σε αυτές που οφείλονται σε αστοχίες υλικών και 2. Στις λειτουργικές αστοχίες.»

Σύνοψη: Οι βλάβες των εμβολοφόρων κινητήρων διακρίνονται σε δύο γενικές κατηγορίες: τις αστοχίες υλικών, που οφείλονται γενικά σε κόπωση μεταλλικών εξαρτημάτων λόγω υπερβολικών κραδασμών ή χρήσης του κινητήρα πέρα από τα όρια σχεδίασής του (π.χ. συχνή υπέρβαση ορίου στροφών, λειτουργία με λάθος ή ανεπαρκές λιπαντικό), και τις λειτουργικές αστοχίες, που οφείλονται σε μη ικανοποιητική λειτουργία ή ρύθμιση εξαρτημάτων/συστημάτων όπως το σύστημα καυσίμου, ανάφλεξης, λίπανσης και ψύξης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 2 κατηγορίες: αστοχίες υλικών (κόπωση, υπέρβαση ορίων σχεδίασης) και λειτουργικές αστοχίες (κακή ρύθμιση συστημάτων)

Στάδια οργάνωσης αφαίρεσης εμβολοφόρου κινητήρα

Ερώτηση: Αναφέρατε επιγραμματικά τα στάδια της οργάνωσης αφαίρεσης ενός εμβολοφόρου κινητήρα.

Απάντηση:

• §2.4.3.1. «Όταν πρόκειται για προγραμματισμένη συντήρηση ή γενική επισκευή, η απαίτηση για τις απαραίτητες εργασίες εκδίδεται από την υπηρεσία προγραμματισμού πτήσεων... Στη συνέχεια εκδίδεται εντολή εργασίας (Work Order) και πλάνα εργασίας (Travelers) βασισμένα στις τεχνικές οδηγίες του κατασκευαστή, τα οποία περιγράφουν τη διαδικασία αφαίρεσης... Τα πλάνα εργασίας αναγράφουν τον τύπο του κινητήρα, τον αριθμό κινητήρα..., τον αριθμό σειράς του... και τον αριθμό σειράς του σκάφους... Βάσει αυτών των στοιχείων, γίνεται η αναγνώριση του σκάφους και του συγκεκριμένου κινητήρα... που θα αντικατασταθεί.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η οργάνωση αφαίρεσης ενός εμβολοφόρου κινητήρα περιλαμβάνει επιγραμματικά τα εξής στάδια: 1) η υπηρεσία προγραμματισμού πτήσεων της εταιρείας/μονάδας εκδίδει την απαίτηση για τις απαραίτητες εργασίες, 2) εκδίδεται εντολή εργασίας (Work Order) και πλάνα εργασίας (Travelers), βασισμένα στις τεχνικές οδηγίες του κατασκευαστή, τα οποία περιγράφουν αναλυτικά τη διαδικασία αφαίρεσης και τις εργασίες που θα εκτελεστούν, 3) τα πλάνα εργασίας καταγράφουν τον τύπο του κινητήρα, τον αριθμό κινητήρα (Engine Part Number), τον αριθμό σειράς του (Engine Serial Number) και τον αριθμό σειράς του σκάφους στο οποίο είναι τοποθετημένος, και 4) βάσει αυτών των στοιχείων γίνεται η αναγνώριση του συγκεκριμένου σκάφους και κινητήρα (ιδίως σε πολυκινητήρια αεροσκάφη) που πρόκειται να αντικατασταθεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 4 στάδια: απαίτηση από προγραμματισμό πτήσεων → Work Order/Travelers → καταγραφή στοιχείων κινητήρα-σκάφους → αναγνώριση κινητήρα προς αντικατάσταση

Υποχρεωτικές πληροφορίες μητρώων κινητήρα

Ερώτηση: Ποιες είναι οι πληροφορίες που πρέπει να αναφέρουν απαραιτήτως τα μητρώα ενός κινητήρα;

Απάντηση:

• §2.4.3.2. «Τα μητρώα του κινητήρα θα πρέπει κατ' ελάχιστον να συμπεριλαμβάνουν τις παρακάτω πληροφορίες: 1. Μια συνοπτική, αλλά πλήρη περιγραφή των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν. 2. Την ημερομηνία περάτωσης των παραπάνω εργασιών. 3. Στοιχεία, όπως τα ονόματα των υπεύθυνων συντήρησης ή την επωνυμία του επισκευαστικού κέντρου, ή του κατασκευαστή που πραγματοποίησε τις εργασίες επισκευής. 4. Την υπογραφή και τον αριθμό του πιστοποιητικού του μηχανικού, ο οποίος πραγματοποίησε τις εργασίες επισκευής και έκρινε τον κινητήρα κατάλληλο για να αποδεσμευτεί και να επαναχρησιμοποιηθεί.»

Σύνοψη: Τα μητρώα του κινητήρα πρέπει κατ' ελάχιστον να περιλαμβάνουν τέσσερις κατηγορίες πληροφοριών: 1) συνοπτική αλλά πλήρη περιγραφή των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν, 2) την ημερομηνία περάτωσης των εργασιών, 3) στοιχεία όπως τα ονόματα των υπεύθυνων συντήρησης ή την επωνυμία του επισκευαστικού κέντρου ή του κατασκευαστή που εκτέλεσε τις εργασίες, και 4) την υπογραφή και τον αριθμό πιστοποιητικού του μηχανικού που πραγματοποίησε τις εργασίες και έκρινε τον κινητήρα κατάλληλο για αποδέσμευση και επαναχρησιμοποίηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 4 στοιχεία: περιγραφή εργασιών, ημερομηνία, υπεύθυνος/κέντρο επισκευής, υπογραφή+αριθμός πιστοποιητικού μηχανικού

Δυσλειτουργίες συστήματος λίπανσης εμβολοφόρου κινητήρα

Ερώτηση: Ποιες είναι οι δυσλειτουργίες που μπορεί να παρουσιάσει το σύστημα λίπανσης ενός εμβολοφόρου κινητήρα;

Απάντηση:

• §2.4.2.4. «Οι δυσλειτουργίες που μπορεί να παρουσιάσει το σύστημα λίπανσης... εστιάζονται στο μεγαλύτερο ποσοστό τους σε διαρροές και μεγάλη κατανάλωση λιπαντικού, καθώς και σε μεταβολές της πίεσής του... Οι μεταβολές πίεσης λιπαντικού που μπορούν να παρατηρηθούν είναι η απώλεια πίεσης, η διακύμανσή της και η χαμηλή ή υψηλή πίεση.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σύστημα λίπανσης ενός εμβολοφόρου κινητήρα μπορεί να παρουσιάσει τρεις βασικές κατηγορίες δυσλειτουργιών: α) διαρροές λιπαντικού, που οφείλονται συνήθως σε φθαρμένα ή καμένα παρεμβύσματα (π.χ. παρέμβυσμα έλικα ή κεφαλής κυλίνδρου), β) μεγάλη κατανάλωση λιπαντικού, που οφείλεται σε διαρροές και σε φθορές στα ελατήρια του πιστονιού και στον κύλινδρο (το λιπαντικό περνά στον θάλαμο καύσης, παράγοντας μπλε καπνό στα καυσαέρια, ενώ αυξάνει και η πίεση στον στροφαλοθάλαμο με απώλεια λιπαντικού από τον αγωγό ατμοσφαιρικής αποκατάστασης), και γ) μεταβολές πίεσης λιπαντικού, δηλαδή απώλεια πίεσης (απώλεια ελαίου από τη δεξαμενή, εγκλωβισμός αέρα, ελαττωματική αντλία, φραγμένη σωλήνα, ανοιχτή ανακουφιστική βαλβίδα, σπασμένος αγωγός), χαμηλή πίεση (κακή ρύθμιση/βλάβη ανακουφιστικής βαλβίδας, εσωτερική διαρροή, φραγμένο φίλτρο, φθαρμένη αντλία, λάθος ιξώδες ελαίου) και υψηλή πίεση (κολλημένη ανακουφιστική βαλβίδα, μεγαλύτερο ιξώδες ελαίου, αποφραγμένος αγωγός).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 3 κατηγορίες: διαρροές, μεγάλη κατανάλωση λιπαντικού (μπλε καπνός), μεταβολές πίεσης (απώλεια/χαμηλή/υψηλή)

Εντοπισμός ελαττωματικών σπινθηριστών

Ερώτηση: Ο τρόπος που ανιχνεύουμε έναν ή περισσότερους ελαττωματικούς σπινθηριστές σε έναν εμβολοφόρο κινητήρα είναι ο ακόλουθος: Α) Αφαιρούμε όλους τους σπινθηριστές από τον κινητήρα και τους δοκιμάζουμε με κατάλληλη συσκευή. Β) Χρησιμοποιούμε τον διακόπτη επιλογής μανιατό και μετράμε τη θερμοκρασία των κυλίνδρων μετά από σύντομη λειτουργία του κινητήρα. Γ) Ζητάμε τη βοήθεια του κατασκευαστή των σπινθηριστών. Δ) Ελέγχουμε διεξοδικά τις καλωδιώσεις του συστήματος ανάφλεξης.

Απάντηση:

• §2.4.2.3. «Εάν κατά τη διάρκεια λειτουργίας του κινητήρα και με τα δύο συστήματα στη θέση ΟΝ, επιλέξουμε το σύστημα το οποίο τροφοδοτεί τον ή τους ελαττωματικούς σπινθηριστές, θα παρατηρήσουμε απότομη πτώση των στροφών του κινητήρα... Αφήνοντας τον κινητήρα να λειτουργήσει στο ρελαντί για ένα λεπτό, τον σβήνουμε και μετράμε τη θερμοκρασία των κυλίνδρων. Οι ψυχροί κύλινδροι είναι αυτοί με τους ελαττωματικούς σπινθηριστές.»

Σύνοψη: Σωστή απάντηση: Β) Χρησιμοποιούμε τον διακόπτη επιλογής μανιατό και μετράμε τη θερμοκρασία των κυλίνδρων μετά από σύντομη λειτουργία του κινητήρα. Επιλέγοντας διαδοχικά κάθε σύστημα ανάφλεξης εντοπίζεται η σειρά σπινθηριστών με το πρόβλημα (απότομη πτώση στροφών όταν επιλέγεται το ελαττωματικό σύστημα)· στη συνέχεια, αφήνοντας τον κινητήρα να λειτουργήσει σύντομα στο ρελαντί με το ύποπτο σύστημα και μετρώντας τη θερμοκρασία των κυλίνδρων μετά το σβήσιμο, εντοπίζεται ο συγκεκριμένος κύλινδρος — οι ψυχροί κύλινδροι είναι αυτοί με τους ελαττωματικούς σπινθηριστές. Οι υπόλοιπες επιλογές δεν περιγράφουν τη διαδικασία που ορίζει το βιβλίο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό: Β) επιλογή μανιατό + μέτρηση θερμοκρασίας κυλίνδρων — ψυχρός κύλινδρος = ελαττωματικός σπινθηριστής