ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου
30 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Αριθμός οξείδωσης. Οξείδωση – Αναγωγή (σελ. 32-33) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.2 – Κυριότερα οξειδωτικά – αναγωγικά σώματα. Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής (σελ. 32-41) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.3 – Ηλεκτροχημεία. Αγωγοί ρεύματος. Ηλεκτρόλυση – Μηχανισμός – Εφαρμογές (σελ. 32-42) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 1.4 – Νόμος ηλεκτρόλυσης. Νόμοι Faraday – Υπολογισμοί (σελ. 32-41) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.1 – Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές, Ενδόθερμες – Εξώθερμες αντιδράσεις – Θερμότητα αντίδρασης ενθαλπία (σελ. 62-67) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 2.2 – Θερμιδομετρία – Νόμοι θερμοχημείας (σελ. 62-67) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.1 – Γενικά για τη χημική κινητική και τη χημική αντίδραση – Ταχύτητα αντίδρασης (σελ. 90-97) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης. Καταλύτες (σελ. 90-97) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 3.3 – Νόμος ταχύτητας – Μηχανισμός αντίδρασης (σελ. 90-96) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.1 – Έννοια χημικής ισορροπίας – Απόδοση αντίδρασης (σελ. 124-126) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας – Αρχή Le Chatelier (σελ. 124-127) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 4.3 – Σταθερά χημικής ισορροπίας: Kc-Kp (σελ. 124-132) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.1 – Οξέα – Βάσεις (σελ. 183-184) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.2 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων (σελ. 183-189) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.3 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων και νερού – pH (σελ. 184-198) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.4 – Επίδραση κοινού ιόντος (σελ. 189-197) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.5 – Ρυθμιστικά διαλύματα (σελ. 192-199) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.6 – Δείκτες – Ογκομέτρηση (σελ. 193-199) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 5.7 – Γινόμενο διαλυτότητας (σελ. 194-200) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 6.1 – Τροχιακό – Κβαντικοί αριθμοί (σελ. 240-244) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 6.2 – Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων (σελ. 240-248) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 6.3 – Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) – Στοιχεία μετάπτωσης (σελ. 240-248) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 6.4 – Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων (σελ. 240-248) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 6.5 – Ηλεκτρονιακοί τύποι – Σχήματα μορίων (σελ. 240-248) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 7.1 – Δομή οργανικών ενώσεων – Διπλός και τριπλός δεσμός – Επαγωγικό φαινόμενο (σελ. 253-324) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 7.2 – Στερεοϊσομέρεια (εναντιομέρεια και διαστερεομέρεια) (σελ. 265-327) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 7.3 – Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων (σελ. 279-330) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 7.4 – Οργανικές συνθέσεις – Διακρίσεις (σελ. 301-333) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 8.1 – Διαμοριακές δυνάμεις – Μεταβολές φυσικών καταστάσεων – Νόμος μερικών πιέσεων (σελ. 337-340) – Απαντήσεις – Λύσεις
Κεφάλαιο 8.2 – Προσθετικές ιδιότητες διαλυμάτων (σελ. 368-376) – Απαντήσεις – Λύσεις
ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
31 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Αριθμός οξείδωσης. Οξείδωση – Αναγωγή – Σελίδα 11
Κεφάλαιο 1.2 – Κυριότερα οξειδωτικά – αναγωγικά σώματα. Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής – Σελίδα 15
Κεφάλαιο 1.3 – Ηλεκτροχημεία. Αγωγοί ρεύματος. Ηλεκτρόλυση – Μηχανισμός – Εφαρμογές – Σελίδα 23
Κεφάλαιο 1.4 – Νόμος ηλεκτρόλυσης. Νόμοι Faraday – Υπολογισμοί – Σελίδα 28
Κεφάλαιο 2.1 – Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές, Ενδόθερμες – Εξώθερμες αντιδράσεις – Θερμότητα αντίδρασης ενθαλπία – Σελίδα 44
Κεφάλαιο 2.2 – Θερμιδομετρία – Νόμοι θερμοχημείας – Σελίδα 53
Κεφάλαιο 3.1 – Γενικά για τη χημική κινητική και τη χημική αντίδραση – Ταχύτητα αντίδρασης – Σελίδα 71
Κεφάλαιο 3.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης. Καταλύτες – Σελίδα 77
Κεφάλαιο 3.3 – Νόμος ταχύτητας – Μηχανισμός αντίδρασης – Σελίδα 82
Κεφάλαιο 3.4 – Ένα πείραμα χημικής κινητικής μελέτης – Σελίδα 84
Κεφάλαιο 4.1 – Έννοια χημικής ισορροπίας – Απόδοση αντίδρασης – Σελίδα 103
Κεφάλαιο 4.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας – Αρχή Le Chatelier – Σελίδα 108
Κεφάλαιο 4.3 – Σταθερά χημικής ισορροπίας: Kc-Kp – Σελίδα 111
Κεφάλαιο 5.1 – Οξέα – Βάσεις – Σελίδα 137
Κεφάλαιο 5.2 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων – Σελίδα 142
Κεφάλαιο 5.3 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων και νερού – pH – Σελίδα 145
Κεφάλαιο 5.4 – Επίδραση κοινού ιόντος – Σελίδα 155
Κεφάλαιο 5.5 – Ρυθμιστικά διαλύματα – Σελίδα 159
Κεφάλαιο 5.6 – Δείκτες – Ογκομέτρηση – Σελίδα 164
Κεφάλαιο 5.7 – Γινόμενο διαλυτότητας – Σελίδα 172
Κεφάλαιο 6.1 – Τροχιακό – Κβαντικοί αριθμοί – Σελίδα 203
Κεφάλαιο 6.2 – Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων – Σελίδα 212
Κεφάλαιο 6.3 – Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) – Στοιχεία μετάπτωσης – Σελίδα 216
Κεφάλαιο 6.4 – Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων – Σελίδα 222
Κεφάλαιο 6.5 – Ηλεκτρονιακοί τύποι – Σχήματα μορίων – Σελίδα 226
Κεφάλαιο 7.1 – Δομή οργανικών ενώσεων – Διπλός και τριπλός δεσμός – Επαγωγικό φαινόμενο – Σελίδα 253
Κεφάλαιο 7.2 – Στερεοϊσομέρεια (εναντιομέρεια και διαστερεομέρεια) – Σελίδα 265
Κεφάλαιο 7.3 – Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων – Σελίδα 279
Κεφάλαιο 7.4 – Οργανικές συνθέσεις – Διακρίσεις – Σελίδα 301
Κεφάλαιο 8.1 – Διαμοριακές δυνάμεις – Μεταβολές φυσικών καταστάσεων – Νόμος μερικών πιέσεων – Σελίδα 337
Κεφάλαιο 8.2 – Προσθετικές ιδιότητες διαλυμάτων – Σελίδα 350
ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
31 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Αριθμός οξείδωσης. Οξείδωση – Αναγωγή – Σελίδα 11 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.2 – Κυριότερα οξειδωτικά – αναγωγικά σώματα. Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής – Σελίδα 15 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.3 – Ηλεκτροχημεία. Αγωγοί ρεύματος. Ηλεκτρόλυση – Μηχανισμός – Εφαρμογές – Σελίδα 23 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.4 – Νόμος ηλεκτρόλυσης. Νόμοι Faraday – Υπολογισμοί – Σελίδα 28 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.1 – Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές, Ενδόθερμες – Εξώθερμες αντιδράσεις – Θερμότητα αντίδρασης ενθαλπία – Σελίδα 44 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.2 – Θερμιδομετρία – Νόμοι θερμοχημείας – Σελίδα 53 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.1 – Γενικά για τη χημική κινητική και τη χημική αντίδραση – Ταχύτητα αντίδρασης – Σελίδα 71 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης. Καταλύτες – Σελίδα 77 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.3 – Νόμος ταχύτητας – Μηχανισμός αντίδρασης – Σελίδα 82 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.4 – Ένα πείραμα χημικής κινητικής μελέτης – Σελίδα 84 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.1 – Έννοια χημικής ισορροπίας – Απόδοση αντίδρασης – Σελίδα 103 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας – Αρχή Le Chatelier – Σελίδα 108 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.3 – Σταθερά χημικής ισορροπίας: Kc-Kp – Σελίδα 111 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.1 – Οξέα – Βάσεις – Σελίδα 137 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.2 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων – Σελίδα 142 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.3 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων και νερού – pH – Σελίδα 145 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.4 – Επίδραση κοινού ιόντος – Σελίδα 155 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.5 – Ρυθμιστικά διαλύματα – Σελίδα 159 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.6 – Δείκτες – Ογκομέτρηση – Σελίδα 164 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.7 – Γινόμενο διαλυτότητας – Σελίδα 172 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.1 – Τροχιακό – Κβαντικοί αριθμοί – Σελίδα 203 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.2 – Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων – Σελίδα 212 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.3 – Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) – Στοιχεία μετάπτωσης – Σελίδα 216 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.4 – Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων – Σελίδα 222 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.5 – Ηλεκτρονιακοί τύποι – Σχήματα μορίων – Σελίδα 226 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.1 – Δομή οργανικών ενώσεων – Διπλός και τριπλός δεσμός – Επαγωγικό φαινόμενο – Σελίδα 253 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.2 – Στερεοϊσομέρεια (εναντιομέρεια και διαστερεομέρεια) – Σελίδα 265 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.3 – Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων – Σελίδα 279 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.4 – Οργανικές συνθέσεις – Διακρίσεις – Σελίδα 301 — Άσκηση
Κεφάλαιο 8.1 – Διαμοριακές δυνάμεις – Μεταβολές φυσικών καταστάσεων – Νόμος μερικών πιέσεων – Σελίδα 337 — Άσκηση
Κεφάλαιο 8.2 – Προσθετικές ιδιότητες διαλυμάτων – Σελίδα 350 — Άσκηση
ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
31 Tests / Διαγωνίσματα
Κεφάλαιο 1.1 – Αριθμός οξείδωσης. Οξείδωση – Αναγωγή – Σελίδα 11 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.2 – Κυριότερα οξειδωτικά – αναγωγικά σώματα. Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής – Σελίδα 15 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.3 – Ηλεκτροχημεία. Αγωγοί ρεύματος. Ηλεκτρόλυση – Μηχανισμός – Εφαρμογές – Σελίδα 23 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.4 – Νόμος ηλεκτρόλυσης. Νόμοι Faraday – Υπολογισμοί – Σελίδα 28 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.1 – Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές, Ενδόθερμες – Εξώθερμες αντιδράσεις – Θερμότητα αντίδρασης ενθαλπία – Σελίδα 44 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.2 – Θερμιδομετρία – Νόμοι θερμοχημείας – Σελίδα 53 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.1 – Γενικά για τη χημική κινητική και τη χημική αντίδραση – Ταχύτητα αντίδρασης – Σελίδα 71 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης. Καταλύτες – Σελίδα 77 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.3 – Νόμος ταχύτητας – Μηχανισμός αντίδρασης – Σελίδα 82 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.4 – Ένα πείραμα χημικής κινητικής μελέτης – Σελίδα 84 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.1 – Έννοια χημικής ισορροπίας – Απόδοση αντίδρασης – Σελίδα 103 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας – Αρχή Le Chatelier – Σελίδα 108 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.3 – Σταθερά χημικής ισορροπίας: Kc-Kp – Σελίδα 111 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.1 – Οξέα – Βάσεις – Σελίδα 137 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.2 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων – Σελίδα 142 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.3 – Ιοντισμός οξέων – βάσεων και νερού – pH – Σελίδα 145 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.4 – Επίδραση κοινού ιόντος – Σελίδα 155 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.5 – Ρυθμιστικά διαλύματα – Σελίδα 159 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.6 – Δείκτες – Ογκομέτρηση – Σελίδα 164 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.7 – Γινόμενο διαλυτότητας – Σελίδα 172 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.1 – Τροχιακό – Κβαντικοί αριθμοί – Σελίδα 203 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.2 – Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων – Σελίδα 212 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.3 – Δομή περιοδικού πίνακα (τομείς s, p, d, f) – Στοιχεία μετάπτωσης – Σελίδα 216 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.4 – Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων – Σελίδα 222 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.5 – Ηλεκτρονιακοί τύποι – Σχήματα μορίων – Σελίδα 226 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.1 – Δομή οργανικών ενώσεων – Διπλός και τριπλός δεσμός – Επαγωγικό φαινόμενο – Σελίδα 253 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.2 – Στερεοϊσομέρεια (εναντιομέρεια και διαστερεομέρεια) – Σελίδα 265 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.3 – Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων – Σελίδα 279 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.4 – Οργανικές συνθέσεις – Διακρίσεις – Σελίδα 301 — Τεστ
Κεφάλαιο 8.1 – Διαμοριακές δυνάμεις – Μεταβολές φυσικών καταστάσεων – Νόμος μερικών πιέσεων – Σελίδα 337 — Τεστ
Κεφάλαιο 8.2 – Προσθετικές ιδιότητες διαλυμάτων – Σελίδα 350 — Τεστ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) – ΕΡΓΑΣΙΕΣ
8 Tests / Διαγωνίσματα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 – ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 – ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 – ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΤΕΤΡΑΜΗΝΩΝ (ONLINE)
2 Tests / Διαγωνίσματα
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Β΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
Προηγούμενο Στοιχείο
Επόμενο Στοιχείο

