Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 24) – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 24)

Απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις του κεφαλαίου 1.

Ερώτηση 1 — Κριτήρια ταξινόμησης επιχειρήσεων

Ερώτηση: Ποια είναι τα συνήθη κριτήρια, σύμφωνα με τα οποία ταξινομούνται οι επιχειρήσεις σε διάφορες κατηγορίες;

Απάντηση:

• Οι επιχειρήσεις ταξινομούνται σε κατηγορίες ανάλογα με τέσσερα συνήθη κριτήρια (σελ. 17): 1. το είδος της ιδιοκτησίας (ιδιωτικές, δημόσιες, μικτές), 2. τη νομική μορφή της επιχείρησης (ατομικές, εταιρικές — προσωπικές, κεφαλαιουχικές, συλλογικές), 3. τον κύριο τομέα της δραστηριότητάς της (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής) και 4. το μέγεθός της (μικρές ως 20, μεσαίες 20-100, μεγάλες πάνω από 100 εργαζόμενους).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Είδος ιδιοκτησίας, νομική μορφή, κύριος τομέας δραστηριότητας, μέγεθος (αριθμός εργαζομένων).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πίνακας 1.1 του βιβλίου.

Ερώτηση 2 — Διάκριση κατά ιδιοκτησιακό καθεστώς

Ερώτηση: Πώς διακρίνονται οι επιχειρήσεις σε σχέση με το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς;

Απάντηση:

• Σε δύο βασικές κατηγορίες (σελ. 17-18): Ιδιωτικές — οι ιδιοκτήτες τους είναι ιδιώτες· Δημόσιες — ιδιοκτήτης θεωρείται το κοινωνικό σύνολο, που εκπροσωπείται από το κράτος (κρατικές επιχειρήσεις) ή την τοπική αυτοδιοίκηση (δημοτικές επιχειρήσεις). Επιπλέον, ορισμένες επιχειρήσεις έχουν κοινή ιδιοκτησία από το κράτος ή την τοπική αυτοδιοίκηση και από ιδιώτες — ονομάζονται μικτές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ιδιωτικές (ιδιώτες ιδιοκτήτες) και δημόσιες (κράτος — κρατικές, ή τοπική αυτοδιοίκηση — δημοτικές)· με κοινή ιδιοκτησία κράτους/δήμου και ιδιωτών: μικτές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Τομέας δραστηριότητας οδοντοτεχνικού εργαστηρίου

Ερώτηση: Ένα οδοντοτεχνικό εργαστήριο σε ποιο τομέα παραγωγικής δραστηριότητας ανήκει;

Απάντηση:

• Ανάλογα με τη φύση των προϊόντων-υπηρεσιών οι επιχειρήσεις διακρίνονται σε πρωτογενή (προϊόν σχετικό με τη φύση), δευτερογενή (κατασκευές, επεξεργασία-μεταποίηση άλλων προϊόντων) και τριτογενή (υπηρεσίες) τομέα (σελ. 18). Το οδοντοτεχνικό εργαστήριο κατασκευάζει προσθετικές εργασίες (στεφάνες, γέφυρες, οδοντοστοιχίες) μεταποιώντας υλικά (κράματα, ακρυλικά, πορσελάνη, γύψο) — «παραγωγή και διάθεση ιατροτεχνολογικών προϊόντων» (σελ. 19) — άρα ανήκει στον δευτερογενή τομέα (κατασκευή-μεταποίηση). Παράλληλα, ως παραϊατρικό επάγγελμα σε συνεργασία με τους οδοντιάτρους, έχει και χαρακτήρα παροχής υπηρεσιών (τριτογενής)· το βιβλίο όμως το εντάσσει σαφώς στην παραγωγή προϊόντων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στον δευτερογενή τομέα — κατασκευάζει (μεταποιεί υλικά σε) προσθετικές εργασίες, δηλαδή παράγει ιατροτεχνολογικά προϊόντα· δευτερευόντως έχει και χαρακτήρα υπηρεσιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Απαραίτητο στοιχείο για την επιλογή τόπου εγκατάστασης

Ερώτηση: Να αναφέρετε ποιο στοιχείο θα πρέπει να εξετάσει οπωσδήποτε ο υποψήφιος οδοντοτεχνίτης, πριν αποφασίσει σε ποιον τόπο θα εγκατασταθεί και γιατί;

