Λύσεις — Κεφάλαιο 7: Επενδύσεις (σελ. 301) – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 7: Επενδύσεις (σελ. 301)

Λύσεις των 3 ασκήσεων του κεφαλαίου 7 (είδη επενδύσεων, πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα, ξύλινες επενδύσεις με αιτιολόγηση).

Άσκηση 1 — Τα είδη των επενδύσεων

Ερώτηση: Να περιγράψετε τα είδη των επενδύσεων.

Απάντηση:

• Οι επενδύσεις (μη φέρουσες κατασκευές στην εσωτερική ή εξωτερική πλευρά τοιχοποιίας/φέροντος οργανισμού) διακρίνονται κατά το υλικό και κατά τον τρόπο τοποθέτησης (κεφ. 7). Α. Κατά τον τρόπο τοποθέτησης (σελ. 270): 1) με ανάρτηση σε σκελετό (μεταλλικό/ξύλινο), σε συνδυασμό με θερμομόνωση ή αερισμό της όψης· 2) κτιστές, σε επαφή ή σε απόσταση από τα δομικά στοιχεία· 3) με επικόλληση (συνδετικό κονίαμα ή ειδική κόλλα) σε επίπεδη-στερεή επιφάνεια. Οι δύο πρώτοι τρόποι δίνουν αεριζόμενες όψεις. Β. Κατά το υλικό: 1) Επενδύσεις με πλάκες: α) πλάκες μαρμάρου — ορθομαρμαρώσεις (πάχος έως 1-3 cm), με ανάρτηση/μηχανική στήριξη (ράγες, γωνίες, καβίλιες, αγκύρια από ανοξείδωτο χάλυβα, αεριζόμενη πίσω πλευρά με μόνωση) ή με επικόλληση (ειδικά κονιάματα ή κόλλες, οδοντωτή σπάτουλα)· επίσης φυσικές σχιστολιθικές πλάκες (Πηλίου, Καρύστου — σπανιότερα, πάχος 3-4 cm)· β) πλάκες μεγάλης έκτασης και μικρού πάχους: γυάλινες όψεις (υαλοπετάσματα) — κλασική κατασκευή σε μεταλλικό κάνναβο, κολλητή όψη (σιλικόνη, αόρατος σκελετός), αναρτημένη όψη (κοχλίες/μεταλλικές πλάκες, καλώδια)· μεταλλικές όψεις — φύλλα ή σύνθετα πανό αλουμινίου (≥ 2 mm / 3-6 mm), χαλκού (0,6-0,8 mm, πατίνα) και λαμαρίνας (στραντζαριστά προφίλ, σάντουιτς), σε φέρουσα μεταλλική κατασκευή με αερισμό· γ) πλάκες μικρής έκτασης: κεραμικά πλακίδια ή πλάκες (με κονίαμα στο επίχρισμα, αεριζόμενες σε χαλύβδινο κάνναβο με συνδετήρες, ή σε ενδιάμεσες πλάκες σκυροδέματος/θερμομονωτικά πανό), εμφανή τούβλα (κτιστά σε επαφή ή απόσταση, με αγκυρώσεις ανά 60 cm, θερμομόνωση, κενό αερισμού 4 cm, αρμολόγηση), κεραμικές ψηφίδες (σε πλάκες, δικτυωτό, με χαρτί, ή μεμονωμένες), πέτρες (κτιστή με λαξευτά/ημιλαξευτά στενάρια 3-6 cm, άγκιστρα, κυρίως εξωτερικά). 2) Ξύλινες επενδύσεις (εσωτερικοί χώροι — ζεστό υλικό): πλήρεις ή μερικές, σανίδες ραμποτέ 7-15 cm × 10-12 mm σε ξύλινο σκελετό δοκίδων (διάκενο αερισμού, μόνωση) ή απευθείας, οριζόντιες/κατακόρυφες/με κλίση/αλληλοεπικαλυπτόμενες, με βερνίκι-λινέλαιο-κερί. 3) Συνθετικές επενδύσεις (όψεις): άκαμπτα φύλλα από θερμοπλαστικές ρητίνες + ίνες μαλακού ξύλου, σε αποχρώσεις, με ανάρτηση σε μεταλλικό/ξύλινο σκελετό (αεριζόμενες όψεις). Επίσης το επίχρισμα + βάψιμο είναι ο συνηθέστερος-απλούστερος τρόπος επικάλυψης όψεων (αλλά με συχνή συντήρηση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τοποθέτηση: με ανάρτηση σε σκελετό (αεριζόμενες), κτιστές σε επαφή/απόσταση (αεριζόμενες), με επικόλληση. Κατά υλικό: (1) πλάκες — μάρμαρο/ορθομαρμαρώσεις (μηχανική στήριξη ή επικόλληση), μεγάλες λεπτές πλάκες (υαλοπετάσματα: κλασική, κολλητή, αναρτημένη· μεταλλικές όψεις αλουμινίου, χαλκού, λαμαρίνας), μικρές πλάκες (κεραμικά πλακίδια, εμφανή τούβλα, κεραμικές ψηφίδες, πέτρες)· (2) ξύλινες (ραμποτέ σανίδες σε σκελετό, εσωτερικά)· (3) συνθετικές (ρητίνες + ίνες ξύλου, ανάρτηση σε σκελετό).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ανάρτηση/κτιστές/επικόλληση· πλάκες (μάρμαρο, γυαλί, μέταλλα, κεραμικά, τούβλα, ψηφίδες, πέτρες), ξύλο, συνθετικά.

