Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 39-40) – ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 39-40)
Απαντήσεις στις 13 ερωτήσεις του κεφαλαίου 1 (Q1 σειροθέτηση ενδεικτική).
Ερώτηση 1 — Σειρά ευστάθειας
Ερώτηση: Βάλτε με τη σειρά τα παρακάτω, ξεκινώντας με την πιο ευσταθή ισορροπία. α. Με μεγάλη βάση στήριξης. β. Με μικρή βάση στήριξης. γ. Όταν το κέντρο βάρους και η γραμμή βαρύτητας περνούν από τη βάση στήριξης. δ. Όταν πατάμε με το ένα πόδι. ε. Όταν πατάμε με τα δυο πόδια.
Απάντηση:
- Κριτήρια από το κείμενο (σελ. 15-16): ευσταθής ισορροπία υπάρχει όταν η γραμμή βαρύτητας περνά από τη βάση στήριξης· όσο μεγαλύτερη η βάση στήριξης, τόσο ευκολότερα ισορροπεί το άτομο (π.χ. πόδια ανοιχτά)· είναι ασταθές όταν στηρίζεται στο ένα πόδι, στα δάκτυλα ή στις φτέρνες.
- Σειρά από την πιο ευσταθή προς την πιο ασταθή:
- γ. Όταν το κέντρο βάρους και η γραμμή βαρύτητας περνούν από τη βάση στήριξης (η βασική προϋπόθεση ευσταθούς ισορροπίας).
- α. Με μεγάλη βάση στήριξης.
- ε. Όταν πατάμε με τα δυο πόδια (διποδική στήριξη).
- β. Με μικρή βάση στήριξης.
- δ. Όταν πατάμε με το ένα πόδι (η πιο ασταθής).
- Σημείωση: η σειρά είναι ενδεικτική σύνθεση από τις αρχές του κειμένου· το βιβλίο δεν δίνει έτοιμη λίστα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) γ → α → ε → β → δ (γραμμή βαρύτητας στη βάση, μεγάλη βάση, δύο πόδια, μικρή βάση, ένα πόδι).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η κατάταξη είναι ενδεικτική σύνθεση με βάση τις αρχές των σελ. 15-16.
Ερώτηση 2 — Βάση στήριξης και ισορροπία
Ερώτηση: Αναφέρατε τη σχέση της βάσης στήριξης και της ισορροπίας. Δικαιολογήστε το.
Απάντηση:
- Η βάση στήριξης είναι το εμβαδόν που περιλαμβάνεται ανάμεσα στα μέλη στα οποία στηρίζεται το άτομο (τα δυο κάτω άκρα — διποδική, τα κάτω και τα άνω άκρα — τετραποδική, ή τα κάτω άκρα και κάποιο βοήθημα βάδισης).
- Σχέση: για να ισορροπήσει το σώμα, η γραμμή βαρύτητας πρέπει να περνά μέσα από τη βάση στήριξης (ευσταθής ισορροπία)· όταν πέφτει έξω από αυτήν, η ισορροπία είναι ασταθής. Όσο πιο μεγάλη βάση στήριξης έχει ένα άτομο, τόσο πιο εύκολα ισορροπεί, π.χ. όταν έχει τα πόδια ανοιχτά· είναι ασταθές όταν στηρίζεται στο ένα πόδι, στα δάκτυλα ή στις φτέρνες.
- Δικαιολόγηση: με μεγάλη βάση η γραμμή βαρύτητας έχει μεγαλύτερο περιθώριο να παραμείνει μέσα στη βάση παρά τις μετακινήσεις του Κ.Β., άρα απαιτείται μικρότερη μυϊκή προσπάθεια για τη διατήρηση της θέσης. Γι' αυτό το μωρό κάνει τα πρώτα βήματα τετραποδικά, ανοίγει τα πόδια και κάνει πλάγια βήματα, και γι' αυτό τα βοηθήματα βάδισης (βακτηρίες, περιπατητήρας) αυξάνουν τη βάση στήριξης. Η ισορροπία εξαρτάται επίσης από τη θέση του Κ.Β.: όσο χαμηλότερα, τόσο καλύτερη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεγαλύτερη βάση στήριξης → ευκολότερη ισορροπία, γιατί η γραμμή βαρύτητας παραμένει ευκολότερα μέσα στη βάση με λιγότερη μυϊκή προσπάθεια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Ανηφόρα και κατηφόρα
Ερώτηση: Πώς περπατά ένα άτομο στον ανηφορικό δρόμο, πώς στον κατηφορικό και γιατί;
Απάντηση:
- Στην καθημερινή ζωή, για να ανέβει ένα άτομο ανηφορικό δρόμο γέρνει το σώμα του προς τα εμπρός, ενώ για να κατέβει κατηφορικό δρόμο γέρνει το σώμα του προς τα πίσω.
- Γιατί: και στις δυο περιπτώσεις προσπαθεί να περάσει τη γραμμή βαρύτητας από τη βάση στήριξης, ώστε να διατηρήσει ευσταθή ισορροπία και να μην πέσει. Στην ανηφόρα, αν έμενε όρθιο, η γραμμή βαρύτητας θα έπεφτε πίσω από τη βάση· στην κατηφόρα θα έπεφτε μπροστά. Το άτομο ισορροπεί καταναλώνοντας όσο το δυνατόν λιγότερες δυνάμεις ανάλογα με τις συνθήκες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανηφόρα: γέρνει εμπρός· κατηφόρα: γέρνει πίσω — για να περνά η γραμμή βαρύτητας από τη βάση στήριξης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Παθήσεις που διαταράσσουν την ισορροπία
Ερώτηση: Επιλέξατε τις παθήσεις που προκαλούν διαταραχή της ισορροπίας: α. Όγκος εγκεφάλου β. Καρδιακές παθήσεις γ. Παθήσεις μυϊκού συστήματος δ. Παθήσεις νευρικού συστήματος ε. Παθήσεις περιφερικού νευρικού συστήματος
Απάντηση:
- Σύμφωνα με την ενότητα 1.2 (σελ. 17-19), παθήσεις που προκαλούν διαταραχή ισορροπίας είναι: όγκοι του οπισθίου βόθρου του εγκεφάλου (μέσης γραμμής, παρεγκεφαλιδικών ημισφαιρίων, 4ης κοιλίας, στελέχους, γεφυροπαρεγκεφαλιδικής γωνίας), παθήσεις του μυϊκού συστήματος (μυοπάθειες, μυΐτιδες, μυασθένεια), παθήσεις του νευρικού συστήματος (πολιομυελίτιδα, εγκεφαλική παράλυση, ατροφία περονιαίων, ημιπληγία, κληρονομικές αταξίες, σκλήρυνση κατά πλάκας, παραλύσεις τετρακεφάλου-μέσου γλουτιαίου) και διάφορες άλλες (χωλό βάδισμα, ίλιγγος).
- Σωστές επιλογές: α, γ, δ, ε. Η σκλήρυνση κατά πλάκας προσβάλλει σπανίως και περιφερικά νεύρα, η ατροφία των περονιαίων και η πολιομυελίτιδα αφορούν το περιφερικό νευρικό σύστημα. Οι καρδιακές παθήσεις (β) δεν αναφέρονται στις αιτίες διαταραχής της ισορροπίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) α, γ, δ, ε (όχι β — καρδιακές παθήσεις).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Ισορροπιστικοί μηχανισμοί
Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά. Ισορροπιστικοί μηχανισμοί: α. Σύστημα λαβύρινθου του αυτιού β. ......................................................................................................... γ. .......................................................................................................... δ. Ιδιοδεκτικοί υποδοχείς
Απάντηση:
- Οι ισορροπιστικοί μηχανισμοί του ανθρώπου (σελ. 16-17) είναι:
- α. Το σύστημα του λαβυρίνθου του αυτιού (αιθουσονωτιαίο αντανακλαστικό). β. Η όραση — σημαντική για τον προσανατολισμό του σώματος, βοηθά στην ανίχνευση του χώρου και στον έλεγχο της στάσης. γ. Οι εξωτερικοί υποδοχείς θερμού-ψυχρού (η αίσθηση της αφής) — παίζει ρόλο στον έλεγχο της όρθιας στάσης. δ. Οι ιδιοδεκτικοί υποδοχείς — νευρομυϊκές άτρακτοι στους μυς και όργανα Golgi.
Σύνοψη: (ενδεικτική) β: η όραση· γ: οι εξωτερικοί υποδοχείς θερμού-ψυχρού (αφή).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Προσαρμοστικές κινήσεις θέσης
Ερώτηση: Τι είναι προσαρμοστικές κινήσεις θέσης;
Απάντηση:
- Όταν ένα άτομο θέλει να εκτελέσει μια κίνηση, αυτόματα προσαρμόζει και τη θέση της ισορροπίας του. Οι μυϊκές δυνάμεις που αναπτύσσονται για να γίνει η κίνηση προκαλούν άλλες, αντιρροπιστικές δυνάμεις· αυτές ονομάζονται προσαρμοστικές κινήσεις θέσης (προσαρμοστικές κινήσεις όρθιας στάσης, σελ. 20).
- Αποτελούν έναν από τους παράγοντες από τους οποίους ελέγχεται και εξαρτάται η όρθια στάση, μαζί με τον ρόλο της κνημαστραγαλικής-αστραγαλοπτερνικής άρθρωσης, των ισχίων, του κορμού και των μυών-συνδέσμων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι αυτόματες αντιρροπιστικές μυϊκές κινήσεις που προσαρμόζουν την ισορροπία όταν το άτομο εκτελεί μια κίνηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Αξιολόγηση ασθενών
Ερώτηση: Βρείτε τα σωστά. Η αξιολόγηση των ασθενών με προβλήματα ισορροπίας γίνεται με: α. Έλεγχο καρδιακής λειτουργίας β. Έλεγχο μυοσκελετικού συστήματος γ. Έλεγχο περιφερικού αιθουσαίου συστήματος δ. Ηλικία ασθενούς.
Απάντηση:
- Η αξιολόγηση πριν το θεραπευτικό πρόγραμμα (σελ. 21) περιλαμβάνει: εκτίμηση λειτουργίας παρεγκεφαλιδικού συστήματος (αλληλοδιαδοχοκινησία, ευστοχία-αρμονία κίνησης), έλεγχο μυοσκελετικού συστήματος (κινητικότητα αρθρώσεων, μυϊκή δύναμη), έλεγχο περιφερικού αιθουσαίου συστήματος (βάδιση ή σημειωτόν με κλειστά μάτια) και ηλικία-φυσική κατάσταση του ασθενούς (αν η γραμμή βαρύτητας περνά από τα σωστά σημεία).
- Σωστά: β, γ, δ. Ο έλεγχος καρδιακής λειτουργίας (α) δεν περιλαμβάνεται στην αξιολόγηση της ισορροπίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) β, γ, δ (όχι α).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 8 — Σκοποί θεραπείας
Ερώτηση: Συμπληρώστε όσα λείπουν. Σκοποί θεραπείας σε άτομα με προβλήματα ισορροπίας είναι η: α. Εκγύμναση των μυών του κορμού, των άνω άκρων, των κάτω άκρων και όλου του σώματος. β. ......................................................................................................... γ. Διατήρηση της σωστής όρθιας στάσης και της ισορροπίας του ατόμου. δ. ......................................................................................................... ε. ..........................................................................................................
Απάντηση:
- Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας στη διατήρηση της ισορροπίας και της σωστής όρθιας στάσης (σελ. 21-22) και οι σκοποί της (Ανακεφαλαίωση σελ. 38):
- α. Εκγύμναση των μυών όλου του σώματος και ιδιαίτερα του κορμού και των κάτω άκρων. β. Διατήρηση της ελαστικότητας των συνδέσμων και των μυών άνω και κυρίως κάτω άκρων. γ. Διατήρηση της σωστής όρθιας στάσης και της ισορροπίας του ατόμου. δ. Διατήρηση του εύρους της τροχιάς όλων των αρθρώσεων και κυρίως των κάτω άκρων (ισχία, κνημαστραγαλικές, αστραγαλοπτερνικές). ε. Εντοπισμός και κατάργηση κάθε αιτίου που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στον ασθενή (π.χ. έκθεση σε θόρυβο) και τόνωση του ηθικού του ασθενούς.
Σύνοψη: (ενδεικτική) β: ελαστικότητα συνδέσμων-μυών· δ: εύρος τροχιάς αρθρώσεων· ε: εντοπισμός-κατάργηση αιτίων / τόνωση ηθικού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 9 — Ασκήσεις επανεκπαίδευσης ισορροπίας
Ερώτηση: Αναφέρατε διάφορες ασκήσεις για την επανεκπαίδευση της ισορροπίας.
Απάντηση:
- Ομάδες ασκήσεων που προοδευτικά εκπαιδεύουν τον ασθενή (σελ. 22-28), κατά προτίμηση μπροστά σε καθρέφτη:
-
- Καθιστός στο κρεβάτι: ισομετρικές συστολές του κορμού «σπρώξε-άσε», «στρίψε-άσε» πλάγια, εμπρός-πίσω· χωρίς να κρατιέται, άρση χεριών σε απαγωγή 90° και κάμψη 90° (ένα-ένα, μετά μαζί)· στροφές κορμού.
- Όρθιος: χέρια σε απαγωγή-κάμψη, περιαγωγή, άρση του ενός ποδιού με χέρια σε απαγωγή· βάδιση μέσα σε δίζυγο πάνω σε ευθεία γραμμή (πλάγια, εμπρός, πίσω)· πηδηματάκια (κουτσό)· ταλάντευση εμπρός-πίσω στα πέλματα, στήριξη στο έξω χείλος, στις μύτες, στις φτέρνες· κάμψη άνω άκρων με κάμψη ενός κάτω άκρου· στροφές κορμού.
- Βάδιση: με ανοιχτά και κλειστά μάτια, χιαστί, εμπρός-πίσω κρατώντας τον από τα χέρια, με μεγάλη μπάλα γυμναστικής ή κοντάρι στους ώμους, σε δοκό ισορροπίας, σε ασταθές υπόστρωμα (στρώμα νερού, στρώμα γυμναστηρίου, χώμα, άμμος, «τρόλεϊ»).
- Τετραποδική στήριξη: άρση ενός χεριού, μετά ποδιού, τέλος χιαστί χέρι-πόδι.
- Παιδιά: τραμπάλα, ισορροπία πάνω σε μεγάλη μπάλα.
- Νευρομυϊκή συναρμογή: βάδιση σε πλαίσιο, με μπάλα, ρίψη-σύλληψη μικρής μπάλας ενώ περπατά, βάδιση στις μύτες με λυγισμένα γόνατα, πιάσιμο μπάλας που του πετούν.
- Συμπληρωματικά: ασκήσεις κάμψης-έκτασης κορμού-ισχίων, κοιλιακών, τετρακεφάλου, πελματιαίων καμπτήρων· διατάσεις (εκτείνοντες κορμού-ισχίων-γόνατος, πελματιαίοι καμπτήρες)· προσεκτικές κινήσεις κεφαλής (προβλήματα λαβυρίνθου)· Biofeedback.
- Όλες οι ασκήσεις δίνονται προοδευτικά, από τις πιο εύκολες στις πιο δύσκολες, ανάλογα με το στάδιο θεραπείας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ισομετρικές καθιστός, άρσεις χεριών-ποδιών, βάδιση σε δίζυγο-ευθεία-κλειστά μάτια-χιαστί-με μπάλα, στήριξη σε μύτες-φτέρνες-χείλη, δοκός, ασταθές υπόστρωμα, τετραποδική χιαστί, τραμπάλα-μπάλα, διατάσεις, Biofeedback.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 10 — Ιδιαίτερα προβλήματα ανά ασθενή
Ερώτηση: Αναφέρατε τα ιδιαίτερα προβλήματα ισορροπίας που έχει: α. Ο παραπληγικός ασθενής β. Ο ημιπληγικός ασθενής γ. Ο ασθενής με κολόβωμα αριστερής κνήμης δ. Ο ασθενής με σκλήρυνση κατά πλάκας ε. Ο υπερήλικας ασθενής
Απάντηση:
- α. Παραπληγικός (σελ. 28-31): μερική ή ολική παράλυση των δυο κάτω άκρων και όλου ή μέρους του κορμού· έχει χάσει κάθε αντανακλαστικό θέσης ή ισορροπίας κάτω από το επίπεδο της βλάβης, πρέπει να αναπτύξει νέα αισθητικότητα θέσης χρησιμοποιώντας τους μυς που διαθέτει (πλατύς ραχιαίος, τραπεζοειδής)· η σπαστικότητα κάνει τις ασκήσεις πιο επικίνδυνες· χρειάζεται κηδεμόνες, δίζυγο, καθρέφτη.
- β. Ημιπληγικός (σελ. 31-34): παράλυση του ενός ημιμορίου· δεν μπορεί να μετακινήσει το Κ.Β. εύκολα χωρίς να κινδυνέψει να πέσει (αριστερά-δεξιά, εμπρός-πίσω)· μετατοπίζει το Κ.Β. προς το υγιές άκρο (70% του βάρους), ρίχνει το σώμα προς την πάσχουσα πλευρά, έχει μόνιμη πελματιαία κάμψη (κνημοποδικός κηδεμόνας)· ρόλο παίζει το χαλαρό ή σπαστικό στάδιο.
- γ. Κολόβωμα αριστερής κνήμης (σελ. 34-37): ακρωτηριασμός ενός κάτω άκρου → σοβαρή διαταραχή ισορροπίας λόγω μονοποδικής στήριξης και αλλαγής του Κ.Β.· χρειάζεται επανεκπαίδευση πριν και με την πρόθεση, ψυχολογική υποστήριξη, έγερση από τη μεριά του κολοβώματος, αποφυγή κάμψης-απαγωγής του κολοβώματος.
- δ. Σκλήρυνση κατά πλάκας (σελ. 18): προσβάλλει διάφορα μέρη του Κ.Ν.Σ. (στέλεχος, παρεγκεφαλίδα, νωτιαίο μυελό, οπτικά νεύρα) → χαρακτηριστικό σπαστικο-παρεγκεφαλιδικό βάδισμα, αταξία, διαταραχές όρασης.
- ε. Υπερήλικας (σελ. 21, 15-16): μειωμένη κινητικότητα-δύναμη, αλλαγμένη γραμμή βαρύτητας (εικόνα 1.4, γυναίκα 70 ετών), χωλό βάδισμα από οστεοαρθρίτιδα, κατάκλιση, διαταραχές αιμάτωσης· ζάλη-ίλιγγος (ορθοστατική υπόταση, αναιμία, απώλεια όρασης)· αίσθημα ανασφάλειας και αστάθειας στον χώρο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Παραπληγικός: απώλεια αντανακλαστικών κάτω από τη βλάβη· ημιπληγικός: αδυναμία μετακίνησης Κ.Β., κλίση στην πάσχουσα πλευρά· κολόβωμα: μονοποδική στήριξη-νέο Κ.Β.· ΣΚΠ: σπαστικο-παρεγκεφαλιδικό βάδισμα· υπερήλικας: αδυναμία, χωλότητα, ζάλη, ανασφάλεια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 11 — Ασκήσεις σε ημιπληγικό
Ερώτηση: Προτείνετε ασκήσεις ισορροπίας σε ημιπληγικό ασθενή.
Απάντηση:
- Πρόγραμμα βελτίωσης της ισορροπίας ημιπληγικού (ενότητα 1.5, σελ. 32-34), αφού αξιολογηθεί το στάδιο (χαλαρό ή σπαστικό):
-
- Στο κρεβάτι: αλλαγές θέσης από ύπτια σε πλάγια κατάκλιση, από την υγιή προς την πάσχουσα πλευρά και αντίστροφα· ασκήσεις διάτασης και ενδυνάμωσης μυών άνω-κάτω άκρων, κορμού, λεκάνης.
- Καθιστός στο κρεβάτι: σωστές θέσεις για αποφυγή συγκάμψεων· ο φυσικοθεραπευτής κάθεται πάντα από την πάσχουσα πλευρά, τον υποστηρίζει και δίνει ισομετρικές συστολές αριστερά-δεξιά ώστε να διορθώνει τη στάση (ο ημιπληγικός ρίχνει το σώμα προς την πάσχουσα πλευρά).
- Αναπηρικό αμαξίδιο για προοδευτικά μεγαλύτερα διαστήματα (τα πλαϊνά στηρίγματα βοηθούν τη στάση, η καθιστή θέση βοηθά την κυκλοφορία).
- Μπροστά σε καθρέφτη όλες οι ασκήσεις ισορροπίας.
- Όρθιος στο δίζυγο: διόρθωση στάσης, μεταφορά βάρους από το ένα πόδι στο άλλο, στάση χωρίς να πιάνεται από τις δοκούς.
- Με βοήθημα: ασκήσεις ισορροπίας με μπαστούνι, τετράποδο ή τρίποδο.
- Ανώμαλο έδαφος: χώμα, στρώμα, με μπάλα· έπειτα βάδιση χωρίς βοήθημα σε ανώμαλο έδαφος, ανηφόρα, κατηφόρα, εμπόδια.
- Η επαφή και η εμπιστοσύνη με τον φυσικοθεραπευτή αυξάνουν την επιτυχία· ο ασθενής πρέπει να κατανοήσει ότι μόνο με καλή ισορροπία θα βαδίσει σωστά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αλλαγές θέσης-διατάσεις στο κρεβάτι, καθιστός με ισομετρικές από την πάσχουσα πλευρά, αμαξίδιο, καθρέφτης, δίζυγο με μεταφορά βάρους, μπαστούνι-τετράποδο, ανώμαλο έδαφος-ανηφόρα-εμπόδια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 12 — Ασκήσεις σε παραπληγικό
Ερώτηση: Προτείνετε ασκήσεις ισορροπίας σε παραπληγικό ασθενή.
Απάντηση:
- Πρόγραμμα ισορροπίας παραπληγικού (ενότητα 1.4, σελ. 28-31), ένα-ενάμιση μήνα μετά τον τραυματισμό:
-
- Από το κρεβάτι: γύρισμα από ύπτια σε πλάγια αριστερά-δεξιά· μετά ισχαιμική περίδεση κάτω άκρων (αποφυγή θρομβοφλεβίτιδας) έγερση σε καθιστή θέση με τα πόδια κρεμασμένα· μεταφορά κορμού πλάγια, εμπρός-πίσω και επαναφορά.
- Πισίνα (βοηθά η άνωση)· ιπποθεραπεία στα παιδιά με εγκεφαλική παράλυση.
- Καθιστός: ασκήσεις άνω άκρων (ένα-ένα, μετά μαζί), χρήση πλατέως ραχιαίου, τραπεζοειδούς και μυών κορμού-ώμων· μπροστά σε καθρέφτη, ο φυσικοθεραπευτής πίσω του με χέρια στους ώμους/θώρακα· ασύμμετρες ασκήσεις με αλλαγή ρυθμού, ασκήσεις PNF, διάφορα αθλήματα· με διαλείμματα, δυο φορές την ημέρα.
- Στο αναπηρικό αμαξίδιο όταν δεν μπορεί να κάθεται σε πάγκο, έχει γενική ατονία ή χειρουργικές αντενδείξεις μεταφοράς (ειδικές ορθώσεις).
- Στο δίζυγο με κηδεμόνες κορμού ή κάτω άκρων: ύψος ώστε οι αγκώνες σε κάμψη 25-30°· φυσικοθεραπευτής πρώτα εμπρός (διόρθωση θέσης), μετά πίσω κρατώντας τη λεκάνη· ισομετρικές συστολές εμπρός-πίσω, με αντίσταση προς όλες τις κατευθύνσεις, αλλαγή θέσης-επαναφορά, ένα χέρι μόνο, ανοιχτά-κλειστά μάτια, μετακίνηση χεριών κατά μήκος των δοκών.
- Κίνηση της λεκάνης (πλάγια, εμπρός, πίσω) με τον πλατύ ραχιαίο· ασκήσεις ενδυνάμωσης κορμού με αντίσταση όρθιος, σε αιώρηση, στο ένα πόδι· διατάσεις καμπτήρων ισχίων και κοιλιακών. Ακολουθεί η εκπαίδευση βάδισης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γύρισμα-καθιστός με ισχαιμική περίδεση, πισίνα, καθιστός με πλατύ ραχιαίο-PNF-καθρέφτη, αμαξίδιο, δίζυγο με κηδεμόνες (ισομετρικές από τη λεκάνη, ένα χέρι, κλειστά μάτια), κίνηση λεκάνης, ενδυνάμωση κορμού, διατάσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 13 — Ασκήσεις σε κολοβωματία
Ερώτηση: Προτείνετε ασκήσεις ισορροπίας σε ασθενή με κολόβωμα.
Απάντηση:
- Πρόγραμμα ισορροπίας σε ακρωτηριασμένο κάτω άκρου (ενότητα 1.6, σελ. 35-37), με ψυχολογική υποστήριξη· μπορεί να ξεκινά στην πισίνα (αδιάβροχη κάλτσα, μετά ειδικό πτερύγιο):
- Α. Πριν την τοποθέτηση της πρόθεσης:
- Γύρισμα στο κρεβάτι αριστερά-δεξιά, μετά σε πρηνή κατάκλιση.
- Έγερση από το κρεβάτι από τη μεριά του κολοβώματος: κινεί πρώτα το κολόβωμα και μετά το γερό πόδι· για να καθίσει ανεβάζει πρώτα το γερό.
- Ασκήσεις ισορροπίας από καθιστή θέση· ασκήσεις στο δίζυγο.
- Όρθιος πατά γερά το πόδι στηριζόμενος σε καρέκλα· κινεί τον κορμό προς όλες τις κατευθύνσεις.
- Ελιγμοί με βακτηρίες: βακτηρίες στα πλάγια με χέρια σε απαγωγή, άρση μιας βακτηρίας εμπρός, μετά της άλλης, μετά και των δύο· βακτηρίες μπροστά με κλίση κορμού εμπρός· κάθεται σε καρέκλα και σηκώνεται.
- Β. Με την πρόθεση (στο δίζυγο):
- Όρθιος με πέλματα σε απόσταση 12-15 εκ., μεταφορά βάρους από το ένα πόδι στο άλλο χωρίς να λυγίζει το καλό πόδι ή τον κορμό.
- Κάμψη-έκταση κορμού.
- Κάμψη του γερού ποδιού και στήριξη στην πρόθεση (χωρίς κλίση κορμού, απαγωγή ισχίου ή όλο το βάρος στην πρόθεση)· εναλλάξ κάμψη ποδιών.
- Πλάγια βήματα προς τη γερή και προς την πάσχουσα πλευρά· ένα βήμα μπροστά-ένα πίσω· βηματισμός μπροστά· σημειωτόν με ελεύθερα χέρια· βάδιση σε ευθεία γραμμή.
- Σε στρώμα: δυσκολότερες συνθήκες ισορροπίας, εκπαίδευση στο να πέφτει και να σηκώνεται.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πριν την πρόθεση: γύρισμα, έγερση από τη μεριά του κολοβώματος, καθιστός, δίζυγο, στήριξη σε καρέκλα, ελιγμοί με βακτηρίες· με πρόθεση: μεταφορά βάρους, κάμψη γερού ποδιού, πλάγια βήματα, σημειωτόν, ευθεία, στρώμα (πτώση-έγερση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
