Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Τοιχοποιίες (σελ. 47) – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Τοιχοποιίες (σελ. 47)

Λύσεις των 3 ασκήσεων του κεφαλαίου 1 (υπολογισμός τούβλων μπατικής τοιχοποιίας, σχέδιο δωματίου και λεπτομέρειες γωνιών-λαμπάδων, ελαφρό χώρισμα γυψοσανίδας).

Άσκηση 1 — Υπολογισμός τούβλων για δωμάτιο 3×6 m με μπατική τοιχοποιία

Ερώτηση: Ζητείται να υπολογιστεί πόσα τούβλα θα χρειαστούν για την κατασκευή δωματίου με μπατική τοιχοποιία. Δεδομένα: Διάσταση δωματίου 3x6 μ. Ύψος 2.70 μ. (από το πάτωμα μέχρι το περιμετρικό δοκάρι). Πόρτα διαστάσεων 0.90x2.30 μ. στον έναν τοίχο. Παράθυρο διαστάσεων 1.30x1.30 μ. σε άλλο τοίχο.

Απάντηση:

• Μέθοδος (σελ. 28-29): υπολογίζουμε το καθαρό εμβαδόν της τοιχοποιίας (συνολική επιφάνεια τοίχων μείον ανοίγματα) και το πολλαπλασιάζουμε με την κατανάλωση ανά m² μπατικού τοίχου: 150 τούβλα (τρύπια 6×9×19) και 0,055 m³ κονιάματος ανά m². 1. Μήκος τοίχων: το δωμάτιο έχει 4 τοίχους, δύο των 3 m και δύο των 6 m → περίμετρος \(2 \cdot (3 + 6) = 18\) m (μετράμε στις δοσμένες διαστάσεις του δωματίου· αν ζητούνταν εξωτερικές διαστάσεις με πάχος τοίχου 0,19 m, θα προσθέταμε 4 × 0,19 ≈ 0,76 m). 2. Μεικτή επιφάνεια τοιχοποιίας: \(18 \times 2{,}70 = 48{,}60\) m². 3. Ανοίγματα: πόρτα \(0{,}90 \times 2{,}30 = 2{,}07\) m², παράθυρο \(1{,}30 \times 1{,}30 = 1{,}69\) m² → σύνολο 3,76 m². 4. Καθαρή επιφάνεια: \(48{,}60 - 3{,}76 = 44{,}84\) m². 5. Τούβλα: \(44{,}84 \times 150 = 6\,726\) τούβλα ≈ 6.730 τούβλα. 6. Κονίαμα: \(44{,}84 \times 0{,}055 = 2{,}47\) m³ ≈ 2,5 m³.

  Μέγεθος	Υπολογισμός	Αποτέλεσμα
  Περίμετρος τοίχων	2·(3+6)	18,00 m
  Μεικτή επιφάνεια	18 × 2,70	48,60 m²
  Ανοίγματα	0,90×2,30 + 1,30×1,30	3,76 m²
  Καθαρή επιφάνεια	48,60 − 3,76	44,84 m²
  Τούβλα (150/m²)	44,84 × 150	≈ 6.730
  Κονίαμα (0,055 m³/m²)	44,84 × 0,055	≈ 2,47 m³

  Παρατηρήσεις: (α) όπως τονίζει το βιβλίο, παραγγέλνουμε περισσότερα για απώλειες (θρυμματισμένα τούβλα, κοπές στις γωνίες και στους λαμπάδες, απώλεια κονιάματος) — με προσαύξηση ≈ 5-10 % → ≈ 7.100-7.400 τούβλα και ≈ 2,6-2,7 m³ κονίαμα· (β) αν χρησιμοποιηθούν συμπαγή τούβλα 20×9,5×4, ο μπατικός τοίχος θέλει 200 τούβλα και 0,085 m³/m² → 44,84 × 200 ≈ 8.970 τούβλα και 3,8 m³· (γ) το σενάζ και το πρέκι της πόρτας/παραθύρου (οπλισμένο σκυρόδεμα) θα μείωναν ελαφρά την επιφάνεια τούβλων — εδώ αγνοούνται, όπως στο παράδειγμα του βιβλίου.

