Λύσεις — Κεφάλαιο 2: Επιχρίσματα (σελ. 84) – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 2: Επιχρίσματα (σελ. 84)

Λύσεις των 5 ασκήσεων του κεφαλαίου 2 (ορισμοί, σημεία προσοχής, τριφτά, αρτιφισιέλ, βλάβες-αποφλοιώσεις).

Άσκηση 1 — Ορισμός επιχρίσματος και αρμολογήματος

Ερώτηση: Τι ονομάζεται επίχρισμα και τι αρμολόγημα;

Απάντηση:

• Επίχρισμα (σοβάς) ονομάζεται η επικάλυψη των δομικών στοιχείων — τοίχων, υποστυλωμάτων, δοκών και οροφών, από φυσικούς ή τεχνητούς λίθους, άοπλο ή οπλισμένο σκυρόδεμα — με ειδικά κονιάματα, δηλαδή μείγματα νερού, άμμου (ή μαρμαρόσκονης) και μιας συνδετικής ύλης, της κονίας (τσιμέντο, ασβέστης κ.λπ.), σε δύο ή τρεις λεπτές στρώσεις που ξηραίνονται και σκληραίνουν πάνω στην επιφάνεια (σελ. 55, 57). Γενικότερα, «η κάθε μορφής επένδυση των δομικών επιφανειών που γίνεται από κονιάματα ονομάζεται επίχρισμα». Με τα επιχρίσματα διαμορφώνονται οι τελικές ορατές επιφάνειες τοίχων και οροφών. Αρμολόγημα ονομάζεται η κάλυψη με κονιάματα μόνο των αρμών (οριζόντιων και κατακόρυφων) μιας κατασκευής από τεχνητούς ή φυσικούς λίθους — δηλαδή το γέμισμα/διαμόρφωση των αρμών χωρίς επικάλυψη ολόκληρης της επιφάνειας. Αρμολογήματα γίνονται κυρίως στις κατασκευές από ημιλαξευτούς ή λαξευτούς λίθους ή από εμφανή τούβλα, όπου οι λίθοι μένουν ορατοί. Κοινός σκοπός και των δύο: η προστασία των δομικών στοιχείων και ιδίως των αρμών (που απορροφούν υγρασία-βροχή, διαβρώνονται και καταστρέφονται από τον παγετό) από τις φθορές των καιρικών φαινομένων (υγρασία, ψύχος, ζέστη), η σύνδεση των υλικών του κτισίματος μεταξύ τους και με τον φέροντα οργανισμό ώστε η κατασκευή να γίνεται «συμπαγής», και η αρχιτεκτονική εμφάνιση — στο επίχρισμα με δημιουργία επίπεδων ομοιόμορφων επιφανειών που συγκαλύπτουν εξογκώματα, κοιλότητες, αρμούς και τη συνύπαρξη διαφορετικών υλικών (τούβλο-σκυρόδεμα)· σε ειδικές περιπτώσεις, με στεγανωτικά πρόσμεικτα, εξυπηρετούν και ειδικούς σκοπούς (στεγάνωση δεξαμενών, μόνωση από υγρασία). Οι τεχνίτες που κάνουν τις εργασίες αυτές λέγονται αμμοκονιστές (σοβατζήδες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επίχρισμα = η επικάλυψη των δομικών στοιχείων (τοίχων, υποστυλωμάτων, δοκών, οροφών) με ειδικά κονιάματα (νερό + άμμος/μαρμαρόσκονη + κονία: τσιμέντο, ασβέστης) σε 2-3 στρώσεις — κάθε επένδυση δομικής επιφάνειας από κονιάματα. Αρμολόγημα = η κάλυψη με κονιάματα μόνο των αρμών κατασκευής από τεχνητούς ή φυσικούς λίθους (λαξευτές λιθοδομές, εμφανή τούβλα). Σκοπός και των δύο: προστασία από καιρικά φαινόμενα, σύνδεση των υλικών, αρχιτεκτονική εμφάνιση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επίχρισμα: όλη η επιφάνεια· αρμολόγημα: μόνο αρμοί.

Άσκηση 2 — Σημεία προσοχής για τη σωστή εφαρμογή των επιχρισμάτων

Ερώτηση: Ποια σημεία χρειάζονται προσοχή για τη σωστή εφαρμογή των επιχρισμάτων;

Απάντηση:

• Σύμφωνα με την ενότητα 2.2.2 (σελ. 61-63), για να επιτύχει η εφαρμογή των επιχρισμάτων πρέπει: 1. Να αρχίζει αφού τοποθετηθούν όλες οι ψευτόκασες ή κάσες των κουφωμάτων και ολοκληρωθούν οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις (ηλεκτρισμός, ύδρευση). 2. Το κονίαμα (λάσπη) της τοιχοποιίας να έχει ξεραθεί καλά και πάρει την οριστική του θέση, ώστε να μη δημιουργηθούν αργότερα ρωγμές. 3. Ο τοίχος να καθαρίζεται από ξένα σώματα (σκόνες, χρώματα, λιπαρές ουσίες, καπνιά) και να πλένεται, ώστε η πρώτη στρώση να γίνεται σε υγρή επιφάνεια· επιφάνεια σκυροδέματος: μεταλλική βούρτσα και βρέξιμο. 4. Οι αρμοί των τούβλων να βαθύνονται ≈ 10 mm για πρόσφυση — ή αστάρωμα (πεταχτό αραιό τσιμέντο-άμμος-νερό) αν η επιφάνεια έχει ικανοποιητική πρόσφυση. 5. Κάθε επόμενη στρώση να μην είναι ισχυρότερη από την προηγούμενη (λιγότερο τσιμέντο ή μικρότερο πάχος με το ίδιο κονίαμα). 6. Να αποφεύγεται η θαλάσσια άμμος (άλατα → λεκέδες). 7. Ο ασβέστης να είναι σβησμένος τουλάχιστον 2-3 εβδομάδες. 8. Τα ισχυρά κονιάματα και τα πολύ λεπτόκοκκα αδρανή ρηγματώνονται ευκολότερα → όσο λεπτότερα τα αδρανή, τόσο λεπτότερη η στρώση. 9. Κάθε στρώση να στεγνώνει αρκετά πριν την επόμενη (συρρίκνωση-ρωγμές να μην επηρεάσουν την τελική). 10. Σε παλιούς αποσαθρωμένους τοίχους, ασταθές επίχρισμα, θερμομονωτικές πλάκες, ξύλινες, μεταλλικές ή χρωματισμένες επιφάνειες → μεταλλικός οπλισμός (πλέγμα-κοτετσόσυρμα) με ανοξείδωτα-γαλβανισμένα καρφιά/αγκύρια. 11. Οι γωνίες κατακόρυφες και ευθύγραμμες, προστατευμένες με ενσωματωμένο μεταλλικό σκελετό ή μεταλλικές/πλαστικές διατομές (γωνιόκρανα). 12. Η τελική επιφάνεια επίπεδη στο κάτω μέρος των τοίχων για τα σοβατεπί. 13. Η πρόσοψη να επιχρίεται χωρίς διακοπή — αναγκαίες διακοπές στα όρια δομικών στοιχείων (υποστυλώματα, δοκοί, υδρορροές, αρμοί). 14. Καλύτερες εποχές άνοιξη και φθινόπωρο (όχι ζέστες, όχι παγωνιές). 15. Σε εξωτερικές επιφάνειες/ύψος → μέτρα ασφαλείας, ικριώματα με καλή προσπέλαση. 16. Εργασία από έμπειρους ειδικευμένους τεχνίτες — η ποιότητα εργασίας καθορίζει εμφάνιση και διάρκεια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έναρξη μετά τις κάσες/ψευτόκασες και τις Η/Μ εγκαταστάσεις· ξερή τοιχοποιία· καθαρισμός-πλύσιμο και 1η στρώση σε υγρή επιφάνεια (σκυρόδεμα: βούρτσα + βρέξιμο)· βάθυνση αρμών 10 mm ή αστάρωμα· κάθε επόμενη στρώση όχι ισχυρότερη· όχι θαλάσσια άμμος· ασβέστης σβησμένος 2-3 εβδομάδες· ισχυρά/λεπτόκοκκα κονιάματα σε λεπτές στρώσεις· στέγνωμα κάθε στρώσης· μεταλλικό πλέγμα σε παλιούς τοίχους, μονωτικά, ξύλο, μέταλλο (ανοξείδωτα στερεώματα)· γωνίες κατακόρυφες με γωνιόκρανα· επίπεδο κάτω μέρος για σοβατεπί· πρόσοψη χωρίς διακοπή· άνοιξη-φθινόπωρο· ασφάλεια ικριωμάτων· έμπειροι τεχνίτες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μετά κάσες/Η-Μ, αρμοί −10 mm, ασθενέστερες στρώσεις, στέγνωμα, πλέγμα.

