Λύσεις — §2.1: Προορισμός και Είδη Σ.Μ.Κ. (σελ. 55) – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — §2.1: Προορισμός και Είδη Σ.Μ.Κ.

Λύσεις στις 4 ερωτήσεις της §2.1: σκοπός/μέρη του Σ.Μ.Κ., θέσεις κινητήρα, είδη κίνησης (εμπρόσθια, οπίσθια, 4x4, έξι τροχών) και τα πλεονεκτήματα/μειονεκτήματα κάθε είδους.

Σκοπός και μέρη του Σ.Μ.Κ.

Ερώτηση: Ποιος ο σκοπός ενός συστήματος μετάδοσης της κίνησης και από ποια κύρια μέρη αυτό αποτελείται;

Απάντηση:

• Ποιος ο σκοπός ενός συστήματος μετάδοσης της κίνησης και από ποια κύρια μέρη αυτό αποτελείται;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκοπός του συστήματος μετάδοσης της κίνησης (Σ.Μ.Κ.) είναι η μεταφορά της ισχύος του κινητήρα ενός οχήματος στους τροχούς του, αλλά και προς τυχόν άλλους βοηθητικούς μηχανισμούς (π.χ. το βαρούλκο), προκειμένου το όχημα να μπορέσει να περιστρέψει τους τροχούς του και να κινηθεί. Τα κύρια μέρη από τα οποία αποτελείται είναι: ο συμπλέκτης, το κιβώτιο ταχυτήτων, το κιβώτιο «βοηθητικής» (εάν υπάρχει), οι αρθρωτοί σύνδεσμοι με τον κεντρικό άξονα μετάδοσης της κίνησης και το διαφορικό με τα ημιαξόνια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σκοπός: μεταφορά ισχύος κινητήρα στους τροχούς. Μέρη: συμπλέκτης, κιβώτιο ταχυτήτων, άξονας μετάδοσης, διαφορικό, ημιαξόνια

Θέσεις κινητήρα και είδη κίνησης

Ερώτηση: Ποιες οι δυνατές θέσεις εγκατάστασης του κινητήρα επάνω σ' ένα όχημα και - ανάλογα με το ποιοι είναι κινητήριοι τροχοί - πόσα είδη συστημάτων μετάδοσης της κίνησης διακρίνουμε;

Απάντηση:

• Ποιες οι δυνατές θέσεις εγκατάστασης του κινητήρα επάνω σ' ένα όχημα και - ανάλογα με το ποιοι είναι κινητήριοι τροχοί - πόσα είδη συστημάτων μετάδοσης της κίνησης διακρίνουμε;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο κινητήρας μπορεί να τοποθετηθεί σε τρεις δυνατές θέσεις: στο εμπρόσθιο μέρος του οχήματος, στο οπίσθιο μέρος, ή στο μέσον του οχήματος (η τελευταία προορίζεται κυρίως για σπορ αυτοκίνητα ή αυτοκίνητα αγώνων). Ανάλογα με το ποιοι και πόσοι τροχοί είναι κινητήριοι, διακρίνουμε τέσσερα είδη συστημάτων μετάδοσης της κίνησης: κίνηση στους εμπρόσθιους τροχούς, κίνηση στους οπίσθιους τροχούς, κίνηση σε τέσσερις τροχούς (4x4) και κίνηση σε έξι τροχούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Θέσεις: εμπρός, πίσω, μέσον. Είδη κίνησης: εμπρόσθια, οπίσθια, 4x4, έξι τροχών

Εμπρόσθια vs οπίσθια κίνηση: πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα

Ερώτηση: Να αναφέρετε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ενός οχήματος που έχει τον κινητήρα και τους κινητήριους τροχούς εμπρός, και ενός οχήματος που έχει τον κινητήρα εμπρός και τους κινητήριους τροχούς πίσω.

Απάντηση:

• Να αναφέρετε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ενός οχήματος που έχει τον κινητήρα και τους κινητήριους τροχούς εμπρός, και ενός οχήματος που έχει τον κινητήρα εμπρός και τους κινητήριους τροχούς πίσω.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το όχημα με κινητήρα και κινητήριους τροχούς εμπρός έχει πλεονεκτήματα: μικρότερο βάρος (λείπει ο κεντρικός άξονας μετάδοσης), μικρό «δρόμο» ροπής στρέψης με μετάδοση σε ευθεία γραμμή, απουσία «τούνελ» στο δάπεδο (περισσότερος χώρος καμπίνας), απλούστερη/φθηνότερη κατασκευή με εγκάρσια τοποθέτηση κινητήρα, λιγότερα κινούμενα μέρη (μειωμένες τριβές, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής), και το όχημα έλκεται (όχι ωθείται), με μεγαλύτερη σταθερότητα σε στροφές και ολισθηρό οδόστρωμα. Μειονεκτήματα: κακή κατανομή βάρους εμπρός-πίσω, υπόστροφη συμπεριφορά στις στροφές με μεγάλη ταχύτητα, και μεγαλύτερη φθορά των εμπρόσθιων τροχών. Το όχημα με κινητήρα εμπρός και κινητήριους τροχούς πίσω έχει ως βασικό πλεονέκτημα την καλύτερη απόδοση κατά την επιτάχυνση (όσο αυξάνει η επιτάχυνση, τόσο αυξάνει η αντίδραση και άρα η ελκτική δύναμη στους οπίσθιους τροχούς) και πιο αποτελεσματική τροχοπέδηση στους εμπρόσθιους τροχούς — γι' αυτό προτιμάται σε αγωνιστικά και πολυτελή αυτοκίνητα, παρά το μεγαλύτερο κόστος κατασκευής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Εμπρόσθια: ελαφρύτερη, φθηνότερη, ελκόμενη, αλλά υπόστροφη σε στροφές. Οπίσθια: καλύτερη επιτάχυνση/τροχοπέδηση, προτιμάται σε αγωνιστικά

Τετρακίνηση 4x4: πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα

Ερώτηση: Ποια τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ενός οχήματος που έχει κίνηση και στους τέσσερις τροχούς (κίνηση εμπρός και πίσω ή 4x4);

Απάντηση:

• Ποια τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ενός οχήματος που έχει κίνηση και στους τέσσερις τροχούς (κίνηση εμπρός και πίσω ή 4x4);

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: ανάμεσα σε οχήματα με την ίδια κατανομή βάρους, το τετρακίνητο μπορεί να μεταφέρει διπλάσια κινητήρια (ελκτική) δύναμη απ' όση ένα δικίνητο, λόγω διπλάσιου αριθμού κινητήριων τροχών· όταν έχει κιβώτιο ταχυτήτων διανομής, μπορεί να κατανείμει περισσότερη ροπή στρέψης στον άξονα με την καλύτερη πρόσφυση, κάνοντας την κίνηση πιο αποτελεσματική· έχει επίσης δυνατότητα μεγαλύτερης μείωσης στροφών των κινητήριων αξόνων, που αυξάνει τη ροπή στρέψης (ελκτική δύναμη). Μειονεκτήματα: αν το τετρακίνητο κινείται σε ομαλό έδαφος, δεν συνιστάται η ενεργοποίηση του εμπρόσθιου διαφορικού, γιατί τότε αυξάνεται η κατανάλωση καυσίμου, το τιμόνι γίνεται βαρύ, και τα «τακούνια» των ελαστικών φθείρονται πρόωρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πλεονεκτήματα: διπλάσια ελκτική δύναμη, καλύτερη κατανομή ροπής, μεγαλύτερη μείωση στροφών. Μειονεκτήματα σε ομαλό έδαφος: κατανάλωση, βαρύ τιμόνι, φθορά ελαστικών