Σύνοψη: Καθαρή επιφάνεια = 2·(3+6)·2,70 − (0,90·2,30 + 1,30·1,30) = 48,60 − 3,76 = 44,84 m². Μπατικός τοίχος: 150 τούβλα και 0,055 m³ κονιάματος ανά m² → 44,84 × 150 ≈ 6.730 τούβλα και ≈ 2,47 m³ κονίαμα (με απώλειες ≈ 7.100-7.400 τούβλα). Με συμπαγή τούβλα (200/m²) ≈ 8.970.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 44,84 m² × 150 = 6.730 τούβλα, 2,47 m³ κονίαμα.

Άσκηση 2 — Σχέδιο δωματίου 1:20 και λεπτομέρειες τούβλων σε γωνίες και λαμπάδες 1:5

Ερώτηση: Να σχεδιαστεί το δωμάτιο της προηγούμενης άσκησης σε κλίμακα 1:20 και να σχεδιαστούν σε λεπτομέρεια τα τούβλα στις γωνίες και στους λαμπάδες των ανοιγμάτων σε κλίμακα 1:5.

Απάντηση:

• Α. Κάτοψη δωματίου σε κλίμακα 1:20 (1 m → 5 cm στο χαρτί): σχεδιάζουμε ορθογώνιο εσωτερικών διαστάσεων 3,00 × 6,00 m (15 × 30 cm στο σχέδιο) και γύρω του τους μπατικούς τοίχους πάχους 0,19 m (0,95 cm στο σχέδιο) → εξωτερικές διαστάσεις 3,38 × 6,38 m. Στον έναν μικρό τοίχο ανοίγουμε την πόρτα 0,90 m (με τη γραμμή ανοίγματος του φύλλου σε τόξο 90°) και σε έναν μεγάλο τοίχο το παράθυρο 1,30 m (με την ποδιά — δύο λεπτές γραμμές). Αναγράφουμε διαστάσεις, ύψος 2,70, θέση τομής, και σκιάζουμε την τοιχοποιία με τη σύμβαση της οπτοπλινθοδομής (διαγώνια γραμμοσκίαση).

        6,38
   ┌──────────────────────┐
   │ ▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ │  ← μπατικός 0,19
   │ ▓                  ▓ │
   │ ▓    3,00 × 6,00   ▓ │ 3,38
   │ ▓                  ▓═╡ παράθυρο 1,30
   │ ▓▓▓▓▓╱ ╲▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ │
   └──────┴─┴─────────────┘
          πόρτα 0,90

  Β. Λεπτομέρεια γωνίας μπατικού τοίχου σε κλίμακα 1:5 (1 m → 20 cm· κάθε τούβλο 19×9 cm → 3,8 × 1,8 cm στο σχέδιο, αρμός 1 cm → 2 mm): σχεδιάζουμε τις δύο εναλλάξ στρώσεις (εικ. 1.12, 1.17): α΄ στρώση — στον έναν τοίχο δύο δρομικά τούβλα δίπλα-δίπλα (κατά μήκος του τοίχου, με αρμό στη μέση), στη γωνία ο άλλος τοίχος «μπαίνει» με τούβλα κάθετα (μπατικά) ώστε να δένει στη γωνία· β΄ στρώση — αντίστροφα: ο πρώτος τοίχος μπατικά, ο δεύτερος δρομικά. Έτσι οι κατακόρυφοι αρμοί δεν είναι συνεχείς ούτε στην όψη ούτε στη γωνία. Όπου χρειάζεται, στη γωνία κόβεται τούβλο ¾ ή ½ (ποτέ μικρότερο από ½) για να κλείσει η σύμπλεξη.

   α΄ στρώση (κάτοψη)        β΄ στρώση
   ┌───┬───┬───┬─┐            ┌─┬───┬───┬───┐
   │   │   │   │ │            │ │   │   │   │
   ├───┴───┴───┤ │            │ ├───┴───┴───┤
   │  δρομικά  │ │ μπατικά    │ │  μπατικά  │ δρομικά
   ├───┬───┬───┤ │            │ ├─────┬─────┤
   │   │   │   │ │            │ │     │     │
   └───┴───┴───┴─┘            └─┴─────┴─────┘

  Γ. Λεπτομέρεια λαμπά ανοίγματος 1:5 (εικ. 1.16-1.17α): ο λαμπάς (κατακόρυφο άκρο του ανοίγματος) διαμορφώνεται με ολόκληρα τούβλα κάθετα στον τοίχο (μπατική διάταξη) που τελειώνουν επίπεδα στο άνοιγμα· στις εναλλάξ στρώσεις, για να μη συμπέσουν οι αρμοί, μπαίνει μισό ή τρία τέταρτα τούβλο στην άκρη. Στο σχέδιο δείχνουμε 3-4 στρώσεις σε κάτοψη και σε όψη, με το πρέκι (ΟΣ ή πρόχυτο) πάνω από το άνοιγμα να πατάει ≥ 15-20 cm σε κάθε λαμπά, και στο παράθυρο την ποδιά. Σημειώνουμε: αρμοί 1 cm, τούβλα 6×9×19, πάχος 19 cm, κλίμακα, και τη θέση της ψευτόκασας (αν προβλέπεται).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάτοψη 1:20: ορθογώνιο 3,00×6,00 m με μπατικούς τοίχους 0,19 m (εξωτ. 3,38×6,38), πόρτα 0,90 σε μικρό τοίχο, παράθυρο 1,30 σε μεγάλο, διαστάσεις και γραμμοσκίαση οπτοπλινθοδομής. Λεπτομέρειες 1:5 (τούβλο 19×9 → 3,8×1,8 cm): γωνία με δύο εναλλάξ στρώσεις (α΄ δύο δρομικά/ο άλλος τοίχος μπατικά, β΄ αντίστροφα) ώστε να μη συνεχίζονται οι κατακόρυφοι αρμοί, με κομμένα ¾-½ τούβλα (ποτέ < ½)· λαμπάς με ολόκληρα κάθετα τούβλα και μισά εναλλάξ, πρέκι που πατά 15-20 cm στους λαμπάδες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κάτοψη 0,19 + εναλλάξ στρώσεις, κομμάτια ≥ ½.

Άσκηση 3 — Διαχωρισμός του δωματίου με γυψοσανίδα (1:20) και λεπτομέρεια 1:5

Ερώτηση: Το πιο πάνω δωμάτιο διαστάσεων 3x6 να μοιραστεί σε δυο μικρότερους χώρους με τη χρήση ελαφρού χωρίσματος από γυψοσανίδα και να σχεδιαστεί σε κλ. 1:20. Να σχεδιαστεί η λεπτομέρεια του διαχωριστικού σε κλ. 1:5.

Απάντηση:

• Α. Κάτοψη 1:20: το δωμάτιο 3×6 m χωρίζεται με ελαφρό χώρισμα γυψοσανίδας κάθετα στη μεγάλη διάσταση, π.χ. στα 3,00 m, ώστε να προκύψουν δύο χώροι 3,00 × 2,95 και 3,00 × 2,95 (αφαιρώντας το πάχος του χωρίσματος ≈ 10 cm: μεταλλικός σκελετός 7,5 cm + 2 × 1,25 cm γυψοσανίδα). Στο χώρισμα προβλέπουμε πόρτα 0,80-0,90 m για την επικοινωνία των δύο χώρων (ο ένας διατηρεί την υπάρχουσα πόρτα, ο άλλος το παράθυρο — ή τοποθετούμε το χώρισμα ώστε κάθε χώρος να έχει άνοιγμα προς τα έξω). Το χώρισμα σχεδιάζεται με δύο λεπτές παράλληλες γραμμές (πάχος 0,5 cm στο σχέδιο) και διαφορετική σκίαση από την οπτοπλινθοδομή.

   ┌──────────────────────────┐
   │ ▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ │
   │ ▓          ║           ▓ │
   │ ▓  3,00 ×  ║  3,00 ×   ▓ │
   │ ▓  2,95    ╫ πόρτα 0,80▓═╡ παράθυρο
   │ ▓          ║           ▓ │
   │ ▓▓▓╱ ╲▓▓▓▓▓║▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ │
   └──────┴──────────────────┘
        πόρτα     γυψοσανίδα 0,10

  Β. Λεπτομέρεια χωρίσματος 1:5 (οριζόντια τομή και κατακόρυφη τομή στη βάση/οροφή), κατά την ενότητα 1.6.8.2: 1. Οδηγοί (μεταλλικά προφίλ U από γαλβανισμένη λαμαρίνα, π.χ. 75 mm) βιδωμένοι/βυσματωμένοι στο δάπεδο και στην οροφή πάνω στο χαραγμένο ίχνος, με ηχομονωτική ταινία από κάτω· 2. Ορθοστάτες (προφίλ C 75 mm) μέσα στους οδηγούς ανά 60 cm (αξονικά), ακραίοι ορθοστάτες βιδωμένοι στους δύο τοίχους· τουλάχιστον μία οριζόντια δοκίδα στο ελεύθερο ύψος· πλαισίωση της πόρτας με ενισχυμένους ορθοστάτες και οριζόντια δοκίδα (πρέκι)· 3. Γυψοσανίδες 12,5 mm και από τις δύε πλευρές (μία ή δύο στρώσεις), κομμένες 1-2 cm κοντύτερες από το ύψος, ανεβασμένες με σφήνες ώστε να ακουμπούν στην οροφή, βιδωμένες με ειδικές βίδες ανά ≈ 25 cm, με τους αρμούς των δύο πλευρών μετατοπισμένους· 4. Μονωτικό (υαλοβάμβακας/πετροβάμβακας 50 mm) στο κενό του σκελετού· 5. Αρμοί γεμισμένοι με γυψόστοκο + χάρτινη ή υαλοπλέγμα ταινία, στοκάρισμα βιδών· 6. σοβατεπί στη βάση. Ολικό πάχος ≈ 100 mm.

   ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΤΟΜΗ 1:5            ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΤΟΜΗ (βάση)
   ═══════╤══════════╤═══ γυψοσανίδα 12,5  │ γυψ. │ σκελ. │ γυψ. │
    ~~~~  │ C 75     │  ~~~~ μονωτικό      │      │  ~~~  │      │
   ═══════╧══════════╧═══ γυψοσανίδα 12,5  ├──────┴───────┴──────┤ οδηγός U
          ←  60 cm  →                      ▒▒▒▒▒ σοβατεπί ▒▒▒▒▒▒▒ δάπεδο

  Σημειώσεις: το χώρισμα κατασκευάζεται αφού τοποθετηθούν οι κάσες και ολοκληρωθούν οι Η/Μ εγκαταστάσεις μέσα στον σκελετό· σε υγρό χώρο χρησιμοποιούνται ανθυγρές (πράσινες) γυψοσανίδες. Πλεονεκτήματα: ταχύτητα, μικρό βάρος (χωρίς επιβάρυνση της πλάκας), χωρίς επίχρισμα, εύκολη αναδιαρρύθμιση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάτοψη 1:20: χώρισμα γυψοσανίδας πάχους ≈ 10 cm (σκελετός 75 mm + 2×12,5 mm) κάθετα στα 6 m, δύο χώροι ≈ 3,00×2,95 m, πόρτα 0,80-0,90 στο χώρισμα, ώστε κάθε χώρος να έχει άνοιγμα. Λεπτομέρεια 1:5: οδηγοί U σε δάπεδο-οροφή στο χαραγμένο ίχνος, ορθοστάτες C ανά 60 cm + οριζόντια δοκίδα + πλαισίωση πόρτας, γυψοσανίδες 12,5 mm και στις δύο όψεις κομμένες 1-2 cm κοντύτερες (σφήνες κάτω), ειδικές βίδες, μονωτικό στο κενό, αρμοί με γυψόστοκο και ταινία, σοβατεπί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σκελετός U/C ανά 60 cm + 2×12,5 mm, αρμοί γυψόστοκος+ταινία.