Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή (σελ. 18) – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Ι Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή

Πλήρεις λύσεις και στις τρεις ερωτήσεις του πρώτου κεφαλαίου (σελ. 18). Και οι τρεις απαντώνται πλήρως από το κείμενο του κεφαλαίου.

Ερώτηση 1 — Γιατί η τεχνική είναι προϋπόθεση του καλλιτεχνικού έργου

Ερώτηση: Γιατί η γνώση της τεχνικής είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία καλλιτεχνικού έργου;

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΧΕΙ ΤΡΙΑ ΣΚΕΛΗ — ΟΛΑ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

① ΧΩΡΙΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΕΛΑΜΕ

Το βιβλίο ξεκινά από την κοινή εμπειρία: «σχεδόν ΠΟΤΕ δε βλέπουμε τυπωμένο στο φωτογραφικό χαρτί το θέμα έτσι όπως το θέλαμε τη στιγμή της φωτογράφησης».

«βλέπουμε δηλαδή ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΑΛΛΟ εκτός από αυτό που φανταστήκαμε κοιτάζοντας μέσα από τον φακό».

Άρα το πρόβλημα δεν είναι η έμπνευση — είναι ότι Η ΠΡΟΘΕΣΗ ΔΕΝ ΦΤΑΝΕΙ ΣΤΟ ΧΑΡΤΙ.

② Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΣΟ ΕΛΕΓΧΟΥ — ΤΕΣΣΕΡΑ ΡΗΜΑΤΑ

Οι τεχνικές γνώσεις «θα μας επιτρέψουν να χειριζόμαστε σωστά τη φωτογραφική μηχανή, ώστε να παράγουμε τις εικόνες που θέλουμε»:

Ο στόχος: «ό,τι βλέπουμε, τελικά, στη φωτογραφία να είναι πολύ κοντά σ' αυτό που είχαμε στο μυαλό μας».

③ Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

«όπως ακριβώς είναι απαραίτητο ένας ΖΩΓΡΑΦΟΣ να μάθει για τα χρώματα … πριν από τον πρώτο του πίνακα, ή ένας ΓΛΥΠΤΗΣ να μάθει για το ΜΑΡΜΑΡΟ και για τη ΣΜΙΛΗ πριν κατασκευάσει το πρώτο γλυπτό του.»

Η αναλογία δείχνει ότι δεν πρόκειται για ιδιαιτερότητα της φωτογραφίας — σε κάθε τέχνη το μέσο πρέπει να κατακτηθεί πριν από την έκφραση.

💡 Και πρόσεξε ότι η αναλογία περιλαμβάνει και το υλικό (χρώματα, μάρμαρο) και το εργαλείο (σμίλη) — όπως στη φωτογραφία το φιλμ και η μηχανή.

ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΡΙΣΤΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ

«Τότε, λοιπόν, αφού μάθουμε τα αναγκαία αυτά τεχνικά θέματα, αφού εξοικειωθούμε απόλυτα με τη χρήση της μηχανής μας, ΑΣ ΦΡΟΝΤΙΣΟΥΜΕ ΝΑ ΤΑ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ, για να μπορέσουμε να ασχοληθούμε με άνεση με το ίδιο το ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ της φωτογραφίας, με το ΘΕΜΑ μας, και να εκφραστούμε χωρίς προβλήματα, με τον τρόπο που θέλουμε, ΧΩΡΙΣ ΤΙΠΟΤΑ ΠΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΟΣΠΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ ΜΑΣ.»

ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΑΘΥΤΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ: η τεχνική είναι απαραίτητη όχι για να τη χρησιμοποιείς συνειδητά, αλλά για να ΠΑΨΕΙΣ ΝΑ ΤΗ ΣΚΕΦΤΕΣΑΙ.

Η τεχνική είναι η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, όχι ο περιορισμός της.

💡 Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ

Επειδή το καλλιτεχνικό έργο είναι ΠΡΟΘΕΣΗ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΕΙΤΑΙ — και χωρίς έλεγχο του μέσου, η πρόθεση δεν φτάνει ποτέ στο αποτέλεσμα.

Και επειδή, μόλις κατακτηθεί, η τεχνική ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΤΑΙ και αφήνει τον δημιουργό ελεύθερο για το θέμα του.

Σύνοψη: Τρεις λόγοι, όλοι από το κείμενο. ① Χωρίς τεχνική το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που θέλαμε: «σχεδόν ποτέ δε βλέπουμε τυπωμένο στο φωτογραφικό χαρτί το θέμα έτσι όπως το θέλαμε» — άλλοτε είναι «κομμένο το κεφάλι κάποιου», άλλοτε η φωτογραφία «πολύ σκοτεινή» ή τα χρώματα «εντελώς αλλοιωμένα», άλλοτε «τα μάτια είναι κόκκινα από το φλας»· «βλέπουμε δηλαδή οτιδήποτε άλλο εκτός από αυτό που φανταστήκαμε». ② Η τεχνική είναι το μέσο ελέγχου: οι γνώσεις αυτές «θα μας επιτρέψουν να χειριζόμαστε σωστά τη φωτογραφική μηχανή, ώστε να παράγουμε τις εικόνες που θέλουμε» — να ελέγχουμε το «κάδρο», να «εστιάζουμε» στο σημείο που θέλουμε, να «φωτίζουμε» όπως πρέπει και να «εκτυπώνουμε» με τον καλύτερο τρόπο, ώστε «ό,τι βλέπουμε … να είναι πολύ κοντά σ' αυτό που είχαμε στο μυαλό μας». ③ Ισχύει σε κάθε τέχνη: είναι απαραίτητο «όπως ακριβώς είναι απαραίτητο ένας ζωγράφος να μάθει για τα χρώματα … πριν από τον πρώτο του πίνακα, ή ένας γλύπτης να μάθει για το μάρμαρο και για τη σμίλη πριν κατασκευάσει το πρώτο γλυπτό του». Και ο βαθύτερος λόγος: η τεχνική μαθαίνεται για να πάψει να απασχολεί — «αφού μάθουμε τα αναγκαία αυτά τεχνικά θέματα, αφού εξοικειωθούμε απόλυτα με τη χρήση της μηχανής μας, ας φροντίσουμε να τα ξεχάσουμε, για να μπορέσουμε να ασχοληθούμε με άνεση με το ίδιο το αντικείμενο της φωτογραφίας, με το θέμα μας, και να εκφραστούμε χωρίς προβλήματα …, χωρίς τίποτα πια να μας αποσπά την προσοχή από τον στόχο μας». Δηλαδή η τεχνική είναι η προϋπόθεση της ελευθερίας του δημιουργού, όχι ο σκοπός του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• ΜΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΛΟΓΑ — το βιβλίο δίνει ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ τρία σκέλη. ① Ξεκίνα από την κοινή εμπειρία της αποτυχίας: «κομμένο κεφάλι», «πολύ σκοτεινή», «κόκκινα μάτια» — τα παραδείγματα του βιβλίου κάνουν την απάντηση συγκεκριμένη. ② Δώσε τα τέσσερα ρήματα ελέγχου: κάδρο, εστίαση, φωτισμός, εκτύπωση. ③ Χρησιμοποίησε την αναλογία με τον ζωγράφο και τον γλύπτη (χρώματα · μάρμαρο και σμίλη) — δείχνει ότι δεν είναι ιδιαιτερότητα της φωτογραφίας. ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΑΡΙΣΤΑ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: το βιβλίο δεν σταματά εκεί — λέει ότι αφού κατακτηθεί η τεχνική, «ας φροντίσουμε να τα ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ», ώστε να ασχοληθούμε «με το ίδιο το αντικείμενο … με το θέμα μας … χωρίς τίποτα πια να μας αποσπά την προσοχή». Δηλαδή η τεχνική είναι η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, όχι ο σκοπός. Λίγοι θα το γράψουν — και είναι η ουσία της ερώτησης.

Ερώτηση 2 — Η σχέση «φωτογραφίζω» και «εμφανίζω και τυπώνω»

Ερώτηση: Ποια σχέση βλέπετε ανάμεσα στα στάδια «φωτογραφίζω» και «εμφανίζω και τυπώνω» μια φωτογραφία; Θα μπορούσε κανείς να ασχοληθεί με το ένα από τα δύο αγνοώντας το άλλο;

Απάντηση:

• ΠΡΩΤΑ ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΣΤΑΔΙΑ — ΑΠΟ ΕΚΕΙ ΒΓΑΙΝΕΙ Ο ΧΩΡΙΣΜΟΣ

Ο χωρισμός αυτολεξεί: «Τα τρία πρώτα στάδια (Α + Β + Γ), που αφορούν τη διαδικασία της φωτογραφικής λήψης (φωτογραφίζω), και τα δύο τελευταία στάδια (Δ + Ε), που αναφέρονται στην τελική αποτύπωση της φωτογραφίας (εμφανίζω και τυπώνω).»

Η ΣΧΕΣΗ — ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗ ΔΙΝΕΙ ΜΕ ΤΡΕΙΣ ΔΙΑΤΥΠΩΣΕΙΣ

Και η σχέση αναλύεται ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΔΥΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ:

«Αν έχουμε φωτογραφίσει σωστά, μπορούμε, ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ, να εμφανίσουμε και να τυπώσουμε σωστά, για να έχουμε καλό αποτέλεσμα· ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ, για να μπορέσουμε να τυπώσουμε σωστά, πρέπει να έχουμε ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΣ φωτογραφίσει σωστά.»

ΕΙΝΑΙ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΣΧΕΣΗ, ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ:

ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: ΟΧΙ — ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟ ΑΠΟΚΛΕΙΕΙ ΡΗΤΑ

Η φράση «αναγκαία ΚΑΙ ΙΚΑΝΗ προϋπόθεση» είναι μαθηματικά αυστηρή:

Άρα η απάντηση είναι ΟΧΙ, κατηγορηματικά — δεν πρόκειται για προτίμηση αλλά για δομική εξάρτηση.

ΓΙΑΤΙ ΔΟΜΙΚΑ — ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΤΗΣ ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

Στο στάδιο Γ η εικόνα υπάρχει ήδη στο φιλμ — αλλά είναι «ακόμα ΑΟΡΑΤΟ» είδωλο, η λανθάνουσα εικόνα.

Δηλαδή η λήψη ΔΕΝ ΠΑΡΑΓΕΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ — παράγει ΔΥΝΑΜΕΙ φωτογραφία. Χωρίς τα στάδια Δ και Ε, δεν υπάρχει τίποτα ορατό.

Και αντίστροφα: η εμφάνιση και η εκτύπωση δεν δημιουργούν πληροφορία — αποκαλύπτουν ό,τι κατέγραψε η λήψη. Ό,τι δεν μπήκε στο κάδρο, δεν μπορεί να προστεθεί μετά.

💡 Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ

Είναι ΔΥΟ ΜΙΣΑ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ, όχι δύο ανεξάρτητες εργασίες: η λήψη καταγράφει αόρατα, η εμφάνιση-εκτύπωση αποκαλύπτει.

Κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει το ένα — γιατί η συνεργασία όλων των σταδίων είναι, κατά το βιβλίο, «αναγκαία και ικανή προϋπόθεση».

Σύνοψη: Ο χωρισμός: τα πέντε στάδια δημιουργίας της φωτογραφικής εικόνας χωρίζονται σε δύο ενότητες — «τα τρία πρώτα στάδια (Α + Β + Γ), που αφορούν τη διαδικασία της φωτογραφικής λήψης (φωτογραφίζω), και τα δύο τελευταία (Δ + Ε), που αναφέρονται στην τελική αποτύπωση (εμφανίζω και τυπώνω)». Η σχέση: είναι «δύο διαφορετικές αλλά και απόλυτα συνδεμένες μεταξύ τους ενότητες», και «η μία είναι προϋπόθεση της άλλης». Το βιβλίο την αναλύει και προς τις δύο κατευθύνσεις: «Αν έχουμε φωτογραφίσει σωστά, μπορούμε, και πρέπει, να εμφανίσουμε και να τυπώσουμε σωστά, για να έχουμε καλό αποτέλεσμα· αντίστροφα, για να μπορέσουμε να τυπώσουμε σωστά, πρέπει να έχουμε προηγουμένως φωτογραφίσει σωστά». Πρακτικά: μια καλή λήψη χάνεται από κακή εμφάνιση, και μια κακή λήψη δεν σώζεται στον σκοτεινό θάλαμο. Θα μπορούσε κανείς να αγνοήσει το ένα; ΟΧΙ — και το βιβλίο το αποκλείει ρητά: «η συνεργασία σε όλα τα στάδια είναι αναγκαία και ικανή προϋπόθεση για ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα». Ο δομικός λόγος φαίνεται στο στάδιο Γ: ο φακός σχηματίζει στο φιλμ «είδωλο — ακόμα αόρατο (λανθάνουσα εικόνα)». Δηλαδή η λήψη δεν παράγει φωτογραφία αλλά δυνάμει φωτογραφία: χωρίς τα στάδια Δ και Ε δεν υπάρχει τίποτα ορατό. Και αντίστροφα, η εμφάνιση και η εκτύπωση δεν δημιουργούν πληροφορία — αποκαλύπτουν ό,τι κατέγραψε η λήψη· ό,τι δεν μπήκε στο κάδρο δεν προστίθεται εκ των υστέρων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• ΔΥΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ — απάντησε και τα δύο ρητά. Για τη σχέση, το κλειδί είναι ότι το βιβλίο τη δίνει ΑΜΦΙΔΡΟΜΑ: «αν έχουμε φωτογραφίσει σωστά … ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ, για να τυπώσουμε σωστά πρέπει να έχουμε προηγουμένως φωτογραφίσει σωστά». Γράψε και τις δύο κατευθύνσεις — οι περισσότεροι γράφουν μόνο τη μία. Για το δεύτερο ερώτημα, ΜΗΝ πεις απλώς «όχι» — παράθεσε τη φράση «αναγκαία ΚΑΙ ΙΚΑΝΗ προϋπόθεση». Είναι αυστηρή διατύπωση: αναγκαία = χωρίς αυτήν δεν γίνεται· ικανή = με αυτήν γίνεται. ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΠΟΥ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ — Η ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΑ ΕΙΚΟΝΑ: στο στάδιο Γ το είδωλο είναι «ακόμα ΑΟΡΑΤΟ». Άρα η λήψη δεν παράγει φωτογραφία — παράγει ΔΥΝΑΜΕΙ φωτογραφία· χωρίς τα Δ και Ε δεν υπάρχει τίποτα να δεις. Και αντίστροφα, ο σκοτεινός θάλαμος αποκαλύπτει, δεν δημιουργεί: ό,τι δεν μπήκε στο κάδρο δεν προστίθεται μετά. 💡 Κλείσε λέγοντας ότι πρόκειται για δύο μισά της ίδιας διαδικασίας, όχι για δύο ανεξάρτητες εργασίες.

Ερώτηση 3 — Τα πλεονεκτήματα της ψηφιακής έναντι της συμβατικής

Ερώτηση: Ποια είναι τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της ψηφιακής φωτογραφίας έναντι της συμβατικής;

Απάντηση:

• ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ — ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

«τα πλεονεκτήματα της ψηφιακής εικόνας είναι ιδιαίτερα σημαντικά: οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές ΔΕ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΦΙΛΜ, οι φωτογραφίες από ψηφιακό αρχείο ΔΕΝ ΤΥΠΩΝΟΝΤΑΙ ΠΛΕΟΝ ΣΕ ΣΚΟΤΕΙΝΟΥΣ ΘΑΛΑΜΟΥΣ, η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ των εικόνων ανά τον κόσμο είναι ΤΕΡΑΣΤΙΑ, τα ογκώδη και δύσχρηστα φωτογραφικά αρχεία ΤΑΞΙΝΟΜΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ, ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΣΕ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΧΩΡΟ.»

Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

«Ένα καινούριο, ΘΑΥΜΑΣΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ είναι στη διάθεση των φωτογράφων, το οποίο δίνει ΕΥΕΛΙΞΙΑ, ΤΑΧΥΤΗΤΑ και ΠΟΛΛΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ.»

Τρεις ακόμη λέξεις που αξίζει να προσθέσεις — ευελιξία, ταχύτητα, έλεγχος.

⚠️ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΚΡΙΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ

Η ερώτηση ζητά πλεονεκτήματα — αλλά το βιβλίο τα παρουσιάζει ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ από ένα σοβαρό μειονέκτημα, και η αναφορά του δείχνει ότι διάβασες ολόκληρη την παράγραφο:

«Η σπουδαιότερη — ΙΣΩΣ ΑΡΝΗΤΙΚΗ — επίδρασή της αφορά την ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΩΣ “ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟΥ”, ως αυτονόητης δηλαδή απόδειξης του γεγονότος: το βλέπω στη φωτογραφία, άρα είναι αλήθεια, άρα συνέβη. Η φωτογραφία ως ΠΕΙΣΤΗΡΙΟ ανήκει ΟΡΙΣΤΙΚΑ στο παρελθόν.»

Ο λόγος: «σχεδόν ό,τι μπορούμε να φανταστούμε δημιουργείται από ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΒΑΣΗ ή παραλλάσσεται πολύ εύκολα στον Η/Υ».

Η ίδια ευκολία επεξεργασίας που δίνει τον «έλεγχο της εικόνας» είναι που ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΗΣ. Είναι το ίδιο χαρακτηριστικό, ιδωμένο από δύο πλευρές.

⚠️ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΔΥΟ

«Σε ΚΑΜΙΑ όμως περίπτωση ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΕΙ τη συμβατική φωτογραφία, και αυτό δεν προβλέπεται να συμβεί στο κοντινό μέλλον. Τα δύο είδη φωτογραφίας ΣΥΝΥΠΑΡΧΟΥΝ, με ένα ΕΝΙΑΙΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΓΝΩΣΗΣ από τη μεριά του φωτογράφου.»

Και ο λόγος που δικαιολογεί ολόκληρο το βιβλίο: «οι αναγκαίες τεχνικές και αισθητικές γνώσεις παραμένουν ΚΟΙΝΕΣ. Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ, όποια κι αν είναι η μέθοδος παραγωγής φωτογραφιών.»

💡 Αν κλείσεις με αυτή τη φράση, δείχνεις ότι κατάλαβες γιατί ένα βιβλίο για φιλμ και σκοτεινούς θαλάμους παραμένει χρήσιμο.

Σύνοψη: Τέσσερα πλεονεκτήματα, αυτολεξεί από το βιβλίο: ① οι ψηφιακές μηχανές «δε χρησιμοποιούν φιλμ»· ② οι φωτογραφίες από ψηφιακό αρχείο «δεν τυπώνονται πλέον σε σκοτεινούς θαλάμους»· ③ «η ταχύτητα μετάδοσης των εικόνων ανά τον κόσμο είναι τεράστια»· ④ «τα ογκώδη και δύσχρηστα φωτογραφικά αρχεία ταξινομούνται και αρχειοθετούνται εύκολα, γρήγορα και σε ελάχιστο χώρο». Συνολικά, «ένα καινούριο, θαυμαστό εργαλείο … το οποίο δίνει ευελιξία, ταχύτητα και πολλές δυνατότητες ελέγχου της εικόνας». ⚠️ Το τίμημα, που το βιβλίο αναφέρει αμέσως πριν: η «σπουδαιότερη — ίσως αρνητική — επίδραση» των υπολογιστών είναι «η αμφισβήτηση της ίδιας της φύσης της φωτογραφίας ως “ντοκουμέντου”, ως αυτονόητης δηλαδή απόδειξης του γεγονότος», αφού «σχεδόν ό,τι μπορούμε να φανταστούμε δημιουργείται από μηδενική βάση ή παραλλάσσεται πολύ εύκολα στον Η/Υ» — «η φωτογραφία ως πειστήριο ανήκει οριστικά στο παρελθόν». Είναι αξιοσημείωτο ότι η ίδια ευκολία επεξεργασίας που δίνει τον «έλεγχο της εικόνας» είναι εκείνη που καταργεί την αποδεικτική της ισχύ. ⚠️ Και η θέση του βιβλίου για τη σχέση των δύο: «σε καμία περίπτωση δεν έχει αντικαταστήσει τη συμβατική φωτογραφία, και αυτό δεν προβλέπεται να συμβεί στο κοντινό μέλλον. Τα δύο είδη … συνυπάρχουν, με ένα ενιαίο υπόβαθρο γνώσης» — γιατί «οι αναγκαίες τεχνικές και αισθητικές γνώσεις παραμένουν κοινές» και «η γλώσσα της φωτογραφίας δεν αλλάζει, όποια κι αν είναι η μέθοδος παραγωγής φωτογραφιών».

Κριτήρια αξιολόγησης:

• ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ — μάθε τα: όχι φιλμ · όχι σκοτεινός θάλαμος · ταχύτητα μετάδοσης · αρχειοθέτηση σε ελάχιστο χώρο. Πρόσθεσε και τις τρεις λέξεις της αποτίμησης: «ευελιξία, ταχύτητα και πολλές δυνατότητες ελέγχου της εικόνας». ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΚΡΙΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: η ερώτηση ζητά πλεονεκτήματα, αλλά το βιβλίο τα βάζει αμέσως μετά από ένα βαρύ μειονέκτημα — «η φωτογραφία ως ΠΕΙΣΤΗΡΙΟ ανήκει ΟΡΙΣΤΙΚΑ στο παρελθόν». Αν το αναφέρεις, δείχνεις ότι διάβασες ολόκληρη την παράγραφο. Και η παρατήρηση που ξεχωρίζει: η ίδια ευκολία επεξεργασίας που δίνει τον «έλεγχο της εικόνας» είναι που καταργεί την αξιοπιστία της — ένα χαρακτηριστικό, δύο όψεις. 💡 Κλείσε με τη θέση του βιβλίου: «σε καμία περίπτωση δεν έχει αντικαταστήσει τη συμβατική»· τα δύο είδη συνυπάρχουν, γιατί «η γλώσσα της φωτογραφίας ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ».