Λύσεις — Η Σπορά (σελ. 317-318) – ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — Η Σπορά
Λύσεις στις 27 ερωτήσεις του κεφαλαίου: εποχή σποράς (φθινοπωρινή/χειμωνιάτικη, ανοιξιάτικη), ποσότητα και βάθος σποράς, τρόποι σποράς (στα πεταχτά, γραμμική, σε όρχους, ακριβείας), μεταφύτευση, σπαρτικά μηχανήματα (κοινές και πνευματικές σπαρτικές) και σπορεία.
Σκοπός της σποράς
Ερώτηση: Σε τι αποβλέπει η διαδικασία της σποράς;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 295): «Για να έχουν τα καλλιεργούμενα φυτά ικανοποιητικές αποδόσεις πρέπει να τοποθετηθούν οι σπόροι τους... σε ορισμένες θέσεις και να τους εξασφαλισθούν ευνοϊκές συνθήκες για την επιτυχία του φυτρώματος και την ομαλή ανάπτυξη. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή με το όνομα σπορά.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σπορά αποβλέπει στην τοποθέτηση των σπόρων των καλλιεργούμενων φυτών σε ορισμένες κατάλληλες θέσεις, εξασφαλίζοντάς τους ευνοϊκές συνθήκες για την επιτυχία του φυτρώματος και την ομαλή ανάπτυξη των φυτών, ώστε να επιτευχθούν ικανοποιητικές αποδόσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες επιλογής εποχής σποράς
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι κυριότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την εκλογή της εποχής σποράς;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 294): «α) Το είδος του φυτού και οι απαιτήσεις του σε σχέση με το περιβάλλον... β) Πιθανοί κίνδυνοι που μπορεί να απειλήσουν την ομαλή πορεία του φυτού... γ) Οικονομικοί παράγοντες, όπως η εποχιακή ζήτηση των προϊόντων...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κυριότεροι παράγοντες είναι: α) το είδος του φυτού και οι κλιματολογικές του απαιτήσεις (θερμοκρασία, υγρασία, προσαρμογή του βιολογικού κύκλου στην καλλιεργητική περίοδο), β) πιθανοί κίνδυνοι (ζιζάνια, εχθροί, ασθένειες, δυσμενείς καιρικές συνθήκες), γ) οικονομικοί παράγοντες (εποχιακή ζήτηση προϊόντων, επιμήκυνση χρόνου διάθεσης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κύριες εποχές σποράς στη χώρα μας
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κύριες εποχές σποράς στη χώρα μας;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 294): «Στη χώρα μας και σε όλες τις χώρες που χαρακτηρίζονται από εύκρατο κλίμα οι κύριες εποχές σποράς είναι δύο: η φθινοπωρινή ή χειμωνιάτικη και η ανοιξιάτικη.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κύριες εποχές σποράς είναι δύο: η φθινοπωρινή ή χειμωνιάτικη και η ανοιξιάτικη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Φθινοπωρινά/χειμωνιάτικα και ανοιξιάτικα φυτά
Ερώτηση: Ποια ονομάζονται στη χώρα μας φθινοπωρινά ή χειμωνιάτικα φυτά και ποια ανοιξιάτικα;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 295-297): «Σπέρνονται τότε τα φυτά των ψυχρών κλιμάτων ή ψυχρόφιλα φυτά όπως ονομάζονται... Τα φυτά αυτά προέρχονται από τις εύκρατες ζώνες και εδώ ανήκουν το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη, η βρώμη, ο βίκος, τα μπιζέλια, τα κουκιά, η φακή, το λινάρι, ορισμένα είδη τριφυλλιών κ.ά.»
