Λύσεις — Κεφάλαιο 3: Συμπυκνωτές (σελ. 236-237)
Λύσεις των 20 ερωτήσεων του κεφαλαίου 3 (όλες θεωρητικές).
Ερώτηση 1 — Ρόλος του συμπυκνωτή
Ερώτηση: Ποιος είναι ο ρόλος του συμπυκνωτή σε μια ψυκτική μηχανή;
Απάντηση:
- Ο συμπυκνωτής είναι το τμήμα της ψυκτικής μηχανής που έχει κύριο σκοπό να αποβάλλει θερμότητα στο περιβάλλον (σελ. 203-204) — είναι συσκευή συναλλαγής θερμότητας που παίζει τον ίδιο ρόλο με το ψυγείο ενός αυτοκινήτου: το θερμό ψυκτικό ρευστό ψύχεται αποβάλλοντας θερμότητα στον αέρα ή στο νερό. Η διαφορά είναι ότι στον συμπυκνωτή φθάνει θερμό, αεριοποιημένο (υπέρθερμο) ψυκτικό υψηλής πίεσης από τον συμπιεστή, το οποίο ψύχεται τόσο ώστε συμπυκνώνεται και βγαίνει σε υγρή φάση. Άρα ο ρόλος του είναι διπλός: 1) να απομακρύνει από την ψυκτική μηχανή, αποβάλλοντάς τα στο περιβάλλον, όλα τα ποσά θερμότητας που μεταφέρει το θερμό αέριο (θερμότητα εξατμιστή, υπερθέρμανσης, συμπίεσης, ψύξης συμπιεστή), και 2) να υγροποιήσει (συμπυκνώσει) το εξατμισμένο ψυκτικό ώστε να τροφοδοτήσει ξανά, μέσω της εκτονωτικής διάταξης, τον εξατμιστή και να ολοκληρωθεί ο κύκλος λειτουργίας. Με τη σειρά του ο συμπυκνωτής ψύχεται με νερό, με αέρα ή με συνδυασμό τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Να αποβάλλει στο περιβάλλον τη θερμότητα που παρέλαβε το ψυκτικό (εξατμιστή, υπερθέρμανσης, συμπίεσης, ψύξης συμπιεστή) — όπως το ψυγείο του αυτοκινήτου — και ταυτόχρονα να συμπυκνώσει (υγροποιήσει) το θερμό αέριο υψηλής πίεσης ώστε να τροφοδοτήσει ξανά τον εξατμιστή και να κλείσει ο κύκλος· ψύχεται με νερό, αέρα ή συνδυασμό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αποβολή θερμότητας + υγροποίηση.
Ερώτηση 2 — Ποσά θερμότητας που μεταφέρονται στον συμπυκνωτή
Ερώτηση: Τι ποσά θερμότητας μεταφέρονται στον συμπυκνωτή;
Απάντηση:
- Το θερμό αέριο που φθάνει στον συμπυκνωτή μεταφέρει τα εξής ποσά θερμότητας, που πρέπει να αποβληθούν στο περιβάλλον (σελ. 203-204): α) τη θερμότητα που απορρόφησε ο εξατμιστής — δηλαδή την ψυκτική ικανότητα της εγκατάστασης, με την οποία εξατμίστηκε το ψυκτικό υγρό (λανθάνουσα εξάτμισης)· β) τη θερμότητα υπερθέρμανσης του αερίου, που απορροφήθηκε πριν από την αναρρόφηση του συμπιεστή (στο τέλος του εξατμιστή και στη γραμμή αναρρόφησης)· γ) τη θερμότητα που προστέθηκε στο αέριο από τη συμπίεση (θερμότητα συμπίεσης — το μηχανικό έργο του συμπιεστή που μετατράπηκε σε θερμότητα, ≈ 33 % της ψυκτικής ικανότητας)· δ) τη θερμότητα ψύξης του συμπιεστή (στους ερμητικούς/ημιερμητικούς το αέριο αναρρόφησης ψύχει τον κινητήρα και παραλαμβάνει και τις απώλειές του). Έτσι, πρακτικά, η θερμότητα που αποβάλλει ο συμπυκνωτής ≈ ψυκτική ισχύς + ηλεκτρική ισχύς του συμπιεστή ≈ 4/3 της ψυκτικής ισχύος (σελ. 220, 241) — η ικανότητά του υπολογίζεται ως h₂ − h₁.
Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Η θερμότητα που απορρόφησε ο εξατμιστής (ψυκτική ικανότητα), β) η θερμότητα υπερθέρμανσης του αερίου πριν την αναρρόφηση, γ) η θερμότητα που προστέθηκε από τη συμπίεση (έργο συμπιεστή), δ) η θερμότητα ψύξης του συμπιεστή· σύνολο ≈ ψυκτική + ηλεκτρική ισχύς ≈ 4/3 της ψυκτικής ισχύος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Εξατμιστή + υπερθέρμανσης + συμπίεσης + ψύξης συμπιεστή.
Ερώτηση 3 — Κατάσταση ψυκτικού στην είσοδο του συμπυκνωτή
Ερώτηση: Σε τι κατάσταση είναι το ψυκτικό ρευστό όταν φθάνει στο συμπυκνωτή;
Απάντηση:
- Το ψυκτικό ρευστό φθάνει στον συμπυκνωτή, από την κατάθλιψη του συμπιεστή, σε αέρια κατάσταση, ως υπέρθερμος ατμός υψηλής πίεσης (σελ. 204-205): έχει υψηλή θερμοκρασία (υπέρθερμο) — μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία κορεσμού/συμπύκνωσης που αντιστοιχεί στην πίεσή του (π.χ. 58-65 °C ή και 90-108 °C στην κατάθλιψη, ενώ η θερμοκρασία συμπύκνωσης είναι 40-45 °C) — και υψηλή πίεση (συμπιεσμένο), την πίεση κατάθλιψης = υψηλή πίεση της μηχανής. Στο διάγραμμα p-h παριστάνεται από το σημείο Α (ενθαλπία h₂), δεξιά της καμπύλης κορεσμένου ατμού, στην περιοχή του υπέρθερμου ατμού. Γι' αυτό το πρώτο στάδιο της λειτουργίας του συμπυκνωτή είναι η ψύξη του υπέρθερμου αερίου μέχρι τη θερμοκρασία συμπύκνωσης (Α→Β, κορεσμένος ατμός), και μόνο μετά αρχίζει η συμπύκνωση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε αέρια κατάσταση: υπέρθερμος ατμός υψηλής πίεσης και υψηλής θερμοκρασίας (θερμότερος από τη θερμοκρασία συμπύκνωσης της πίεσής του), από την κατάθλιψη του συμπιεστή — σημείο Α (h₂) στην περιοχή υπέρθερμου ατμού του p-h· πρώτα ψύχεται έως τον κορεσμό και μετά συμπυκνώνεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Κατάσταση ψυκτικού στην έξοδο του συμπυκνωτή
Ερώτηση: Σε τι κατάσταση είναι το ψυκτικό ρευστό στην έξοδό του από τον συμπυκνωτή;
Απάντηση:
- Στην έξοδο του συμπυκνωτή το ψυκτικό ρευστό είναι σε υγρή φάση, υψηλής πίεσης, και μάλιστα ελαφρά υπόψυκτο (σελ. 204-205): αφού ψυχθεί ο υπέρθερμος ατμός και ολοκληρωθεί η συμπύκνωση (κορεσμένο υγρό στο σημείο Γ), στο τρίτο στάδιο το υγροποιημένο ψυκτικό ψύχεται λίγο ακόμη σε θερμοκρασία λίγο χαμηλότερη από τη θερμοκρασία συμπύκνωσης (υπόψυξη του υγρού) — π.χ. 3-5 °C κάτω από αυτήν — και βγαίνει από τον συμπυκνωτή ως υπόψυκτο υγρό στο σημείο Δ του διαγράμματος p-h (ενθαλπία h₁), αριστερά της καμπύλης κορεσμένου υγρού. Η πίεση παραμένει η υψηλή πίεση (η διαδικασία είναι ισόθλιπτη). Το υπόψυκτο υγρό οδηγείται από τη γραμμή υγρού στην εκτονωτική διάταξη· η υπόψυξη εξασφαλίζει ότι δεν θα σχηματιστούν φυσαλίδες ατμού στη γραμμή υγρού και αυξάνει το ψυκτικό αποτέλεσμα (h₁ − h₅).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε υγρή φάση υψηλής πίεσης — υπόψυκτο υγρό, δηλαδή σε θερμοκρασία λίγο χαμηλότερη από τη θερμοκρασία συμπύκνωσης (σημείο Δ, h₁, αριστερά της καμπύλης κορεσμένου υγρού)· από εκεί μέσω της γραμμής υγρού πηγαίνει στην εκτονωτική διάταξη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Από τι εξαρτάται η πίεση λειτουργίας του συμπυκνωτή
Ερώτηση: Από τι εξαρτάται η πίεση στην οποία λειτουργεί ο συμπυκνωτής;
Απάντηση:
- Η διαδικασία ψύξης-συμπύκνωσης-υπόψυξης γίνεται σε σταθερή πίεση, την υψηλή πίεση του ψυκτικού μηχανήματος, που είναι πρακτικά ίση με την πίεση κατάθλιψης του συμπιεστή. Η πίεση αυτή εξαρτάται από (σελ. 204-205): 1) το είδος του ψυκτικού μέσου που χρησιμοποιείται στη μηχανή — κάθε ψυκτικό έχει διαφορετική σχέση πίεσης-θερμοκρασίας κορεσμού (π.χ. στους 40 °C το R-134a συμπυκνώνεται σε ≈ 1,02 MPa, το R-22 σε ≈ 1,53 MPa, το R-404A σε ≈ 1,8 MPa)· 2) τη θερμοκρασία στην οποία έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί ο συμπυκνωτής — τη θερμοκρασία συμπύκνωσης, που καθορίζεται από τη θερμοκρασία και την παροχή του ψυκτικού μέσου (αέρας ή νερό: η θερμοκρασία συμπύκνωσης είναι πάντα υψηλότερη από αυτήν κατά τη Δθ σχεδιασμού, π.χ. 10-15 °C στους αερόψυκτους, 5-10 °C στους υδρόψυκτους) και από το μέγεθος/καθαρότητα της επιφάνειας εναλλαγής. Αφού η πίεση κορεσμού αντιστοιχεί μονοσήμαντα στη θερμοκρασία κορεσμού για κάθε ψυκτικό, η πίεση λειτουργίας «ανεβαίνει» όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ή μειώνεται η ικανότητα αποβολής θερμότητας (βρώμικο στοιχείο, χαλασμένος ανεμιστήρας, άλατα) — «κόβει από υψηλή».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από το είδος του ψυκτικού μέσου (διαφορετική σχέση πίεσης-θερμοκρασίας κορεσμού για κάθε ψυκτικό) και από τη θερμοκρασία σχεδιασμού/λειτουργίας του συμπυκνωτή (θερμοκρασία συμπύκνωσης, που εξαρτάται από τη θερμοκρασία και παροχή του αέρα ή νερού ψύξης και την επιφάνεια)· η πίεση είναι η υψηλή πίεση ≈ πίεση κατάθλιψης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ψυκτικό μέσο + θερμοκρασία σχεδιασμού.
Ερώτηση 6 — Βασικά είδη συμπυκνωτών
Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά είδη των συμπυκνωτών;
Απάντηση:
- Οι συμπυκνωτές διακρίνονται σε τρία βασικά είδη, ανάλογα με τον τρόπο που ψύχονται, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο αποβάλλουν τη θερμότητα στο περιβάλλον (σελ. 206): α) Αερόψυκτοι συμπυκνωτές — ψύχονται με κυκλοφορία αέρα (φυσική ή εξαναγκασμένη με ανεμιστήρες)· είναι πτερυγιοφόροι· από τα οικιακά ψυγεία έως τα αερόψυκτα ψυκτικά συγκροτήματα κλιματισμού. β) Υδρόψυκτοι συμπυκνωτές — ψύχονται με κυκλοφορία νερού (ανοιχτού ή κλειστού κυκλώματος με πύργο ψύξης)· τύποι διπλού σωλήνα, δοχείου-σερπαντίνας, κελύφους-σωλήνων. γ) Εξατμιστικοί συμπυκνωτές — ψύχονται με ταυτόχρονη κυκλοφορία νερού και αέρα (ψεκασμός νερού στη σερπαντίνα και ρεύμα αέρα — ψύξη με εξάτμιση). Κάθε είδος έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, γι' αυτό σε κάθε ψυκτική μηχανή επιλέγεται ο καταλληλότερος ανάλογα με τη χρήση της.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρία είδη κατά τον τρόπο ψύξης: α) αερόψυκτοι (κυκλοφορία αέρα — φυσική ή εξαναγκασμένη), β) υδρόψυκτοι (κυκλοφορία νερού — ανοιχτό/κλειστό κύκλωμα), γ) εξατμιστικοί (ταυτόχρονη κυκλοφορία νερού και αέρα, ψύξη με εξάτμιση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αερόψυκτοι, υδρόψυκτοι, εξατμιστικοί.
Ερώτηση 7 — Είδη αερόψυκτων συμπυκνωτών
Ερώτηση: Σε ποια είδη διακρίνονται οι αερόψυκτοι συμπυκνωτές;
Απάντηση:
- Οι αερόψυκτοι συμπυκνωτές διακρίνονται, ανάλογα με τον τρόπο κυκλοφορίας του αέρα μέσα από τα πτερύγιά τους, σε δύο είδη (σελ. 207-211): α) Αερόψυκτοι συμπυκνωτές φυσικής κυκλοφορίας αέρα — χωρίς ανεμιστήρα· ο αέρας κινείται από κάτω προς τα πάνω λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας (άνωση), αντίθετα με το ψυκτικό που κατεβαίνει· είναι κατακόρυφοι, συνήθως πλακοειδείς (χάλκινο έλασμα-πτερύγιο με συγκολλημένο χαλκοσωλήνα) ή με συγκολλημένα σύρματα ως πτερύγια· κύρια χρήση τα οικιακά ψυγεία. β) Αερόψυκτοι συμπυκνωτές εξαναγκασμένης κυκλοφορίας αέρα — με έναν ή περισσότερους ανεμιστήρες που φυσούν/αναρροφούν τον αέρα μέσα από το στοιχείο (πτερυγιοφόρος σερπαντίνα χαλκοσωλήνα με πτερύγια αλουμινίου ή χαλκού, ταχύτητα αέρα 2,5-5 m/s)· κατασκευάζονται σε πολλά μεγέθη (έως 350 kW), από τα κλιματιστικά δωματίου και τα επαγγελματικά ψυγεία έως τα μεγάλα αερόψυκτα συγκροτήματα κλιματισμού με στοιχείο σχήματος V και 8 ανεμιστήρες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε δύο είδη κατά την κυκλοφορία του αέρα: α) φυσικής κυκλοφορίας (χωρίς ανεμιστήρα, κατακόρυφοι πλακοειδείς ή με σύρματα — οικιακά ψυγεία) και β) εξαναγκασμένης κυκλοφορίας (με έναν ή περισσότερους ανεμιστήρες και πτερυγιοφόρο στοιχείο, 2,5-5 m/s, έως 350 kW — κλιματιστικά έως κεντρικές εγκαταστάσεις).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Φυσικής / εξαναγκασμένης.
Ερώτηση 8 — Κύρια χρήση συμπυκνωτών φυσικής κυκλοφορίας αέρα
Ερώτηση: Ποια είναι η κύρια χρήση των συμπυκνωτών φυσικής κυκλοφορίας αέρα;
Απάντηση:
- Η πιο συνηθισμένη — κύρια — χρήση των αερόψυκτων συμπυκνωτών φυσικής κυκλοφορίας αέρα είναι στα οικιακά ψυγεία (σελ. 208, 211)· χρησιμοποιούνται επίσης σε μικρές ψυκτικές εγκαταστάσεις (μικρά επαγγελματικά ψυγεία, ψύκτες νερού κ.λπ.). Στο οικιακό ψυγείο ο πλακοειδής ή συρμάτινος συμπυκνωτής τοποθετείται κατακόρυφα στην πίσω πλευρά της συσκευής (εικ. 3.3), μαζί με τον ερμητικό συμπιεστή και τον τριχοειδή σωλήνα: το υπέρθερμο ψυκτικό μπαίνει από πάνω και κατεβαίνει ψυχόμενο, ενώ ο αέρας του δωματίου ανεβαίνει ανάμεσα στα πτερύγια με φυσική κυκλοφορία. Η χρήση αυτή ταιριάζει στα χαρακτηριστικά τους: μικρή ικανότητα (μερικές εκατοντάδες W — παράδειγμα 300 W), αθόρυβη λειτουργία, μηδενική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, απλότητα και σχεδόν μηδενική συντήρηση (εξωτερικός καθαρισμός από σκόνη)· προϋπόθεση ότι το ψυγείο τοποθετείται σε αεριζόμενο μέρος, μακριά από συσκευές που παράγουν θερμότητα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα οικιακά ψυγεία (κατακόρυφος πλακοειδής/συρμάτινος συμπυκνωτής στην πίσω πλευρά) και γενικά σε μικρές ψυκτικές εγκαταστάσεις — λόγω μικρής ικανότητας, αθόρυβης λειτουργίας, μηδενικής κατανάλωσης και ελάχιστης συντήρησης· τοποθέτηση σε αεριζόμενο μέρος μακριά από θερμές συσκευές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 9 — Εξαναγκασμένης έναντι φυσικής κυκλοφορίας: πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των συμπυκνωτών εξαναγκασμένης κυκλοφορίας αέρα έναντι των συμπυκνωτών φυσικής κυκλοφορίας αέρα;
Απάντηση:
- Πλεονεκτήματα των συμπυκνωτών εξαναγκασμένης κυκλοφορίας αέρα (σελ. 215): 1. Η επιφάνεια συναλλαγής θερμότητας είναι, σε σχέση με την ικανότητά τους, πολύ μικρή και επομένως έχουν μικρές διαστάσεις (ο ανεμιστήρας αυξάνει την ταχύτητα του αέρα, 2,5-5 m/s, και τον συντελεστή συναγωγής). 2. Έχουν αποδόσεις από λίγα kW μέχρι και 350 kW και επομένως είναι κατάλληλοι για πολλές εφαρμογές (οι φυσικής μόνο για μικρές ικανότητες). 3. Η απόδοσή τους μπορεί να μεταβάλλεται με τη μεταβολή της παροχής του αέρα (π.χ. μεταβολή στροφών του ανεμιστήρα, ON-OFF ανεμιστήρων), ώστε να προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της εγκατάστασης και να ελέγχεται η πίεση συμπύκνωσης. Μειονεκτήματα (αντίστοιχα): 1. Πολύπλοκη κατασκευή, με χρήση ανεμιστήρα, και υψηλό κόστος. 2. Θορυβώδης λειτουργία λόγω του ανεμιστήρα (πρέπει να τοποθετούνται όπου δεν ενοχλούν). 3. Κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τη λειτουργία του ανεμιστήρα. Επιπλέον απαιτούν σημαντική συντήρηση (καθαρισμός στοιχείου, έλεγχος ανεμιστήρα και ηλεκτρικής εγκατάστασης), ενώ οι φυσικής κυκλοφορίας λειτουργούν σχεδόν χωρίς βλάβες. Και τα δύο είδη «γονατίζουν» σε υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: πολύ μικρή επιφάνεια για την ικανότητά τους → μικρές διαστάσεις· αποδόσεις από λίγα kW έως 350 kW (πολλές εφαρμογές)· ρυθμιζόμενη απόδοση με μεταβολή της παροχής αέρα (στροφές ανεμιστήρα). Μειονεκτήματα: πολύπλοκη κατασκευή με ανεμιστήρα και υψηλό κόστος, θορυβώδης λειτουργία, κατανάλωση ενέργειας από τον ανεμιστήρα (και περισσότερη συντήρηση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Μικροί-ισχυροί-ρυθμιζόμενοι / ακριβοί-θορυβώδεις-καταναλώνουν.
Ερώτηση 10 — Πού χρησιμοποιούνται οι αερόψυκτοι εξαναγκασμένης κυκλοφορίας
Ερώτηση: Πού χρησιμοποιούνται οι αερόψυκτοι συμπυκνωτές εξαναγκασμένης κυκλοφορίας αέρα;
Απάντηση:
- Οι αερόψυκτοι συμπυκνωτές εξαναγκασμένης κυκλοφορίας αέρα, χάρη στο μεγάλο εύρος αποδόσεων (λίγα kW έως 350 kW) και τις μικρές διαστάσεις τους, έχουν πολύ μεγάλη εφαρμογή (σελ. 211-216): 1. Σε μικρές και μεγάλες ψυκτικές εγκαταστάσεις — από τα μικρά κλιματιστικά δωματίου (η εξωτερική μονάδα split είναι αερόψυκτη μονάδα συμπύκνωσης), τα επαγγελματικά ψυγεία και τους ψυκτικούς θαλάμους, μέχρι τις κεντρικές εγκαταστάσεις κλιματισμού κτιρίων (αερόψυκτα ψυκτικά συγκροτήματα-chillers με στοιχείο σχήματος V και πολλούς αξονικούς ανεμιστήρες, εικ. 3.4-3.5). 2. Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει διαθέσιμο νερό (ή είναι ακριβό) και αποκλείεται η χρήση υδρόψυκτου συμπυκνωτή ή πύργου ψύξης — π.χ. περιοχές με λειψυδρία, ταράτσες χωρίς παροχή, κινητές εφαρμογές (αυτοκίνητα-ψυγεία, κλιματισμός οχημάτων). Από άποψη εγκατάστασης τοποθετούνται σε θέσεις που επιτρέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία του αέρα (όχι σε κλειστούς χώρους ή κοντά σε άλλες πηγές θερμού αέρα) αλλά δεν ενοχλούν με τον θόρυβο του ανεμιστήρα, και απαιτούν τακτικό καθαρισμό του στοιχείου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε μικρές και μεγάλες ψυκτικές εγκαταστάσεις — από κλιματιστικά δωματίου και επαγγελματικά ψυγεία έως κεντρικές εγκαταστάσεις κλιματισμού κτιρίων (αερόψυκτα συγκροτήματα) — και σε όλες τις περιπτώσεις που δεν υπάρχει διαθέσιμο νερό και αποκλείεται υδρόψυκτος συμπυκνωτής· σε θέσεις με ελεύθερη κυκλοφορία αέρα και χωρίς ενόχληση θορύβου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Παντού όπου δεν υπάρχει νερό, μικρές-μεγάλες.
Ερώτηση 11 — Είδη υδρόψυκτων συμπυκνωτών
Ερώτηση: Ποια είναι τα είδη των υδρόψυκτων συμπυκνωτών;
Απάντηση:
- Οι υδρόψυκτοι συμπυκνωτές κατασκευάζονται σε τρία διαφορετικά είδη (σελ. 222-225)· σε όλα το ψυκτικό μέσο κυκλοφορεί στο εξωτερικό τμήμα (εξωτερικός σωλήνας, δοχείο, κέλυφος) και το νερό στο εσωτερικό — έτσι ο περιβάλλων αέρας ψύχει λίγο επιπλέον το ψυκτικό: 1. Συμπυκνωτές σωληνωτοί διπλού τοιχώματος (διπλού σωλήνα, «σωλήνας μέσα σε σωλήνα») — χαλκοσωλήνας με διπλό τοίχωμα: στον εσωτερικό σωλήνα κυκλοφορεί το νερό ψύξης, στον εξωτερικό το ψυκτικό, σε αντίθετη ροή· εύκολος μηχανικός καθαρισμός με βούρτσα· για μικρές ψυκτικές μηχανές. 2. Συμπυκνωτές με δοχείο και σερπαντίνα — ένα δοχείο μέσα στο οποίο υπάρχει σερπαντίνα χαλκοσωλήνα: το ψυκτικό μέσο στο δοχείο, το νερό στη σερπαντίνα· μηχανικός καθαρισμός με βούρτσα· για μικρές και μεσαίες μηχανές. 3. Συμπυκνωτές με κέλυφος και σωλήνες (πολυαυλωτοί) — οι πιο διαδεδομένοι σε μεσαίες και μεγάλες μηχανές: κυλινδρικό κέλυφος με το ψυκτικό μέσο και δέσμη ευθύγραμμων σωλήνων νερού, στερεωμένων με μηχανική εκτόνωση σε δύο πλάκες στα άκρα, τους «καθρέφτες», με αφαιρούμενα καπάκια (εύκολος καθαρισμός των αυλών).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρία είδη (ψυκτικό πάντα στο εξωτερικό τμήμα): 1) διπλού σωλήνα — «σωλήνας μέσα σε σωλήνα», νερό μέσα/ψυκτικό έξω σε αντίθετη ροή, μικρές μηχανές· 2) δοχείου και σερπαντίνας — ψυκτικό στο δοχείο, νερό στη χάλκινη σερπαντίνα, μικρές-μεσαίες· 3) κελύφους και σωλήνων (πολυαυλωτοί) — ψυκτικό στο κέλυφος, νερό σε ευθύγραμμους σωλήνες εκτονωμένους σε «καθρέφτες», οι πιο διαδεδομένοι σε μεσαίες-μεγάλες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Διπλού σωλήνα / δοχείου-σερπαντίνας / κελύφους-σωλήνων.
Ερώτηση 12 — Υδρόψυκτοι «ανοικτού» και «κλειστού» κυκλώματος
Ερώτηση: Ποιους υδρόψυκτους συμπυκνωτές ονομάζουμε «ανοικτού κυκλώματος» και ποιους «κλειστού κυκλώματος»;
Απάντηση:
- Η διάκριση αφορά τη διαχείριση του νερού ψύξης μετά τη διέλευσή του από τον συμπυκνωτή (σελ. 218-219, 235): «Ανοικτού κυκλώματος» (ανοιχτό σύστημα) λέγονται οι υδρόψυκτοι συμπυκνωτές στους οποίους το νερό ψύξης, αφού ψύξει τον συμπυκνωτή (και θερμανθεί), οδηγείται στην αποχέτευση και χάνεται — τροφοδοτούνται συνεχώς με φρέσκο νερό από δίκτυο πόλης, πηγάδι, ποτάμι κ.λπ. Χρησιμοποιούνται μόνο σε μικρές εγκαταστάσεις με μικρές καταναλώσεις, και για οικονομία νερού εφοδιάζονται με ρυθμιστική βαλβίδα νερού (§3.8) που περνά μόνο το απολύτως αναγκαίο νερό. «Κλειστού κυκλώματος» (κλειστό σύστημα) λέγονται οι συμπυκνωτές στους οποίους το νερό ψύξης ανακυκλώνεται: μετά τον συμπυκνωτή οδηγείται σε πύργο ψύξης, όπου ξαναψύχεται (από 35 σε 29,5 °C) και ξαναχρησιμοποιείται με τη βοήθεια αντλίας κυκλοφορίας· συμπληρώνεται μόνο η μικρή ποσότητα (≈ 3 %) που χάνεται στον πύργο. Είναι η λύση για μεσαίες και μεγάλες εγκαταστάσεις, όπου η απόρριψη του νερού θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρή και δεν επιτρέπεται.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανοικτού κυκλώματος: το νερό ψύξης, αφού περάσει από τον συμπυκνωτή, αποχετεύεται και χάνεται — μόνο σε μικρές εγκαταστάσεις (με ρυθμιστική βαλβίδα νερού για οικονομία). Κλειστού κυκλώματος: το νερό ανακυκλώνεται, ξαναψύχεται σε πύργο ψύξης και επαναχρησιμοποιείται με αντλία, με συμπλήρωση μόνο των απωλειών — μεσαίες και μεγάλες εγκαταστάσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αποχέτευση / πύργος ψύξης.
Ερώτηση 13 — Υδρόψυκτοι έναντι αερόψυκτων: πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των υδρόψυκτων συμπυκνωτών έναντι των αερόψυκτων;
Απάντηση:
- Βασικά πλεονεκτήματα των υδρόψυκτων (σελ. 221): 1. Κατασκευάζονται σε οποιοδήποτε μέγεθος χωρίς περιορισμό (οι αερόψυκτοι έως ≈ 350 kW). 2. Η απόδοσή τους δεν επηρεάζεται από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος (εφόσον η θερμοκρασία του νερού δεν εξαρτάται από αυτήν) — δεν «γονατίζουν» στους καύσωνες. 3. Λειτουργούν με χαμηλότερη θερμοκρασία συμπύκνωσης από τους αερόψυκτους (το νερό είναι ψυχρότερο και καλύτερος φορέας θερμότητας από τον αέρα)· άρα για την ίδια ισχύ και θερμοκρασία εξάτμισης χρειάζονται μικρότερο κινητήρα συμπιεστή — μικρότερη κατανάλωση ρεύματος (μικρότερος λόγος συμπίεσης, μεγαλύτερος COP). Επίσης: πιο συμπαγείς, αθόρυβοι, μπορούν να τοποθετηθούν στο μηχανοστάσιο. Βασικά μειονεκτήματα: 1. Για τη λειτουργία τους χρειάζεται νερό, που πολλές φορές δεν υπάρχει στη θέση εγκατάστασης (ή είναι ακριβό)· σημαντική κατανάλωση νερού (ανοιχτό κύκλωμα ή απώλειες πύργου). 2. Το κόστος εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης είναι πολύ μεγαλύτερο από των αερόψυκτων (πύργος ψύξης, αντλίες, δίκτυο σωληνώσεων, φίλτρα, αποσκλήρυνση, τακτικός μηχανικός/χημικός καθαρισμός των αλάτων, κίνδυνος διαβρώσεων και παγετού).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: οποιοδήποτε μέγεθος χωρίς περιορισμό· απόδοση ανεξάρτητη από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος· χαμηλότερη θερμοκρασία συμπύκνωσης → μικρότερος κινητήρας και κατανάλωση ρεύματος. Μειονεκτήματα: χρειάζονται νερό, που συχνά δεν υπάρχει· πολύ μεγαλύτερο κόστος εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης (πύργος, αντλίες, δίκτυο, άλατα-καθαρισμοί).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Απεριόριστοι-ανεξάρτητοι-οικονομικότεροι σε ρεύμα / νερό-κόστος.
Ερώτηση 14 — Μέσο ψύξης εξατμιστικών συμπυκνωτών
Ερώτηση: Τι χρησιμοποιείται για την ψύξη των εξατμιστικών συμπυκνωτών;
Απάντηση:
- Οι εξατμιστικοί συμπυκνωτές χρησιμοποιούν για την ψύξη τους συνδυασμό νερού και αέρα (σελ. 225-226): η σερπαντίνα χαλκοσωλήνα, μέσα στην οποία κυκλοφορεί το ψυκτικό ρευστό, βρίσκεται σε κιβώτιο από γαλβανισμένη λαμαρίνα· μια αντλία αναρροφά νερό από τη λεκάνη στο κάτω μέρος και το ψεκάζει από ακροφύσια (μπεκ) πάνω στη σερπαντίνα, ενώ ένας ανεμιστήρας δημιουργεί ρεύμα αέρα με αντίθετη ροή από το νερό. Η ψύξη δεν γίνεται κυρίως με αισθητή θέρμανση του νερού ή του αέρα, αλλά με την εξάτμιση ενός μέρους του νερού πάνω στη θερμή σερπαντίνα: για να εξατμιστεί, το νερό απορροφά τη λανθάνουσα θερμότητά του από τον συμπυκνωτή και τον ψύχει (όπως το βρεγμένο χέρι κρυώνει στο ρεύμα αέρα). Ο αέρας απομακρύνει τους υδρατμούς — γι' αυτό η απόδοση εξαρτάται από την υγρασία του αέρα (ξηρός αέρας → εντονότερη εξάτμιση), και ο συμπυκνωτής καταναλώνει νερό (≈ 5 L/h ανά kW).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συνδυασμός νερού και αέρα: νερό από τη λεκάνη ψεκάζεται με αντλία και μπεκ πάνω στη σερπαντίνα του ψυκτικού, ενώ ανεμιστήρας δημιουργεί αντίθετο ρεύμα αέρα· η ψύξη γίνεται με την εξάτμιση μέρους του νερού πάνω στη σερπαντίνα (απορρόφηση λανθάνουσας θερμότητας), γι' αυτό εξαρτάται από την υγρασία του αέρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 15 — Γιατί οι εξατμιστικοί συμπυκνωτές καταναλώνουν νερό
Ερώτηση: Γιατί οι εξατμιστικοί συμπυκνωτές καταναλώνουν νερό κατά την λειτουργίας τους;
Απάντηση:
- Οι εξατμιστικοί συμπυκνωτές καταναλώνουν νερό για τρεις λόγους (σελ. 227): 1. Εξάτμιση: η ίδια η αρχή λειτουργίας τους στηρίζεται στην εξάτμιση μέρους του νερού που ψεκάζεται πάνω στη σερπαντίνα — το νερό αυτό μετατρέπεται σε υδρατμό, απομακρύνεται με το ρεύμα αέρα και χάνεται οριστικά (περίπου 1 kg νερού για κάθε 2.260 kJ που αποβάλλονται). 2. Παράσυρση σταγόνων: το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα παρασύρει σταγόνες νερού που φεύγουν από το κιβώτιο (απώλεια μεταφοράς)· περιορίζεται με τους σταγονοσυλλέκτες. 3. Υπερχείλιση-απομάκρυνση αλάτων: επειδή με την εξάτμιση συμπυκνώνονται τα άλατα και οι σκόνες στο νερό της λεκάνης, πρέπει μια ποσότητα νερού να υπερχειλίζει/αποχετεύεται συνεχώς ώστε το νερό να ανανεώνεται και να μην αποτίθενται άλατα στη σερπαντίνα και τα μπεκ (περισσότερο σε σκληρό νερό). Η συνηθισμένη συνολική κατανάλωση είναι 5 L/h για κάθε kW ψύξης — π.χ. συμπυκνωτής 100 kW: 100 × 5 = 500 L/h (με 300 δρχ/m³, 150 δρχ/ώρα)· το νερό συμπληρώνεται από το δίκτυο μέσω φλοτεροδιακόπτη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τρεις λόγους: 1) μέρος του νερού εξατμίζεται πάνω στη σερπαντίνα (αρχή λειτουργίας) και φεύγει ως υδρατμός· 2) το ρεύμα αέρα παρασύρει σταγόνες που χάνονται· 3) η λεκάνη πρέπει να υπερχειλίζει για να απομακρύνονται τα άλατα και οι σκόνες που συγκεντρώνονται λόγω της εξάτμισης. Συνήθης κατανάλωση ≈ 5 L/h ανά kW (100 kW → 500 L/h).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Εξάτμιση + παράσυρση + υπερχείλιση = 5 (L/h)/kW.
Ερώτηση 16 — Διάταξη περιορισμού των παρασυρόμενων σταγόνων
Ερώτηση: Με ποια διάταξη περιορίζουμε την απώλεια σταγόνων νερού που παρασύρονται από τον αέρα στους εξατμιστικούς συμπυκνωτές;
Απάντηση:
- Με τους σταγονοσυλλέκτες (σελ. 227, εικ. 3.12): για να περιοριστεί η κατανάλωση νερού που παρασύρεται από το ρεύμα του αέρα, τοποθετούνται στην έξοδο του αέρα (πάνω μέρος του κιβωτίου), μετά τη ζώνη ψεκασμού, κατάλληλα πτερύγια σαν εμπόδια στη ροή του αέρα — επάλληλα ελάσματα ή πλαστικά προφίλ με κυματοειδή/ζιγκ-ζαγκ διαμόρφωση, που αναγκάζουν τον αέρα να αλλάζει απότομα κατεύθυνση. Ο αέρας (και ο υδρατμός) περνά ανάμεσά τους, αλλά οι σταγόνες του νερού, λόγω της αδράνειάς τους, χτυπούν πάνω στα πτερύγια, συγκρατούνται και κατρακυλούν πίσω στη λεκάνη του νερού, αντί να διαφύγουν στο περιβάλλον. Έτσι μειώνεται σημαντικά η απώλεια «μεταφοράς» (drift), η κατανάλωση νερού και η ενόχληση από το ρεύμα υγρού αέρα, ενώ περιορίζεται και η διαφυγή αλάτων. Η ίδια διάταξη χρησιμοποιείται και στο πάνω μέρος των πύργων ψύξης (§4.4, εικ. 4.3).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τους σταγονοσυλλέκτες: πτερύγια-εμπόδια (ελάσματα σε ζιγκ-ζαγκ) στην έξοδο του αέρα, στο πάνω μέρος του κιβωτίου· ο αέρας περνά, αλλά οι σταγόνες χτυπούν πάνω τους, συγκρατούνται και κατρακυλούν πίσω στη λεκάνη. Χρησιμοποιούνται και στους πύργους ψύξης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 17 — Τι ονομάζουμε μονάδα συμπύκνωσης
Ερώτηση: Τι ονομάζουμε μονάδα συμπύκνωσης;
Απάντηση:
- Μονάδα συμπύκνωσης ονομάζουμε τον συνδυασμό του συμπυκνωτή και του συμπιεστή μιας ψυκτικής μηχανής σε κοινή βάση (σελ. 228, εικ. 3.13) — δηλαδή το «υψηλής πίεσης» τμήμα της εγκατάστασης συναρμολογημένο ως ενιαίο, έτοιμο συγκρότημα, συνήθως μαζί με τον ανεμιστήρα, το δοχείο υγρού (συλλέκτη), τον πρεσσοστάτη, τον ηλεκτρικό πίνακα και τις βαλβίδες, ώστε στο έργο να συνδεθεί μόνο με τον εξατμιστή μέσω της γραμμής υγρού και της γραμμής αναρρόφησης. Ανάλογα με τον συμπυκνωτή διακρίνονται σε αερόψυκτες και υδρόψυκτες μονάδες συμπύκνωσης. Είναι το πιο θορυβώδες τμήμα της ψυκτικής μηχανής (συμπιεστής + ανεμιστήρας), γι' αυτό τοποθετείται μακριά από χώρους παραμονής ή εργασίας ανθρώπων, π.χ. στην ταράτσα ή σε μηχανοστάσιο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: στα κλιματιστικά διαιρούμενου τύπου (split) η εξωτερική μονάδα είναι ακριβώς μια αερόψυκτη μονάδα συμπύκνωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τον συνδυασμό συμπιεστή και συμπυκνωτή (με ανεμιστήρα, δοχείο υγρού, όργανα) σε κοινή βάση ως ενιαίο συγκρότημα, αερόψυκτο ή υδρόψυκτο· το πιο θορυβώδες τμήμα της μηχανής, τοποθετείται μακριά από χώρους παραμονής (ταράτσα)· π.χ. η εξωτερική μονάδα των κλιματιστικών split.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Συμπιεστής + συμπυκνωτής σε κοινή βάση.
Ερώτηση 18 — Περιορισμός κατανάλωσης νερού σε ανοικτό κύκλωμα
Ερώτηση: Πώς περιορίζεται η κατανάλωση νερού στους υδρόψυκτους συμπυκνωτές ανοικτού κυκλώματος;
Απάντηση:
- Στις μικρές υδρόψυκτες εγκαταστάσεις ανοικτού κυκλώματος, όπου το νερό μετά τον συμπυκνωτή αποχετεύεται, η κατανάλωση περιορίζεται στην ελάχιστη απαιτούμενη με μια ρυθμιστική βαλβίδα νερού (βαλβίδα νερού ελεγχόμενη από την πίεση συμπύκνωσης), που τοποθετείται στη γραμμή εισόδου του νερού στον συμπυκνωτή (σελ. 229-230, εικ. 3.14). Κατασκευή: είναι δισκοειδής — ένας δίσκος ρυθμίζει τη ροή του νερού και συγκρατείται στη θέση του από ρυθμιστικό ελατήριο (με βίδα ρύθμισης)· στην κάτω πλευρά υπάρχει μεταλλική φυσαρμόνικα (φυσούνα), ο χώρος της οποίας συνδέεται με τριχοειδή σωλήνα με την έξοδο (κατάθλιψη) του συμπιεστή. Λειτουργία: το συμπιεσμένο αέριο πιέζει τη φυσαρμόνικα, που ανασηκώνει τον δίσκο και αυξάνει την παροχή του νερού· όσο πιο θερμό είναι το αέριο, τόσο μεγαλύτερη η πίεσή του και τόσο περισσότερο νερό περνά για να το ψύξει· όταν ανοίξει περισσότερο η βαλβίδα, η θερμοκρασία και η πίεση συμπύκνωσης μειώνονται και η βαλβίδα κλείνει όσο χρειάζεται. Με τη συνεχή αυτή αυτορρύθμιση η πίεση και η θερμοκρασία συμπύκνωσης διατηρούνται στις σωστές τιμές και ταυτόχρονα καταναλώνεται ακριβώς το νερό που χρειάζεται, χωρίς σπατάλη· όταν ο συμπιεστής σταματά, η πίεση πέφτει και η βαλβίδα κλείνει τελείως.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με ρυθμιστική βαλβίδα νερού στην είσοδο του συμπυκνωτή: δισκοειδής βαλβίδα με ελατήριο και φυσαρμόνικα που συνδέεται με τριχοειδή στην κατάθλιψη του συμπιεστή· η πίεση συμπύκνωσης ανασηκώνει τον δίσκο και αυξάνει την παροχή νερού, η ψύξη ρίχνει την πίεση και η βαλβίδα κλείνει — έτσι κρατούνται σταθερές πίεση-θερμοκρασία και καταναλώνεται μόνο το αναγκαίο νερό (κλείνει τελείως στη στάση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ρυθμιστική βαλβίδα νερού (πίεσης).
Ερώτηση 19 — Περιορισμός σχηματισμού αλάτων στους σωλήνες νερού
Ερώτηση: Με τι τρόπο μπορούμε να περιορίσουμε τον σχηματισμό αλάτων στους σωλήνες νερού των υδρόψυκτων συμπυκνωτών;
Απάντηση:
- Το θερμό νερό που κυκλοφορεί στους σωλήνες προκαλεί επικάθιση αλάτων («πουρί», όπως στην αντίσταση του βραστήρα), τόσο περισσότερο όσο σκληρότερο είναι το νερό· τα άλατα δυσκολεύουν τη ροή και μειώνουν τη συναλλαγή θερμότητας, άρα την απόδοση (σελ. 221). Για να περιοριστεί το φαινόμενο (σελ. 221, 231-233): 1. Τακτική συντήρηση και καθαρισμός των σωληνώσεων νερού του συμπυκνωτή — μηχανικός καθαρισμός με συρματόβουρτσα σε εύκαμπτο στέλεχος (και αργόστροφο δράπανο) ή χημικός με κυκλοφορία διαλυμάτων που διαλύουν τα άλατα· η κατασκευή των συμπυκνωτών (καθρέφτες-καπάκια, ευθύγραμμοι αυλοί, βάνες σύνδεσης) διευκολύνει τον καθαρισμό. 2. Εγκατάσταση συσκευής αποσκλήρυνσης του νερού στις εγκαταστάσεις με πολύ σκληρό νερό (πολλά άλατα ασβεστίου): με την αποσκλήρυνση (ιοντοανταλλαγή) τα περισσότερα άλατα απομακρύνονται από το νερό πριν τη χρήση του στον συμπυκνωτή, οπότε η επικάθιση περιορίζεται σημαντικά. Συμπληρωματικά: διατήρηση της ταχύτητας/παροχής νερού στα προβλεπόμενα όρια και της θερμοκρασίας συμπύκνωσης χαμηλής, χρήση χημικών προσθέτων (αναστολέων) στο κλειστό κύκλωμα, και υπερχείλιση/ανανέωση του νερού στον πύργο ψύξης ώστε να μη συμπυκνώνονται τα άλατα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τακτική συντήρηση και καθαρισμό των σωλήνων νερού (μηχανικά με συρματόβουρτσα ή χημικά με διαλύματα — η κατασκευή διευκολύνει) και, όπου το νερό είναι πολύ σκληρό, με εγκατάσταση συσκευής αποσκλήρυνσης που αφαιρεί τα περισσότερα άλατα πριν φτάσουν στον συμπυκνωτή· συμπληρωματικά ανανέωση νερού στον πύργο και χαμηλή θερμοκρασία συμπύκνωσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Καθαρισμός + αποσκλήρυνση.
Ερώτηση 20 — Μέθοδοι καθαρισμού υδρόψυκτων συμπυκνωτών από άλατα
Ερώτηση: Ποιες μεθόδους χρησιμοποιούμε για τον καθαρισμό των υδρόψυκτων συμπυκνωτών από τα άλατα;
Απάντηση:
- Η συντήρηση των υδρόψυκτων συμπυκνωτών περιλαμβάνει δύο μεθόδους καθαρισμού των αλάτων (σελ. 231-233): 1. Μηχανικός καθαρισμός (απόξεση): με ειδικό εργαλείο — εύκαμπτο μεταλλικό στέλεχος με κυλινδρική συρματόβουρτσα στο άκρο (διάφορες διάμετροι ανάλογα με τον σωλήνα)· αφαιρούνται τα καπάκια/καθρέφτες, η βούρτσα μπαίνει σε κάθε σωλήνα και ξύνει τα άλατα· διευκολύνεται με ηλεκτρικό αργόστροφο δράπανο στο τσοκ του οποίου προσαρμόζεται το στέλεχος, και με ρίψη νερού (λάστιχο) μέσα στον σωλήνα κατά τον καθαρισμό για την απομάκρυνση των αλάτων· τέλος ο σωλήνας πλένεται με νερό. Εφαρμόζεται σε ευθύγραμμους σωλήνες (κελύφους-σωλήνων) και στους διπλού σωλήνα/δοχείου-σερπαντίνας. 2. Χημικός καθαρισμός: με ειδικά υγρά του εμπορίου που διαλύουν τα άλατα· σε δοχείο διαλύεται το υγρό κατά τις οδηγίες, μια μικρή εμβαπτιζόμενη αντλία (πλαστική, ανθεκτική στο υγρό) το κυκλοφορεί μέσω εύκαμπτων σωλήνων στις βάνες σύνδεσης του συμπυκνωτή, μέσα στους σωλήνες νερού· μετά ο συμπυκνωτής πλένεται καλά με καθαρό νερό. Προσοχή: μεγάλη προσοχή και μέτρα προφύλαξης της συσκευασίας· απομόνωση του συμπυκνωτή από το δίκτυο νερού (κλειστές βάνες — το υγρό διαβρώνει σωλήνες)· κατάλληλες αντλίες-σωλήνες· το υγρό δεν μένει πάνω από 10 ώρες· πιστή τήρηση οδηγιών· πολύ καλό ξέπλυμα. Ο χημικός καθαρισμός χρησιμοποιείται και στους εξατμιστικούς συμπυκνωτές (πτερύγια, λεκάνη).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 1) Μηχανικός καθαρισμός: απόξεση των αλάτων με κυλινδρική συρματόβουρτσα σε εύκαμπτο στέλεχος (και αργόστροφο δράπανο), με νερό κατά τον καθαρισμό και πλύσιμο μετά. 2) Χημικός καθαρισμός: κυκλοφορία ειδικού διαλύματος που διαλύει τα άλατα με εμβαπτιζόμενη πλαστική αντλία και εύκαμπτους σωλήνες στις βάνες σύνδεσης, με απομόνωση από το δίκτυο, όχι πάνω από 10 ώρες, προφυλάξεις και καλό ξέπλυμα με καθαρό νερό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Μηχανικός (συρματόβουρτσα) / χημικός (διάλυμα ≤ 10 h).