Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 201-202) – ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 201-202)

Απαντήσεις στις 10 ερωτήσεις του κεφαλαίου 7.

Ερώτηση 1 — Σ/Λ ορισμού και ηλικιωμένων

Ερώτηση: Να χαρακτηρίσετε σωστές ή λανθασμένες τις φράσεις: α. Η μηχανοθεραπεία είναι μορφή κινησιοθεραπείας που εφαρμόζεται με τη βοήθεια φυσικών μέσων και συσκευών (π.χ. διαθερμία) β. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς απαγορεύεται να υποβάλλονται σε μηχανοθεραπεία.

Απάντηση:

• α. ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ. Η μηχανοθεραπεία είναι μορφή κινησιοθεραπείας που πραγματοποιείται με τη βοήθεια ειδικών μηχανημάτων (μηχανικών μέσων), από πολύ απλά (π.χ. τροχαλία) έως πολύ σύνθετα (π.χ. ηλεκτροκίνητα) — όχι με φυσικά μέσα και συσκευές όπως η διαθερμία (αυτά ανήκουν στην ηλεκτροθεραπεία-θερμοθεραπεία, με τα οποία μπορεί απλώς να συνδυάζεται) (σελ. 177, 179).
• β. ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ. Η μηχανοθεραπεία εφαρμόζεται σε ασθενείς διαφόρων ηλικιών (σελ. 177) και τα προγράμματα εκτελούνται και σε Κ.Α.Π.Η. Στους ηλικιωμένους απλώς απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή (π.χ. το στατικό ποδήλατο είναι κουραστικό — λήψη πίεσης-σφύξεων) και γνώση των παθολογικών προβλημάτων τους· στο κεφάλαιο 8 προβλέπεται ρητά μηχανοθεραπεία σε ηλικιωμένους (οστεοαρθρίτιδα, κατάγματα, ημιπληγία).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α Λάθος (ειδικά μηχανήματα, όχι φυσικά μέσα)· β Λάθος (εφαρμόζεται σε όλες τις ηλικίες με προσοχή).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Μηχάνημα για δελτοειδή

Ερώτηση: Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Για την ενδυνάμωση του δελτοειδή μυός το πιο κατάλληλο μηχάνημα είναι: α. Στατικό ποδήλατο β. Διάδρομος γ. Μηχάνημα άσκησης τετρακέφαλου δ. Κανένα από τα παραπάνω ε. Όλα τα παραπάνω.

Απάντηση:

• Ο δελτοειδής είναι μυς του ώμου (άνω άκρου). Το στατικό ποδήλατο (α) και το μηχάνημα τετρακεφάλου (γ) είναι μηχανήματα άσκησης κάτω άκρων, ο διάδρομος (β) μηχάνημα βάδισης (σελ. 178-179). Κανένα δεν ασκεί τον δελτοειδή· γι' αυτόν κατάλληλα είναι τα μηχανήματα άνω άκρων (μονάδα ανάρτησης, τροχαλία, τροχός, μηχάνημα ενδυνάμωσης ωμικής ζώνης).
• Σωστή απάντηση: δ — Κανένα από τα παραπάνω.

Σύνοψη: (ενδεικτική) δ (κανένα από τα παραπάνω).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Στόχος προοδευτικής έγερσης

Ερώτηση: Ποιος είναι ο κύριος στόχος εφαρμογής προοδευτικής έγερσης με ανακλινόμενο κρεβάτι;

Απάντηση:

• Το ανακλινόμενο επίπεδο-κρεβάτι (tilt table) χρησιμοποιείται για το πρώτο στάδιο κινητοποίησης του ασθενούς που παρέμεινε για μεγάλο διάστημα ξαπλωμένος (χρόνιος κλινοστατισμός). Κύριος στόχος (σελ. 193): η σταδιακή έγερση μετά από μακροχρόνια κατάκλιση, με αποφυγή της απότομης πτώσης της αρτηριακής πίεσης (ορθοστατική υπόταση).
• Οι ανάγκες του ξαπλωμένου ασθενούς είναι μικρότερες και η πίεση χαμηλή· σε απότομη έγερση ο οργανισμός δεν προλαβαίνει να αντιδράσει, η πίεση πέφτει περισσότερο και μπορεί να παρουσιαστεί λιποθυμικό επεισόδιο. Γι' αυτό η έγερση γίνεται προοδευτικά (κλίση 10° → περισσότερες μοίρες, μέγιστη παραμονή 20 λεπτά σχεδόν κατακόρυφα, σε πολλές συνεδρίες).
• Δεύτερος στόχος: θεραπευτική ορθοστάτηση για αποφυγή επιπλοκών (οστεοπόρωση, κατακλίσεις, θρομβοφλεβίτιδα). Η θεραπεία διακόπτεται σε πτώση πίεσης, εφίδρωση, ταχυκαρδία, ίλιγγο, χλώμιασμα, θάμπωμα όρασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σταδιακή έγερση μετά από μακροχρόνια κατάκλιση με αποφυγή ορθοστατικής υπότασης (λιποθυμία)· δευτερευόντως θεραπευτική ορθοστάτηση κατά οστεοπόρωσης-κατακλίσεων-θρομβοφλεβίτιδας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Αντενδείξεις μηχανοθεραπείας

Ερώτηση: Αναφέρετε τις σημαντικότερες αντενδείξεις εφαρμογής μηχανοθεραπείας.

Απάντηση:

• Αντενδείξεις μηχανοθεραπείας (σελ. 180):
• • Φλεγμονώδεις αρθρίτιδες
  • Οξεία θρομβοφλεβίτιδα
  • Κατάγματα πριν την πώρωση
  • Εξαρθρήματα της περιοχής που ασκείται
  • Ελαττωμένες καρδιοαναπνευστικές ικανότητες
  • Βαριές εκφυλιστικές αρθρίτιδες
  • Κακώσεις ή παθολογικές καταστάσεις περιαρθρικών μαλακών μορίων και μυών στην οξεία φάση.
• Επιπλέον, ειδικές αντενδείξεις ανά μηχάνημα: ασταθή κατάγματα (μονάδα ανάρτησης, τετρακέφαλος, Σ.Σ.), εξάρθρημα-κάταγμα ώμου (τροχαλία), σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα (πηχεοκαρπική), μεγάλη σπαστικότητα-κακή συνεργασία (ηλεκτρονικό ποδήλατο), οστεοαρθρίτιδα γόνατος (τετρακέφαλος), απαγόρευση ορθοστάτησης (tilt table), παθήσεις γόνατος-ισχίου (step). Αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών έχουν ασθενείς με καρδιακή-αναπνευστική ανεπάρκεια, βηματοδότη, διαβήτη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φλεγμονώδεις αρθρίτιδες, οξεία θρομβοφλεβίτιδα, κατάγματα πριν την πώρωση, εξαρθρήματα, ελαττωμένες καρδιοαναπνευστικές ικανότητες, βαριές εκφυλιστικές αρθρίτιδες, οξείες κακώσεις περιαρθρικών μορίων-μυών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Ασθενής με υπέρταση

Ερώτηση: Τι ελέγχει ο φυσικοθεραπευτής κατά την εφαρμογή του προγράμματος μηχανοθεραπείας σε ασθενή με υπέρταση;

Απάντηση:

• Κανόνας για όλα τα προγράμματα μηχανοθεραπείας (σελ. 188): ο φυσικοθεραπευτής πρέπει να είναι ενημερωμένος για τα παθολογικά προβλήματα του ασθενούς (υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια, σακχαρώδης διαβήτης, επιληπτικές κρίσεις) και ανάλογα διαμορφώνει και παρακολουθεί την άσκηση.
• Σε ασθενή με υπέρταση ελέγχει:
  • Την αρτηριακή πίεση και τις σφύξεις πριν την έναρξη και κατά τη διάρκεια (λήψη πίεσης-σφύξεων, σελ. 187) — η σωματική άσκηση προκαλεί αυξομειώσεις της πίεσης, γι' αυτό μετράται πριν και μετά το πρόγραμμα (σελ. 208).
  • Τη γενική κατάσταση: αλλαγή χρώματος ή έκφρασης προσώπου, δύσπνοια, ζάλη-ίλιγγο, εφίδρωση → άμεση διακοπή της άσκησης.
  • Την ταχύτητα και ένταση της άσκησης: αργά, σταθερός ρυθμός, συχνά διαλείμματα, όχι μεγάλη ταχύτητα στον διάδρομο.
  • Στο ανακλινόμενο κρεβάτι: ζωτικά σημεία πριν, παρακολούθηση για πτώση ή διακύμανση της πίεσης.
  • Τη φαρμακευτική αγωγή (λήψη αντιυπερτασικών στην ώρα τους — σελ. 208, 210).
• Η ελαττωμένη καρδιοαναπνευστική ικανότητα αποτελεί αντένδειξη μηχανοθεραπείας, άρα οι απότομες διακυμάνσεις της πίεσης είναι σοβαρή απειλή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αρτηριακή πίεση και σφύξεις πριν-κατά-μετά, σημεία δυσανεξίας (χλώμιασμα, δύσπνοια, ζάλη, εφίδρωση → διακοπή), ταχύτητα-ένταση-διαλείμματα, φαρμακευτική αγωγή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Τροχαλία σε αριστερή ημιπληγία

Ερώτηση: Σε ασθενή με αριστερή ημιπληγία θα εφαρμόζατε μηχανοθεραπεία με τροχαλία; Αιτιολογήστε την απάντησή σας.

Απάντηση:

• Ναι, υπό προϋποθέσεις και με μεγάλη προσοχή. Η τροχαλία (σελ. 183-184) έχει ένδειξη την κινητική αδυναμία σε βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος (π.χ. ημιπληγία) και τον περιορισμό κινητικότητας του ώμου· περιλαμβάνεται στα μηχανικά μέσα αποκατάστασης της ημιπληγίας (σελ. 199). Ο ασθενής κάθεται κάτω από την τροχαλία, το υγιές (δεξί) χέρι πιάνει τη χειρολαβή και, εκτελώντας ενεργητικά απαγωγή-προσαγωγή, υποχρεώνει το ημιπληγικό αριστερό να κινείται παθητικά· αν υπάρχει αδυναμία σύλληψης, ο φυσικοθεραπευτής «φοράει» γάντι στο πάσχον χέρι και το σταθεροποιεί στη χειρολαβή. Στόχοι: διατήρηση-ενίσχυση εύρους κίνησης, ενδυνάμωση, νευρομυϊκή επανεκπαίδευση.
• Αιτιολόγηση της προσοχής: στην ημιπληγία μπορεί να υπάρχει υπεξάρθρημα ώμου στην πάσχουσα πλευρά· με λανθασμένη εφαρμογή της τροχαλίας μπορεί να προκληθεί σοβαρή βλάβη των περιαρθρικών μαλακών μορίων. Επίσης οι ασθενείς τείνουν να εκτελούν την κίνηση πιο δυνατά, γρήγορα και για μεγάλο χρόνο, με κίνδυνο τραυματισμού του αρθρικού θυλάκου και των τενόντων. Αντενδείξεις: εξάρθρημα ώμου, κάταγμα ωμικής ζώνης ή άνω άκρου.
• Συμπέρασμα: εφαρμόζεται εφόσον δεν υπάρχει εξάρθρημα/υπεξάρθρημα ή κάταγμα, με σωστή τεχνική, αργό ρυθμό, ελεγχόμενο εύρος και συνεχή επίβλεψη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι — ένδειξη η κινητική αδυναμία ΚΝΣ (ημιπληγία), το υγιές χέρι κινεί παθητικά το ημιπληγικό· με προσοχή γιατί σε υπεξάρθρημα ώμου ή λάθος εφαρμογή προκαλείται βλάβη περιαρθρικών μορίων· αντένδειξη εξάρθρημα-κάταγμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Μηχάνημα ωμικής ζώνης

Ερώτηση: Να επιλέξετε το σωστό. Το μηχάνημα ενδυνάμωσης ωμικής ζώνης εξασκεί: α. Το μείζονα θωρακικό μυ β. Το μείζονα γλουτιαίο μυ γ. Το βραχιονοκερκιδικό μυ δ. Κανένα από τους παραπάνω ε. Όλους τους παραπάνω.

Απάντηση:

• Το μηχάνημα ενδυνάμωσης ωμικής ζώνης (σελ. 186) αποτελείται από σταθερή βάση και ειδικούς βραχίονες ή ιμάντες με ρυθμιζόμενη αντίσταση για τους μυς: μείζονα (μεγάλο) θωρακικό, πλατύ ραχιαίο, τραπεζοειδή.
• Σωστό: α — τον μείζονα θωρακικό μυ. Ο μείζων γλουτιαίος (β) είναι μυς του ισχίου και ο βραχιονοκερκιδικός (γ) μυς του αντιβραχίου-αγκώνα, που δεν ασκούνται από το μηχάνημα αυτό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) α (μείζονα θωρακικό).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Μηχανήματα συντονισμού άνω-κάτω άκρων

Ερώτηση: Όταν ο στόχος του προγράμματος αποκατάστασης είναι ο συντονισμός κινήσεων άνω και κάτω άκρων, ποια είναι τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται;

Απάντηση:

• Στην ταξινόμηση των μέσων μηχανοθεραπείας (σελ. 178) υπάρχει η ομάδα «Μηχανήματα συνδυασμένης κίνησης άνω και κάτω άκρων», που περιλαμβάνει:
• • Το κωπηλατικό μηχάνημα
  • Το ηλεκτρονικό στατικό ποδήλατο άνω και κάτω άκρων — με ειδικά πέλματα και υποδοχές για τα άνω άκρα, ιμάντες σταθεροποίησης και ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου· σε αντίθεση με το απλό ποδήλατο, προσφέρει ασκήσεις συγχρονισμού (πίνακας διαφορών, σελ. 189).
• Ο συγχρονισμός κινήσεων είναι ένας από τους στόχους της μηχανοθεραπείας (σελ. 179).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μηχανήματα συνδυασμένης κίνησης: κωπηλατικό μηχάνημα και ηλεκτρονικό στατικό ποδήλατο άνω-κάτω άκρων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Κλινικά αποτελέσματα έλξης

Ερώτηση: Ποια είναι τα σημαντικότερα κλινικά αποτελέσματα της έλξης;

Απάντηση:

• Η έλξη είναι η εφαρμογή ελκτικής δύναμης σε συγκεκριμένο σημείο της σπονδυλικής στήλης· βοηθά στην απομάκρυνση των σπονδύλων μεταξύ τους, άρα στη μείωση της πίεσης των νεύρων και στη λύση του μυϊκού σπασμού. Κλινικά αποτελέσματα έλξης (σελ. 195-196):
• • Μυοχάλαση (λύση του μυϊκού σπασμού)
  • Αναλγησία (ύφεση του πόνου)
  • Βελτίωση της φλεβικής και αρτηριακής κυκλοφορίας με συνέπεια μείωση του οιδήματος
  • Λειτουργική βελτίωση του ασθενούς.
• Στόχοι εφαρμογής: μείωση μυϊκού σπασμού, ελάττωση οιδήματος-φλεγμονής στην πάσχουσα περιοχή, πρόληψη επιδείνωσης της συμπτωματολογίας. Μορφές: αυχενική, θωρακική, οσφυϊκή, υδροέλξη· μέθοδος στατική-συνεχής ή διακοπτόμενη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μυοχάλαση, αναλγησία, βελτίωση φλεβικής-αρτηριακής κυκλοφορίας με μείωση οιδήματος, λειτουργική βελτίωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Μηχανήματα εκπαίδευσης βάδισης

Ερώτηση: Αναφέρατε ονομαστικά τα μηχανήματα που είναι κατάλληλα για πρόγραμμα εκπαίδευσης βάδισης.

Απάντηση:

• Μηχανήματα βάδισης (σελ. 179, 194):
  • Διάδρομος βάδισης — κυλιόμενος τάπητας με ηλεκτρονική ρύθμιση ταχύτητας και κλίσης και χειρολαβές· επανεκπαίδευση βάδισης σε ομαλό και ανηφορικό έδαφος (προσοχή στην ταχύτητα σε καρδιοαναπνευστικούς ασθενείς και διαταραχές ισορροπίας).
  • Μηχάνημα step — στατική βάδιση με ηλεκτρονικά ρυθμιζόμενη αντίσταση· επανεκπαίδευση βάδισης και ενδυνάμωση μυών κάτω άκρων.
• Προπαρασκευαστικά για τη βάδιση χρησιμοποιούνται και τα μηχανήματα ορθοστάτησης (ανακλινόμενο κρεβάτι, απλοί και λειτουργικοί ορθοστάτες — οι λειτουργικοί επιτρέπουν και μετακίνηση). Στα παραδείγματα προγραμμάτων (σελ. 199-200) αναφέρονται για τη βάδιση: διάδρομος, step, στατικό ποδήλατο, μηχάνημα τετρακεφάλου, μηχανήματα βάδισης σε ατελή παραπληγία και κάταγμα κνήμης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διάδρομος βάδισης και μηχάνημα step (μηχανήματα βάδισης)· προπαρασκευαστικά ανακλινόμενο κρεβάτι, απλοί-λειτουργικοί ορθοστάτες.

Κριτήρια αξιολόγησης: