Λύσεις — Κατεργασία του Εδάφους (σελ. 268) – ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κατεργασία του Εδάφους

Λύσεις στις 17 ερωτήσεις του κεφαλαίου: στόχοι κατεργασίας εδάφους, είδη κατεργασίας (αναμόχλευση, ανάξεση, αναστροφή, σκαφή, συμπίεση), ο «ρώγος» του εδάφους, βάθος-συχνότητα παρεμβάσεων, κατεργασία πριν τη σπορά και σε εγκατεστημένες φυτείες, μειωμένη κατεργασία, συντήρηση εδάφους και διάβρωση.


Κύριοι στόχοι κατεργασίας εδάφους

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι της κατεργασίας του εδάφους;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 248-249): «οι στόχοι της κατεργασίας του εδάφους ταξινομούνται στις εξής κατηγορίες: 1. Βελτίωση εδαφικών ιδιοτήτων... 2. Προετοιμασία της σποροκλίνης... 3. Διαμόρφωση της επιφάνειας του αγρού... 4. Καταπολέμηση των ζιζανίων...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κύριοι στόχοι είναι τέσσερις: 1) βελτίωση εδαφικών ιδιοτήτων (απορρόφηση/αποθήκευση νερού, αερισμός, χαλάρωση εδαφικής μάζας, ενσωμάτωση φυτικών υπολειμμάτων και λιπασμάτων), 2) προετοιμασία της σποροκλίνης, 3) διαμόρφωση της επιφάνειας του αγρού (ισοπέδωση, αναχώματα, αναβαθμίδες, αυλάκια), 4) καταπολέμηση των ζιζανίων.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Σκοπός προετοιμασίας σποροκλίνης

Ερώτηση: Σε τι αποσκοπούμε με την προετοιμασία της σποροκλίνης;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 248): «Αφορά όλες εκείνες τις παρεμβάσεις που στοχεύουν στη δημιουργία ενός κατάλληλου περιβάλλοντος για να δεχθεί τον σπόρο και να εξασφαλίσει το γρήγορο και ασφαλές φύτρωμά του... να έχει ο σπόρος καλή επαφή με το έδαφος, επαρκή αερισμό και ποσότητα νερού για τη βλάστησή του, κατάλληλη θερμοκρασία...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αποσκοπούμε στη δημιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος για να δεχθεί το έδαφος τον σπόρο και να εξασφαλιστεί γρήγορο και ασφαλές φύτρωμα: καλή επαφή σπόρου-εδάφους, επαρκής αερισμός και νερό για τη βλάστηση, κατάλληλη θερμοκρασία ώστε να μη δυσκολεύεται η ανάδυση του νεαρού φυτού στην επιφάνεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Αναμόχλευση εδάφους

Ερώτηση: Σε τι αποσκοπεί η αναμόχλευση του εδάφους και με ποια εργαλεία πραγματοποιείται;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 249): «Είναι η διακοπή της συνέχειας του εδάφους χωρίς καμία ανάμειξή του... διευκολύνουν την απορρόφηση του νερού, βελτιώνουν τον αερισμό του εδάφους και το χαλαρώνουν... Η εργασία γίνεται με βαρείς καλλιεργητές ή υπεδαφοκαλλιεργητές, όταν προχωρά σε μεγάλα βάθη.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αναμόχλευση αποσκοπεί στη διακοπή της συνέχειας του εδάφους χωρίς ανάμειξή του, δημιουργώντας κενούς χώρους που διευκολύνουν την απορρόφηση νερού, βελτιώνουν τον αερισμό, χαλαρώνουν το συνεκτικό έδαφος και διασπούν αδιαπέραστα/σκληρά στρώματα. Σε μεγάλα βάθη (πάνω από 50 εκ.) λέγεται υπεδαφοκαλλιέργεια. Γίνεται με βαρείς καλλιεργητές ή υπεδαφοκαλλιεργητές.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Ανάξεση εδάφους

Ερώτηση: Σε τι αποσκοπεί η ανάξεση του εδάφους και με ποια εργαλεία πραγματοποιείται;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 250): «Είναι εργασία ανάλογη με την αναμόχλευση... αλλά περιορίζεται στα επιφανειακά στρώματα... χρησιμοποιείται στη διαδικασία προετοιμασίας της σποροκλίνης με σκοπό τον θρυμματισμό του επιφανειακού στρώματος... Δεν καταστρέφει αποτελεσματικά τα ζιζάνια. Πραγματοποιείται με ελαφρούς καλλιεργητές ή οδοντωτές σβάρνες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ανάξεση αποσκοπεί, όπως η αναμόχλευση, στην κοπή του εδάφους χωρίς ανάμειξη, αλλά περιορίζεται στα επιφανειακά στρώματα· χρησιμοποιείται κυρίως στην προετοιμασία της σποροκλίνης για θρυμματισμό του επιφανειακού στρώματος (δεν καταστρέφει αποτελεσματικά τα ζιζάνια). Γίνεται με ελαφρούς καλλιεργητές ή οδοντωτές σβάρνες.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Αναστροφή εδάφους

Ερώτηση: Τι καλείται αναστροφή του εδάφους, σε τι αποσκοπεί και με ποια εργαλεία πραγματοποιείται;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 249-250): «Είναι η κοπή του εδάφους και η πλήρης αναστροφή του κατά 180°... Γίνεται σε διάφορα βάθη, από 10 μέχρι 70 εκατ., και έχει ως στόχο το ξερίζωμα των ζιζανίων, την καλή ενσωμάτωση λιπασμάτων ή φυτικών υπολειμμάτων... Γίνεται με τους διάφορους τύπους των υνιοφόρων αρότρων, τα δισκάροτρα, τις δισκοσβάρνες και τα πολύδισκα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αναστροφή καλείται η κοπή του εδάφους και η πλήρης αναστροφή του κατά 180°, με αποτέλεσμα να ανακατεύεται και να θρυμματίζεται σε βώλους. Γίνεται σε βάθος 10-70 εκ. και στοχεύει στο ξερίζωμα ζιζανίων, στην ενσωμάτωση λιπασμάτων/φυτικών υπολειμμάτων και στον θρυμματισμό-ανακάτεμα του εδάφους. Πραγματοποιείται με υνιοφόρα άροτρα (μονόυνα, δίυνα, τετράυνα κ.ο.κ.), δισκάροτρα, δισκοσβάρνες και πολύδισκα.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Σκαφή εδάφους

Ερώτηση: Τι καλείται σκαφή του εδάφους, σε τι αποσκοπεί και με ποια εργαλεία πραγματοποιείται;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 251): «Είναι η κοπή και το ταυτόχρονο ανακάτεμα των επιφανειακών στρωμάτων του εδάφους... Χρησιμοποιείται στην προετοιμασία της σποροκλίνης, καθώς και στα σκαλίσματα για την καταστροφή των ζιζανίων... Πραγματοποιείται με περιστρεφόμενα σκαπτικά ή φρέζες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκαφή καλείται η κοπή και το ταυτόχρονο ανακάτεμα των επιφανειακών στρωμάτων του εδάφους, που πετυχαίνει θρυμματισμό και κοπή/ενσωμάτωση τυχόν φυτών. Χρησιμοποιείται στην προετοιμασία σποροκλίνης (κίνδυνος πλήρους κονιορτοποίησης σε ξηρό έδαφος) και σε σκαλίσματα (δεν συνιστάται για ζιζάνια με ριζώματα, γιατί τα ψιλοκόβει και διευκολύνει την εξάπλωσή τους). Γίνεται με περιστρεφόμενα σκαπτικά ή φρέζες, σε βάθος που σπάνια ξεπερνά τα 15 εκ.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Συμπίεση εδάφους

Ερώτηση: Πότε γίνεται συμπίεση του εδάφους και με ποια εργαλεία;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 253): «Γίνεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως αποκατάσταση εδάφους που έχει ανυψωθεί από παγετό ή μετά την σπορά για βελτίωση της επαφής του σπόρου με το έδαφος... Χρησιμοποιούνται διάφοροι τύποι κυλίνδρων (απλοί, οδοντωτοί, τύπου κρόσκιλ κ.τ.λ.).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συμπίεση γίνεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις: για αποκατάσταση εδάφους που έχει ανυψωθεί από παγετό, ή μετά τη σπορά για βελτίωση της επαφής σπόρου-εδάφους. Υποβαθμίζει τον αερισμό αλλά βελτιώνει τη συγκράτηση/κίνηση του νερού. Γίνεται με διάφορους τύπους κυλίνδρων (απλούς, οδοντωτούς, τύπου κρόσκιλ).

Κριτήρια αξιολόγησης:


Ο «ρώγος» του εδάφους

Ερώτηση: Πότε ένα έδαφος θεωρείται ότι έχει ρώγο και τι θα συμβεί εάν γίνει κατεργασία σε έδαφος χωρίς ρώγο;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 255): «Ένα έδαφος "έχει ρώγο" όταν η υγρασία του εξασφαλίζει τον θρυμματισμό του μετά την παρέμβαση στα επιθυμητά μεγέθη συσσωματωμάτων. Εάν το έδαφος έχει πολύ υγρασία... το αποτέλεσμα θα είναι η κοπή του σε μεγάλες λωρίδες... και συμπίεση του εδάφους από τον ελκυστήρα... Ανάλογο είναι το αποτέλεσμα αν η κατεργασία γίνει σε ξηρό έδαφος, οπότε παράγονται τεράστιοι σβώλοι (σε αργιλλώδη εδάφη) ή το έδαφος κονιορτοποιείται (σε αμμώδη εδάφη).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα έδαφος έχει ρώγο όταν η υγρασία του εξασφαλίζει τον θρυμματισμό του, μετά την παρέμβαση, στα επιθυμητά μεγέθη συσσωματωμάτων. Αν γίνει κατεργασία χωρίς ρώγο: σε πολύ υγρό έδαφος κόβεται σε μεγάλες λωρίδες που δεν σπάνε εύκολα και συμπιέζεται από τον ελκυστήρα (υποβάθμιση δομής)· σε ξηρό έδαφος παράγονται τεράστιοι σβώλοι (αργιλώδη εδάφη) ή κονιορτοποιείται (αμμώδη εδάφη), με μεγάλη κατανάλωση ιπποδύναμης/καυσίμων και στις δύο περιπτώσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Σπάσιμο αδιαπέραστου στρώματος σε μεγάλο βάθος

Ερώτηση: Ποιο είδος κατεργασίας πρέπει να κάνουμε για να σπάσουμε ένα αδιαπέραστο στρώμα εδάφους σε βάθος μεγαλύτερο από 50 εκ.;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 249, 255): «Μπορεί να φθάσει και σε αρκετά μεγάλα βάθη (πάνω από 50 εκατ.), οπότε καλείται υπεδαφοκαλλιέργεια.»· «δεν συνιστάται η αναστροφή του εδάφους όταν θέλουμε να σπάσουμε ένα αδιαπέραστο εδαφικό στρώμα, γιατί τα βαθιά, άγονα στρώματα του εδάφους ανακατεύονται με το γόνιμο επιφανειακό... Χρησιμοποιείται όμως υπεδαφοκαλλιεργητής, ο οποίος σπάζει το αδιαπέραστο στρώμα χωρίς να το ανακατεύει με άλλα εδαφικά στρώματα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρέπει να γίνει αναμόχλευση σε μεγάλο βάθος (υπεδαφοκαλλιέργεια) με υπεδαφοκαλλιεργητή, ο οποίος σπάζει το αδιαπέραστο στρώμα χωρίς να το ανακατεύει με τα υπόλοιπα εδαφικά στρώματα. ΔΕΝ πρέπει να γίνει αναστροφή, γιατί θα ανακάτευε το βαθύ, άγονο στρώμα με το γόνιμο επιφανειακό και θα το υποβάθμιζε.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Απαγόρευση καψίματος καλαμιάς

Ερώτηση: Γιατί δεν πρέπει να καίγονται τα υπολείμματα της καλαμιάς;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 257): «Τα υπολείμματα αυτά δεν πρέπει να καίγονται, διότι έτσι καταστρέφεται πολύτιμη οργανική ύλη που θα επέστρεφε στο έδαφος και θα βελτίωνε την γονιμότητά του, ενώ παράλληλα υπάρχει ο κίνδυνος των πυρκαγιών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν πρέπει να καίγονται γιατί έτσι καταστρέφεται πολύτιμη οργανική ύλη που θα επέστρεφε στο έδαφος και θα βελτίωνε τη γονιμότητά του, ενώ παράλληλα υπάρχει και ο κίνδυνος πρόκλησης πυρκαγιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Όργωμα κενού αγρού το καλοκαίρι

Ερώτηση: Σε τι αποσκοπεί το όργωμα κενού αγρού το καλοκαίρι;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 257): «Καλοκαιρινή κατεργασία γίνεται μόνον όταν στον αγρό υπάρχουν δυσκολοεξόντωτα πολυετή ζιζάνια (αγριάδα, βέλιουρας, κύπερη). Σ' αυτή την περίπτωση πρέπει να γίνεται μια βαθιά αναστροφή του εδάφους με υνιοφόρο άροτρο... ώστε να μην εξαντληθεί εντελώς η εδαφική υγρασία. Με τον τρόπο αυτό ξεριζώνονται τα ζιζάνια, βγαίνουν τα υπόγεια πολλαπλασιαστικά τους όργανα... στην επιφάνεια του εδάφους και ξηραίνονται από τις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία του καλοκαιριού.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το καλοκαιρινό όργωμα (βαθιά αναστροφή) γίνεται μόνο όταν υπάρχουν δυσκολοεξόντωτα πολυετή ζιζάνια (αγριάδα, βέλιουρας, κύπερη), το συντομότερο δυνατό μετά τη συγκομιδή ώστε να μην εξαντληθεί η εδαφική υγρασία. Σκοπός είναι να ξεριζωθούν τα ζιζάνια και τα υπόγεια πολλαπλασιαστικά τους όργανα (ριζώματα/βολβίδια) να βγουν στην επιφάνεια και να ξηραθούν από τις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία του καλοκαιριού.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Βωλώδης έναντι λεπτόκοκκης επιφάνειας

Ερώτηση: Γιατί η επιφάνεια του εδάφους πρέπει να είναι βωλώδης πριν από τη φθινοπωρινή σπορά και λεπτόκοκκη πριν από την ανοιξιάτικη;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 257-258): «στις φθινοπωρινές καλλιέργειες δεν επιθυμούμε λεπτόκοκκη αλλά βωλοποιημένη επιφάνεια εδάφους. Οι αναμενόμενες βροχές και οι χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα θα σπάσουν τους βώλους... Εάν το έδαφος δεν ήταν βωλοποιημένο, οι βροχές θα έσπαζαν τα μικρού μεγέθους συσσωματώματα και θα δημιουργούσαν επιφανειακή κρούστα.»
  • Αυτούσιο (σελ. 258-259): «Η επιφανειακή κατεργασία για την προετοιμασία της σποροκλίνης πρέπει να είναι περισσότερο επιμελημένη από την φθινοπωρινή, επειδή την άνοιξη θέλουμε περισσότερο λεπτόκοκκη επιφάνεια εδάφους, αφού δεν αναμένονται βροχές και χαμηλές θερμοκρασίες που θα σπάσουν τα συσσωματώματα... Αντίθετα οι βώλοι θα ξεραθούν γρήγορα και θα δημιουργήσουν προβλήματα στο φύτρωμα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πριν από τη φθινοπωρινή σπορά θέλουμε βωλώδη (όχι λεπτόκοκκη) επιφάνεια, γιατί οι αναμενόμενες βροχές και οι χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα θα σπάσουν φυσικά τους βώλους στο επιθυμητό μέγεθος και θα προστατεύσουν τα νεαρά φυτά· αν η επιφάνεια ήταν λεπτόκοκκη από την αρχή, οι βροχές θα δημιουργούσαν επιφανειακή κρούστα, με δυσμενείς συνέπειες στο φύτρωμα και τον αερισμό. Πριν από την ανοιξιάτικη σπορά χρειαζόμαστε λεπτόκοκκη επιφάνεια, γιατί δεν αναμένονται βροχές/χαμηλές θερμοκρασίες να σπάσουν τους βώλους — αντίθετα οι βώλοι θα ξεραθούν γρήγορα και θα δημιουργήσουν προβλήματα στο φύτρωμα και στην εγκατάσταση.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Εργασίες μετά ανοιξιάτικης πριν από φθινοπωρινή σπορά

Ερώτηση: Ποιες εργασίες πρέπει να γίνουν μετά τη συγκομιδή ανοιξιάτικης καλλιέργειας όταν πρόκειται να ακολουθήσει αμέσως σπορά φθινοπωρινής;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 259-260): «Μετά τη συγκομιδή γίνεται αμέσως στελεχοκοπή και ενσωμάτωση των υπολειμμάτων με μέτρια αναστροφή. Θα ακολουθήσει σχεδόν αμέσως προετοιμασία της σποροκλίνης για βωλώδες έδαφος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επειδή ο αγρός μένει κενός ελάχιστο χρόνο (συνήθως λιγότερο από έναν μήνα), όλες οι εργασίες πρέπει να γίνουν ταχύτατα: αμέσως μετά τη συγκομιδή γίνεται στελεχοκοπή και ενσωμάτωση των υπολειμμάτων με μέτρια αναστροφή, και σχεδόν αμέσως ακολουθεί η προετοιμασία της σποροκλίνης για βωλώδες έδαφος.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Επίδραση σκαλισμάτων στην ανάπτυξη φυτών

Ερώτηση: Πώς επιδρούν τα σκαλίσματα για την καταπολέμηση των ζιζανίων στην ανάπτυξη των φυτών;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 260): «Εκτός από την καταπολέμηση των ζιζανίων, τα σκαλίσματα συνήθως ευνοούν την ανάπτυξη των φυτών, επειδή αυξάνουν τον αερισμό και τη θερμοκρασία του επιφανειακού στρώματος του εδάφους. Ανεπιθύμητες επιδράσεις παρατηρούνται μόνο σε επιπολαιόριζα φυτά, όταν το σκάλισμα γίνεται σε βάθος μεγαλύτερο από 10 εκ.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εκτός από την καταπολέμηση ζιζανίων, τα σκαλίσματα συνήθως ευνοούν την ανάπτυξη των φυτών, αυξάνοντας τον αερισμό και τη θερμοκρασία του επιφανειακού στρώματος. Ανεπιθύμητες επιδράσεις εμφανίζονται μόνο σε επιπολαιόριζα φυτά, όταν το σκάλισμα γίνεται σε βάθος μεγαλύτερο από 10 εκ. — τότε μπορεί να αποκοπούν επιφανειακές ρίζες και να καθυστερήσει η ανάπτυξη.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Προβλήματα από συχνές/άκαιρες κατεργασίες

Ερώτηση: Τι προβλήματα μπορούν να δημιουργήσουν συχνές και άκαιρες κατεργασίες του εδάφους;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 262-263): «οι πολλές και άκαιρες κατεργασίες του εδάφους δημιουργούν αρκετά προβλήματα στη γονιμότητά του. Υποβαθμίζουν τη δομή του κονιορτοποιώντας τα συσσωματώματα, επιταχύνουν τη διάσπαση της οργανικής ύλης, το συμπιέζουν λόγω των συχνών διελεύσεων των μηχανημάτων, επιταχύνουν τις διαβρώσεις και, τέλος, αυξάνουν το κόστος της καλλιέργειας.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υποβαθμίζουν τη δομή του εδάφους κονιορτοποιώντας τα συσσωματώματα, επιταχύνουν τη διάσπαση της οργανικής ύλης, το συμπιέζουν λόγω των συχνών διελεύσεων μηχανημάτων, επιταχύνουν τις διαβρώσεις και αυξάνουν το κόστος της καλλιέργειας.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Παραμονή υπολειμμάτων προηγούμενης καλλιέργειας

Ερώτηση: Πώς επιδρά η παραμονή των υπολειμμάτων της προηγούμενης καλλιέργειας στην επιφάνεια του εδάφους;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 263): «Τα υπολείμματα αυτά προστατεύουν τη δομή της επιφάνειας του εδάφους από τις σταγόνες της βροχής διατηρώντας την απορροφητικότητα του εδάφους για νερό. Επίσης, μειώνουν τις απώλειες νερού με εξάτμιση... Τέλος, μειώνονται σημαντικά οι κίνδυνοι διάβρωσης του εδάφους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα υπολείμματα προστατεύουν τη δομή της επιφάνειας του εδάφους από τις σταγόνες της βροχής, διατηρώντας την απορροφητικότητά του για νερό· μειώνουν τις απώλειες νερού με εξάτμιση (εξοικονόμηση εδαφικής υγρασίας, σημαντικό σε ξηρές περιοχές)· και μειώνουν σημαντικά τους κινδύνους διάβρωσης του εδάφους.

Κριτήρια αξιολόγησης:


Παρουσία βλάστησης και διάβρωση

Ερώτηση: Πώς επηρεάζει η παρουσία βλάστησης τη διάβρωση του εδάφους;

Απάντηση:

  • Αυτούσιο (σελ. 264-265): «Όταν υπάρχει μόνιμη φυτική κάλυψη, η διάβρωση είναι συνήθως βραδεία. Η βλάστηση επιβραδύνει τη διάβρωση προστατεύοντας την επιφάνεια του εδάφους από τα χτυπήματα των σταγόνων της βροχής... το έδαφος διατηρεί την απορροφητικότητά του... Παράλληλα, οι ρίζες συγκρατούν το έδαφος και δυσκολεύουν τη μετακίνησή του.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βλάστηση επιβραδύνει σημαντικά τη διάβρωση: προστατεύει την επιφάνεια του εδάφους από τα χτυπήματα των σταγόνων της βροχής, το έδαφος διατηρεί την απορροφητικότητά του (δεν επιτρέπεται συσσώρευση νερού και επιφανειακή απορροή) και οι ρίζες συγκρατούν το έδαφος, δυσκολεύοντας τη μετακίνησή του. Αντίθετα, όταν το έδαφος είναι ακάλυπτο, η διάβρωση επιταχύνεται, αφού είναι εκτεθειμένο στο νερό και στον άνεμο.

Κριτήρια αξιολόγησης:


 ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