Λύσεις — Κεφάλαιο 3 (Ερωτήσεις σελ. 98-100) – ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 3 (Ερωτήσεις σελ. 98-100)
Απαντήσεις στις 17 ερωτήσεις του κεφαλαίου 3 (Q6, Q17 ενδεικτική σύνθεση).
Ερώτηση 1 — Σειρά μυϊκού τόνου
Ερώτηση: Βάλτε στη σωστή σειρά τα παρακάτω. Ο μυϊκός τόνος είναι μεγαλύτερος στην: α. όρθια στάση β. πρηνή κατάκλιση γ. καθιστή θέση δ. ύπτια κατάσταση ε. εδραία θέση
Απάντηση:
-
Ο βαθμός του τόνου στάσης ποικίλλει ανάλογα με τη θέση: είναι ελάχιστος στην ύπτια και στην πρηνή κατάκλιση και αυξάνεται προοδευτικά στην πλάγια, στην ημικαθιστή, στην εδραία, στην καθιστή και στην όρθια θέση (σελ. 79).
-
Σειρά από τον μεγαλύτερο προς τον μικρότερο τόνο:
- α. όρθια στάση
- γ. καθιστή θέση
- ε. εδραία θέση
- β. πρηνή κατάκλιση
- δ. ύπτια κατάκλιση
(Ύπτια και πρηνής έχουν και οι δύο τον ελάχιστο τόνο· ο ελάχιστος όλων παρατηρείται στον ύπνο.)
Σύνοψη: (ενδεικτική) α (όρθια) → γ (καθιστή) → ε (εδραία) → β (πρηνής) → δ (ύπτια).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Ενδείξεις χαλάρωσης
Ερώτηση: Συμπληρώστε τις ενδείξεις χαλάρωσης: α. Οξύς ή χρόνιος μυϊκός σπασμός β. …………………………………. γ. Αϋπνίες δ. …………………………………. ε. Κόπωση ή εξάντληση στ. Ακινητοποίηση ζ. …………………………………. η. …………………………………. θ. Κεφαλαλγία ι. ………………………………….
Απάντηση:
- Οι ενδείξεις χαλάρωσης (σελ. 80) είναι: άγχος, αϋπνίες, κόπωση ή εξάντληση, κεφαλαλγίες (τάσης, ημικρανίας, μικτές), αυξημένη αρτηριακή πίεση, οξύς ή χρόνιος μυϊκός σπασμός, περιορισμός της κίνησης των αρθρώσεων λόγω συσπασμένων μυών, μακρά ακινητοποίηση των αρθρώσεων, προεγχειρητικές-μετεγχειρητικές καταστάσεις, διαταραχές της ψυχολογικής κατάστασης.
- Συμπλήρωση των κενών: β. Άγχος δ. Αυξημένη αρτηριακή πίεση ζ. Περιορισμός της κίνησης των αρθρώσεων λόγω συσπασμένων μυών η. Προεγχειρητικές και μετεγχειρητικές καταστάσεις ι. Διαταραχές της ψυχολογικής κατάστασης του ασθενούς
Σύνοψη: (ενδεικτική) β άγχος· δ αυξημένη αρτηριακή πίεση· ζ περιορισμός κίνησης αρθρώσεων από συσπασμένους μυς· η προ-μετεγχειρητικές καταστάσεις· ι ψυχολογικές διαταραχές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Στόχοι χαλάρωσης
Ερώτηση: Συμπληρώστε τους στόχους χαλάρωσης: α. Μείωση του ……………… σπασμού β. ……………………… γ. Μείωση της υψηλής ……………………… πίεσης δ. …………………………………. ε. Βελτίωση της αναπνοής στ. ………………………………….
Απάντηση:
- Με τη χαλάρωση επιδιώκεται (σελ. 80): ελάττωση σφύξεων, ελάττωση αρτηριακής πίεσης, ελάττωση αναπνοών, ελάττωση κατανάλωσης οξυγόνου, ελάττωση παραγωγής διοξειδίου του άνθρακος, ελάττωση μυϊκής τάσης, ελάττωση μεταβολικού ρυθμού, μείωση κόρης οφθαλμού, αύξηση περιφερικής θερμοκρασίας, μείωση του άγχους, μείωση του πόνου, επίτευξη ψυχικής ηρεμίας.
- Συμπλήρωση: α. Μείωση του μυϊκού σπασμού (ελάττωση μυϊκής τάσης) β. Ελάττωση των σφύξεων (και του μεταβολικού ρυθμού) γ. Μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης δ. Ελάττωση της κατανάλωσης οξυγόνου (και της παραγωγής CO₂) ε. Βελτίωση της αναπνοής (ελάττωση αναπνοών) στ. Μείωση του άγχους και του πόνου — επίτευξη ψυχικής ηρεμίας
Σύνοψη: (ενδεικτική) α μυϊκού· β ελάττωση σφύξεων· γ αρτηριακής· δ ελάττωση κατανάλωσης O₂· στ μείωση άγχους-πόνου, ψυχική ηρεμία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Είδη κίνησης στη χαλάρωση
Ερώτηση: Ποια είδη κίνησης χρησιμοποιούνται στη χαλάρωση;
Απάντηση:
- Η κίνηση είναι ένα από τα μέσα χαλάρωσης. Τα είδη κίνησης που χρησιμοποιούνται (σελ. 85-88) είναι:
-
- Παθητική κίνηση — χωρίς συμμετοχή του ασθενούς, αργές ρυθμικές κινήσεις σε μικρή και μετά πλήρη τροχιά μέσα στα όρια του πόνου· ακολουθούν παθητικές διατάσεις.
- Ενεργητική κίνηση — μετά τη σύσπαση οι μύες χαλαρώνουν· ρυθμικά και σε πλήρη τροχιά, με χρόνο χαλάρωσης τουλάχιστον διπλάσιο της συστολής.
- Ισομετρική συστολή — μέγιστη αντίσταση χωρίς κίνηση, συνεπάγεται χαλάρωση του μυός (τετρακέφαλος, τρικέφαλος, πρόσθιος κνημιαίος).
- Κίνηση αντίστασης — όσο πιο ισχυρή η σύσπαση τόσο περισσότερο χαλαρώνει ο μυς· αντίσταση με χέρια, βάρη, σούστες, τροχαλίες.
- Εκκρεμοειδείς κινήσεις σε μονάδα ανάρτησης — ελάχιστη σύσπαση λόγω εξουδετέρωσης της βαρύτητας, ελαχιστοποίησης της τριβής και μείωσης του πόνου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Παθητική, ενεργητική, ισομετρική συστολή, κίνηση αντίστασης, εκκρεμοειδείς κινήσεις σε μονάδα ανάρτησης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Αντενδείξεις παθητικής κίνησης
Ερώτηση: Σε ποιες παθήσεις αντενδείκνυται η παθητική κίνηση; α. σε ασταθή κατάγματα β. σε μυϊκό σπασμό γ. σε φλεγμονές δ. σε πορωμένα κατάγματα ε. σε νευρομεταθέσεις στ. σε τενοντομεταθέσεις ζ. σε μακρά ακινητοποίηση των αρθρώσεων Επιλέξτε τα σωστά
Απάντηση:
- Η παθητική κίνηση αντενδείκνυται (σελ. 86): σε ασταθή κατάγματα, σε τενοντομεταθέσεις, σε νευρομεταθέσεις, σε φλεγμονώδεις καταστάσεις.
- Σωστά: α, γ, ε, στ. Ο μυϊκός σπασμός (β) και η μακρά ακινητοποίηση των αρθρώσεων (ζ) είναι ενδείξεις χαλάρωσης, ενώ τα πορωμένα κατάγματα (δ) δεν αποτελούν αντένδειξη (αντένδειξη είναι μόνο τα ασταθή).
Σύνοψη: (ενδεικτική) α, γ, ε, στ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Παραδείγματα ασκήσεων χαλάρωσης
Ερώτηση: Δώστε μερικά παραδείγματα για χαλάρωση, χρησιμοποιώντας: α. Ενεργητικές ασκήσεις β. Ισομετρικές ασκήσεις γ. Ασκήσεις αντίστασης δ. Εκκρεμοειδείς κινήσεις. Οι ασκήσεις να δίνονται για το πρόσωπο, τον αυχένα, τα άνω άκρα, τα κάτω άκρα και τον κορμό, ανάλογα με τις κινήσεις.
Απάντηση:
- Ενδεικτικά παραδείγματα με βάση τις σελ. 86-88 και την τεχνική Jacobson (σελ. 90-92):
- α. Ενεργητικές ασκήσεις (ρυθμικά, πλήρης τροχιά, χαλάρωση διπλάσια της συστολής): πρόσωπο — σφίξιμο και χαλάρωση ματιών, ρυτίδωμα μετώπου, σφίξιμο στόματος· αυχένας — σαγόνι στο στέρνο και άφημα, αργές κινήσεις κεφαλής δεξιά-αριστερά· άνω άκρα — ανύψωση ώμων και άφημα, κάμψη-έκταση αγκώνα, σφίξιμο-άνοιγμα δακτύλων· κάτω άκρα — κάμψη-έκταση γόνατος (εικ. 3.9), κάμψη δακτύλων ποδιού και χαλάρωση· κορμός — σπρώξιμο του κρεβατιού με την πλάτη και χαλάρωση, αργή βαθιά εισπνοή-εκπνοή.
- β. Ισομετρικές ασκήσεις (μέγιστη αντίσταση χωρίς κίνηση → χαλάρωση): ισομετρική τετρακεφάλου-χαλάρωση, ισομετρική τρικεφάλου-χαλάρωση, ισομετρική πρόσθιου κνημιαίου-χαλάρωση· σφίξιμο γλουτών-κοιλιακών και άφημα· ισομετρική καμπτήρων αγκώνα· σφίξιμο ματιών-μετώπου.
- γ. Ασκήσεις αντίστασης (όσο ισχυρότερη η σύσπαση, τόσο μεγαλύτερη χαλάρωση): κάμψη αγκώνα κρατώντας βάρος 1 kg (εικ. 3.10)· έκταση γόνατος στο μηχάνημα τετρακεφάλου με 5 kg· απαγωγή ώμου με αντίσταση του φυσικοθεραπευτή σε όλη την τροχιά· έκταση ώμου σε τροχαλία με 2 kg· κάμψη-έκταση αυχένα με ήπια αντίσταση χεριού· κάμψη κορμού με αντίσταση.
- δ. Εκκρεμοειδείς κινήσεις σε μονάδα ανάρτησης (ιμάντες με κατακόρυφη σταθεροποίηση): από καθιστή θέση οριζόντια απαγωγή ώμου (εικ. 3.12)· από ύπτια κατάκλιση απαγωγή ισχίου (εικ. 3.11)· από πλάγια κατάκλιση κάμψη γόνατος· αιώρηση αντιβραχίου (κάμψη-έκταση αγκώνα) σε ανάρτηση.
- Σημείωση: τα παραδείγματα είναι ενδεικτική σύνθεση από το κείμενο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενεργητικές: κάμψη-έκταση γόνατος, σφίξιμο-άφημα ματιών, κινήσεις κεφαλής· ισομετρικές: τετρακέφαλος, τρικέφαλος, πρόσθιος κνημιαίος, γλουτοί· αντίστασης: κάμψη αγκώνα 1 kg, έκταση γόνατος 5 kg, απαγωγή ώμου, τροχαλία 2 kg· εκκρεμοειδείς: οριζόντια απαγωγή ώμου, απαγωγή ισχίου, κάμψη γόνατος σε ανάρτηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τα παραδείγματα είναι ενδεικτική σύνθεση από τις σελ. 86-92.
Ερώτηση 7 — Θερμοθεραπεία στους ιστούς
Ερώτηση: Τι προκαλείται στους ιστούς με την εφαρμογή της θερμοθεραπείας;
Απάντηση:
- Με τη θερμοθεραπεία (διαθερμίες, θερμά επιθέματα κ.λπ.) αυξάνεται τοπικά η θερμοκρασία και (σελ. 82):
-
- Αυξάνεται η ροή του αίματος στους θερμαινόμενους ιστούς → τοπική αγγειοδιαστολή, μείωση του μυϊκού τόνου και χαλάρωση.
- Αποδεσμεύεται το οξυγόνο με μεγαλύτερη ταχύτητα → καλύτερη οξυγόνωση των ιστών.
- Ενεργοποιούνται όλοι οι τύποι κυτταρικών αντιδράσεων, με έντονη ενζυματική δραστηριότητα → αύξηση του μεταβολισμού.
- Αυξάνεται η ταχύτητα αγωγής των νευρικών ερεθισμάτων, λόγω αύξησης της διαπερατότητας της μεμβράνης στο κάλιο και το νάτριο.
- Μειώνεται η δυσκαμψία των αρθρώσεων.
- Μειώνονται οι φλεγμονώδεις διηθήσεις και τα οιδήματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αγγειοδιαστολή-αύξηση ροής αίματος, μείωση μυϊκού τόνου, ταχύτερη αποδέσμευση O₂, αύξηση μεταβολισμού, ταχύτερη αγωγή νευρικών ερεθισμάτων, μείωση δυσκαμψίας, μείωση φλεγμονών-οιδημάτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 8 — Βοηθητικά στοιχεία μάλαξης
Ερώτηση: Βοηθητικά στοιχεία για να πετύχουμε καλό αποτέλεσμα με τη μάλαξη είναι: α. Η ζέστη, η άνεση και η …………….. του περιβάλλοντος β. ………………… γ. Η μουσική. δ. ………………… ε. Ο συνδυασμός των …………… του φυσικοθεραπευτή. Συμπληρώστε τον πίνακα.
Απάντηση:
- Τα βοηθητικά στοιχεία των μέσων χαλάρωσης (σελ. 81) είναι: η ζέστη, η άνεση και η καθαριότητα του περιβάλλοντος· η σωστή επιλογή του χώρου και του φωτισμού· η επιλογή της κατάλληλης μουσικής (π.χ. «Καλοκαίρι» Vivaldi, piano concerto No 21 Mozart)· η διαφραγματική αναπνοή του ασθενούς· άνετα και χαλαρά ρούχα· ο συνδυασμός των κινήσεων του φυσικοθεραπευτή.
- Συμπλήρωση: α. Η ζέστη, η άνεση και η καθαριότητα του περιβάλλοντος β. Η σωστή επιλογή του χώρου και του φωτισμού γ. Η μουσική δ. Η διαφραγματική αναπνοή του ασθενούς / άνετα και χαλαρά ρούχα ε. Ο συνδυασμός των κινήσεων του φυσικοθεραπευτή
Σύνοψη: (ενδεικτική) α καθαριότητα· β σωστή επιλογή χώρου-φωτισμού· δ διαφραγματική αναπνοή, άνετα ρούχα· ε κινήσεων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 9 — Ενδείξεις μάλαξης
Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά. Ενδείξεις για μάλαξη: α. Ο …………… σπασμός β. …………………… γ. Ο ………… ιστός δ. ………………… ε. Το νευρίνωμα κολοβώματος στ. ………………… ζ. Προθέρμανση ……………
Απάντηση:
- Ενδείξεις της μάλαξης (σελ. 83): μυϊκός σπασμός, χρόνιες φλεγμονές, ουλώδης ιστός (π.χ. εγκαύματα), αναπνευστικές παθήσεις, απορρόφηση οιδημάτων, νευρίνωμα κολοβώματος, προθέρμανση αθλητών.
- Συμπλήρωση: α. Ο μυϊκός σπασμός β. Οι χρόνιες φλεγμονές γ. Ο ουλώδης ιστός (π.χ. εγκαύματα) δ. Οι αναπνευστικές παθήσεις ε. Το νευρίνωμα κολοβώματος στ. Η απορρόφηση οιδημάτων ζ. Προθέρμανση αθλητών
Σύνοψη: (ενδεικτική) α μυϊκός· β χρόνιες φλεγμονές· γ ουλώδης· δ αναπνευστικές παθήσεις· στ απορρόφηση οιδημάτων· ζ αθλητών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 10 — Αντενδείξεις μάλαξης
Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά. Αντενδείξεις μάλαξης: α. Οι δερματικές μολύνσεις β. Οι δερματικές …………. γ. Οι ανοιχτές ουλές δ. ………………… ε. ………………… στ. Οι οξείες ……………… καταστάσεις ζ. ………………… η. …………………
Απάντηση:
- Η μάλαξη πρέπει να αποφεύγεται (σελ. 83): σε δερματικές μολύνσεις ή μεταδοτικές ασθένειες, σε δερματικές αλλεργίες, σε ανοιχτές ουλές-έλκη-κιρσούς, σε βαριές ψυχιατρικές παθήσεις-AIDS, σε οξύ πόνο και σοβαρά τραύματα, σε πυρετό, σε οξείες φλεγμονώδεις καταστάσεις, σε υψηλή πίεση αίματος ή καρδιαγγειακές παθήσεις.
- Συμπλήρωση: α. Οι δερματικές μολύνσεις (ή μεταδοτικές ασθένειες) β. Οι δερματικές αλλεργίες γ. Οι ανοιχτές ουλές (διάφορα έλκη ή κιρσοί) δ. Οι βαριές ψυχιατρικές παθήσεις, το AIDS ε. Ο οξύς πόνος και τα σοβαρά τραύματα στ. Οι οξείες φλεγμονώδεις καταστάσεις ζ. Ο πυρετός η. Η υψηλή πίεση αίματος ή οι καρδιαγγειακές παθήσεις
Σύνοψη: (ενδεικτική) β αλλεργίες· δ βαριές ψυχιατρικές-AIDS· ε οξύς πόνος-σοβαρά τραύματα· στ φλεγμονώδεις· ζ πυρετός· η υψηλή πίεση-καρδιαγγειακά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 11 — Αποτελέσματα καλής μάλαξης
Ερώτηση: Ποια είναι τα αποτελέσματα μιας καλής μάλαξης;
Απάντηση:
-
Η μάλαξη έχει καλά αποτελέσματα σε προβλήματα που σχετίζονται με το στρες· χαλαρώνει σώμα και ψυχή, αναζωογονεί τον οργανισμό και ενισχύει την κυκλοφορία. Γενικά αποτελέσματα (σελ. 83):
-
- Βελτίωση της κυκλοφορίας
- Μείωση του μυϊκού σπασμού
- Αύξηση της ελαστικότητας του μυός
- Ενίσχυση της διαδικασίας απορρόφησης των οιδημάτων
Για καλό αποτέλεσμα πρέπει να προηγείται μια μορφή θερμοθεραπείας (τοπική αύξηση θερμοκρασίας) και ο ασθενής να βρίσκεται σε ειδική θέση χαλάρωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βελτίωση κυκλοφορίας, μείωση μυϊκού σπασμού, αύξηση ελαστικότητας μυός, ενίσχυση απορρόφησης οιδημάτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 12 — Ειδικές θέσεις χαλάρωσης
Ερώτηση: Ποιες είναι οι ειδικές θέσεις χαλάρωσης για την εφαρμογή των κινήσεων και της μάλαξης;
Απάντηση:
- Οι ειδικές θέσεις χαλάρωσης για την εφαρμογή της μάλαξης και των κινήσεων (σελ. 83-85) είναι:
-
- Ημικαθιστή θέση: κεφάλι και κορμός σε μαξιλάρια, μαξιλάρι κάτω από τους αγκώνες (ελαφριά κάμψη), κάτω από τα γόνατα και στήριξη των άκρων ποδών.
- Ύπτια κατάκλιση: λεπτό (πουπουλένιο) μαξιλάρι κάτω από το κεφάλι, μαξιλάρι κάτω από τα γόνατα (χαλαρά ισχία-γόνατα, οπίσθια κλίση λεκάνης, ευθειασμός Ο.Μ.Σ.Σ.), ποδοκνημικές σε ραχιαία κάμψη, μαξιλάρια κάτω από τους αγκώνες.
- Πρηνής κατάκλιση: ρολό πετσέτας κάτω από το μέτωπο (Α.Μ.Σ.Σ. σε φυσιολογική θέση), μαξιλάρι στην πρόσθια επιφάνεια των κνημών (γόνατα σε ελαφριά κάμψη).
- Πλάγια κατάκλιση: κεφάλι σε μαλακό μαξιλάρι, σταθεροποίηση ωμικής ζώνης και στήριξη του επάνω άνω άκρου σε μαξιλάρια, σταθεροποίηση λεκάνης με ελαφρά κάμψη του κάτω ισχίου-γόνατος (μεγαλύτερη βάση στήριξης) και το επάνω σε μαξιλάρια.
- Επίσης, για τις αναπνευστικές ασκήσεις: όρθια, καθιστή και πλάγια ημικαθιστή θέση χαλάρωσης (εικ. 3.1-3.3), με ίσια σπονδυλική στήλη και λυγισμένα ισχία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ημικαθιστή, ύπτια, πρηνής και πλάγια κατάκλιση με κατάλληλα μαξιλάρια (κεφάλι, αγκώνες, γόνατα, ποδοκνημικές σε ραχιαία κάμψη, ρολό στο μέτωπο, σταθεροποίηση ωμικής ζώνης-λεκάνης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 13 — Υδροθεραπεία — επιδίωξη
Ερώτηση: Τι επιδιώκει να επιτύχει με την υδροθεραπεία ο φυσικοθεραπευτής;
Απάντηση:
-
Με τις ασκήσεις στο νερό και τη χρήση της πισίνας (σελ. 89-90) ο φυσικοθεραπευτής επιδιώκει τη χαλάρωση των μυών, αρκεί: η θερμοκρασία του νερού να είναι 34-36 °C (προκαλεί επιφανειακή αγγειοδιαστολή, μειώνει τον αριθμό των αναπνοών, καταπραΰνει το νευρικό σύστημα), να εξασφαλίζεται η κυκλοφορία του νερού και του χώρου, η στήριξη του ασθενούς να είναι ασφαλής και οι ασκήσεις να ανταποκρίνονται στην αντοχή-διάθεσή του.
-
Μέσα στην πισίνα επιτυγχάνεται:
- Μείωση της μυϊκής τάσης
- Ελάττωση του μυϊκού σπασμού
- Μείωση της ευαισθησίας στον πόνο
- Βελτίωση της τροχιάς των αρθρώσεων
Η θερμότητα πριν την άσκηση στην πισίνα αυξάνει την ελαστικότητα των ιστών, ενώ μετά διατηρεί τη μυϊκή χαλάρωση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μυϊκή χαλάρωση: μείωση μυϊκής τάσης και σπασμού, μείωση ευαισθησίας στον πόνο, βελτίωση τροχιάς αρθρώσεων (νερό 34-36 °C).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 14 — Γιατί ειδικές θέσεις στην αναπνοή
Ερώτηση: Γιατί μπαίνει ο ασθενής σε ειδικές θέσεις, όταν κάνει αναπνευστικές ασκήσεις χαλάρωσης;
Απάντηση:
- Το άτομο πρέπει να αναπνέει ελεύθερα με το διάφραγμα σε ειδικές θέσεις χαλάρωσης (όρθια, καθιστή, πλάγια ημικαθιστή — εικ. 3.1-3.3). Όλες οι ειδικές θέσεις χαλάρωσης έχουν δυο κοινά σημεία: ίσια σπονδυλική στήλη και λυγισμένα ισχία. Έτσι γέρνει ο κορμός μπροστά και διευκολύνεται η κάθοδος του διαφράγματος (σελ. 81).
- Με τον τρόπο αυτό η διαφραγματική αναπνοή γίνεται αποτελεσματικότερη και ο ασθενής μειώνει το αναπνευστικό έργο, τον αριθμό των αναπνοών και την κατανάλωση οξυγόνου. Παράλληλα το δωμάτιο πρέπει να αερίζεται και να έχει σταθερή θερμοκρασία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί οι θέσεις (ίσια Σ.Σ., λυγισμένα ισχία) γέρνουν τον κορμό μπροστά και διευκολύνουν την κάθοδο του διαφράγματος → αποτελεσματική διαφραγματική αναπνοή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 15 — Αποτελέσματα αναπνευστικών ασκήσεων
Ερώτηση: Τι επιτυγχάνεται με τις αναπνευστικές ασκήσεις χαλάρωσης;
Απάντηση:
- Με τη διαφραγματική αναπνοή σε ειδικές θέσεις χαλάρωσης ο ασθενής μειώνει (σελ. 81):
- το αναπνευστικό έργο
- τον αριθμό των αναπνοών
- την κατανάλωση οξυγόνου (O₂).
- Γενικότερα επιτυγχάνονται οι στόχοι της χαλάρωσης: ελάττωση σφύξεων, αρτηριακής πίεσης, μυϊκής τάσης, μεταβολικού ρυθμού, μείωση άγχους-πόνου και ψυχική ηρεμία. Στην τεχνική Jacobson η αναπνοή με το διάφραγμα συνοδεύει κάθε φάση χαλάρωσης και η βαθιά εισπνοή-αργή εκπνοή με μισόκλειστα χείλη «διώχνει την ένταση».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μείωση αναπνευστικού έργου, αριθμού αναπνοών και κατανάλωσης O₂ — γενική χαλάρωση, ηρεμία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 16 — Κυριότερες τεχνικές χαλάρωσης
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κυριότερες τεχνικές χαλάρωσης;
Απάντηση:
- Οι πλέον διαδεδομένες τεχνικές χαλάρωσης (σελ. 90-96, Ανακεφαλαίωση σελ. 97), από τις οποίες ο φυσικοθεραπευτής διαλέγει την καταλληλότερη για τον ασθενή του, είναι:
-
- Τεχνική Jacobson (κράμα χαλάρωσης) και Schultz — τη μέγιστη σύσπαση ακολουθεί η μέγιστη χαλάρωση, τμήμα-τμήμα του σώματος με διαφραγματική αναπνοή.
- Τεχνική των Fair & Basmajian — ίδια βάση, πιο γρήγορη πρόοδος, πολλά μέρη του σώματος, αναπνευστικές ασκήσεις.
- Τεχνική χαλάρωσης του Fink — χαλάρωση κατευθυνόμενη από το ίδιο το άτομο, με αναγνώριση της σύσπασης.
- Τεχνική του Mitchel — χαλάρωση με την παράλληλη νεύρωση (σύσπαση ανταγωνιστών).
- Τεχνική Yoga — γνώση του σώματος, κυριαρχία του μυαλού, έλεγχος αναπνοής και στάσεις.
- Τεχνική Biofeedback (βιοανάδραση) — χαλάρωση με οπτικοακουστικά ερεθίσματα από ηλεκτρομυογράφο.
- Τεχνική Kabat ή μέθοδος P.N.F. (ιδιοδεκτική νευρομυϊκή διευκόλυνση) — ειδικές λαβές και πρότυπα κίνησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Jacobson (Schultz), Fair & Basmajian, Fink, Mitchel, Yoga, Biofeedback, Kabat/P.N.F.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 17 — Σύγκριση τεχνικών χαλάρωσης
Ερώτηση: Συγκρίνετε μεταξύ τους τις τεχνικές χαλάρωσης. Βρείτε ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα καθεμιάς.
Απάντηση:
- Ενδεικτική σύγκριση με βάση τα στοιχεία του κειμένου (σελ. 90-96):
-
- Jacobson: πλεονεκτήματα — απλή, συστηματική, καλύπτει όλο το σώμα, ο ασθενής την εκτελεί σε όποια θέση προτιμά, συνδυάζεται με διαφραγματική αναπνοή· μειονεκτήματα — χρονοβόρα (πολλά στάδια, χαλάρωση διπλάσια της σύσπασης), απαιτεί επίμονη εκπαίδευση.
- Fair & Basmajian: πλεονεκτήματα — πιο γρήγορη στην πρόοδο, ασχολείται με πολλά μέρη του σώματος ταυτόχρονα, συνοδεύεται από αναπνευστικές ασκήσεις· μειονεκτήματα — χρησιμοποιείται σε μυς που χαλαρώνουν εύκολα, όχι σε δύσκολες περιπτώσεις.
- Fink: πλεονεκτήματα — ο ασθενής μαθαίνει να αναγνωρίζει μόνος τη σύσπαση και τελικά χαλαρώνει όλους τους μυς (αυτονομία)· μειονεκτήματα — απαιτεί προσεκτική και επίμονη εκπαίδευση.
- Mitchel: πλεονεκτήματα — έμμεση, ανώδυνη (δεν συσπάται ο επώδυνος μυς αλλά ο ανταγωνιστής)· μειονεκτήματα — νεότερες μελέτες δείχνουν ότι δεν είναι τόσο αποτελεσματική όσο πιστεύει ο εμπνευστής της.
- Yoga: πλεονεκτήματα — ολιστική (σώμα-μυαλό-αναπνοή), μακροπρόθεσμα οφέλη· μειονεκτήματα — προϋποθέτει διαφραγματική αναπνοή, ευλυγισία και δύναμη, αποτελεί τρόπο ζωής (διαλογισμός, διατροφή), δύσκολη για ασθενείς με περιορισμούς.
- Biofeedback: πλεονεκτήματα — αντικειμενική καταγραφή με ηλεκτρομυογράφο, ο ασθενής ξεχωρίζει συσπασμένους από χαλαρούς μυς, άμεση ανατροφοδότηση· μειονεκτήματα — απαιτεί συσκευή, σωστές λεκτικές οδηγίες, εξειδίκευση.
- Kabat / P.N.F.: πλεονεκτήματα — βελτιώνει ταυτόχρονα την τροχιά κίνησης και χαλαρώνει τον ανταγωνιστή, τρεις τρόποι (σύσπαση-χαλάρωση, κράτημα-χαλάρωση, αργή αντιστροφή)· μειονεκτήματα — απαιτεί ειδικές λαβές και εκπαιδευμένο φυσικοθεραπευτή, ενεργητική συμμετοχή του ασθενούς.
- Κοινό συμπέρασμα: η επιτυχία κάθε τεχνικής εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τον ίδιο τον ασθενή που εκπαιδεύεται σε αυτές.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική σύγκριση: Jacobson πλήρης αλλά χρονοβόρα· Fair-Basmajian γρήγορη, για μυς που χαλαρώνουν εύκολα· Fink αυτονομία, επίμονη εκπαίδευση· Mitchel έμμεση, αμφισβητούμενη· Yoga ολιστική, απαιτητική· Biofeedback αντικειμενική, χρειάζεται συσκευή· PNF βελτιώνει τροχιά, χρειάζεται ειδικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η σύγκριση είναι ενδεικτική σύνθεση από τις σελ. 90-96· το βιβλίο δεν παραθέτει ρητό πίνακα πλεονεκτημάτων-μειονεκτημάτων.