Κεφάλαιο 4.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας – Αρχή Le Chatelier (σελ. 124-127) – Απαντήσεις – Λύσεις

ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Κεφάλαιο 4.2 – Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας – Αρχή Le Chatelier (σελ. 124-127) – Απαντήσεις – Λύσεις

Ερωτήσεις - Ασκήσεις - Προβλήματα

Άσκηση 5 (σελ. 125)

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανάκληση των τριών παραγόντων της θεωρίας.

Απάντηση: Η θέση χημικής ισορροπίας επηρεάζεται από: α) τη συγκέντρωση των αντιδρώντων ή προϊόντων, β) την πίεση, γ) τη θερμοκρασία.

Άσκηση 6 (σελ. 125)

Τι λέει η αρχή Le Chatelier;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανάκληση διατύπωσης.

Απάντηση: Όταν μεταβάλλουμε έναν από τους συντελεστές ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία), η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη την κατεύθυνση που τείνει να αναιρέσει τη μεταβολή που επιφέραμε.

Άσκηση 7 (σελ. 125)

Προς τα πού θα μετατοπιστεί η ισορροπία στην αμφίδρομη αντίδραση CO(g)+2H₂(g)⇌CH₃OH(g), ΔΗ<0: α. αν αυξήσουμε τη θερμοκρασία; β. αν ελαττώσουμε τον όγκο του δοχείου που περιέχει τα αέρια ισορροπίας σε σταθερή θερμοκρασία; γ. Αν προσθέσουμε στο μίγμα ισορροπίας H₂;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εξώθερμη προς τα δεξιά (ΔΗ<0): αύξηση T ευνοεί την ενδόθερμη (αριστερή) κατεύθυνση. Η αντίδραση έχει 3 mol αερίων αντιδρώντων και 1 mol προϊόντος.

Λύση:

  1. α. Αύξηση θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη κατεύθυνση (αριστερά, διάσπαση CH₃OH).
  2. β. Ελάττωση όγκου (αύξηση πίεσης) ευνοεί την κατεύθυνση με λιγότερα mol αερίων: 3 mol (CO+2H₂) → 1 mol (CH₃OH), άρα δεξιά.
  3. γ. Προσθήκη H₂ μετατοπίζει την ισορροπία προς την κατανάλωσή του, δηλαδή δεξιά.

Απάντηση: α. Αριστερά. β. Δεξιά. γ. Δεξιά.

Άσκηση 20 (σελ. 127)

Να συμπληρώσετε τα κενά: α. Όταν μεταβάλλουμε έναν από τους .......... ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία) η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη την κατεύθυνση που τείνει να .......... τη μεταβολή που επιφέραμε. β. Μείωση της θερμοκρασίας μετατοπίζει την ισορροπία προς την κατεύθυνση εκείνη που .......... θερμότητα, δηλαδή ΔΗ είναι .......... του μηδενός. γ. Μεταβολή της πίεσης που γίνεται με μεταβολή του .......... του δοχείου επηρεάζει τη θέση ισορροπίας υπό την προϋπόθεση α. να μετέχουν στην ισορροπία .......... σώματα και β. να παρατηρείται .......... του αριθμού των mol των .......... Αύξηση της πίεσης (σε σταθερή θερμοκρασία) μετατοπίζει την ισορροπία προς την κατεύθυνση που προκαλεί .......... του αριθμού των mol των αερίων.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Άμεση ανάκληση της αρχής Le Chatelier και της επίδρασης θερμοκρασίας/πίεσης.

Απάντηση: α. ...τους συντελεστές ισορροπίας... τείνει να αναιρέσει τη μεταβολή... β. ...εκλύεται θερμότητα, δηλαδή ΔΗ είναι αρνητικό του μηδενός. γ. ...του όγκου του δοχείου... να μετέχουν αέριες ουσίες... να παρατηρείται μεταβολή του αριθμού mol των αερίων σωμάτων... προκαλεί ελάττωση του αριθμού των mol των αερίων.

Άσκηση 21 (σελ. 127)

Δίνεται η ισορροπία COCl₂(g)⇌CO(g)+Cl₂(g), ΔΗ<0. Προς τα πού θα μετατοπιστεί η ισορροπία αν: α. Αυξήσουμε τη θερμοκρασία. β. Αυξήσουμε την πίεση ελαττώνοντας τον όγκο του δοχείου. γ. Προσθέσουμε στο δοχείο CO.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η αντίδραση προς τα δεξιά είναι εξώθερμη (ΔΗ<0), με 1 mol αερίου αντιδρώντος και 2 mol αερίων προϊόντων.

Λύση:

  1. α. Αύξηση θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη κατεύθυνση, δηλαδή την αριστερή (αφού η δεξιά είναι εξώθερμη).
  2. β. Ελάττωση όγκου (αύξηση πίεσης) ευνοεί την κατεύθυνση με λιγότερα mol αερίων: 1 mol (COCl₂) < 2 mol (CO+Cl₂), άρα η ισορροπία μετατοπίζεται αριστερά.
  3. γ. Προσθήκη CO μετατοπίζει την ισορροπία προς την κατανάλωσή του, δηλαδή αριστερά.

Απάντηση: α. Αριστερά. β. Αριστερά. γ. Αριστερά.

Πρόσεξε: Και οι τρεις μεταβολές οδηγούν στην ίδια κατεύθυνση (αριστερά) — προσοχή να μην υποθέσετε αυτόματα ότι αύξηση πίεσης πάει πάντα δεξιά, εξαρτάται από ποια πλευρά έχει λιγότερα mol αερίων.

Άσκηση 22 (σελ. 128)

Να σημειώσετε με Σ τις σωστές και με Λ τις λανθασμένες προτάσεις: α. Η ισορροπία H₂(g)+I₂(g)⇌2HI(g) δεν επηρεάζεται αν αυξήσουμε τον όγκο του δοχείου σε σταθερή θερμοκρασία. β. Όταν αυξάνουμε τη θερμοκρασία αυξάνει η απόδοση μιας εξώθερμης αντίδρασης. γ. Προσθήκη καταλύτη αυξάνει την απόδοση της εξώθερμης αντίδρασης.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η H₂+I₂⇌2HI έχει ίσα mol αερίων (2=2) — δεν επηρεάζεται από την πίεση/όγκο. Οι καταλύτες δεν επηρεάζουν τη θέση ισορροπίας.

Λύση:

  1. α. Σωστό: 2 mol αντιδρώντων = 2 mol προϊόντων, άρα η μεταβολή όγκου δεν επηρεάζει τη θέση ισορροπίας.
  2. β. Λάθος: η αύξηση θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη κατεύθυνση, άρα ελαττώνει (δεν αυξάνει) την απόδοση μιας εξώθερμης αντίδρασης.
  3. γ. Λάθος: οι καταλύτες δεν επηρεάζουν τη θέση ισορροπίας, άρα ούτε την απόδοση — μόνο επιταχύνουν την αποκατάστασή της.

Απάντηση: α. Σ. β. Λ. γ. Λ.

Άσκηση 23 (σελ. 128)

Δίνονται οι ισορροπίες: α. H₂(g)+I₂(g)⇌2HI(g) β. PCl₅(g)⇌PCl₃(g)+Cl₂(g) γ. CO₂(g)+C(s)⇌2CO(g) δ. CaCO₃(s)⇌CaO(s)+CO₂(g). Σε ποιες από αυτές τις ισορροπίες όταν αυξάνουμε τον όγκο του δοχείου διαταράσσεται η ισορροπία και προς ποια κατεύθυνση οδεύει η αντίδραση ώστε να αναιρεθεί η μεταβολή;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Μετράμε μόνο τα αέρια mol (τα στερεά δεν συνεισφέρουν). Η αύξηση όγκου (ελάττωση πίεσης) ευνοεί την κατεύθυνση με περισσότερα mol αερίων.

Λύση:

  1. α. Αέρια mol: 2 (H₂+I₂) → 2 (HI). Ίσα mol ⟹ ΔΕΝ διαταράσσεται.
  2. β. Αέρια mol: 1 (PCl₅) → 2 (PCl₃+Cl₂). Διαταράσσεται· μετατοπίζεται δεξιά (περισσότερα mol αερίων).
  3. γ. Αέρια mol: 1 (CO₂, το C είναι στερεό) → 2 (CO). Διαταράσσεται· μετατοπίζεται δεξιά.
  4. δ. Αέρια mol: 0 (CaCO₃ στερεό) → 1 (CO₂, το CaO είναι στερεό). Διαταράσσεται· μετατοπίζεται δεξιά.

Απάντηση: α. Δεν διαταράσσεται. β. Δεξιά. γ. Δεξιά. δ. Δεξιά.

Πρόσεξε: Στις ετερογενείς ισορροπίες γ και δ, μετράμε μόνο τα αέρια mol για την επίδραση της πίεσης — τα στερεά αγνοούνται εντελώς.

Άσκηση 24 (σελ. 128)

Δίνεται η ισορροπία 2SO₂(g)+O₂(g)⇌2SO₃(g), ΔΗ=-45 kcal. Ποια από τις επόμενες μεταβολές σε ένα μίγμα ισορροπίας SO₂, O₂ και SO₃ προκαλεί αύξηση της ποσότητας του SO₃; α. Αύξηση της θερμοκρασίας. β. Ελάττωση του όγκου του δοχείου σε T=σταθερή. γ. Αφαίρεση ποσότητας O₂ από το δοχείο (V και T σταθερά). δ. Προσθήκη αδρανούς αερίου, π.χ. He (με V και T σταθερά).

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εξετάζουμε κάθε μεταβολή ξεχωριστά με βάση την αρχή Le Chatelier. Η αντίδραση είναι εξώθερμη προς τα δεξιά, με 3 mol αερίων αντιδρώντων και 2 mol προϊόντος.

Λύση:

  1. α. Αύξηση θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη (αριστερή) κατεύθυνση ⟹ το SO₃ ελαττώνεται, όχι αυξάνεται.
  2. β. Ελάττωση όγκου (αύξηση πίεσης) ευνοεί την κατεύθυνση με λιγότερα mol αερίων (2<3) ⟹ δεξιά ⟹ το SO₃ αυξάνεται.
  3. γ. Αφαίρεση O₂ μετατοπίζει την ισορροπία αριστερά (προς αναπλήρωσή του) ⟹ το SO₃ ελαττώνεται.
  4. δ. Προσθήκη αδρανούς αερίου σε σταθερό V, T δεν μεταβάλλει τις μερικές πιέσεις/συγκεντρώσεις των συμμετεχόντων σωμάτων ⟹ καμία επίδραση.

Απάντηση: β. Η ελάττωση του όγκου του δοχείου σε σταθερή θερμοκρασία.

Άσκηση 25 (σελ. 128)

Ποιες από τις ακόλουθες ισορροπίες δε θα διαταραχθούν αν αυξήσουμε τον όγκο του δοχείου σε σταθερή θερμοκρασία; α. N₂(g)+3H₂(g)⇌2NH₃(g) β. H₂(g)+I₂(g)⇌2HI(g) γ. CO₂(g)+C(s)⇌2CO(g) δ. C(s)+O₂(g)⇌CO₂(g) ε. 2NO(g)+O₂(g)⇌2NO₂(g)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Μια ισορροπία δεν διαταράσσεται από μεταβολή όγκου/πίεσης μόνο όταν ο αριθμός mol αερίων είναι ίδιος στις δύο πλευρές.

Λύση:

  1. α. 4 mol αερίων (N₂+3H₂) → 2 mol (NH₃): διαφορετικά, διαταράσσεται.
  2. β. 2 mol (H₂+I₂) → 2 mol (HI): ίσα, ΔΕΝ διαταράσσεται.
  3. γ. 1 mol αέριο (CO₂) → 2 mol (CO), το C στερεό: διαφορετικά, διαταράσσεται.
  4. δ. 1 mol αέριο (O₂) → 1 mol αέριο (CO₂), το C στερεό: ίσα, ΔΕΝ διαταράσσεται.
  5. ε. 3 mol αερίων (2NO+O₂) → 2 mol (2NO₂): διαφορετικά, διαταράσσεται.

Απάντηση: Δεν διαταράσσονται οι ισορροπίες β και δ.

Άσκηση 26 (σελ. 128)

Για την εξώθερμη αντίδραση CO(g)+2H₂(g)⇌CH₃OH(g), ΔΗ<0: α. πώς η αύξηση της θερμοκρασίας επηρεάζει την ταχύτητα και πώς την απόδοση της αντίδρασης; β. πώς η αύξηση της πίεσης επηρεάζει την ταχύτητα και πώς την απόδοση της αντίδρασης;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η ταχύτητα και η θέση ισορροπίας (απόδοση) επηρεάζονται ανεξάρτητα: η θερμοκρασία πάντα αυξάνει την ταχύτητα (και προς τις δύο κατευθύνσεις), αλλά η επίδρασή της στην απόδοση εξαρτάται από το πρόσημο του ΔΗ. Η πίεση δεν επηρεάζει τις σταθερές ταχύτητας, αλλά αυξάνει τις συγκεντρώσεις (άρα και την ταχύτητα) και μπορεί να μετατοπίσει την ισορροπία αν αλλάζουν τα mol αερίων.

Λύση:

  1. α. Η αύξηση θερμοκρασίας πάντα αυξάνει την ταχύτητα της αντίδρασης (και προς τις δύο κατευθύνσεις). Όμως, αφού η αντίδραση είναι εξώθερμη προς τα δεξιά, η αύξηση θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη (αριστερή) κατεύθυνση, άρα η απόδοση ΕΛΑΤΤΩΝΕΤΑΙ.
  2. β. Η αύξηση πίεσης (ελάττωση όγκου) αυξάνει τις συγκεντρώσεις όλων των αερίων, άρα αυξάνει την ταχύτητα της αντίδρασης. Επιπλέον, αφού η αντίδραση έχει 3 mol αερίων αντιδρώντων και μόνο 1 mol προϊόντος, η αύξηση πίεσης μετατοπίζει την ισορροπία δεξιά, άρα η απόδοση ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ.

Απάντηση: α. Η ταχύτητα αυξάνεται, αλλά η απόδοση ελαττώνεται (ευνοείται η ενδόθερμη, αριστερή κατεύθυνση). β. Η ταχύτητα αυξάνεται και η απόδοση επίσης αυξάνεται (μετατόπιση δεξιά, προς τα λιγότερα mol αερίων).

Πρόσεξε: Ταχύτητα και απόδοση (θέση ισορροπίας) είναι διαφορετικές έννοιες — η θερμοκρασία αυξάνει πάντα την ταχύτητα, αλλά όχι πάντα την απόδοση.

Προηγούμενο Στοιχείο
Επιστροφή στην Ενότητα
Επόμενο Στοιχείο