Άσκηση 3 — Τρόπος κατασκευής των τριφτών επιχρισμάτων

Ερώτηση: Περιγράψτε τον τρόπο κατασκευής των τριφτών επιχρισμάτων.

Απάντηση:

• Τα τριφτά είναι τα συνηθέστερα επιχρίσματα (εσωτερικά και εξωτερικά) και κατασκευάζονται σε τρεις στρώσεις που δουλεύονται διαδοχικά, ώστε καθεμία να προλαβαίνει να «τραβήξει» (σελ. 64-70)· μέγιστο συνολικό πάχος ≈ 15 mm. Προεργασία: η επιφάνεια καθαρή (σκόνες, χρώματα, λίπη, καπνιά, κατάλοιπα ξυλοτύπων, μύκητες), οι αρμοί των τούβλων όχι γεμάτοι και καθαρισμένοι με συρματόβουρτσα, ο τοίχος ούτε υγρός (να στεγνώσει) ούτε πολύ στεγνός (υγραίνεται ώστε να μην απορροφήσει το νερό του κονιάματος)· εφαρμογή χειρωνακτικά (μυστρί — πίεση ή πέταγμα) ή μηχανικά με αναμείκτη-αντλία-ακροφύσιο (καλύτερη πρόσφυση, λιγότερος αέρας, μεγάλες επιφάνειες γρήγορα). 1η στρώση — πεταχτό: καθοριστική για στεγανότητα και πρόσφυση· δημιουργεί ανώμαλη επιφάνεια για την επόμενη, ομοιόμορφη απορροφητικότητα, καλύπτει μικρορωγμές, «αγριεύει» λείες επιφάνειες (σκυρόδεμα)· τσιμεντοκονίαμα 1:3-1:4 (ή ασβεστοτσιμεντοκονίαμα 1:3 + 150-450 kg/m³ τσιμέντο)· βρέξιμο επιφάνειας, εκτίναξη με το μυστρί ή εκτόξευση με αντλία (όχι επάλειψη), πάχος το πολύ 5 mm· να μη στεγνώνει γρήγορα, προστασία από βροχή, έλεγχος συγκόλλησης πριν την επόμενη. 2η στρώση — λάσπωμα: μόλις πήξει το πεταχτό, αφού καταβραχεί· καθορίζει την τελική επιφάνεια· πάχος 1-1,5 cm σε πλινθοδομές (2-3 cm σε αργολιθοδομές, σε οροφές ολικό ≤ 12 mm)· ασβεστοτσιμεντοκονίαμα με μικρό ποσοστό τσιμέντου (τσιμεντοκονίαμα όπου έρχεται σε επαφή με νερό)· γίνεται με οδηγούς για απόλυτα επίπεδη-κατακόρυφη επιφάνεια: τεντώνουμε δύο οριζόντια ράμματα (πάνω-κάτω), ελέγχουμε με νήμα στάθμης ότι είναι στο ίδιο κατακόρυφο επίπεδο που εφάπτεται στο πιο προεξέχον σημείο (κάσες), τεντώνουμε κατακόρυφα ράμματα ανά 1-1,5 m, βάζουμε τάκους λάσπης στα άκρα και στη μέση, αφαιρούμε τα ράμματα και διαμορφώνουμε με τον πήχη κατακόρυφες λωρίδες ≈ 15 cm (οδηγοί)· αφού πήξουν, γεμίζουμε τα ενδιάμεσα με μυστρί και φραγκόφτυαρο (ή αντλία) και ισοπεδώνουμε με πήχη αλουμινίου που σύρεται πάνω στους οδηγούς οριζόντια-δεξιά-αριστερά-προς τα πάνω· οροφές χωρίς οδηγούς (τάκοι + πήχης 2,5-3 m)· εξωτερικές γωνίες με πήχη στερεωμένο στη μία παρειά που εξέχει όσο οι οδηγοί, εσωτερικές με πήχη κινούμενο παλινδρομικά· σε πολλές στρώσεις, καθεμία λεπτότερη, με πίεση· όταν αρχίσει να στερεοποιείται χαράζεται με κυματιστές οριζόντιες γραμμές (ρωγμές συρρίκνωσης, πρόσφυση)· ξήρανση 3-4 εβδομάδες. 3η στρώση — ψιλό ή μάρμαρο: η τελική, ελάχιστο πάχος 3-7 mm (μάρμαρο ≤ 5 mm), αδρανές λεπτόκοκκη άμμος ή μαρμαρόσκονη, ασβεστοκονίαμα 1:2-1:2,5 ή ασβεστοτσιμεντο- (λίγο τσιμέντο εσωτερικά, αρκετό εξωτερικά και σε υγρούς χώρους· τσιμεντοκονίαμα 1:2-1:3 αν το λάσπωμα είναι τσιμεντοκονία)· καθαρίζουμε και καταβρέχουμε το λάσπωμα και δουλεύουμε σε δύο φάσεις: α) επίστρωση λεπτού κονιάματος με το τριβίδι (σανίδα 30×30 ξύλινη/ακρυλική) — ο τεχνίτης ακουμπά την κάτω πλευρά με κλίση και το σύρει προς τα πάνω, ώστε το κονίαμα να συμπιέζεται και να εισχωρεί στο λάσπωμα· β) μόλις αρχίσει να «τραβάει», τρίψιμο με το τριβίδι για πολύ ομαλή, λεία επιφάνεια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις διαδοχικές στρώσεις σε καθαρή, καταβρεγμένη επιφάνεια με μη γεμάτους αρμούς: 1) πεταχτό — τσιμεντοκονίαμα 1:3-1:4 εκτινασσόμενο με μυστρί/αντλία, ≤ 5 mm, για πρόσφυση-στεγανότητα· 2) λάσπωμα — ασβεστοτσιμεντοκονίαμα με λίγο τσιμέντο, 1-1,5 cm, πάνω σε καταβρεγμένο πεταχτό, με οδηγούς (οριζόντια ράμματα + νήμα στάθμης, κατακόρυφα ράμματα ανά 1-1,5 m, τάκοι, λωρίδες 15 cm με πήχη), γέμισμα με φραγκόφτυαρο και ισοπέδωση με πήχη αλουμινίου, χάραξη κυματιστών γραμμών, ξήρανση 3-4 εβδομάδες· 3) ψιλό/μάρμαρο — ασβεστοκονίαμα 1:2-1:2,5 με λεπτή άμμο ή μαρμαρόσκονη, 3-7 mm, σε δύο φάσεις με το τριβίδι (επίστρωση με σύρσιμο προς τα πάνω, μετά τρίψιμο για λεία επιφάνεια).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πεταχτό ≤ 5 mm → λάσπωμα με οδηγούς → ψιλό με τριβίδι.

Άσκηση 4 — Τι είναι το αρτιφισιέλ και πώς κατασκευάζεται

Ερώτηση: Τι είναι το αρτιφισιέλ και πώς κατασκευάζεται;

Απάντηση:

• Τι είναι: το αρτιφισιέλ ή επίχρισμα τεχνητού λίθου είναι είδος επιχρίσματος που χρησιμοποιήθηκε πολύ τις δεκαετίες του ’70 και ’80 για τους εξωτερικούς τοίχους των οικοδομών (σελ. 72-74). Μετά την τρίτη στρώση υφίσταται ειδική επεξεργασία, τη λάξευση, ώστε να μοιάζει με φυσική λαξευμένη πέτρα· δεν χρωματίζεται — το ίδιο το κονίαμα της τελευταίας στρώσης έχει την επιθυμητή απόχρωση. Πώς κατασκευάζεται: εφαρμόζεται σε τρεις στρώσεις, πάντοτε με τσιμεντοκονιάματα. 1η και 2η στρώση (πεταχτό και λάσπωμα): όπως στα τριφτά, από τσιμεντοκονίαμα 1:2 έως 1:3· μετά την αποπεράτωση του λασπώματος αυτό χαράζεται με το μυστρί σε πυκνές διασταυρούμενες γραμμές, για να μη δημιουργούνται ρωγμές και για να συγκρατείται η βαριά τρίτη στρώση, που δέχεται και τα χτυπήματα της λάξευσης. 3η στρώση: μεγαλύτερο πάχος, ≈ 2 cm, ώστε να λαξευτεί χωρίς να φανεί το λάσπωμα· από τσιμεντομαρμαροκονίαμα — σκόνη μαρμάρου ως αδρανές και λευκό ή ημίλευκο τσιμέντο ως συγκολλητική ύλη, σε αναλογία τσιμέντου/μαρμάρου 1:2, 1:3 ή 1:4, με προσθήκη χρωστικών για την απόχρωση. Κανονικά θέλει οδηγούς (λόγω πάχους), αλλά συνήθως στηρίζεται στη δεξιοτεχνία του τεχνίτη· αμέσως μετά την επίστρωση τριβίδισμα με συνεχές κατάβρεγμα· κάθε τμήμα καταβρέχεται δύο φορές την ημέρα επί μία εβδομάδα. Λάξευση (αφού σκληρύνει), με ειδικά εργαλεία, σε διάφορους τρόπους/βάθη/διευθύνσεις: α) λεπτή λάξευση με οδοντοτυπίδα (ντεσιλίδικο, χτένι) — οριζόντιες παράλληλες γραμμές, θέλει προσοχή για ομοιομορφία· β) μέτρια λάξευση με θραπίνα — μεγαλύτερο βάθος, ενιαία ανώμαλη επιφάνεια, «σαγρέ» ή «βατραχάκι» ανάλογα με τη γωνία/δόντια· γ) χονδρολάξευση (αχηβάδα) με κουτάλι/αχηβάδα — μεγάλες εμβαθύνσεις σε σχήμα κοίλου κουταλιού. Προτιμάται ένας τεχνίτης για όλη την επιφάνεια (ομοιομορφία)· η επιφάνεια χωρίζεται σε τμήματα με λωρίδες 4-6 cm οριζόντιες/κάθετες, ώστε να μη φαίνονται τα σημεία διακοπής της εργασίας. Μειονεκτήματα: λάθη/επισκευές γίνονται αντιληπτά και δεν ξαναβάφεται εύκολα για ανανέωση του χρωματισμού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αρτιφισιέλ = επίχρισμα τεχνητού λίθου (’70-’80, εξωτερικοί τοίχοι) που μετά την 3η στρώση λαξεύεται και δεν βάφεται (χρώμα στη μάζα). Κατασκευή: τρεις στρώσεις τσιμεντοκονιάματος — 1η-2η όπως τριφτά (1:2-1:3), λάσπωμα χαραγμένο σταυρωτά με μυστρί· 3η ≈ 2 cm από τσιμεντομαρμαροκονίαμα (λευκό/ημίλευκο τσιμέντο : μαρμαρόσκονη 1:2-1:4 + χρωστικές), τριβίδισμα με κατάβρεγμα, κατάβρεγμα 2 φορές/ημέρα επί μία εβδομάδα· λάξευση αφού σκληρύνει: λεπτή (χτένι/ντεσιλίδικο), μέτρια (θραπίνα — σαγρέ/βατραχάκι), χονδρή (αχηβάδα/κουτάλι), από έναν τεχνίτη, με λωρίδες 4-6 cm για τις διακοπές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 3 στρώσεις τσιμεντοκονίας, 3η 2 cm μαρμαροκονία + λάξευση.

Άσκηση 5 — Κυριότερες βλάβες επιχρισμάτων· περιγραφή αποφλοιώσεων

Ερώτηση: Ποιες οι κυριότερες βλάβες των επιχρισμάτων; Περιγράψτε τις αποφλοιώσεις.

Απάντηση:

• Κυριότερες βλάβες (σελ. 79-84): 1) Κηλίδες — από υγρασία (βροχή ή βλάβη) που διαποτίζει και διαπερνά τους τοίχους (στηθαία ταρατσών/μπαλκονιών, ακάλυπτοι βορινοί τοίχοι, οροφές), κυρίως λόγω στάσιμων νερών από κακές ρύσεις ή φραγμένες υδρορροές· το νερό μεταφέρει συστατικά λίθων-κονιαμάτων και οι κηλίδες κρατούν το χρώμα· πρόληψη με πλάκες στηθαίων και ποδιές (≥ 3 cm) με νεροσταλάκτες· επισκευή με βούρτσισμα-αμμωνία/οξύ, βρύα-λειχήνες με χλωρίνη/μυκητοκτόνα. 2) Επανθίσματα — υγρασία + άλατα των τοίχων → λευκό χνούδι ή φυσαλίδες (νιτροβακτηρίδια μετατρέπουν το CaCO₃ σε διαλυτό νιτρικό ασβέστιο)· μόνη θεραπεία η στεγανοποίηση, τρίψιμο-απολύμανση (γαλαζόπετρα), ανανέωση τελευταίας στρώσης. 3) Ρήγματα (ρωγμές) — τριών ειδών: τριχοειδείς από σύσταση/κατασκευή του επιχρίσματος (ψιλή/θαλασσινή άμμος, παχιές στρώσεις, γρήγορο στέγνωμα) → επάλειψη σε δύο στρώσεις· γεωμετρικές από το υπόστρωμα (υγρασία, κακό αρμολόγημα, διαφορετικά υλικά/συντελεστές θερμικής αγωγιμότητας) → στεγανωτικό κονίαμα υπό πίεση· μεγάλου πλάτους τεθλασμένες από τη δυναμική συμπεριφορά του κτιρίου (τάσεις, καθίζηση, συστολοδιαστολή, κραδασμοί, σεισμός) → κονίαμα υπό πίεση + γαλάκτωμα + πλαστικός οπλισμός + δύο στρώσεις γαλακτώματος. 4) Αποφλοιώσεις. Περιγραφή αποφλοιώσεων: αιτία είναι η υγρασία, η κακή ποιότητα κατασκευής του επιχρίσματος ή η κακή ποιότητα των υλικών (π.χ. στεγνό υπόστρωμα που «ρούφηξε» το νερό, ασβέστης μη σβησμένος, ισχυρότερη στρώση πάνω σε ασθενέστερη). Εμφανίζεται ως αποκόλληση του επιχρίσματος («φούσκωμα») σε μια περιοχή, που εκτείνεται είτε σε όλο το πάχος του επιχρίσματος είτε μόνο στην τελευταία στρώση· το μέγεθος της αποκόλλησης εξαρτάται από τη συνεκτικότητα και το βάρος του κονιάματος. Επισκευή: α) εντοπίζουμε τα φουσκωμένα σημεία με κατά τόπους χτυπήματα (με τη λαβή του μυστριού) — από τη διαφοροποίηση του ήχου βρίσκουμε τις περιοχές κακής πρόσφυσης και ορίζουμε την έκταση· β) αφαιρούμε το επίχρισμα στα σημεία βλάβης και φουσκώματος με σκερπάνι, μυστρί, σπάτουλα· γ) καθαρίζουμε επιμελώς το υπόστρωμα (τούβλα/λίθους) και τους αρμούς σε αρκετό βάθος, ώστε η επιφάνεια να γίνει τραχεία για την πρόσφυση του νέου· δ) βρέχουμε την αποκαλυφθείσα επιφάνεια για να μην απορροφά το νερό του νέου κονιάματος· ε) κατασκευάζουμε νέο επίχρισμα — επειδή οι επιφάνειες είναι μικρές, χωρίς οδηγούς, με οδηγό το περίγραμμα της περιοχής· στ) για σωστή επισκευή εντοπίζουμε πρώτα την αιτία της βλάβης (π.χ. υγρασία) και δίνουμε την κατάλληλη λύση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κυριότερες βλάβες: κηλίδες (υγρασία-στάσιμα νερά), επανθίσματα (υγρασία + άλατα, λευκό χνούδι/φυσαλίδες — θεραπεία η στεγανοποίηση), ρήγματα (τριχοειδή από το επίχρισμα, γεωμετρικά από το υπόστρωμα, τεθλασμένα από τη δυναμική του κτιρίου) και αποφλοιώσεις. Αποφλοιώσεις: αποκόλληση-«φούσκωμα» του επιχρίσματος σε μια περιοχή, σε όλο το πάχος ή μόνο στην τελευταία στρώση, από υγρασία ή κακή ποιότητα κατασκευής/υλικών. Επισκευή: εντοπισμός με χτυπήματα (ήχος), αφαίρεση με σκερπάνι-μυστρί-σπάτουλα, καθαρισμός υποστρώματος και αρμών σε βάθος ώστε να γίνει τραχύ, βρέξιμο, νέο επίχρισμα χωρίς οδηγούς (οδηγός το περίγραμμα), αφού εντοπιστεί η αιτία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κηλίδες, επανθίσματα, ρήγματα, αποφλοιώσεις (φούσκωμα → αφαίρεση-νέο).