- Αυτούσιο (σελ. 297): «Σπέρνονται τότε τα φυτά των θερμών κλιμάτων ή θερμόφιλα φυτά, όπως ονομάζονται.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Φθινοπωρινά ή χειμωνιάτικα ονομάζονται τα φυτά των ψυχρών κλιμάτων ή ψυχρόφιλα φυτά (αντέχουν στο κρύο), π.χ. σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρώμη, βίκος, μπιζέλια, κουκιά, φακή, λινάρι, ορισμένα τριφύλλια. Ανοιξιάτικα ονομάζονται τα φυτά των θερμών κλιμάτων ή θερμόφιλα φυτά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πέντε χειμωνιάτικα και πέντε ανοιξιάτικα φυτά
Ερώτηση: Μπορείτε να αναφέρετε πέντε χειμωνιάτικα και πέντε ανοιξιάτικα φυτά;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 295-298): χειμωνιάτικα: «το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη, η βρώμη, ο βίκος, τα μπιζέλια, τα κουκιά, η φακή, το λινάρι, ορισμένα είδη τριφυλλιών»· ανοιξιάτικα: «τα ζαχαρότευτλα... ο αραβόσιτος... το βαμβάκι και το ρύζι».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χειμωνιάτικα (ψυχρόφιλα): π.χ. σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρώμη, βίκος (ενδεικτικά πέντε από τη λίστα του βιβλίου, που περιλαμβάνει επίσης μπιζέλια, κουκιά, φακή, λινάρι, τριφύλλια). Ανοιξιάτικα (θερμόφιλα): π.χ. ζαχαρότευτλα, αραβόσιτος, βαμβάκι, ρύζι, σόργο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Φθινοπωρινά φυτά που σπέρνονται και την άνοιξη
Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις φθινοπωρινά φυτά μπορούν να σπαρθούν την άνοιξη;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 296): «α) Σε εύκρατα κλίματα, υπό την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται ποικιλίες με χαμηλές απαιτήσεις σε εαρινοποίηση... β) Σε ηπειρωτικά κλίματα, όπου οι θερμοκρασίες του χειμώνα είναι πολύ χαμηλές, απαγορευτικές για οποιαδήποτε καλλιέργεια...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μπορούν να σπαρθούν την άνοιξη: α) σε εύκρατα κλίματα, με ποικιλίες χαμηλών απαιτήσεων σε εαρινοποίηση (αλλά με χαμηλότερες αποδόσεις από τη φθινοπωρινή σπορά), β) σε ηπειρωτικά κλίματα με πολύ χαμηλές, απαγορευτικές χειμωνιάτικες θερμοκρασίες (π.χ. Καναδάς, πρώην Σοβιετική Ένωση, Βόρειες ΗΠΑ), όπου η καλλιεργητική περίοδος εντοπίζεται υποχρεωτικά την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Εποχή σποράς και βιολογικός κύκλος
Ερώτηση: Πώς η εποχή σποράς επηρεάζεται από την διάρκεια του βιολογικού κύκλου του φυτού;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 297): «Η εποχή σποράς επηρεάζεται επίσης από τη διάρκεια του βιολογικού κύκλου του είδους ή της ποικιλίας. Όσο μικρότερος είναι ο βιολογικός κύκλος τόσο αργότερα μπορεί να γίνει η σπορά, αφού δίνεται η δυνατότητα στην ποικιλία να συμπληρώνει την ανάπτυξή της μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όσο μικρότερος είναι ο βιολογικός κύκλος ενός είδους ή μιας ποικιλίας, τόσο αργότερα μπορεί να γίνει η σπορά, αφού η ποικιλία μπορεί να συμπληρώσει την ανάπτυξή της μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, στο οποίο οι καιρικές συνθήκες παραμένουν κατάλληλες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κίνδυνοι πρώιμης σποράς στο βαμβάκι
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τους κινδύνους της πρώιμης σποράς στο βαμβάκι;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 298): «Η πρώιμη σπορά έχει όμως και τους κινδύνους της. Πτώση των θερμοκρασιών μετά τη σπορά, βροχές και συνεκτικά χωράφια με κακή στράγγιση, εμποδίζουν τη βλάστηση των σπόρων και συντελούν στην αποτυχία του φυτρώματος. Παρόλα αυτά είναι προτιμότερο να διακινδυνεύσουμε μια αποτυχία στο φύτρωμα, από το να χαθεί πολύτιμος χρόνος περιμένοντας...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κίνδυνοι της πρώιμης σποράς στο βαμβάκι είναι η πτώση θερμοκρασιών μετά τη σπορά, οι βροχές και τα συνεκτικά χωράφια με κακή στράγγιση, που εμποδίζουν τη βλάστηση και μπορεί να οδηγήσουν σε αποτυχία του φυτρώματος. Παρόλα αυτά, θεωρείται προτιμότερο να διακινδυνευτεί μια τέτοια αποτυχία παρά να χαθεί πολύτιμος χρόνος περιμένοντας να σταθεροποιηθούν οι συνθήκες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες ποσότητας σπόρου ανά στρέμμα
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την ποσότητα του σπόρου ανά στρέμμα;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 298): «Η ποσότητα του σπόρου στο στρέμμα, καθορίζεται από την επιθυμητή πυκνότητα της φυτείας, από την βλαστική ικανότητα του σπόρου, το βάρος 1000 σπόρων, από τον τρόπο σποράς και από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Καθορίζεται από την επιθυμητή πυκνότητα της φυτείας, τη βλαστική ικανότητα του σπόρου, το βάρος χιλίων σπόρων, τον τρόπο σποράς και τις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άριστος αριθμός φυτών σε ζαχαρότευτλα και κουκιά
Ερώτηση: Ποιος είναι ο άριστος αριθμός φυτών ανά στρέμμα σε μια καλλιέργεια ζαχαρότευτλων και κουκιών;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 299-300): «Στα ζαχαρότευτλα ο αριθμός των φυτών ανά στρέμμα κυμαίνεται μεταξύ 8.000 και 12.000... Στα κουκιά η άριστη πυκνότητα πληθυσμού για την παραγωγή σπόρου θεωρείται εκείνη των 30.000 φυτών ανά στρέμμα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα ζαχαρότευτλα ο αριθμός φυτών ανά στρέμμα κυμαίνεται μεταξύ 8.000 και 12.000. Στα κουκιά η άριστη πυκνότητα πληθυσμού για παραγωγή σπόρου είναι 30.000 φυτά ανά στρέμμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ποσότητα σπόρου σε φασόλια, σόγια, βίκο, μηδική
Ερώτηση: Ποια είναι η αναγκαία ποσότητα σπόρου ανά στρέμμα σε μια καλλιέργεια φασολιών, σόγιας, βίκου και μηδικής;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 300): «Στα φασόλια η ποσότητα του σπόρου κυμαίνεται από 8-12 κιλά ανά στρέμμα... Στη σόγια... η απαιτούμενη ποσότητα σπόρου κυμαίνεται μεταξύ 5 και 8 κιλών. Στο βίκο απαιτούνται 10-12 κιλά σπόρου στο στρέμμα... και στη μηδική η αντίστοιχη ποσότητα σπόρου κυμαίνεται μεταξύ 500 γραμμαρίων και 3 κιλών.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα φασόλια: 8-12 κιλά ανά στρέμμα. Στη σόγια: 5-8 κιλά. Στον βίκο (για παραγωγή καρπού): 10-12 κιλά. Στη μηδική: μεταξύ 500 γραμμαρίων και 3 κιλών, ανάλογα με τον σκοπό της καλλιέργειας, τον τρόπο σποράς και την κατάσταση της σποροκλίνης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες καθορισμού βάθους σποράς
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό του κατάλληλου βάθους σποράς;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 301): «Παράγοντες όπως η εποχή σποράς, ο χρόνος φυτρώματος, η φύση και η μορφή του φύτρου, η κατάσταση του εδάφους, η εδαφική υγρασία, λαμβάνονται σοβαρά υπόψη για την εκλογή του κατάλληλου βάθους σποράς.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λαμβάνονται υπόψη: το είδος του φυτού (κυρίως το μέγεθος του σπόρου), η εποχή σποράς, ο χρόνος φυτρώματος, η φύση και η μορφή του φύτρου, η κατάσταση του εδάφους (ελαφρύ ή βαρύ) και η εδαφική υγρασία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Βάθος σποράς σε μηδική, τριφύλλια, αραχίδα, ρεβίθια
Ερώτηση: Ποιο θεωρείται κατάλληλο βάθος σποράς σε καλλιέργεια μηδικής, τριφυλλιών αραχίδας και ρεβιθιών;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 301-302): «Για τη μηδική και τα τριφύλλια, που ο σπόρος τους είναι πολύ μικρός, άριστο βάθος σποράς θεωρείται το 1,0 - 1,5 εκ... Στην αραχίδα (αράπικο φιστίκι) το βάθος σποράς... στα ελαφρά αμμώδη εδάφη το βάθος σποράς κυμαίνεται από 4-5εκ, ενώ στα βαρύτερα εδάφη κυμαίνεται από 2,5-4,0 εκ. Στον βίκο όπως και στα ρεβίθια, το συνηθισμένο βάθος σποράς είναι 4-5εκ.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη μηδική και τα τριφύλλια το άριστο βάθος είναι 1,0-1,5 εκ. (πολύ μικρός σπόρος)· μόνο σε ελαφριά εδάφη μπορεί να είναι μεγαλύτερο. Στην αραχίδα (αράπικο φιστίκι): 4-5 εκ. σε ελαφρά αμμώδη εδάφη, 2,5-4,0 εκ. σε βαρύτερα. Στα ρεβίθια: 4-5 εκ. (όπως στον βίκο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Βασικοί τρόποι σποράς
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βασικοί τρόποι σποράς;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 302): «Βασικοί τρόποι σποράς είναι η σπορά στα πεταχτά και η σπορά σε γραμμές... Υπάρχουν ακόμα δύο παραλλαγές αυτών των βασικών τρόπων σποράς, η σπορά κατά θέσεις ή σε όρχους και η σπορά ακρίβειας.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βασικοί τρόποι σποράς είναι δύο: η σπορά στα πεταχτά (χύδην σπορά) και η γραμμική σπορά (σπορά σε γραμμές). Υπάρχουν επίσης δύο παραλλαγές αυτών: η σπορά κατά θέσεις ή σε όρχους και η σπορά ακριβείας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Εγκατάλειψη της σποράς με τα χέρια
Ερώτηση: Γιατί έχει εγκαταλειφθεί σήμερα η σπορά με τα χέρια;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 302-303): «Η σπορά με τα χέρια εφαρμόζεται σήμερα μόνο ως λύση ανάγκης ή σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. καλλιέργεια ρυζιού) ή σε περιοχές όπου τα μέσα άσκησης της γεωργίας είναι πρωτόγονα.»
- Αυτούσιο (σελ. 302): «Η εισαγωγή των σπαρτικών μηχανών... αύξησε την ταχύτητα και τη σημαντική μείωση του κόστους εκτέλεσης της εργασίας της σποράς, σε σχέση με τη σπορά με τα χέρια, αύξησε την ακρίβεια και την ομοιομορφία της σποράς.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί γιατί οι σπαρτικές μηχανές αύξησαν την ταχύτητα, μείωσαν σημαντικά το κόστος της εργασίας και αύξησαν την ακρίβεια και την ομοιομορφία της σποράς (ποσότητα σπόρου, βάθος, αποστάσεις) σε σχέση με τη σπορά με τα χέρια. Η σπορά με το χέρι εφαρμόζεται πλέον μόνο ως λύση ανάγκης, σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. ρύζι), σε περιοχές με πρωτόγονη γεωργία, ή σε πολύ μικρές εκτάσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονεκτήματα εισαγωγής σπαρτικών μηχανών
Ερώτηση: Ποια πλεονεκτήματα προέκυψαν από την εισαγωγή των σπαρτικών μηχανών στη σύγχρονη γεωργία;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 302-303): «εκτός από την ταχύτητα και τη σημαντική μείωση του κόστους εκτέλεσης της εργασίας της σποράς... αύξησε την ακρίβεια και την ομοιομορφία της σποράς, ως προς την ποσότητα του σπόρου, το βάθος σποράς, τις αποστάσεις των φυτών κ.ά.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εισαγωγή των σπαρτικών μηχανών αύξησε την ταχύτητα εκτέλεσης της σποράς, μείωσε σημαντικά το κόστος, και αύξησε την ακρίβεια και ομοιομορφία της σποράς ως προς την ποσότητα σπόρου, το βάθος σποράς και τις αποστάσεις των φυτών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τρόποι πραγματοποίησης σποράς στα πεταχτά
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους μπορεί να πραγματοποιηθεί η σπορά «στα πεταχτά»;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 304): «Η "σπορά στα πεταχτά" γίνεται με το χέρι, με ειδικές σπαρτικές μηχανές, με ελικόπτερα και αεροπλάνα... χρησιμοποιείται ευρύτατα ο λιπασματοδιανομέας.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σπορά στα πεταχτά μπορεί να γίνει με το χέρι, με ειδικές σπαρτικές μηχανές, με λιπασματοδιανομέα, καθώς και με ελικόπτερα ή αεροπλάνα (σε μεγάλες, επίπεδες εκτάσεις).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονέκτημα και μειονέκτημα σποράς σε όρχους
Ερώτηση: Τι πλεονέκτημα εμφανίζει η σπορά σε όρχους; Τι μειονέκτημα;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 305): «Η σπορά σε όρχους βοηθά το φύτρωμα, γιατί τα πολλά βλαστίδια έχουν μεγαλύτερη δύναμη από το ένα για να διαπεράσουν το χώμα... όταν υπάρχουν πολλά φυτά σε έναν όρχο δημιουργείται ανταγωνισμός μεταξύ τους και σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται αργότερα αραίωμα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονέκτημα: βοηθά το φύτρωμα, γιατί τα πολλά βλαστίδια μαζί έχουν μεγαλύτερη δύναμη από ένα μόνο για να διαπεράσουν το χώμα πάνω από τον σπόρο. Μειονέκτημα: δημιουργείται ανταγωνισμός μεταξύ των πολλών φυτών του ίδιου όρχου, που συχνά απαιτεί μεταγενέστερο αραίωμα — καλλιεργητική φροντίδα που επιβαρύνει το κόστος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονεκτήματα σποράς ακριβείας
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της σποράς ακριβείας και σε ποια φυτά εφαρμόζεται κυρίως;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 306): «Με την σπορά ακριβείας υπάρχει οικονομία στον σπόρο και αποφυγή αραιώματος... Εφαρμόζεται κυρίως στα λαχανικά, τα τελευταία όμως χρόνια κατέκτησε και τα φυτά της μεγάλης καλλιέργειας, όπως βαμβάκι, αραβόσιτο, ζαχαρότευτλα κ.ά.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλεονεκτήματα είναι η οικονομία στον σπόρο και η αποφυγή αραιώματος (απαραίτητη προϋπόθεση: υψηλή βλαστική ικανότητα σπόρου). Εφαρμόζεται κυρίως στα λαχανικά, αλλά τα τελευταία χρόνια και σε φυτά μεγάλης καλλιέργειας όπως βαμβάκι, αραβόσιτο, ζαχαρότευτλα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Λειτουργία κοινών και πνευματικών σπαρτικών
Ερώτηση: Πώς λειτουργούν οι κοινές σπαρτικές μηχανές; Πώς οι πνευματικές σπαρτικές;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 309): «Από το σποροκιβώτιο ο σπόρος διοχετεύεται στους σωλήνες διανομής μέσα από ρυθμιζόμενα ανοίγματα από όπου ελέγχεται η δόση του σπόρου... Οι πνευματικές σπαρτικές μηχανές λειτουργούν με μια αεραντλία που παίρνει κίνηση από το τρακτέρ και δημιουργεί υποπίεση σε ένα γρανάζι τροφοδοσίας... Με την υποπίεση... κολλάει σε κάθε τρύπα ένας σπόρος, που βγαίνει από το σποροκιβώτιο και πέφτει στο χώμα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις κοινές σπαρτικές, ο σπόρος διοχετεύεται από το σποροκιβώτιο στους σωλήνες διανομής μέσα από ρυθμιζόμενα ανοίγματα που ελέγχουν τη δόση. Στις πνευματικές σπαρτικές, μια αεραντλία (κίνηση από το τρακτέρ) δημιουργεί υποπίεση σε γρανάζι τροφοδοσίας· στις τρύπες του γραναζιού κολλάει, λόγω της υποπίεσης, από ένας σπόρος, που στη συνέχεια πέφτει στο χώμα — έτσι επιτυγχάνεται σπορά ακριβείας, σπόρο-σπόρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Εργασίες πνευματικής σπαρτικής μηχανής
Ερώτηση: Τι είδους εργασίες μπορεί να κάνει συγχρόνως μια πνευματική σπαρτική μηχανή;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 309): «1. Να σπείρει με μεγάλη ακρίβεια και στο επιθυμητό βάθος. 2. Να τοποθετήσει το λίπασμα συγκεντρωμένο και δίπλα στο σπόρο... 3. Να τοποθετήσει το ζιζανιοκτόνο πάνω από τη σειρά των σπόρων...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μπορεί συγχρόνως: 1) να σπείρει με μεγάλη ακρίβεια και στο επιθυμητό βάθος, 2) να τοποθετήσει το λίπασμα συγκεντρωμένο δίπλα στον σπόρο ώστε να το παίρνουν εύκολα τα φυτά, 3) να τοποθετήσει το ζιζανιοκτόνο (υγρό ή σκόνη) πάνω από τη σειρά σποράς, σε λωρίδα 30 cm δεξιά και αριστερά, εκεί όπου δεν μπορεί εύκολα να σκαλιστεί το έδαφος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πότε είναι απαραίτητη η μεταφύτευση
Ερώτηση: Πότε είναι απαραίτητη η μεταφύτευση; Με ποιους τρόπους γίνεται;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 306): «Φυτά που έχουν πολύ μικρό σπόρο ή είναι ευαίσθητα κατά το φύτρωμα ή στα πρώτα στάδια της ανάπτυξής τους χρειάζονται ειδικές φροντίδες και περιποιήσεις, δεν σπέρνονται κατευθείαν στο χωράφι, αλλά σε σπορεία αρχικά... μεταφυτεύονται στο χωράφι, στην οριστική τους θέση.»
- Αυτούσιο (σελ. 306): «Η μεταφύτευση γίνεται με το χέρι με ειδικά φυτευτήρια, ενώ τα τελευταία χρόνια κερδίζουν όλο και περισσότερο έδαφος οι μεταφυτευτικές μηχανές.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η μεταφύτευση είναι απαραίτητη για φυτά με πολύ μικρό σπόρο ή ευαίσθητα κατά το φύτρωμα/στα πρώτα στάδια ανάπτυξης, που δεν σπέρνονται κατευθείαν στο χωράφι αλλά σε σπορεία και μεταφέρονται στο χωράφι όταν φτάσουν σε ορισμένο στάδιο. Γίνεται με το χέρι (ειδικά φυτευτήρια) ή με μεταφυτευτικές μηχανές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κατηγορίες σπορείων
Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται τα σπορεία;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 313): «Τα σπορεία διακρίνονται σε ψυχρά, όταν εγκαθίστανται στο ύπαιθρο και σε θερμά, όταν καλύπτονται, συνήθως με φύλλα πολυαιθυλενίου.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα σπορεία διακρίνονται σε ψυχρά (εγκαθίστανται στο ύπαιθρο) και θερμά (καλύπτονται, συνήθως με φύλλα πολυαιθυλενίου).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες έκτασης σπορείου
Ερώτηση: Ποιοι βασικοί παράγοντες καθορίζουν την έκταση ενός σπορείου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 313): «Η έκταση που απαιτείται στο σπορείο για τη φύτευση ενός στρέμματος χωραφιού εξαρτάται από τον αριθμό των κατάλληλων φυτών που μπορεί να μας δώσει κάθε m2 σπορείου και τον αριθμό των φυτών που πρόκειται να φυτευτούν.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η έκταση του σπορείου εξαρτάται από τον αριθμό των κατάλληλων για μεταφύτευση φυτών που μπορεί να δώσει κάθε τετραγωνικό μέτρο σπορείου και από τον αριθμό των φυτών που πρόκειται να φυτευτούν στο χωράφι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Χαρακτηριστικά τοποθεσίας σπορείου
Ερώτηση: Ποια είναι τα απαραίτητα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η τοποθεσία η οποία θα επιλεγεί για την εγκατάσταση του σπορείου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 313): «πρέπει οπωσδήποτε να είναι κοντά στο σπίτι του παραγωγού... να έχει μεσημβρινή έκθεση για να είναι πιο ζεστή, να προφυλάσσεται από τους ανέμους και τα κατοικίδια ζώα και να εξασφαλίζει άφθονο νερό για πότισμα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τοποθεσία πρέπει να είναι κοντά στο σπίτι του παραγωγού (συνεχής παρακολούθηση), να έχει μεσημβρινή έκθεση (πιο ζεστή), να προφυλάσσεται από ανέμους και κατοικίδια ζώα, και να εξασφαλίζει άφθονο νερό για πότισμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Καταλληλότερο έδαφος για σπορείο
Ερώτηση: Ποιο έδαφος θεωρείται πιο κατάλληλο για την εγκατάσταση του σπορείου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 313): «Το έδαφος του σπορείου δεν θα πρέπει να έχει συνεκτικό το επιφανειακό του στρώμα. Καλύτερο θεωρείται ένα έδαφος γόνιμο, μέσης σύστασης. Χρησιμοποιούνται ακόμη εδάφη ελαφρά (αμμώδη) με ισχυρότερη λίπανση.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Καλύτερο θεωρείται ένα γόνιμο έδαφος μέσης σύστασης, χωρίς συνεκτικό επιφανειακό στρώμα. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ελαφρά (αμμώδη) εδάφη, με ισχυρότερη λίπανση. Αν το έδαφος είναι συνεκτικό, διορθώνεται με προσθήκη άμμου και κοπριάς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Γιατί το σπορείο δεν πρέπει να επαναλαμβάνεται στο ίδιο μέρος
Ερώτηση: Γιατί ένα σπορείο δεν πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο στο ίδιο μέρος;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 313): «Τα σπορεία δεν πρέπει να γίνονται στο ίδιο μέρος κάθε χρόνο, γιατί πολλαπλασιάζονται οι μικροοργανισμοί του εδάφους, με δυσμενείς συνέπειες στην υγεία των φυταρίων. Με την τεχνική της απολύμανσης όμως είναι δυνατή η χρήση της ίδιας έκτασης για περισσότερα χρόνια.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν πρέπει να επαναλαμβάνεται στο ίδιο μέρος γιατί πολλαπλασιάζονται οι μικροοργανισμοί του εδάφους, με δυσμενείς συνέπειες στην υγεία των φυταρίων. Με την τεχνική της απολύμανσης, όμως, είναι δυνατή η χρήση της ίδιας έκτασης για περισσότερα χρόνια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