Άσκηση 2 — Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των επενδύσεων

Ερώτηση: Να αναφέρετε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των επενδύσεων.

Απάντηση:

• Πλεονεκτήματα (σελ. 267-271): 1) Προστασία του κτιρίου από τις καιρικές συνθήκες — θερμομόνωση και υγρομόνωση (ενσωμάτωση μονωτικού στο διάκενο, χωρίς εισχώρηση υγρασίας)· 2) αισθητική-λειτουργική ολοκλήρωση με μεγάλη ποικιλία υλικών, χρωμάτων, υφών (τούβλα, πέτρες, μάρμαρα, κεραμικά, μέταλλα, γυαλί, ξύλο)· 3) αποκατάσταση ανώμαλων επιφανειών και κάλυψη κατασκευαστικών ατελειών, φθορών, μικρορωγμών (ο σκελετός εξομαλύνει)· 4) σταθερότερη-ανθεκτικότερη μορφή από το επίχρισμα + βάψιμο, που φθείρεται και θέλει συχνή συντήρηση· 5) ειδικά οι αεριζόμενες όψεις: δεν εμφανίζουν ρηγματώσεις στην επικάλυψη, δεν χρειάζονται ιδιαίτερη συντήρηση (μόνο αραιός καθαρισμός), δεν προσβάλλονται από μύκητες, προσφέρουν θερμική προστασία (εξάτμιση της υγρασίας που θα κατέστρεφε το μονωτικό), έχουν μικρό βάρος, καλό αερισμό-χαμηλή υγρασία στο διάκενο, και με ανακλαστικό υλικό + θερμομόνωση + ηλιοπροστασία δίνουν πολύ καλές κλιματικές συνθήκες· 6) επιμέρους: κεραμικά αυτοκαθαρίζονται από τη βροχή και αντέχουν σε ρύπανση-διάβρωση, εμφανή τούβλα-πέτρες-χαλκός έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, ξύλο ζεστό-ευχάριστο, γυαλί «διάφανο» κτίριο, μεταλλικά πανό γρήγορη τοποθέτηση σε ανακαινίσεις. Μειονεκτήματα: 1) υψηλότερο κόστος και πολυπλοκότητα σε σχέση με τον σοβά-βαφή (ειδικά υλικά, σκελετός, αγκυρώσεις από ανοξείδωτο χάλυβα, στατική μελέτη για ορθομαρμαρώσεις-υαλοπετάσματα)· 2) απαιτούν ακρίβεια κατασκευής (επιπεδότητα ≤ 5 mm/3 m, αρμοί, αγκυρώσεις μόνο στον φέροντα οργανισμό) και δύσκολη μεταγενέστερη επέμβαση/επισκευή (ορθομαρμάρωση)· 3) πρόσθετο βάρος σε βαριές επενδύσεις (πέτρα, μάρμαρο) — ανάγκη ισχυρών στηρίξεων· 4) κίνδυνοι συμπύκνωσης υδρατμών και ηλεκτρολυτικής/γαλβανικής διάβρωσης σε μεταλλικές όψεις (χαλκός-άλλα μέταλλα, λαμαρίνα) αν δεν αεριστούν-διαχωριστούν σωστά, θερμική συστολοδιαστολή στο γυαλί· 5) περιορισμοί χρήσης: δεν επιτρέπεται να στερεώνονται στην επένδυση κουφώματα, μηχανισμοί ρολών, φωτισμοί, ικριώματα, διαφημίσεις· η επιφάνεια πρέπει να είναι επιχρισμένη-στεγανοποιημένη πριν· 6) ξύλινες: ευαισθησία σε υγρασία-πετσικάρισμα, όχι μεγάλα μήκη, αίσθηση περιορισμένου χώρου σε μικρά δωμάτια, ανάγκη περιοδικής προστασίας (βερνίκι).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: προστασία από καιρικές συνθήκες (θερμο-υγρομόνωση), αισθητική-λειτουργική ολοκλήρωση με ποικιλία υλικών, αποκατάσταση ανώμαλων επιφανειών, σταθερότερη λύση από σοβά-βαφή· οι αεριζόμενες όψεις χωρίς ρηγματώσεις, χωρίς συντήρηση, χωρίς μύκητες, με θερμική προστασία, μικρό βάρος και χαμηλή υγρασία διάκενου. Μειονεκτήματα: υψηλότερο κόστος και πολυπλοκότητα (σκελετός, ανοξείδωτες αγκυρώσεις, στατική μελέτη), απαίτηση ακρίβειας και δύσκολη μετέπειτα επέμβαση, πρόσθετο βάρος βαριών επενδύσεων, κίνδυνοι υδρατμών-γαλβανικής διάβρωσης-συστολοδιαστολής σε μέταλλα/γυαλί, περιορισμοί (δεν στερεώνονται κουφώματα, ρολά, φωτισμοί, ικριώματα, διαφημίσεις), ευαισθησία ξύλου στην υγρασία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• • προστασία, αισθητική, εξομάλυνση, χωρίς ρωγμές/συντήρηση· − κόστος, ακρίβεια, βάρος, διάβρωση, περιορισμοί.

Άσκηση 3 — Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των ξύλινων επενδύσεων με αιτιολόγηση

Ερώτηση: Να αναφέρετε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των ξύλινων επενδύσεων και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

Απάντηση:

• Πλεονεκτήματα (ενότητα 7.3, σελ. 297-300): 1) Το ξύλο είναι «ζεστό» υλικό — χαμηλός συντελεστής θερμικής αγωγιμότητας και φυσική υφή/χρώμα — γι' αυτό δημιουργεί όμορφη, ευχάριστη ατμόσφαιρα και βελτιώνει την αισθητική και την άνεση κάθε εσωτερικού χώρου (καθιστικά, υπνοδωμάτια, διάδρομοι, σοφίτες), δίνοντας ξεχωριστή διακόσμηση. 2) Ευελιξία μορφής: πλήρης ή μερική επένδυση, οριζόντια/κατακόρυφη/λοξή τοποθέτηση, ραμποτέ ή αλληλοεπικάλυψη, κορνίζες-σοβατεπί → μπορούμε να επηρεάσουμε την αντίληψη του χώρου (οριζόντιες σανίδες → πλατύτερος-χαμηλότερος, κατακόρυφες → ψηλότερος). 3) Τοποθετείται σε ξύλινο σκελετό που δημιουργεί διάκενο αερισμού → επιτρέπει εσωτερική θερμομόνωση (μονωτικά πανό στο διάκενο) και καλύπτει ατέλειες του τοίχου (φθορές, αποκλίσεις επιπεδότητας, μικρορωγμές) χωρίς επισκευή του σοβά. 4) Εύκολη κατεργασία-τοποθέτηση (βίδες, καρφιά, κόλλα), ελαφριά κατασκευή, δυνατότητα αντικατάστασης σανίδων. 5) Με βερνίκια, λινέλαιο, κερί προστατεύεται από ρύπους-υγρασία, καθαρίζεται εύκολα και αναδεικνύεται/αλλάζει το χρώμα του. Μειονεκτήματα: 1) Το ξύλο είναι οργανικό-υγροσκοπικό: διαστέλλεται-συστέλλεται με την υγρασία και κινδυνεύει να «πετσικάρει» (στρεβλώσει) — γι' αυτό αποφεύγονται σανίδες μεγάλου μήκους, μεγάλα πανό και νωπά ξύλα, απαιτείται στεγνή, υγιής, ανθεκτική ξυλεία χωρίς ρόζους-ρωγμές, αποθήκευση σε στεγνό χώρο/πλαστικό, και περιθώριο 6-10 mm στην περίμετρο και στις γωνίες. 2) Σε υγρούς χώρους (κουζίνα, λουτρό) χρειάζεται διάκενο αερισμού ≥ 1,5 cm και μη συνεχείς οριζόντιες δοκίδες (κατακόρυφο ρεύμα αέρα), αλλιώς υγρασία-μύκητες-σάπισμα. 3) Η υπερβολική χρήση σε μικρά δωμάτια δίνει την αίσθηση περιορισμένου χώρου, και η μερική επένδυση μειώνει την εντύπωση ύψους → απαιτείται μελέτη. 4) Ευφλεκτότητα και ευαισθησία σε έντομα (σαράκι) → ανάγκη εμποτισμού/βερνικιού και περιοδικής συντήρησης. 5) Κόστος καλής μασίφ ξυλείας (7-15 cm × 10-12 mm) και σκελετού, και κατανάλωση χώρου (δοκίδες 20-40 mm + σανίδα). 6) Χρησιμοποιείται κυρίως εσωτερικά — εξωτερικά απαιτεί ειδικά ανθεκτικά ξύλα και συχνή προστασία. Αιτιολόγηση: τα πλεονεκτήματα απορρέουν από τις θερμικές-αισθητικές ιδιότητες και την ευκολία κατεργασίας του ξύλου, τα μειονεκτήματα από τη φυσική-οργανική του φύση (υγροσκοπικότητα, ανισοτροπία, ευφλεκτότητα)· γι' αυτό το βιβλίο επιμένει στη στεγνή ξυλεία, το περιθώριο διαστολής, το διάκενο αερισμού και το προστατευτικό φινίρισμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: ζεστό υλικό (χαμηλή θερμική αγωγιμότητα, φυσική υφή) → ευχάριστη ατμόσφαιρα, αισθητική και άνεση· ευελιξία (πλήρης/μερική, οριζόντια → πλατύτερος, κατακόρυφη → ψηλότερος χώρος, ραμποτέ)· σκελετός με διάκενο → εσωτερική θερμομόνωση και κάλυψη ατελειών-ρωγμών του τοίχου· εύκολη κατεργασία, ελαφριά· προστασία-ανάδειξη με βερνίκια-λινέλαιο-κερί. Μειονεκτήματα: υγροσκοπικό-οργανικό → πετσικάρισμα (όχι μεγάλα μήκη/νωπά ξύλα, στεγνή ξυλεία χωρίς ρόζους, περιθώριο 6-10 mm)· σε υγρούς χώρους απαιτεί διάκενο ≥ 1,5 cm και μη συνεχείς οριζόντιες δοκίδες· υπερβολή σε μικρά δωμάτια = αίσθηση περιορισμού· ευφλεκτότητα-έντομα → συντήρηση· κόστος και κατανάλωση χώρου· κυρίως εσωτερικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• • ζεστό, αισθητική, μόνωση/κάλυψη ατελειών· − υγρασία-πετσικάρισμα, μικροί χώροι, φωτιά, συντήρηση.