Λύσεις — Συστήματα Παθητικής Ασφάλειας (σελ. 511) – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Συστήματα Παθητικής Ασφάλειας

Λύσεις στις 6 ερωτήσεις του κεφαλαίου: είδη ασφάλειας, ζώνες ασφαλείας, αερόσακοι, μέτρα ασφαλείας σε παθητικά συστήματα.

Τρία είδη ασφάλειας αμαξωμάτων

Ερώτηση: Ποια τα τρία είδη ασφάλειας των αμαξωμάτων και πώς αυτά ορίζονται;

Απάντηση:

• Ποια τα τρία είδη ασφάλειας των αμαξωμάτων και πώς αυτά ορίζονται;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα τρία είδη ασφάλειας του αυτοκινήτου είναι: (1) η Ενεργητική ή πρωτογενής ασφάλεια, που ορίζεται ως το σύνολο των μέτρων και των μέσων που τίθενται στη διάθεση του οδηγού και των επιβατών με σκοπό να αποτρέψουν να λάβει χώρα το ατύχημα — δηλαδή αποτελεί την ασφάλεια πριν συμβεί ένα ενδεχόμενο ατύχημα. (2) Η Παθητική ή δευτερεύουσα ασφάλεια, που ορίζεται ως το σύνολο των μέτρων και των μέσων τα οποία παρεμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ατυχήματος και προορίζονται για τον περιορισμό των σοβαρών σωματικών βλαβών του πληρώματος του οχήματος. (3) Η Ασφάλεια Πρώτων Βοηθειών ή τριτογενής ασφάλεια, που ορίζεται ως το σύνολο των μέτρων τα οποία διευκολύνουν την παρέμβαση της υπηρεσίας των «Πρώτων Βοηθειών» μετά το ατύχημα και αποσκοπούν αφενός στην ταχεία έξοδο των τραυματιών-θυμάτων από το τρακαρισμένο όχημα και αφετέρου στην επείγουσα μεταφορά τους στα πλησιέστερα νοσοκομεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ενεργητική/πρωτογενής (πριν το ατύχημα), Παθητική/δευτερεύουσα (κατά τη διάρκεια), Πρώτων Βοηθειών/τριτογενής (μετά το ατύχημα)

Σκοπός ζωνών ασφαλείας

Ερώτηση: Ποιος ο σκοπός των ζωνών ασφαλείας; Να αναφέρεις παραδείγματα με τα αποτελέσματα συγκρούσεων οχημάτων, των οποίων το πλήρωμα φορούσε ή δεν φορούσε ζώνες ασφαλείας.

Απάντηση:

• Ποιος ο σκοπός των ζωνών ασφαλείας;
• Να αναφέρεις παραδείγματα με τα αποτελέσματα συγκρούσεων οχημάτων, των οποίων το πλήρωμα φορούσε ή δεν φορούσε ζώνες ασφαλείας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σκοπός των ζωνών ασφαλείας είναι να διατηρούν το πλήρωμα σταθερά στη θέση του πάνω στο κάθισμα κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης, ώστε η μετακίνησή του από τη θέση του να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη. Επειδή η καμπίνα του οχήματος (το «κελί επιβίωσης») είναι θεωρητικά απαραμόρφωτη και προστατεύει το πλήρωμα από σύνθλιψη, αν η μετακίνηση του επιβάτη περιοριστεί με τη ζώνη, τότε δεν θα υπάρξει πρόσκρουση του πληρώματος στα εσωτερικά τοιχώματα του οχήματος (παρ-μπρίζ, τιμόνι, ταμπλό, πόρτες κ.λπ.). Στην πράξη, ένα πλήρωμα που φορούσε σωστά τη ζώνη ασφαλείας κατά τη σύγκρουση παραμένει προσδεμένο στο κάθισμά του και προστατεύεται από την εκτόξευσή του προς τα εμπρός ή ακόμη και εκτός οχήματος, με αποτέλεσμα να υφίσταται μόνο ελαφρούς τραυματισμούς ή κανέναν· αντίθετα, ένα πλήρωμα που δεν φορούσε ζώνη κατά από μια ανάλογη σύγκρουση εκσφενδονίζεται προς τα εμπρός, προσκρούει με μεγάλη ταχύτητα στο τιμόνι, το ταμπλό ή το παρ-μπριζ, ή ακόμη εκτοξεύεται εκτός του οχήματος, με αποτέλεσμα πολύ σοβαρότερους ή θανατηφόρους τραυματισμούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σκοπός: σταθεροποίηση του πληρώματος στο κάθισμα ώστε να αποφεύγεται πρόσκρουση στα εσωτερικά τοιχώματα· με ζώνη = ελαφρύτεροι τραυματισμοί, χωρίς ζώνη = εκσφενδονισμός/σοβαρός τραυματισμός

Τρία είδη αυτόματων ζωνών ασφαλείας

Ερώτηση: Ποια τα τρία είδη των αυτομάτων ζωνών ασφαλείας και ποια η αρχή λειτουργίας της κάθε μίας;

Απάντηση:

• Ποια τα τρία είδη των αυτομάτων ζωνών ασφαλείας και ποια η αρχή λειτουργίας της κάθε μίας;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα τρία είδη αυτόματων ζωνών ασφαλείας είναι: (1) Ζώνες που ασφαλίζουν αυτόματα με μηχανισμό ασφάλισης ευαίσθητο στην αδράνεια (μηχανισμός καστάνιας-εκκρεμούς): επιτρέπουν στον επιβάτη να μετακινείται αργά κατά την κανονική οδήγηση, αλλά μπλοκάρουν αυτόματα όταν η ελάττωση της ταχύτητας του οχήματος ξεπεράσει μια κρίσιμη τιμή, εμποδίζοντας έτσι την περαιτέρω μετακίνησή του. (2) Αυτόματες ζώνες ασφαλείας με πυροκροτητή και υψηλή ταχύτητα σύσφιξης: μετά από μετωπική σύγκρουση δημιουργείται ηλεκτρικός παλμός που κάνει την πυρίτιδα μιας κάψουλας να εκραγεί· η υψηλή πίεση που προκύπτει ωθεί ένα έμβολο μέσα σε σωλήνα με υδραυλικό υγρό, το οποίο σκίζει στεγανοποιητική μεμβράνη και εκτοξεύεται με μεγάλη ταχύτητα σε πτερύγια τουρμπίνας, περιστρέφοντας τον άξονα περιτυλίγματος και σφίγγοντας απότομα τη ζώνη. (3) Αυτόματες ζώνες ασφαλείας με σύστημα προεντατήρα: τοποθετούνται συνήθως στα εμπρός καθίσματα· ένας μηχανικός εντατήρας επενεργεί στο μηχανισμό της ζώνης και τη μαζεύει κατά 8 έως 10 cm σε περίπτωση σύγκρουσης, ενεργοποιούμενος από αισθητήρα επιβράδυνσης μόνο όταν η ταχύτητα της σύγκρουσης ξεπερνά μια κρίσιμη τιμή (περίπου 15 km/h).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Αδρανειακής ασφάλισης (καστάνια-εκκρεμές), πυροκροτητή/υδραυλικής τουρμπίνας, προεντατήρα (μάζεμα 8-10cm στα 15km/h)

Αρχή λειτουργίας αερόσακων

Ερώτηση: Περιγράψτε την αρχή λειτουργίας των αερόσακων.

Απάντηση:

• Περιγράψτε την αρχή λειτουργίας των αερόσακων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αρχή λειτουργίας των αερόσακων είναι η εξής: κατά τη στιγμή μιας σύγκρουσης, ένας ανιχνευτής σύγκρουσης κλείνει έναν διακόπτη μετά από απότομη επιβράδυνση του οχήματος, οπότε οι αερόσακοι φουσκώνουν απότομα (στιγμιαία) και λειτουργούν σαν ένα μαλακό μαξιλάρι από αέρα, «αγκαλιάζοντας» τον οδηγό και τον συνοδηγό κατά την απότομη κίνησή τους προς τα εμπρός. Ο αερόσακος φουσκώνει πλήρως σε περίπου 30 msec μετά τη σύγκρουση, ενώ αμέσως μετά αρχίζει να ξεφουσκώνει (γύρω στα 100 msec από την έναρξη της σύγκρουσης), συμβάλλοντας στην απελευθέρωση του επιβάτη. Ο συνολικός χρόνος λειτουργίας ολόκληρου του μηχανισμού διαρκεί μόλις περίπου 4/10 sec από τη στιγμή της σύγκρουσης. Αρχικά υπήρχε ένας αερόσακος για τον οδηγό (μέσα στο τιμόνι) και ένας για τον συνοδηγό (στο ταμπλό), ενώ σήμερα τα οχήματα μπορεί να διαθέτουν μέχρι και τρεις αερόσακους για κάθε άτομο: εμπρός για προφύλαξη από μετωπική σύγκρουση, στα πλάγια (πόρτες ή καθίσματα) για προφύλαξη από πλάγια σύγκρουση, και στην οροφή για προφύλαξη από ανατροπή του οχήματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ανιχνευτής σύγκρουσης → φούσκωμα σε ~30msec → «αγκάλιασμα» επιβάτη → ξεφούσκωμα ~100msec, συνολικός χρόνος ~4/10sec· έως 3 αερόσακοι/άτομο (εμπρός/πλάγιοι/οροφής)

Μέτρα ασφαλείας σε παθητικά συστήματα

Ερώτηση: Ποια τα κυριότερα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να λαμβάνονται κατά τις εργασίες σε ένα όχημα, που διαθέτει παθητικά συστήματα ασφαλείας;

Απάντηση:

• Ποια τα κυριότερα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να λαμβάνονται κατά τις εργασίες σε ένα όχημα, που διαθέτει παθητικά συστήματα ασφαλείας;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κυριότερα μέτρα ασφαλείας για εργασίες σε συστήματα αερόσακων είναι: (1) Πριν από τη συντήρηση ή επισκευή, το σύστημα πρέπει να αφοπλισθεί σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. (2) Αποσυνδέουμε το καλώδιο του αρνητικού πόλου (-) του συσσωρευτή και επιπλέον εκφορτίζουμε για 30 λεπτά το εφεδρικό σύστημα λειτουργίας των αερόσακων. (3) Για να αντικαταστήσουμε έναν αισθητήρα, ελέγχουμε τουλάχιστον δύο φορές εάν το σύστημα είναι αφοπλισμένο. (4) Φοράμε ελαστικά γάντια και γυαλιά. (5) Πριν από κάθε εργασία συγκόλλησης, ελέγχουμε εάν το σύστημα είναι αφοπλισμένο. (6) Κρατάμε τους βραχίονες των χεριών μας έξω από τις ακτίνες του τιμονιού. (7) Εάν ο αερόσακος είναι ελαττωματικός ή το όχημα πρέπει να αποσυναρμολογηθεί, τότε ο αερόσακος πρέπει να απενεργοποιηθεί. (8) Κατά τη μεταφορά ενός μη ενεργοποιημένου αερόσακου, αυτός και το κάλυμμά του δεν πρέπει να «βλέπουν» προς το σώμα μας. (9) Δεν προσπαθούμε να επισκευάσουμε οποιοδήποτε τμήμα του συστήματος, εάν αυτό δεν προβλέπεται από τον κατασκευαστή. (10) Δεν τροφοδοτούμε με ηλεκτρική ενέργεια κανένα τμήμα του συστήματος, εάν αυτό δεν προβλέπεται από τον κατασκευαστή. (11) Γενικά, δεν πρέπει να διστάζουμε να περιεργαζόμαστε τον εξοπλισμό του αερόσακου, να τον συντηρούμε και να τον επισκευάζουμε, εφόσον ακολουθούμε πιστά τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Αφοπλισμός συστήματος, αποσύνδεση μπαταρίας+εκφόρτιση 30', διπλός έλεγχος πριν αισθητήρα, γάντια/γυαλιά, έλεγχος πριν συγκόλληση, χέρια έξω από ακτίνες τιμονιού, απενεργοποίηση ελαττωματικού, μη «βλέπει» το σώμα κατά μεταφορά, καμία μη εξουσιοδοτημένη επισκευή/τροφοδότηση

Άλλα συστήματα ασφαλείας οχήματος

Ερώτηση: Ποια άλλα συστήματα (εκτός των ζωνών ασφαλείας και αερόσακων) ανήκουν, κατά τη γνώμη σας, στο σύστημα ασφαλείας ενός οχήματος;

Απάντηση:

• Ποια άλλα συστήματα (εκτός των ζωνών ασφαλείας και αερόσακων) ανήκουν, κατά τη γνώμη σας, στο σύστημα ασφαλείας ενός οχήματος;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εκτός από τις ζώνες ασφαλείας και τους αερόσακους, στο σύστημα ασφαλείας ενός οχήματος ανήκουν, μεταξύ άλλων: οι απορροφητές ενέργειας των προφυλακτήρων, το σύστημα που προειδοποιεί ότι η πόρτα είναι ανοικτή, το σύστημα κινδύνου (αλάρμ), το σύστημα πέδησης (φρένων) και το σύστημα ABS, το σύστημα διεύθυνσης, οι αυτόματοι διακόπτες και οι ασφάλειες του ηλεκτρικού συστήματος, ο έλεγχος του συστήματος εκπομπής καυσαερίων, οι προβολείς, τα φλας και τα στοπ, όλα τα ενδεικτικά όργανα του ταμπλό του αυτοκινήτου, η θέση του νεκρού σημείου (NEUTRAL) του αυτόματου κιβωτίου ταχυτήτων, το κλείδωμα του συστήματος διεύθυνσης όταν ο διακόπτης έναυσης είναι στη θέση OFF, τα ελαστικά των τροχών, οι υαλοκαθαριστήρες του παρ-μπριζ και τα τζάμια ασφαλείας, το σύστημα αντιολίσθησης των τροχών (A.S.R.), το σύστημα ελέγχου της πίεσης του αέρα των τροχών, καθώς και το σύστημα αποφυγής σύγκρουσης με προπορευόμενο όχημα που λειτουργεί με ακτίνες λέιζερ (LASER) και υπολογιστή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απορροφητές προφυλακτήρων, σύστημα ανοικτής πόρτας, αλάρμ, φρένα/ABS, διεύθυνση, ασφάλειες ηλεκτρικού, έλεγχος καυσαερίων, φώτα/φλας/στοπ, όργανα ταμπλό, κλείδωμα διεύθυνσης OFF, ελαστικά, υαλοκαθαριστήρες/τζάμια ασφαλείας, A.S.R., έλεγχος πίεσης τροχών, σύστημα αποφυγής σύγκρουσης LASER