Λύσεις — Κεφάλαιο 9: Κιγκλιδώματα (σελ. 372) – ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 9: Κιγκλιδώματα (σελ. 372)

Λύσεις των 3 ασκήσεων του κεφαλαίου 9 (είδη κιγκλιδωμάτων με παρουσίαση, στοιχεία-κατασκευή μεταλλικών, είδη κουπαστών με παρουσίαση).

Άσκηση 1 — Είδη κιγκλιδωμάτων και παρουσίαση με φωτογραφίες

Ερώτηση: Να αναφέρετε τα είδη των κιγκλιδωμάτων και να κάνετε μία παρουσίαση με φωτογραφίες οι οποίες θα αντιστοιχούν στα παραπάνω είδη.

Απάντηση:

• Είδη κιγκλιδωμάτων (ενότητα 9.2), ανάλογα με τη θέση τοποθέτησης και την προστασία που παρέχουν — και τι φωτογραφίζουμε για καθένα: 1) Κιγκλιδώματα κλιμάκων — αναπόσπαστο στοιχείο της σκάλας· στηρίζονται επάνω στα σκαλοπάτια (μειώνουν το ωφέλιμο πλάτος) ή στα πλάγια του βαθμιδοφόρου (κενό ≤ 4 cm)· παραλαμβάνουν κατακόρυφες και οριζόντιες, συχνά σημειακές, δυνάμεις → ορθοστάτες ανά διαστήματα· ύψος 0,90-1,00 m από το πάτημα ως την κουπαστή· σε σκάλες > 5 ριχτιών, και στη μέση αν το πλάτος > 2,50 m· φωτογραφία: το κιγκλίδωμα της σκάλας πολυκατοικίας/σχολείου με τον χειρολισθήρα παράλληλο στην κλίση, σημειώνοντας ορθοστάτες, κιγκλίδες, κουπαστή, τρόπο πάκτωσης (στο σκαλοπάτι ή πλάγια). 2) Κιγκλιδώματα εξωστών και δωμάτων — σε βατά δώματα/δάπεδα ψηλότερα από 1,00 m· ελάχιστο ύψος 1,00 m από το τελειωμένο δάπεδο (> 1,20 m σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς, δημόσια κτίρια), κενά ≤ 15×15 cm, χωρίς οριζόντια στοιχεία-«σκάλα» για παιδιά· φωτογραφία: κάγκελο μπαλκονιού (μεταλλικό πλαίσιο με κατακόρυφες ράβδους ή τζάμι), στηθαίο ταράτσας με ή χωρίς μεταλλικό κιγκλίδωμα από πάνω. 3) Κιγκλιδώματα περιφράξεων — περίφραξη οικοπέδου ύψους ≤ 2,50 m, με κτιστό συμπαγές τμήμα ≤ 1,00 m και κιγκλίδωμα από πάνω· φωτογραφία: μάντρα σπιτιού/σχολείου με τοιχίο και σιδερένιο ή αλουμινένιο κάγκελο, αυλόπορτα. 4) Κιγκλιδώματα ασφαλείας σε κουφώματα — τράπεζες, δημόσια κτίρια, ισόγειες κατοικίες· ισχυρές διατομές, πυκνά στοιχεία, αντοχή σε παραβίαση· τρεις τρόποι προσαρμογής: προεξέχοντα από το άνοιγμα με μεταλλικά στηρίγματα στον τοίχο, εσωτερικά του ανοίγματος στους λαμπάδες, ενταγμένα στην κατασκευή του κουφώματος (ορθοστάτες)· φωτογραφία: σιδεριές παραθύρων ισογείου/τράπεζας. Συμπληρωματικά, κατά μορφή-υλικό (9.3) για την παρουσίαση: ξύλινα (ράβδοι 3,5×3,5, Χ, καφασωτό), μεταλλικά (στραντζαριστός/σφυρήλατος σίδηρος, χυτοσίδηρος, ανοξείδωτος, αλουμίνιο — πλαίσια με πλήρωση ή ορθοστάτες με μοτίβα), συνδυασμοί με γυαλί ασφαλείας/plexiglass, στηθαίο + κιγκλίδωμα, συμπαγές στηθαίο. Δομή παρουσίασης: μία διαφάνεια ανά είδος με 2-3 φωτογραφίες, λεζάντα (θέση, υλικό, ύψος μετρημένο, τρόπος στήριξης, κουπαστή), και τελική διαφάνεια με πίνακα κανονισμών (0,90-1,00 / 1,00 / 1,20 / 15×15 / 2,50 / 1,00).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τέσσερα είδη κατά θέση-προστασία: 1) κλιμάκων (ύψος 0,90-1,00 m, στα σκαλοπάτια ή πλάγια στον βαθμιδοφόρο με κενό ≤ 4 cm, > 5 ρίχτια, μεσαίο αν πλάτος > 2,50)· 2) εξωστών-δωμάτων (σε ύψος > 1 m, ελάχιστο 1,00 m — 1,20 σε σχολεία/δημόσια, κενά ≤ 15×15, όχι οριζόντια στοιχεία για παιδιά)· 3) περιφράξεων (≤ 2,50 m, κτιστό τμήμα ≤ 1,00)· 4) ασφαλείας σε κουφώματα (προεξέχοντα με στηρίγματα, μέσα στους λαμπάδες, ή ενταγμένα στο κούφωμα). Για την παρουσίαση: φωτογραφία σκάλας, μπαλκονιού/ταράτσας, μάντρας, σιδεριάς παραθύρου, με λεζάντες (υλικό — ξύλινο, μεταλλικό, γυαλί/plexiglass, στηθαίο — ύψος, στήριξη, κουπαστή) και πίνακα κανονισμών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κλιμάκων, εξωστών-δωμάτων, περιφράξεων, ασφαλείας κουφωμάτων.

Άσκηση 2 — Στοιχεία και τρόπος κατασκευής μεταλλικών κιγκλιδωμάτων

Ερώτηση: Αναφέρετε τα στοιχεία από τα οποία αποτελούνται τα μεταλλικά κιγκλιδώματα και ποιος είναι ο τρόπος κατασκευής τους.

Απάντηση:

• Υλικά (9.3.2): στραντζαριστός σίδηρος, σφυρήλατος σίδηρος, χυτοσίδηρος, ανοξείδωτος χάλυβας, αλουμίνιο. Στοιχεία από τα οποία αποτελούνται: 1) Ορθοστάτες — τα κύρια κατακόρυφα στοιχεία, κυκλικής ή τετράγωνης διατομής, πλήρεις ή κενές (κοιλοδοκοί) ανάλογα με το υλικό και τη στατική λειτουργία· τοποθετούνται σε πυκνά διαστήματα και παραλαμβάνουν τις κατακόρυφες και τις οριζόντιες (σημειακές) δυνάμεις· στα σημεία πάκτωσης ενισχύονται με μεταλλικά ελάσματα (πλάκες βάσης). 2) Κιγκλίδες (κάγκελα) — τα επιμέρους στοιχεία ανάμεσα στους ορθοστάτες: ευθύγραμμες (κατακόρυφες, οριζόντιες, υπό κλίση) ή άλλου σχήματος (καμπύλες, διακοσμητικά μοτίβα, απλά ή σύνθετα). 3) Πλαίσια (όταν το κιγκλίδωμα διαμορφώνεται σε πλαίσια — οριζόντιες τραβέρσες πάνω-κάτω + ορθοστάτες) που δέχονται στοιχεία πλήρωσης: μεταλλικό πλέγμα, τζάμι (κρύσταλλο ασφαλείας), συνθετικά υλικά (plexiglass) κ.λπ., ανάλογα με τον βαθμό ασφάλειας και την αισθητική· τα στοιχεία πλήρωσης συνδέονται με ειδικές υποδοχές (κοχλίες, συνδετήρες) ώστε να αντικαθίστανται σε φθορά. 4) Κουπαστή/χειρολισθήρας — το πάνω μέρος (ίδιο υλικό, ή ξύλινη χειρολαβή σε σιδερένια λάμα, σωλήνας αλουμινίου), στις κλίμακες παράλληλη με την κλίση, με πλευρική προστασία (γυαλί/ξύλο) όπου χρειάζεται. 5) Στοιχεία στερέωσης — πακτωμένες υποδοχές, κοχλίες, αγκύρια, λάμες στήριξης στον τοίχο (κιγκλιδώματα κουφωμάτων). Τρόπος κατασκευής-τοποθέτησης (9.3.2.1): α) υπολογίζουμε από πριν τις θέσεις των ορθοστατών (ανάλογα με μήκος, φορτία, μοτίβο) και κατά τη σκυροδέτηση της πλάκας τοποθετούμε ειδικά καλούπια στα σημεία αυτά, ώστε να δημιουργηθούν οι τρύπες πάκτωσης· β) οι ορθοστάτες πακτώνονται κατακόρυφα στην πλάκα ή οριζόντια στο πλάι της (εικ. 9.20) — είτε απευθείας με ισχυρή τσιμεντοκονία μέσα στην τρύπα, είτε (συνηθέστερος τρόπος) με κοχλίες επάνω σε ήδη πακτωμένες υποδοχές (πλάκα με βύσματα), αφού σκληρύνει το μπετόν· σε κτιστό στηθαίο από τούβλο, τρυπιέται το τούβλο και η πάκτωση γίνεται στο σκυρόδεμα της πλάκας, σε στηθαίο ΟΣ απευθείας σε αυτό· γ) οι κιγκλίδες συνδέονται μεταξύ τους και με τους ορθοστάτες με ηλεκτροκόλληση (σίδηρος, χάλυβας)· όταν το κιγκλίδωμα είναι από αλουμίνιο, η σύνδεση γίνεται με βίδες, πίρους ή ειδικές συνδέσεις του εμπορίου (όχι κόλληση)· δ) τα στοιχεία πλήρωσης των πλαισίων τοποθετούνται στις υποδοχές τους με κοχλίες/συνδετήρες· ε) τοποθετείται η κουπαστή (βιδωτή/κολλητή) και γίνεται αντισκωριακή προστασία και βαφή (μίνιο + ελαιόχρωμα/ντούκο, ή ηλεκτροστατική βαφή/ανοδίωση στο αλουμίνιο — κεφ. 10). Κατά τον σχεδιασμό τηρούνται: ύψος 0,90-1,00 m (κλίμακες) / ≥ 1,00-1,20 m (εξώστες), κενά ≤ 15×15 cm, όχι οριζόντια «σκαλοπάτια» για παιδιά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στοιχεία: ορθοστάτες (κύρια κατακόρυφα, κυκλικοί/τετράγωνοι, πλήρεις/κενοί, ενισχυμένοι με ελάσματα στην πάκτωση), κιγκλίδες (ευθύγραμμες ή άλλου σχήματος), πλαίσια με στοιχεία πλήρωσης (πλέγμα, τζάμι, συνθετικά — αντικαταστάσιμα με κοχλίες/υποδοχές), κουπαστή-χειρολισθήρας, στοιχεία στερέωσης. Κατασκευή: προϋπολογισμός θέσεων ορθοστατών και ειδικά καλούπια στη σκυροδέτηση· πάκτωση ορθοστατών κατακόρυφα στην πλάκα ή στο πλάι της, με ισχυρή τσιμεντοκονία ή (συνηθέστερα) με κοχλίες σε πακτωμένες υποδοχές· κιγκλίδες με ηλεκτροκόλληση (σίδηρος) ή βίδες-πίρους-ειδικές συνδέσεις (αλουμίνιο)· τοποθέτηση πλήρωσης και κουπαστής· αντισκωριακό-βαφή. Ύψη 0,90-1,00/1,00-1,20, κενά ≤ 15×15.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ορθοστάτες, κιγκλίδες, πλαίσια-πλήρωση, κουπαστή· καλούπια → πάκτωση/κοχλίες → ηλεκτροκόλληση.

Άσκηση 3 — Φωτογράφιση ειδών κουπαστών και παρουσίαση

Ερώτηση: Φωτογραφίστε διάφορα είδη κουπαστών και κάντε μία παρουσίαση.

Απάντηση:

• Προσωπική εργασία — δίνουμε τι πρέπει να περιέχει και να σχολιάζει η παρουσίαση, κατά την ενότητα 9.4 (εικ. 9.23-9.26). Ορισμοί: κουπαστή = το πάνω μέρος του κιγκλιδώματος (συνήθως από το ίδιο υλικό)· στις κλίμακες λέγεται χειρολισθήρας και είναι πάντα παράλληλος με την κλίση της σκάλας· σκοπός: ο χρήστης να κρατιέται καλά στην ανάβαση-κατάβαση, με το χέρι να γλιστρά εύκολα. Είδη προς φωτογράφιση — ανά υλικό: 1) ξύλινες (χειρολαβή από σκληρό επεξεργασμένο ξύλο — δρυς, οξιά, ιρόκο — ανθεκτικό στην υγρασία και τη λιπαρότητα των χεριών, βερνικωμένο)· 2) μεταλλικές (σωλήνας κυκλικής διατομής από αλουμίνιο ή ανοξείδωτο χάλυβα, σιδερένια λάμα, σφυρήλατο)· 3) πλαστικές (PVC/συνθετικές επενδύσεις σε μεταλλικό πυρήνα)· 4) συνδυασμοί — π.χ. ξύλινη χειρολαβή σε σιδερένια λάμα στήριξης (εικ. 9.23-9.24), σωλήνας αλουμινίου με ξύλινη ή γυάλινη πλευρική προστασία (κουπαστή με γυάλινη πλευρική προστασία — κρύσταλλο οπλισμένο σε λάμα υποδοχής, εικ. 9.8), μαρμάρινες/κτιστές κουπαστές στηθαίων. Ανά τρόπο στήριξης: πάνω στο κιγκλίδωμα (βιδωτή/κολλητή στους ορθοστάτες), σε πλευρικό τοίχο με στηρίγματα (πρέπει να απέχει ≥ 4 cm από τον τοίχο, εικ. 9.26), ενσωματωμένη σε στηθαίο. Ανά διατομή: κυκλική (Ø 4-5 cm — καλύτερο κράτημα), ορθογωνική/ελλειπτική, με ενσωματωμένο φωτισμό (LED στην κάτω πλευρά — βελτιώνει την ασφάλεια, εικ. 9.26)· η διατομή πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη μορφή του κιγκλιδώματος και να αντέχει σε οριζόντιες καταπονήσεις. Τι σημειώνουμε σε κάθε φωτογραφία: θέση (κλίμακα/εξώστης/ράμπα), υλικό, διατομή και διάμετρος, ύψος από το πάτημα (0,90-1,00 m) ή το δάπεδο (≥ 1,00 m), παραλληλία με την κλίση, απόσταση από τον τοίχο, τρόπος στερέωσης (κοχλίες, ηλεκτροκόλληση, στηρίγματα), απολήξεις (γύρισμα στα άκρα για ασφάλεια), συνέχεια στα πλατύσκαλα, φινίρισμα (βερνίκι, ηλεκτροστατική βαφή, ανοδίωση), καλή/κακή πρακτική. Δομή παρουσίασης: εισαγωγή (ορισμός-σκοπός), 4-5 διαφάνειες με φωτογραφίες ανά υλικό/τρόπο στήριξης, μία διαφάνεια «κανόνες» (παράλληλη με την κλίση, ≥ 4 cm, ύψη, αντοχή, ολισθηρότητα χεριού, φωτισμός), συμπεράσματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κουπαστή = πάνω μέρος κιγκλιδώματος· στις κλίμακες χειρολισθήρας, πάντα παράλληλος με την κλίση, για καλό κράτημα με χέρι που γλιστρά. Φωτογραφίζουμε και ταξινομούμε: ξύλινες (σκληρό επεξεργασμένο ξύλο), μεταλλικές (σωλήνας αλουμινίου/ανοξείδωτου, λάμα, σφυρήλατο), πλαστικές, συνδυασμούς (ξύλινη χειρολαβή σε σιδερένια λάμα, σωλήνας με γυάλινη/ξύλινη πλευρική προστασία, κτιστές)· κατά στήριξη (στο κιγκλίδωμα, σε τοίχο με απόσταση ≥ 4 cm, σε στηθαίο)· κατά διατομή (κυκλική Ø 4-5, ορθογωνική, με ενσωματωμένο φωτισμό). Σε κάθε φωτογραφία: υλικό, διατομή, ύψος 0,90-1,00/≥ 1,00, παραλληλία, απόσταση από τοίχο, στερέωση, απολήξεις, φινίρισμα· διαφάνεια κανόνων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ξύλινες/μεταλλικές/πλαστικές/συνδυασμοί· παράλληλη στην κλίση, ≥ 4 cm από τοίχο, φωτισμός.