Απάντηση:

• Την ακριβή αναλογία οδοντιάτρων – οδοντοτεχνικών εργαστηρίων της περιοχής (σελ. 19-20). Γιατί: το εργαστήριο υπόκειται σε όλους τους κανόνες της αγοράς και πρέπει να παράγει κέρδος· οι πελάτες του είναι αποκλειστικά οι οδοντίατροι, άρα η οικονομική του απόδοση εξαρτάται από το πόσα οδοντιατρεία αντιστοιχούν σε κάθε εργαστήριο. Η ενδεδειγμένη αναλογία για εξασφαλισμένη οικονομική απόδοση, όπως προκύπτει από έρευνες των επαγγελματικών συλλόγων, είναι 5 : 1 (πέντε οδοντίατροι ανά εργαστήριο) — και αυτό με την προϋπόθεση ότι και η αναλογία οδοντιάτρων – πληθυσμού της περιοχής είναι η επιθυμητή. Σε περιοχή με κορεσμό εργαστηρίων ο ανταγωνισμός καθιστά την επένδυση επισφαλή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Την αναλογία οδοντιάτρων – οδοντοτεχνικών εργαστηρίων της περιοχής (ενδεδειγμένη 5:1, με επιθυμητή και την αναλογία οδοντιάτρων-πληθυσμού), γιατί οι οδοντίατροι είναι οι μόνοι πελάτες και από αυτούς εξαρτάται η οικονομική απόδοση του εργαστηρίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Αποτελεσματικότητα επιχείρησης

Ερώτηση: Τι σημαίνει ο όρος «αποτελεσματικότητα μιας επιχείρησης»;

Απάντηση:

• Αποτελεσματικότητα είναι «η ιδιότητα του αποτελεσματικού, η ικανότητα δηλαδή μιας επιχείρησης να επιτευχθούν οι στόχοι της» (σελ. 20). Είναι μία από τις τέσσερις βασικές επιδιώξεις κάθε επιχείρησης — μαζί με την αποδοτικότητα (θετικό οικονομικό αποτέλεσμα), την παραγωγικότητα (αποτελεσματική χρήση των πόρων) και την ανταγωνιστικότητα — και διαφέρει από την αποδοτικότητα: μια επιχείρηση είναι αποτελεσματική όταν πετυχαίνει αυτό που έθεσε ως στόχο (π.χ. έγκαιρη παράδοση ποιοτικών εργασιών), ανεξάρτητα από το πόσο οικονομικά το πέτυχε.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ικανότητα της επιχείρησης να επιτυγχάνει τους στόχους της (μία από τις 4 επιδιώξεις: αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα, παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Ανταγωνιστικότητα επιχείρησης

Ερώτηση: Δώστε την έννοια της «ανταγωνιστικότητας μιας επιχείρησης».

Απάντηση:

• Ανταγωνιστικότητα είναι «η δυνατότητα μιας επιχείρησης να παράγει προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στις χαμηλότερες δυνατές τιμές, ώστε να την προτιμούν οι καταναλωτές από άλλες όμοιες επιχειρήσεις» (σελ. 20). Για ένα οδοντοτεχνικό εργαστήριο σημαίνει να προσφέρει στους οδοντιάτρους καλύτερη ποιότητα-συνέπεια σε ανταγωνιστική τιμή (πάντα όμως όχι κάτω από το κατώτερο όριο του τιμολογίου — δεοντολογικός κανονισμός, κεφ. 4), ώστε να το επιλέγουν έναντι των άλλων εργαστηρίων. Προϋπόθεση όλων των επιδιώξεων είναι η σωστή οργάνωση του χώρου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η δυνατότητα να παράγει προϊόντα-υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στις χαμηλότερες δυνατές τιμές, ώστε να την προτιμούν οι καταναλωτές (οι οδοντίατροι) από τις όμοιες επιχειρήσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Μέτρα προστασίας υγείας εργαζομένων και δημόσιας υγείας

Ερώτηση: Να αναφέρετε τέσσερα τουλάχιστον μέτρα, που θεωρούνται απαραίτητα για την προστασία της υγείας των εργαζομένων σε οδοντοτεχνικό εργαστήριο και της δημόσιας υγείας.

Απάντηση:

• Το νομικό πλαίσιο για τον χώρο του εργαστηρίου προβλέπει και τα αναγκαία μέτρα προστασίας, που αναλύονται στην § 5.3 (σελ. 21, 61-74). Ενδεικτικά (τέσσερα και περισσότερα): 1. Κατάλληλος φωτισμός — φυσικός και τεχνητός 1.000 Lux, ατομικός φωτισμός 60 W στον πάγκο, εφεδρικός φωτισμός. 2. Κατάλληλο μικροκλίμα — κλιματισμός (διαφορά ≤ 5 °C, υγρασία 35-70 %), γενικός και τοπικός εξαερισμός με φίλτρα, ηχομόνωση (θόρυβος ≤ 85 dB). 3. Πυρασφάλεια — πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως/CO₂ (ένας οπωσδήποτε στον χώρο χύτευσης), σύστημα συναγερμού, κανόνες πρόληψης πυρκαγιάς-έκρηξης, ανιχνευτής υγραερίου. 4. Αντιρρυπαντικά φίλτρα-απορροφητήρες στην πηγή (πάγκος τεχνίτη, στίλβωσης, τροχίσματος, χύτευσης) με φίλτρα άνθρακα και δεξαμενές νερού για την προστασία και του εξωτερικού περιβάλλοντος. 5. Μέσα ατομικής προστασίας — γάντια, μάσκα, σκούφος, γυαλιά, μπλούζα. 6. Πρόληψη λοιμώξεων — απολύμανση αποτυπωμάτων, εργαλείων-βουρτσών, συχνό πλύσιμο χεριών, καθημερινός καθαρισμός, γυψοπαγίδες στην αποχέτευση, απαγόρευση αμιάντου. 7. Πλήρες φαρμακείο (Κουτί Πρώτων Βοηθειών).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά: φωτισμός (1.000 Lux, ατομικός), μικροκλίμα (κλιματισμός, εξαερισμός, ηχομόνωση), πυρασφάλεια (πυροσβεστήρες, συναγερμός, ανιχνευτής υγραερίου), απορρόφηση με αντιρρυπαντικά φίλτρα στην πηγή, μέσα ατομικής προστασίας (γάντια, μάσκα, σκούφος, γυαλιά, μπλούζα), πρόληψη λοιμώξεων-απολύμανση, γυψοπαγίδες, μη χρήση αμιάντου, φαρμακείο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Παραπομπή του βιβλίου στην § 5.3.ε.

Ερώτηση 8 — Τρόποι εξεύρεσης κεφαλαίων

Ερώτηση: Να αναφέρετε δύο τουλάχιστον τρόπους εξεύρεσης των αναγκαίων κεφαλαίων, για τη δημιουργία οδοντοτεχνικού εργαστηρίου.

Απάντηση:

• Κατά το βιβλίο (σελ. 23) οι λύσεις χρηματοδότησης είναι: 1. Αυτοχρηματοδότηση — εφόσον υπάρχει οικονομική δυνατότητα στον ίδιο τον υποψήφιο ή στο στενό οικογενειακό του περιβάλλον. 2. Δανειοδότηση από το τραπεζικό σύστημα — προϋποθέτει σοβαρή έρευνα αγοράς για τους πιο συμφέροντες όρους, στο πλαίσιο της απελευθέρωσης της λειτουργίας των τραπεζών. 3. Χρηματοδότηση μέσα από επιδοτούμενα προγράμματα για τη διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας κυρίως νέων επαγγελματιών, από φορείς όπως ο Ο.Α.Ε.Δ. (σήμερα ΔΥΠΑ, ΕΣΠΑ κ.λπ.). Το τελικό κόστος της επένδυσης εξαρτάται από το διαθέσιμο κεφάλαιο (βασικός μηχανολογικός εξοπλισμός, εργαλεία, πρώτη εγκατάσταση, έπιπλα, συμπληρωματικός εξοπλισμός, βοηθητικοί χώροι).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αυτοχρηματοδότηση (ίδια/οικογενειακά κεφάλαια), τραπεζικός δανεισμός (μετά από έρευνα αγοράς) και επιδοτούμενα προγράμματα επιχειρηματικότητας νέων (π.χ. ΟΑΕΔ).

Κριτήρια αξιολόγησης: