Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Εκτονωτικές διατάξεις (σελ. 327-328) – ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΨΥΞΗΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΨΥΞΗΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΨΥΞΗΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Εκτονωτικές διατάξεις (σελ. 327-328) – ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΨΥΞΗΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Εκτονωτικές διατάξεις (σελ. 327-328)

Λύσεις των 20 ερωτήσεων του κεφαλαίου 5 (όλες θεωρητικές).

Ερώτηση 1 — Σκοπός εκτονωτικών διατάξεων

Ερώτηση: Τι σκοπό έχουν οι εκτονωτικές διατάξεις;

Απάντηση:

Οι εκτονωτικές ή στραγγαλιστικές διατάξεις (εκτονωτικές βαλβίδες, expansion valves) έχουν δύο σκοπούς (σελ. 265): 1. Να ρυθμίζουν την απαραίτητη και αναγκαία ποσότητα του υγρού ψυκτικού μέσου που ρέει προς τον εξατμιστή, με ελεγχόμενο τρόπο — ανάλογα με το ψυκτικό φορτίο, ούτε περισσότερο (υγρό στην αναρρόφηση) ούτε λιγότερο (άδειος εξατμιστής, μεγάλη υπερθέρμανση). 2. Να αλλάζουν τα θερμοδυναμικά χαρακτηριστικά του ψυκτικού μέσου, έτσι ώστε από ψυκτικό υγρό υψηλής πίεσης στην έξοδο του συμπυκνωτή να μετατρέπεται σε ψυκτικό υγρό (υγρό ατμό) σταθερής χαμηλής πίεσης στην είσοδο του εξατμιστή — δηλαδή να πραγματοποιούν τον ισενθαλπικό στραγγαλισμό 4→5 του κύκλου, που επιτρέπει την εξάτμιση σε χαμηλή θερμοκρασία. Με τη λειτουργία τους αυτή διασφαλίζουν: α) την άριστη και αποδοτική μεταφορά θερμότητας στο ψυκτικό μέσα στον εξατμιστή (πλήρης αξιοποίηση της επιφάνειάς του, με το υγρό να εξατμίζεται πλήρως στην έξοδο), και β) την τροφοδότηση του συμπιεστή με αέριο ψυκτικό κατάλληλης πίεσης/θερμοκρασίας και την αποφυγή υπερφορτίσεων και της επικίνδυνης «επιστροφής υγρού» (το υγρό είναι ασυμπίεστο — σπασμένα έμβολα και βαλβίδες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) 1) Να ρυθμίζουν με ελεγχόμενο τρόπο την αναγκαία ποσότητα υγρού ψυκτικού προς τον εξατμιστή· 2) να μετατρέπουν το υγρό υψηλής πίεσης της εξόδου του συμπυκνωτή σε υγρό σταθερής χαμηλής πίεσης για τον εξατμιστή (στραγγαλισμός). Έτσι εξασφαλίζουν αποδοτική μεταφορά θερμότητας στον εξατμιστή και τροφοδότηση του συμπιεστή με αέριο κατάλληλης πίεσης, χωρίς υπερφόρτιση ή επιστροφή υγρού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ρύθμιση ροής + Υ.Π. → Χ.Π.

Ερώτηση 2 — Πού βασίζεται η λειτουργία των εκτονωτικών διατάξεων

Ερώτηση: Πού βασίζεται η λειτουργία των εκτονωτικών διατάξεων;

Απάντηση:

Οι σύγχρονες εκτονωτικές βαλβίδες είναι αυτόματες συσκευές. Η λειτουργία τους βασίζεται στην αλλαγή της τιμής μιας ιδιότητας (φυσικού μεγέθους) του ψυκτικού μέσου, την οποία «αισθάνονται» και με βάση την οποία ανοίγουν ή κλείνουν τη δίοδο (σελ. 267, 324). Το μέγεθος αυτό μπορεί να είναι: 1) η θερμοκρασία του ψυκτικού — π.χ. η θερμοεκτονωτική βαλβίδα, της οποίας ο θερμοστατικός βολβός μετρά τη θερμοκρασία του αερίου στην έξοδο του εξατμιστή (υπερθέρμανση), και η ηλεκτρονική με τον θερμίστορ· 2) η πίεσή του — π.χ. η πρεσσοστατική βαλβίδα (σταθερή πίεση εξάτμισης) και η πίεση στο διάφραγμα/εξισωτή της TXV· 3) η παροχή του — π.χ. ο τριχοειδής σωλήνας (σταθερή δίοδος, η ροή καθορίζεται από διάμετρο-μήκος-πτώση πίεσης) και οι βαλβίδες με πλωτήρα, που ανταποκρίνονται στη στάθμη/ποσότητα υγρού· 4) συνδυασμός δύο ή περισσοτέρων από τα παραπάνω (η TXV συνδυάζει θερμοκρασία βολβού και πίεση εξάτμισης· η ηλεκτρονική με μικροϋπολογιστή τρεις θερμοκρασίες). Θερμοδυναμικά, όλες στηρίζονται στον στραγγαλισμό (ισενθαλπική εκτόνωση) του υγρού μέσα από στενή δίοδο, που ρίχνει την πίεση από την Υ.Π. στη Χ.Π. Χειροκίνητες βαλβίδες (ρύθμιση από τον τεχνίτη) χρησιμοποιούνται μόνο σε ειδικές εφαρμογές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην αλλαγή της τιμής μιας ιδιότητας του ψυκτικού μέσου, που ελέγχεται αυτόματα: 1) η θερμοκρασία (θερμοεκτονωτική, ηλεκτρονική), 2) η πίεση (πρεσσοστατική), 3) η παροχή (τριχοειδής, πλωτήρες) ή 4) συνδυασμός τους· φυσικά όλες στηρίζονται στον στραγγαλισμό του υγρού μέσα από στενή δίοδο (Υ.Π. → Χ.Π.).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Θερμοκρασία / πίεση / παροχή / συνδυασμός.

Ερώτηση 3 — Τύποι εκτονωτικών βαλβίδων και οι πιο χρησιμοποιούμενοι

Ερώτηση: Ποιους τύπους εκτονωτικών βαλβίδων γνωρίζετε και ποιοι απ' αυτούς χρησιμοποιούνται περισσότερο στις σύγχρονες ψυκτικές εγκαταστάσεις;

Απάντηση:

Στις σύγχρονες ψυκτικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται έξι τύποι αυτόματων εκτονωτικών βαλβίδων (σελ. 269), εκτός από τις χειροκίνητες (ειδικές εφαρμογές, αμμωνία-CO₂): 1) ο τριχοειδής σωλήνας (capillary tube), 2) η εκτονωτική βαλβίδα με πλωτήρα ελέγχου στην πλευρά της υψηλής πίεσης, 3) η εκτονωτική βαλβίδα με πλωτήρα ελέγχου στην πλευρά της χαμηλής πίεσης, 4) η θερμοεκτονωτική βαλβίδα (thermal expansion valve — γνωστή και ως θερμοστατική εκτονωτική ή βαλβίδα σταθερής υπερθέρμανσης), 5) η πρεσσοστατική βαλβίδα (αυτόματη εκτονωτική ή βαλβίδα σταθερής πίεσης), 6) η ηλεκτρονική εκτονωτική βαλβίδα (και η εξέλιξή της με μικροϋπολογιστή). Περισσότερο χρησιμοποιούνται: η θερμοεκτονωτική βαλβίδα, που «παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι όλων των υπόλοιπων εκτονωτικών διατάξεων και είναι ο τύπος που χρησιμοποιείται περισσότερο στις σύγχρονες ψυκτικές εγκαταστάσεις» (σελ. 285) — ρυθμίζει με ακρίβεια την υπερθέρμανση και προστατεύει τον συμπιεστή από επιστροφή υγρού· ο τριχοειδής σωλήνας, που «χρησιμοποιείται ευρύτατα σήμερα» στις μικρές εγκαταστάσεις (οικιακά ψυγεία, μικρά επαγγελματικά, μικρά κλιματιστικά)· και, στις πιο σύγχρονες εγκαταστάσεις, η ηλεκτρονική εκτονωτική βαλβίδα (μεγάλη ακρίβεια, inverter συστήματα). Η πρεσσοστατική τείνει να αντικατασταθεί, οι πλωτήρες περιορίζονται σε μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έξι αυτόματοι τύποι: τριχοειδής σωλήνας, πλωτήρας υψηλής πίεσης, πλωτήρας χαμηλής πίεσης, θερμοεκτονωτική (θερμοστατική/σταθερής υπερθέρμανσης), πρεσσοστατική (σταθερής πίεσης), ηλεκτρονική (και με μικροϋπολογιστή)· συν οι χειροκίνητες για ειδικές χρήσεις. Περισσότερο χρησιμοποιούνται η θερμοεκτονωτική (ο πιο διαδεδομένος τύπος) και ο τριχοειδής στις μικρές εγκαταστάσεις, ενώ διαδίδεται η ηλεκτρονική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

6 τύποι· TXV + τριχοειδής (+ ηλεκτρονική).

Ερώτηση 4 — Πού χρησιμοποιείται ο τριχοειδής σωλήνας

Ερώτηση: Να αναφέρετε πού χρησιμοποιείται ο τριχοειδής σωλήνας, ως εκτονωτική διάταξη.

Απάντηση:

Ο τριχοειδής σωλήνας (χαλκοσωλήνας πολύ μικρής εσωτερικής διαμέτρου 0,8-1,4 mm και μήκους 30 cm-40 m, τυλιγμένος σε σερπαντίνα) χρησιμοποιείται ευρύτατα σήμερα στις ψυκτικές εγκαταστάσεις μικρού μεγέθους (σελ. 270, 325), όπως: α) τα οικιακά ψυγεία (και καταψύκτες) — η κύρια εφαρμογή του, με ερμητικό συμπιεστή και συμπυκνωτή φυσικής κυκλοφορίας (εικ. 3.3)· β) τα μικρά επαγγελματικά ψυγεία (βιτρίνες, ψύκτες νερού, μικρές ψυκτικές μονάδες)· γ) οι μικρές κλιματιστικές μονάδες (κλιματιστικά παραθύρου και μικρά split σταθερών στροφών). Ταιριάζει σε εγκαταστάσεις με σχετικά σταθερό φορτίο και σταθερές συνθήκες, μικρή και ακριβώς καθορισμένη ποσότητα ψυκτικού (χωρίς δοχείο υγρού), όπου μετρά το χαμηλό κόστος και η απλότητα (χωρίς κινούμενα μέρη, χωρίς συντήρηση) και όπου η εξίσωση των πιέσεων στη στάση επιτρέπει μικρό κινητήρα εκκίνησης· δεν είναι κατάλληλος για μεγάλες εγκαταστάσεις ή μεταβαλλόμενα φορτία, γιατί δεν ρυθμίζεται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις μικρές ψυκτικές εγκαταστάσεις: οικιακά ψυγεία (κύρια χρήση), μικρά επαγγελματικά ψυγεία και μικρές κλιματιστικές μονάδες — όπου το φορτίο είναι σχετικά σταθερό, η ποσότητα ψυκτικού μικρή και ακριβής, και μετρούν το χαμηλό κόστος, η απλότητα και ο μικρός κινητήρας εκκίνησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οικιακά ψυγεία, μικρά επαγγελματικά, μικρά κλιματιστικά.

Ερώτηση 5 — Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τριχοειδούς σωλήνα

Ερώτηση: Τι πλεονεκτήματα και τι μειονεκτήματα παρουσιάζει ο τριχοειδής σωλήνας ως εκτονωτική διάταξη;

Απάντηση:

Πλεονεκτήματα (πίν. 5.1, σελ. 271): 1. Δεν έχει κινούμενα μέρη → δεν παρουσιάζει βλάβες και φθορές από τριβές. 2. Δεν απαιτεί καμία συντήρηση σε όλη τη ζωή του. 3. Έχει μικρό κόστος προμήθειας, σε σύγκριση με κάθε άλλη εκτονωτική βαλβίδα. 4. Δεν απαιτείται δοχείο ψυκτικού μέσου (συλλέκτης), γιατί η ποσότητα ψυκτικού είναι ακριβώς καθορισμένη. 5. Λειτουργικά, όταν σταματά ο συμπιεστής συνεχίζει να ρέει ψυκτικό μέχρι να εξισωθούν οι πιέσεις κατάθλιψης-αναρρόφησης· στην επόμενη εκκίνηση ο λόγος συμπίεσης είναι 1 και η απαιτούμενη ροπή εκκίνησης πολύ μικρή → μικρότερος, φθηνότερος ηλεκτροκινητήρας (οικιακό ψυγείο). Μειονεκτήματα (πίν. 5.2, σελ. 272-273): 1. Πρόβλημα μερικής ή ολικής απόφραξης λόγω της πολύ μικρής διαμέτρου — από σωματίδια, ρινίσματα, άνθρακα, κόλληση (→ φίλτρο-ξηραντής στην αρχή του), από παραφίνη που στρώνει τα τοιχώματα (μείωση διαμέτρου-ροής-απόδοσης) και από υγρασία που παγώνει στο τέλος του (< 0 °C) — παγοφραγμός → διακοπή τροφοδοσίας, πτώση πίεσης αναρρόφησης, στάση από πρεσσοστάτη χαμηλής (→ καθαρό φίλτρο, πολύ καλό κενό στη φόρτιση). 2. Δεν δέχεται καμία ρύθμιση μετά την τοποθέτηση → προσεκτική επιλογή μεγέθους. 3. Η ποσότητα ψυκτικού πρέπει να είναι ακριβώς υπολογισμένη — περισσότερο ψυκτικό → αύξηση πίεσης κατάθλιψης, καταπόνηση συμπιεστή, υγρό στην αναρρόφηση. 4. Η εξίσωση των πιέσεων συγκεντρώνει μεγάλη ποσότητα υγρού στον εξατμιστή στη στάση → προβλήματα στον συμπιεστή κατά την εκκίνηση αν δεν ληφθεί μέριμνα. 5. Σπάσιμο (διαρροή ψυκτικού, ο συμπιεστής λειτουργεί χωρίς ψύξη — αντικατάσταση) ή τσάκισμα (μερική/ολική διακοπή ροής). Επίσης: αργή απόκριση (≈ 15 min) και υψηλή υπερθέρμανση σε υψηλά φορτία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: χωρίς κινούμενα μέρη (χωρίς βλάβες-φθορές), χωρίς συντήρηση, μικρό κόστος, δεν χρειάζεται δοχείο υγρού, εξίσωση πιέσεων στη στάση → μικρή ροπή εκκίνησης, μικρότερος κινητήρας. Μειονεκτήματα: μερική/ολική απόφραξη (σωματίδια, παραφίνη, παγοφραγμός από υγρασία — φίλτρο-ξηραντής, κενό), καμία ρύθμιση μετά την τοποθέτηση, απαιτεί ακριβή ποσότητα ψυκτικού, συγκέντρωση υγρού στον εξατμιστή στη στάση, ευπάθεια σε σπάσιμο/τσάκισμα, αργή απόκριση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πίν. 5.1 / πίν. 5.2.

Ερώτηση 6 — Συνήθεις βλάβες τριχοειδών και προσοχή στην αντικατάσταση

Ερώτηση: Ποιες είναι οι πιο συνήθεις βλάβες των τριχοειδών σωλήνων και τι πρέπει να προσέχουμε στην αντικατάστασή τους με νέους;

Απάντηση:

Συνήθεις βλάβες (σελ. 272-273): 1. Μερική ή ολική απόφραξη — λόγω της πολύ μικρής διαμέτρου: α) από μικροσκοπικά σωματίδια (μεταλλικά ρινίσματα, άνθρακας, υπολείμματα κόλλησης) → πρόληψη με φίλτρο-ξηραντή πριν τον τριχοειδή· β) από παραφίνη του ψυκτελαίου που στρώνει τα τοιχώματα, μειώνει τη διάμετρο και τη ροή → πτώση απόδοσης εξατμιστή· γ) από υγρασία στο ψυκτικό: αν η θερμοκρασία προς το τέλος του σωλήνα είναι κάτω από 0 °C, η υγρασία παγώνει και φράσσει τον τριχοειδή (παγοφραγμός) → ο εξατμιστής δεν τροφοδοτείται, η πίεση αναρρόφησης πέφτει πολύ και ο συμπιεστής σταματά από τον πρεσσοστάτη χαμηλής (διακοπτόμενη λειτουργία που «ξεπαγώνει» και επανέρχεται) → καθαρό φίλτρο-ξηραντής και πολύ καλό κενό κατά τη φόρτιση. 2. Σπάσιμο του τριχοειδή → διαρροή του ψυκτικού στην ατμόσφαιρα, ο συμπιεστής λειτουργεί συνεχώς αλλά δεν παράγεται ψύξη → αντικατάσταση. 3. Τσάκισμα → μερική ή ολική διακοπή ροής, με φαινόμενα όπως στην απόφραξη. Αντικατάσταση — τι προσέχουμε (σελ. 274): ο νέος τριχοειδής πρέπει να έχει ακριβώς την ίδια εσωτερική διάμετρο και το ίδιο μήκος με τον παλιό, γιατί αυτά καθορίζουν την παροχή και τη θερμοκρασία εξάτμισης: αν αυξήσουμε τη διάμετρο πρέπει να αυξήσουμε και το μήκος για το ίδιο αποτέλεσμα· μεγαλύτερη διάμετρος ή μικρότερο μήκος → μικρότερος στραγγαλισμός → ανεβαίνει η θερμοκρασία (και πίεση) εξάτμισης, ενώ μικρότερη διάμετρος ή μεγαλύτερο μήκος → πέφτει. Αν δεν βρίσκεται ίδιος, επιλέγεται με ασφάλεια από πίνακες τεχνικών στοιχείων (πίν. 5.3-5.6 κατά ψυκτικό, συνθήκες #1/#2, ικανότητα). Επίσης: τοποθέτηση νέου φίλτρου-ξηραντή, καλό κενό, προσεκτική φόρτιση με την ακριβή (κρίσιμη) ποσότητα ψυκτικού σταδιακά (όχι «μια κι έξω»), αποφυγή τσακισμάτων στο τύλιγμα, έλεγχος υπερθέρμανσης ≈ 5,5 °C σε κανονικό φορτίο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βλάβες: μερική/ολική απόφραξη από σωματίδια-ρινίσματα-κόλληση (πρόληψη φίλτρο-ξηραντής), από παραφίνη στα τοιχώματα και από υγρασία που παγώνει στο τέλος του (παγοφραγμός → στάση από χαμηλή πίεση — καλό κενό)· σπάσιμο (διαρροή, καμία ψύξη) και τσάκισμα (διακοπή ροής). Αντικατάσταση: ο νέος ακριβώς ίδιας εσωτερικής διαμέτρου και μήκους (μεγαλύτερη διάμετρος/μικρότερο μήκος ανεβάζει τη θερμοκρασία εξάτμισης και αντίστροφα), αλλιώς επιλογή από πίνακες· νέο φίλτρο-ξηραντής, καλό κενό, ακριβής σταδιακή φόρτιση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Απόφραξη/παγοφραγμός/σπάσιμο· ίδια d και L.

Ερώτηση 7 — Χρήση εκτονωτικής βαλβίδας με πλωτήρα υψηλής πίεσης

Ερώτηση: Πού χρησιμοποιείται η εκτονωτική βαλβίδα με πλωτήρα στην υψηλή πλευρά;

Απάντηση:

Η εκτονωτική βαλβίδα με πλωτήρα στην πλευρά της υψηλής πίεσης (high pressure float valve) εγκαθίσταται στην έξοδο του συμπυκνωτή, όπου το ψυκτικό είναι υγρό υψηλής πίεσης: η στάθμη του υγρού στον θάλαμο του πλωτήρα ανεβάζει τον πλωτήρα και, μέσω μοχλισμού, τη βελόνα, αφήνοντας τόσο υγρό προς τον εξατμιστή όσο συμπυκνώνεται (σελ. 280-283). Χρησιμοποιείται σε κάθε ψυκτική εγκατάσταση μεσαίου ή μεγάλου μεγέθους, και ειδικότερα σε εγκαταστάσεις χαμηλών θερμοκρασιών (βιομηχανική ψύξη, μεγάλοι ψυκτικοί θάλαμοι-καταψύξεις, εγκαταστάσεις αμμωνίας με κατακλυζόμενους εξατμιστές). Με βάση τα λειτουργικά της χαρακτηριστικά δεν συνιστάται σε μικρά ψυκτικά συγκροτήματα, γιατί: α) απαιτεί πλήρωση με την ακριβή ποσότητα ψυκτικού (περισσότερο → ο πλωτήρας «βλέπει» ψευδές υψηλό φορτίο, στέλνει πολύ υγρό που δεν εξατμίζεται → υγρό στην αναρρόφηση· λιγότερο → μεγάλη υπερθέρμανση και στάση από πρεσσοστάτη)· β) πρέπει να τοποθετείται πολύ κοντά στον εξατμιστή — αλλιώς χρειάζεται μόνωση του σωλήνα διασύνδεσης ή βαλβίδα μέσης πίεσης (≈ 1,7 bar πάνω από την αναρρόφηση) για να μην εξατμίζεται ψυκτικό στη σωλήνωση και να μη μειώνεται η απόδοση· γ) είναι ογκώδης και ακριβή κατασκευή (χαλύβδινο σώμα, ανοξείδωτος πλωτήρας βαρέως τύπου) — ασύμφορη για μικρές μονάδες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε ψυκτικές εγκαταστάσεις μεσαίου ή μεγάλου μεγέθους, ιδίως χαμηλών θερμοκρασιών (βιομηχανική ψύξη, μεγάλες καταψύξεις, αμμωνία), τοποθετημένη στην έξοδο του συμπυκνωτή και πολύ κοντά στον εξατμιστή· δεν συνιστάται σε μικρά συγκροτήματα, γιατί απαιτεί ακριβή πλήρωση ψυκτικού, κοντινή εγκατάσταση (ή βαλβίδα μέσης πίεσης) και είναι ογκώδης-ακριβή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μεσαίες-μεγάλες, χαμηλών θερμοκρασιών.

Ερώτηση 8 — Λειτουργία θερμοεκτονωτικής βαλβίδας

Ερώτηση: Περιγράψτε τη λειτουργία της θερμοεκτονωτικής βαλβίδας.

Απάντηση:

Κατασκευή (σελ. 286-290): i) κύριο σώμα με μεταλλική μεμβράνη (διάφραγμα), σύστημα ελέγχου (ωστήρας που καταλήγει στη βελόνα ρύθμισης της ροής) και ρυθμιστή υπερθέρμανσης (ρυθμιστικός κοχλίας + ελατήριο)· ii) θερμοστατικός βολβός, γεμάτος συνήθως με το ίδιο ψυκτικό, στερεωμένος στη γραμμή αναρρόφησης στην έξοδο του εξατμιστή· iii) τριχοειδής σωλήνας που συνδέει τον βολβό με τον χώρο πάνω από τη μεμβράνη. Ισορροπία δυνάμεων (εικ. 5.9Β): πάνω στη μεμβράνη ενεργεί P2 = η πίεση του αερίου του βολβού (τείνει να ανοίξει τη βαλβίδα)· κάτω ενεργούν P1 = η πίεση εξάτμισης (μέσω εσωτερικών στομίων ή εξωτερικού εξισωτή) και P3 = η πίεση του ελατηρίου (τείνουν να κλείσουν)· η βαλβίδα ισορροπεί όταν P2 = P1 + P3. Επειδή ο βολβός περιέχει το ίδιο ψυκτικό, η P2 αντιστοιχεί στη θερμοκρασία του αερίου στην έξοδο του εξατμιστή και η P1 στη θερμοκρασία εξάτμισης· η διαφορά τους (P3) αντιστοιχεί σε ορισμένη υπερθέρμανση (π.χ. R-22: 4 °C → 5,66 bar· ελατήριο 1,14 bar → ανοίγει στους 10 °C/6,80 bar = 6 °C υπερθέρμανση). Λειτουργία (εικ. 5.10): η βαλβίδα διοχετεύει υγρό στον εξατμιστή· έως ένα σημείο Χ το στοιχείο περιέχει μείγμα υγρού-αερίου (εκεί παράγεται η ψύξη), από το Χ έως τον βολβό μόνο αέριο που υπερθερμαίνεται κατά τη ρυθμισμένη τιμή (π.χ. 5,5 °C). Αν το φορτίο μειωθεί, το υπέρθερμο τμήμα απορροφά λιγότερη θερμότητα, η θερμοκρασία του αερίου πέφτει, ο βολβός «παγώνει», η P2 μειώνεται και η βαλβίδα κλείνει (λιγότερο υγρό)· αν το φορτίο αυξηθεί, το αέριο ζεσταίνεται, ο βολβός «ζεσταίνει», η P2 αυξάνει, η μεμβράνη πιέζει τη βελόνα και η βαλβίδα ανοίγει (περισσότερο υγρό). Το σημείο Χ μετακινείται εμπρός-πίσω ώστε η υπερθέρμανση να παραμένει περίπου σταθερή, ανεξάρτητα από τη θερμοκρασία εξάτμισης — έτσι δεν φτάνει υγρό στην αναρρόφηση. Ρύθμιση: κοχλίας δεξιά → μεγαλύτερη τάση ελατηρίου → μεγαλύτερη υπερθέρμανση, αριστερά μικρότερη· μία στροφή τη φορά, αναμονή 15-30 min. Σε μεγάλους εξατμιστές με πτώση πίεσης χρησιμοποιείται εξωτερικός εξισωτής ώστε η P1 να είναι η πίεση εξόδου του εξατμιστή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεμβράνη με πάνω την πίεση του βολβού P2 (ανοίγει) και κάτω την πίεση εξάτμισης P1 + του ελατηρίου P3 (κλείνουν)· ισορροπία P2 = P1 + P3. Ο βολβός στην έξοδο του εξατμιστή μετρά τη θερμοκρασία του αερίου (υπερθέρμανση): αύξηση φορτίου → ζεσταίνεται ο βολβός → ↑ P2 → η βελόνα ανοίγει, περισσότερο υγρό· μείωση φορτίου → παγώνει ο βολβός → κλείνει. Το σημείο Χ (τέλος εξάτμισης) μετακινείται ώστε η υπερθέρμανση να μένει σταθερή (π.χ. 5,5 °C), προστατεύοντας τον συμπιεστή· ρύθμιση με τον κοχλία του ελατηρίου, εξωτερικός εξισωτής σε μεγάλους εξατμιστές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

P2 = P1 + P3, σταθερή υπερθέρμανση.

Ερώτηση 9 — Υπερθέρμανση θερμοεκτονωτικής και μέτρησή της

Ερώτηση: Τι είναι υπερθέρμανση θερμοεκτονωτικής βαλβίδας και πώς μετριέται;

Απάντηση:

Ορισμός (σελ. 289): Υπερθέρμανση ονομάζεται η διαφορά της θερμοκρασίας στην έξοδο του εξατμιστή (αναρρόφηση συμπιεστή) από τη θερμοκρασία εξάτμισης του ψυκτικού μέσου στον εξατμιστή. Δηλαδή πόσους βαθμούς έχει θερμανθεί το αέριο, αφού εξατμίστηκε πλήρως η τελευταία σταγόνα υγρού (σημείο Χ), μέχρι τη θέση του θερμοστατικού βολβού· η θερμοεκτονωτική βαλβίδα ρυθμίζεται ώστε να την κρατά σταθερή (τυπικά 5,5 °C, εύρος ρύθμισης 0-14/16,5 °C· 5,5-8,5 °C σε μεταβαλλόμενα φορτία), εξασφαλίζοντας ότι μόνο αέριο φτάνει στον συμπιεστή. Μέτρηση (εικ. 5.3): χρειάζονται δύο θερμοκρασίες: 1) η θερμοκρασία εξάτμισης — δεν μετριέται απευθείας, αλλά προκύπτει από την πίεση αναρρόφησης: με μανόμετρο στη γραμμή αναρρόφησης (κοντά στον εξατμιστή) διαβάζουμε την πίεση και από τον πίνακα/κλίμακα κορεσμού του ψυκτικού (πίν. 5.7 — π.χ. R-22 5,66 bar ↔ 4 °C· στο μανόμετρο υπάρχει συνήθως η κλίμακα θερμοκρασίας) βρίσκουμε την αντίστοιχη θερμοκρασία κορεσμού· 2) η θερμοκρασία του αερίου στην έξοδο του εξατμιστή, μετρούμενη με θερμόμετρο επαφής (ή ψηφιακό με αισθητήριο) καλά στερεωμένο και μονωμένο πάνω στη γραμμή αναρρόφησης, στη θέση του θερμοστατικού βολβού. Υπερθέρμανση = θ αερίου αναρρόφησης − θ εξάτμισης (παράδειγμα σελ. 279: πίεση 1,4 bar → θ εξάτμισης −6,1 °C, θερμοκρασία γραμμής −0,6 °C → υπερθέρμανση −0,6 − (−6,1) = 5,5 °C). Η μέτρηση γίνεται σε σταθερή, κανονική λειτουργία (όχι αμέσως μετά την εκκίνηση) και χρησιμοποιείται για τη ρύθμιση/έλεγχο της βαλβίδας (κοχλίας δεξιά → αύξηση, μία στροφή, αναμονή 15-30 min) και για τη διάγνωση: μικρή → υγρό στην αναρρόφηση, μεγάλη → άδειος εξατμιστής/λίγο ψυκτικό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπερθέρμανση = θερμοκρασία του αερίου στην έξοδο του εξατμιστή (αναρρόφηση, θέση βολβού) μείον θερμοκρασία εξάτμισης· η TXV την κρατά σταθερή (τυπικά 5,5 °C). Μέτρηση: με μανόμετρο στην αναρρόφηση διαβάζουμε την πίεση και από τον πίνακα κορεσμού του ψυκτικού βρίσκουμε τη θερμοκρασία εξάτμισης· με θερμόμετρο επαφής στη θέση του βολβού μετράμε τη θερμοκρασία του αερίου· η διαφορά (π.χ. −0,6 − (−6,1) = 5,5 °C) είναι η υπερθέρμανση, σε σταθερή λειτουργία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

θ αναρρόφησης − θ εξάτμισης (από πίεση).

Ερώτηση 10 — Συνέπειες μεγάλης ή μικρής υπερθέρμανσης

Ερώτηση: Ποιες είναι οι συνέπειες από μια μεγάλη ή μικρή υπερθέρμανση στην εγκατάσταση;

Απάντηση:

Η θερμότητα που απορροφά το ψυκτικό κατά την εξάτμιση (λανθάνουσα) είναι πολύ μεγαλύτερη από όση απορροφά κατά την υπερθέρμανση του κρύου αερίου· γι' αυτό το τμήμα του εξατμιστή μετά το σημείο Χ, που χρησιμεύει μόνο για υπερθέρμανση, είναι σχεδόν άχρηστο ψυκτικά (σελ. 294). Μεγάλη υπερθέρμανση: μεγάλο τμήμα του στοιχείου περιέχει μόνο αέριο → πτώση της ψυκτικής ισχύος/απόδοσης του εξατμιστή και της εγκατάστασης (ο εξατμιστής «λιμοκτονεί» — τροφοδοτείται με λίγο υγρό)· επιπλέον υψηλή θερμοκρασία αναρρόφησης → ανεπαρκής ψύξη του ερμητικού κινητήρα και υψηλή θερμοκρασία κατάθλιψης (κίνδυνος για το λάδι), μικρότερη πυκνότητα αερίου → μικρότερη παροχή μάζας, μεγαλύτερη κατανάλωση ανά kW· στο παράδειγμα της πτώσης πίεσης 1,3 bar χωρίς εξισωτή, οι 12 °C αντί 6 °C υπερθέρμανσης «μειώνουν την ψυκτική ικανότητα του στοιχείου» (σελ. 295-296). Μικρή (πολύ χαμηλή) υπερθέρμανση: επειδή υπάρχει πάντα χρονική καθυστέρηση ανάμεσα στη στιγμή που ο βολβός αντιλαμβάνεται τη μεταβολή και στην απόκριση της βαλβίδας, μια πολύ χαμηλή ρύθμιση προκαλεί εμφάνιση σταγόνων υγρού ψυκτικού στη γραμμή αναρρόφησης («επιστροφή υγρού»/υπερτροφοδότηση) → κρουστικοί θόρυβοι, αραίωση-ξέπλυμα του ψυκτελαίου, κίνδυνος σπασίματος εμβόλων και βαλβίδων του συμπιεστή, ασταθής «κυνηγητή» λειτουργία (hunting) της βαλβίδας. Συμπέρασμα: η υπερθέρμανση κρατείται σε λογικά χαμηλά επίπεδα — τυπικά 5,5 °C (5,5-8,5 °C σε έντονα μεταβαλλόμενο φορτίο), και αν απαιτούνται μικρότερες τιμές ο βολβός τοποθετείται σε εμβαπτιζόμενη φωλεά για ταχύτερη απόκριση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεγάλη υπερθέρμανση: μεγάλο τμήμα του εξατμιστή δουλεύει μόνο με αέριο (ψυκτικά σχεδόν άχρηστο) → πτώση ψυκτικής ισχύος/απόδοσης, υψηλές θερμοκρασίες αναρρόφησης-κατάθλιψης, κακή ψύξη κινητήρα. Μικρή υπερθέρμανση: λόγω της καθυστέρησης απόκρισης της βαλβίδας φτάνουν σταγόνες υγρού στη γραμμή αναρρόφησης (επιστροφή υγρού) → θόρυβοι, αραίωση λαδιού, καταστροφή συμπιεστή, ασταθής λειτουργία. Γι' αυτό ρύθμιση σε λογικά χαμηλή τιμή, τυπικά 5,5 °C (5,5-8,5 σε μεταβαλλόμενο φορτίο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μεγάλη → ↓ ισχύς· μικρή → υγρό στην αναρρόφηση.

Ερώτηση 11 — Πώς γίνεται η ρύθμιση της υπερθέρμανσης

Ερώτηση: Πώς πρέπει να γίνεται η ρύθμιση της υπερθέρμανσης στις θερμοεκτονωτικές βαλβίδες;

Απάντηση:

Η ρύθμιση γίνεται με τον ρυθμιστή υπερθέρμανσης της βαλβίδας — ρυθμιστικό κοχλία και ελατήριο υπερθέρμανσης (σελ. 289-290, 294): με τον κοχλία αυξομειώνεται η τάση του ελατηρίου (P3), δηλαδή η πίεση που πρέπει να υπερβεί ο βολβός για να ανοίξει η βαλβίδα. Φορά: για αύξηση της υπερθέρμανσης στρέφουμε τον κοχλία δεξιά (δεξιόστροφα, τον βιδώνουμε — μεγαλύτερη τάση ελατηρίου, η βαλβίδα ανοίγει δυσκολότερα, λιγότερο ψυκτικό)· για μείωση τον στρέφουμε αριστερά (ξεβιδώνουμε — περισσότερο ψυκτικό). Τρόπος: η ρύθμιση πρέπει να γίνεται σιγά-σιγά, προοδευτικά: κάθε φορά μόνο μία στροφή (ή και λιγότερο) του κοχλία, και στη συνέχεια περιμένουμε να ισορροπήσει η εγκατάσταση και μετράμε το αποτέλεσμα (πίεση αναρρόφησης → θερμοκρασία εξάτμισης, θερμοκρασία γραμμής στον βολβό) — ο χρόνος ισορροπίας εκτιμάται σε 15-30 min, ανάλογα με το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης· επαναλαμβάνουμε έως την επιθυμητή τιμή. Τιμές: το εύρος ρύθμισης είναι 0 έως 14-16,5 °C (0-25/30 °F)· πολλές βαλβίδες είναι προρρυθμισμένες από τον κατασκευαστή (π.χ. 5,5 °C/10 °F στα στοιχεία άμεσης εκτόνωσης κλιματισμού)· σε φορτία που μεταβάλλονται σε μεγάλο εύρος ή πολύ γρήγορα ρυθμίζουμε 5,5-8,5 °C (10-15 °F)· για μικρότερες τιμές ο βολβός πρέπει να είναι σε εμβαπτιζόμενη φωλεά. Προϋποθέσεις: η μέτρηση σε κανονικό, σταθερό φορτίο (όχι κατά την εκκίνηση ή σε ακραίο φορτίο), σωστά τοποθετημένος και μονωμένος βολβός, σωστή ποσότητα ψυκτικού και καθαρό φίλτρο — αλλιώς η ρύθμιση «κυνηγά» άλλο πρόβλημα. Πριν από κάθε αντικατάσταση βαλβίδας ελέγχεται σε λειτουργία η πίεση αναρρόφησης και η υπερθέρμανση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον ρυθμιστικό κοχλία του ελατηρίου υπερθέρμανσης: δεξιά (βίδωμα) αυξάνει την υπερθέρμανση, αριστερά τη μειώνει. Προοδευτικά: μία μόνο στροφή κάθε φορά και αναμονή 15-30 min μέχρι να ισορροπήσει η εγκατάσταση, μέτρηση (πίεση αναρρόφησης → θ εξάτμισης, θερμόμετρο στον βολβό) και επανάληψη. Εύρος 0-14/16,5 °C, συνήθως προρρύθμιση 5,5 °C, 5,5-8,5 °C σε έντονα μεταβαλλόμενο φορτίο· σε κανονικό σταθερό φορτίο, με σωστά βολβό-ψυκτικό-φίλτρο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Δεξιά ↑, μία στροφή, 15-30 min.

Ερώτηση 12 — Γιατί και πώς εγκαθίσταται ο εξωτερικός εξισωτής

Ερώτηση: Γιατί χρησιμοποιείται, στις θερμοεκτονωτικές βαλβίδες, ο εξωτερικός εξισωτής και πώς εγκαθίσταται;

Απάντηση:

Γιατί (σελ. 294-297): στη βαλβίδα με εσωτερικό εξισωτή η πίεση κάτω από το διάφραγμα (P1) είναι η πίεση εξόδου της βαλβίδας = είσοδος του εξατμιστή. Σε μεγάλους εξατμιστές (και διανεμητές υγρού) υπάρχει σημαντική πτώση πίεσης μεταξύ εισόδου και εξόδου: το αέριο στην έξοδο έχει χαμηλότερη πίεση και θερμοκρασία κορεσμού από ό,τι «νομίζει» η βαλβίδα. Παράδειγμα R-22, θ εξάτμισης 4 °C (5,66 bar στην έξοδο), πτώση 0,30 bar στο στοιχείο + 1 bar στον διανεμητή = 1,30 bar → η πίεση εξόδου της βαλβίδας πρέπει να είναι 6,96 bar, συν 1,14 bar ελατηρίου = 8,1 bar κάτω από το διάφραγμα → για να ανοίξει, ο βολβός πρέπει να φτάσει 16 °C, δηλαδή 12 °C υπερθέρμανσης (αντί 6 °C) → μεγάλο τμήμα του στοιχείου άχρηστο, μείωση της ψυκτικής ικανότητας. Ο εξωτερικός εξισωτής μεταφέρει κάτω από το διάφραγμα την πραγματική πίεση εξόδου του εξατμιστή, ώστε η βαλβίδα να ελέγχει τη σωστή υπερθέρμανση ανεξάρτητα από την πτώση πίεσης· κανόνας: υποχρεωτικός όταν η πτώση πίεσης στο ψυκτικό στοιχείο υπερβαίνει 15 mbar (κλιματισμός), 10 mbar (ψύξη 0 έως −18 °C), 3,5 mbar (χαμηλές θερμοκρασίες −18 έως −40 °C)· επίσης πάντα με διανεμητή υγρού. Πώς εγκαθίσταται (εικ. 5.11, 5.15): κλείνονται τα εσωτερικά στόμια εξισωτή της βαλβίδας και στον ειδικό σύνδεσμο εξωτερικού εξισωτή (Φ ¼") συνδέεται σωληνάκι Φ ¼" που καταλήγει στη γραμμή αναρρόφησης, 15-20 cm μετά τον θερμοστατικό βολβό (μεταξύ βολβού και συμπιεστή), στο πάνω μέρος του σωλήνα ώστε να μην παγιδεύει λάδι/υγρό. Έτσι η λειτουργία εξαρτάται από την πίεση εξόδου του εξατμιστή, την πίεση του ελατηρίου και την πίεση του βολβού. Όταν ένα στοιχείο έχει δύο ή περισσότερες βαλβίδες, οι εξισωτές συνδέονται σε ξεχωριστές γραμμές αναρρόφησης κάθε κυκλώματος πριν από την κοινή γραμμή, ώστε η πίεση του ενός κυκλώματος να μην επηρεάζει τις άλλες βαλβίδες (εικ. 5.16-5.18).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί: σε μεγάλους εξατμιστές/διανεμητές η πτώση πίεσης κάνει τη βαλβίδα με εσωτερικό εξισωτή να «βλέπει» υψηλότερη πίεση από την πραγματική εξόδου, οπότε απαιτεί υπερβολική υπερθέρμανση (12 αντί 6 °C στο παράδειγμα) και μειώνει την ικανότητα· ο εξωτερικός εξισωτής φέρνει κάτω από το διάφραγμα την πίεση εξόδου του εξατμιστή — υποχρεωτικός για πτώση > 15/10/3,5 mbar (κλιματισμός / 0 έως −18 / −18 έως −40 °C). Πώς: κλείνουν τα εσωτερικά στόμια, σωληνάκι Φ ¼" από τον σύνδεσμο της βαλβίδας στη γραμμή αναρρόφησης 15-20 cm μετά τον βολβό (προς τον συμπιεστή)· με πολλές βαλβίδες, ξεχωριστές γραμμές αναρρόφησης πριν την ένωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Αντιστάθμιση Δp· ¼" 15-20 cm μετά τον βολβό.

Ερώτηση 13 — Πώς και πού εγκαθίσταται ο θερμοστατικός βολβός

Ερώτηση: Πώς και πού εγκαθίσταται ο θερμοστατικός βολβός μιας θερμοεκτονωτικής βαλβίδας;

Απάντηση:

Πού: ο θερμοστατικός βολβός εγκαθίσταται και στερεώνεται καλά (με μεταλλικό σφιγκτήρα, σε καθαρή γυαλισμένη επιφάνεια) σε οριζόντιο τμήμα της σωλήνας αναρρόφησης, κοντά στην έξοδο του εξατμιστή (σελ. 290, 308-310, εικ. 5.12), ώστε να μετρά τη θερμοκρασία του αερίου που φεύγει από το στοιχείο. Θέση πάνω στον σωλήνα (εικ. 5.12): σε γραμμές αναρρόφησης με εξωτερική διάμετρο έως 5/8" (Φ 18 mm) ο βολβός τοποθετείται πάνω στον σωλήνα (στην κορυφή)· σε γραμμές 7/8" (Φ 22 mm) και μεγαλύτερες τοποθετείται στο πλευρό του σωλήνα, ακριβώς κάτω από την οριζόντια γραμμή του άξονα (θέση «ώρα 4 ή 8», ≈ 45°)· ποτέ τελείως κάτω από τον σωλήνα, γιατί εκεί ρέει το επιστρεφόμενο λάδι που δρα ως μονωτικό στρώμα και αλλοιώνει τη μέτρηση. Απαγορεύεται (εικ. 5.13) η τοποθέτηση σε τμήμα σωλήνα όπου μπορεί να παγιδευτεί υγρό ψυκτικό (π.χ. σε «γόνατο»/παγίδα μετά την έξοδο, σε κατακόρυφο τμήμα με ροή προς τα κάτω, πριν από εξαρτήματα) — το εξατμιζόμενο υγρό παγώνει την περιοχή και προκαλεί λανθασμένες αποκρίσεις· ο σωστός τρόπος είναι στο οριζόντιο τμήμα αμέσως μετά την έξοδο, πριν από τυχόν παγίδα. Πώς: καλή θερμική επαφή, μόνωση του βολβού και του τμήματος του σωλήνα από τον περιβάλλοντα αέρα, ο τριχοειδής χωρίς τσακίσματα· για βαλβίδες πλήρωσης αερίου ο βολβός πρέπει να βρίσκεται σε θέση ψυχρότερη από το σώμα της βαλβίδας ώστε να συγκρατεί την υγρή φάση (όχι οριζόντιος/ανεστραμμένος βολβός σε τέτοιες περιπτώσεις). Εμβαπτιζόμενη φωλεά (εικ. 5.14): ο βολβός τοποθετείται μέσα σε φωλεά που εισχωρεί στη ροή του αερίου όταν απαιτείται πολύ γρήγορη απόκριση σε συνθήκες χαμηλής υπερθέρμανσης ή όταν υπάρχει μεγάλη μάζα μετάλλου (πολλά εξαρτήματα) κοντά στη θέση του, που θα καθυστερούσε την απόκριση. Ο εξωτερικός εξισωτής συνδέεται 15-20 cm μετά τον βολβό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε οριζόντιο τμήμα της γραμμής αναρρόφησης κοντά στην έξοδο του εξατμιστή, καλά στερεωμένος και μονωμένος: σε σωλήνες έως 5/8" πάνω στον σωλήνα, σε 7/8" και άνω στο πλευρό λίγο κάτω από τον οριζόντιο άξονα (≈ 45°)· ποτέ τελείως κάτω (λάδι = μόνωση) ούτε σε τμήμα όπου παγιδεύεται υγρό (παγίδες, κατακόρυφα προς τα κάτω)· σε εμβαπτιζόμενη φωλεά όταν χρειάζεται πολύ γρήγορη απόκριση (χαμηλή υπερθέρμανση) ή υπάρχει μεγάλη μάζα μετάλλου· ο εξισωτής 15-20 cm μετά τον βολβό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οριζόντια, έξοδος εξατμιστή· πάνω ≤ 5/8", πλευρικά ≥ 7/8".

Ερώτηση 14 — «Επιστροφή υγρού» και συνέπειες

Ερώτηση: Τι σημαίνει ο όρος «επιστροφή υγρού» και τι συνέπειες μπορεί να έχει;

Απάντηση:

«Επιστροφή υγρού» (liquid floodback) ονομάζεται η παρουσία υγρού ψυκτικού μέσου στη γραμμή αναρρόφησης και στον συμπιεστή — δηλαδή όταν το ψυκτικό δεν εξατμίζεται πλήρως στον εξατμιστή και υγρό (ή σταγονίδια σε υγρό ατμό) αναρροφάται από τον συμπιεστή (σελ. 266). Συμβαίνει όταν η εκτονωτική διάταξη τροφοδοτεί υπερβολικό υγρό: πολύ χαμηλή ρύθμιση υπερθέρμανσης, λάθος θέση/μόνωση βολβού (σε παγίδα υγρού), υπερβολική ποσότητα ψυκτικού (τριχοειδής, πλωτήρας Υ.Π.), απότομη πτώση φορτίου, εκκίνηση με γεμάτο εξατμιστή, παγωμένος εξατμιστής/χαλασμένος ανεμιστήρας. Συνέπειες: το υγρό ψυκτικό είναι πρακτικά ασυμπίεστο· η παρουσία του μέσα στους κυλίνδρους του παλινδρομικού συμπιεστή προκαλεί σοβαρά «κτυπήματα» (υδραυλικό χτύπημα) που μπορούν να οδηγήσουν σε σπασμένα έμβολα, διωστήρες, πλάκες και βαλβίδες κυλίνδρου — πολύ σοβαρή ζημιά· ακόμη και σε μικρές ποσότητες δημιουργεί κρουστικό, πολύ ενοχλητικό θόρυβο. Επιπλέον το υγρό ψυκτικό αραιώνει και ξεπλένει το ψυκτέλαιο από το κάρτερ και τις τριβόμενες επιφάνειες (αφρισμός λαδιού, χαμηλή πίεση λαδιού), ψύχει απότομα τα εξαρτήματα (θερμικές καταπονήσεις) και μειώνει την απόδοση, αφού το υγρό δεν πρόσφερε ψύξη στον εξατμιστή. Το φαινόμενο ισχύει για όλους τους τύπους συμπιεστών (λιγότερο ευαίσθητοι οι scroll και screw). Πρέπει να αποφεύγεται παντελώς: κάθε ασυνήθιστος θόρυβος στον συμπιεστή ερευνάται και διορθώνεται άμεσα· μέτρα: σωστή υπερθέρμανση (5,5 °C), σωστός βολβός, βαλβίδα με ετερογενή/αέρια πλήρωση, ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα υγρού στη στάση, παγίδα σταγόνων (accumulator) στην αναρρόφηση, εναλλάκτης αναρρόφησης-υγρού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιστροφή υγρού = παρουσία υγρού ψυκτικού στη γραμμή αναρρόφησης/στον συμπιεστή (ατελής εξάτμιση — χαμηλή υπερθέρμανση, λάθος βολβός, υπερβολικό ψυκτικό, πτώση φορτίου, εκκίνηση με γεμάτο εξατμιστή). Συνέπειες: το υγρό είναι ασυμπίεστο → υδραυλικά κτυπήματα, σπασμένα έμβολα-διωστήρες-βαλβίδες, κρουστικός θόρυβος, ξέπλυμα-αραίωση ψυκτελαίου (κακή λίπανση), απώλεια απόδοσης· πρέπει να αποφεύγεται παντελώς (σωστή υπερθέρμανση, παγίδα σταγόνων, ηλεκτρομαγνητική).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Υγρό στην αναρρόφηση → σπασμένος συμπιεστής.

Ερώτηση 15 — Υπόψυξη ψυκτικού μέσου

Ερώτηση: Τι είναι η υπόψυξη του ψυκτικού μέσου;

Απάντηση:

Υπόψυξη (sub-cooling) είναι η ψύξη του υγρού ψυκτικού μέσου σε θερμοκρασία χαμηλότερη από τη θερμοκρασία συμπύκνωσης (κορεσμού) που αντιστοιχεί στην πίεσή του — μετριέται ως η διαφορά «θερμοκρασία συμπύκνωσης − θερμοκρασία του υγρού» (π.χ. 40 → 35 °C = 5 °C υπόψυξη). Γίνεται στο τρίτο στάδιο του συμπυκνωτή, στο δοχείο υγρού ή σε ειδικό υποψύκτη/εναλλάκτη, και το υγρό βρίσκεται στο διάγραμμα p-h αριστερά της καμπύλης κορεσμένου υγρού (υπόψυκτο υγρό). Γιατί χρειάζεται (σελ. 304-305): στη γραμμή υγρού από τον συμπυκνωτή έως την εκτονωτική βαλβίδα η πίεση πέφτει λόγω τριβών και ανύψωσης (παράδειγμα R-22: 0,14 + 0,683 = 0,823 bar για 6,1 m). Αν το υγρό φεύγει από τον συμπυκνωτή κορεσμένο (χωρίς υπόψυξη), η πτώση πίεσης το φέρνει κάτω από την πίεση κορεσμού του και ένα μέρος του ατμοποιείται μέσα στη γραμμή υγρού (flash gas), παίρνοντας θερμότητα από το ίδιο το υγρό μέχρι να ψυχθεί στη νέα θερμοκρασία κορεσμού. Οι φυσαλίδες αερίου πριν τη βαλβίδα είναι ανεπιθύμητες: καταλαμβάνουν χώρο που αναλογεί στο υγρό, μειώνουν την ικανότητα της εκτονωτικής βαλβίδας και του συστήματος, διαβρώνουν με γραμμώσεις την έδρα της βαλβίδας και προκαλούν χαρακτηριστικό σφύριγμα. Η λύση δεν είναι μεγαλύτερη βαλβίδα, αλλά επαρκής υπόψυξη ώστε το υγρό να παραμείνει υγρό μέχρι τη βαλβίδα: στο παράδειγμα το υγρό πρέπει να υποψυχθεί από 38 °C σε 35,67 °C (θερμοκρασία κορεσμού των 13,778 bar εισόδου). Πλεονεκτήματα: σωστή επιλογή/λειτουργία της εκτονωτικής βαλβίδας και αποδοτικότερη λειτουργία της εγκατάστασης λόγω μεγαλύτερου ψυκτικού αποτελέσματος του υπόψυκτου υγρού (μικρότερη ενθαλπία h₅ → μεγαλύτερο h₁ − h₅, όπως στο κεφ. 1: COP 5,53 → 5,76). Συνήθως εξασφαλίζεται με επιλογή συμπυκνωτή που παρέχει επαρκή υπόψυξη (πίνακες με 5 °C υπόψυξη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπόψυξη = ψύξη του υγρού ψυκτικού κάτω από τη θερμοκρασία συμπύκνωσης της πίεσής του (π.χ. 38 → 35,67 °C), στον συμπυκνωτή/δοχείο υγρού/υποψύκτη. Χρειάζεται για να μην ατμοποιείται μέρος του υγρού (flash gas) από την πτώση πίεσης τριβών-ανύψωσης στη γραμμή υγρού — οι φυσαλίδες μειώνουν την ικανότητα της εκτονωτικής, χαράζουν την έδρα και σφυρίζουν. Πλεονεκτήματα: σωστή επιλογή-λειτουργία της βαλβίδας και αποδοτικότερη εγκατάσταση (μεγαλύτερο ψυκτικό αποτέλεσμα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Υγρό κάτω από θ συμπύκνωσης → όχι flash gas.

Ερώτηση 16 — Τρόποι πλήρωσης θερμοστατικών βολβών

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι τρόποι πλήρωσης των θερμοεκτονωτικών βαλβίδων; Να αναφέρετε τις δυνατότητες πλήρωσης.

Απάντηση:

Οι θερμοεκτονωτικές βαλβίδες κατασκευάζονται με ποικιλία δυνατοτήτων πλήρωσης του θερμοστατικού βολβού· κάθε τρόπος έχει δικά του θερμικά χαρακτηριστικά και απόκριση στις μεταβολές του φορτίου (σελ. 305-308): 1) Πλήρωση με υγρό ψυκτικό (ομογενές — το ίδιο ψυκτικό με την εγκατάσταση, «ακέραιη» πλήρωση): ο όγκος του βολβού και η ποσότητα είναι τέτοια ώστε το ψυκτικό να παραμένει υγρό σε όλο το θερμοκρασιακό εύρος της βαλβίδας· εξασφαλίζει συνεχή έλεγχο ακόμη κι όταν η θερμοκρασία γύρω από το σώμα της βαλβίδας είναι χαμηλότερη από του βολβού (τυχόν συμπύκνωση πάνω από το διάφραγμα αναπληρώνεται από το επιπλέον υγρό του βολβού)· για εφαρμογές με ευρεία περιοχή θερμοκρασιών εξατμιστή. 2) Πλήρωση με αέριο ψυκτικό (μερική πλήρωση, ομογενές): μικρή ποσότητα του ίδιου ψυκτικού, τέτοια ώστε σε προκαθορισμένη θερμοκρασία βολβού να έχει γίνει όλο ατμός· πάνω από αυτήν η πίεση του βολβού σχεδόν δεν αυξάνει, ενώ η πίεση του εξατμιστή αυξάνει → η βαλβίδα κλείνει σφιχτά και με ασφάλεια στη στάση και παραμένει κλειστή στην εκκίνηση μέχρι η πίεση εξατμιστή να πέσει κάτω από την (περιορισμένη) πίεση του βολβού → προστασία από επιστροφή υγρού και υπερφόρτιση (MOP — μέγιστη πίεση λειτουργίας)· για στενή περιοχή θερμοκρασιών και επαρκή πτώση πίεσης· η βαλβίδα πρέπει να είναι θερμότερη από τον βολβό. 3) Πλήρωση με ψυκτικό διαφορετικό από της εγκατάστασης (ετερογενής): δίνει πιο επίπεδη (λιγότερο κυρτή) καμπύλη πίεσης-θερμοκρασίας από του ρυθμιζόμενου ψυκτικού, με ακέραιη πλήρωση (πάντα υγρό στον βολβό)· η υπερθέρμανση αυξάνει καθώς αυξάνει το φορτίο (στην ομογενή μικραίνει) → πιο ομαλή εκκίνηση χωρίς κίνδυνο αναρρόφησης υγρού από εξατμιστή σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, γρήγορο κλείσιμο στη στάση, γρήγορη επανεκκίνηση· πιο ευαίσθητες στη μεταβολή πίεσης αναρρόφησης παρά θερμοκρασίας βολβού· σε υψηλές θερμοκρασίες αναρρόφησης ελέγχουν σε υψηλότερη υπερθέρμανση (λιγότερο φορτίο συμπιεστή)· κατασκευάζονται για όλες τις εμπορικές εφαρμογές και τις χαμηλές θερμοκρασίες. (Υπάρχουν και πληρώσεις με προσροφητικό υλικό/υγρό-στερεό, αλλά το βιβλίο αναφέρει τις τρεις βασικές.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις τρόποι: 1) πλήρωση με υγρό ψυκτικό, ομογενής (ίδιο ψυκτικό, μένει πάντα υγρό — συνεχής έλεγχος ακόμη κι αν η βαλβίδα είναι ψυχρότερη από τον βολβό, για ευρεία περιοχή θερμοκρασιών)· 2) πλήρωση με αέριο/μερική (πάνω από ορισμένη θερμοκρασία όλο ατμός → όριο πίεσης, κλείνει με ασφάλεια στη στάση και στην εκκίνηση· για στενή περιοχή θερμοκρασιών, βαλβίδα θερμότερη από βολβό)· 3) ετερογενής πλήρωση με διαφορετικό ψυκτικό (επίπεδη καμπύλη p-θ, η υπερθέρμανση αυξάνει με το φορτίο → ομαλή εκκίνηση, γρήγορο κλείσιμο, αποφυγή επιστροφής υγρού· εμπορικές και χαμηλών θερμοκρασιών).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Υγρό / αέριο (μερική) / ετερογενές.

Ερώτηση 17 — Πού χρησιμοποιείται η πρεσσοστατική βαλβίδα

Ερώτηση: Πού χρησιμοποιείται η πρεσσοστατική βαλβίδα;

Απάντηση:

Η πρεσσοστατική (αυτόματη) εκτονωτική βαλβίδα ή βαλβίδα σταθερής πίεσης διατηρεί περίπου σταθερή την πίεση (και θερμοκρασία) εξάτμισης ανεξάρτητα από το φορτίο, αλλά αντιδρά αντίστροφα στο φορτίο (κλείνει όταν αυτό αυξάνει) και δεν ρυθμίζει την υπερθέρμανση (σελ. 314-317). Γι' αυτό χρησιμοποιείται μόνο σε μικρές ψυκτικές εγκαταστάσεις που έχουν σχετικά σταθερό ψυκτικό φορτίο, όπως: οικιακά ψυγεία, καταψύκτες, ψύκτες νερού, μικρές ψυκτικές μονάδες για παγωτά (παγωτομηχανές) κ.λπ. — εφαρμογές όπου η σταθερή θερμοκρασία εξάτμισης είναι επιθυμητή (π.χ. αποφυγή παγώματος ψύκτη νερού) και εκτιμάται το πλεονέκτημά της να κλείνει σφιχτά στη στάση και να ανοίγει με καθυστέρηση στην εκκίνηση (όχι υπερφόρτωση συμπιεστή, όχι επιστροφή υγρού). Λόγω των μειονεκτημάτων της (μη σταθερή απόδοση, ακατάλληλη για μεταβαλλόμενο φορτίο) τείνει να αντικατασταθεί από άλλες διατάξεις, π.χ. τον τριχοειδή σωλήνα. Άλλη συνηθισμένη εφαρμογή: ως ρυθμιστής πίεσης — για τη ρύθμιση της πίεσης στην έξοδο του εξατμιστή ή στην είσοδο του συμπιεστή, όταν εξατμιστής και συμπιεστής απέχουν πολύ μεταξύ τους, και όταν πολλοί εξατμιστές (διαφορετικών θερμοκρασιών) εκβάλλουν σε κοινή αναρρόφηση — οπότε ελέγχεται η πίεση του αερίου στην έξοδο κάθε εξατμιστή (ρυθμιστής πίεσης εξατμιστή) και στην αναρρόφηση του συμπιεστή (ρυθμιστής πίεσης αναρρόφησης)· εγκαθίστανται δηλαδή πρεσσοστατικές βαλβίδες και για την προστασία και τον έλεγχο λειτουργίας της εγκατάστασης (βλ. κεφ. 7).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μόνο σε μικρές ψυκτικές εγκαταστάσεις με σχετικά σταθερό φορτίο: οικιακά ψυγεία, καταψύκτες, ψύκτες νερού, μικρές μονάδες παγωτού — όπου χρειάζεται σταθερή πίεση/θερμοκρασία εξάτμισης και ομαλή εκκίνηση· τείνει να αντικατασταθεί από τον τριχοειδή. Επίσης ως ρυθμιστής πίεσης εξόδου εξατμιστή/εισόδου συμπιεστή, όταν αυτοί απέχουν πολύ ή πολλοί εξατμιστές εκβάλλουν σε κοινή αναρρόφηση (προστασία-έλεγχος).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μικρές, σταθερού φορτίου· ρυθμιστής πίεσης.

Ερώτηση 18 — Περιγραφή ηλεκτρονικής εκτονωτικής βαλβίδας

Ερώτηση: Περιγράψτε μία ηλεκτρονική εκτονωτική βαλβίδα.

Απάντηση:

Η ηλεκτρονική εκτονωτική βαλβίδα (electronic expansion valve), που ονομάζεται και θερμοηλεκτρική, ελέγχει τη ροή του υγρού με ηλεκτρικό σήμα αντί για μηχανική πίεση βολβού (σελ. 318-321, εικ. 5.20-5.21). Κύρια μέρη: 1) το μεταλλικό σώμα της βαλβίδας με είσοδο ψυκτικού υγρού (από το δοχείο υγρού) και έξοδο προς τον εξατμιστή· 2) η κεφαλή που φέρει το διμεταλλικό έλασμα, πάνω στο οποίο υπάρχει ηλεκτρικό τύλιγμα (περιέλιξη)· 3) ο ωστικός άξονας, συνδεδεμένος με το διμεταλλικό έλασμα, που μεταδίδει την κίνησή του στη βελόνα· 4) η βελόνα της βαλβίδας και η έδρα της· 5) ο αισθητήρας θερμοκρασίας — θερμίστορ (thermistor), ημιαγωγός τύπου NTC (με την αύξηση της θερμοκρασίας η ηλεκτρική του αντίσταση μειώνεται), συνδεδεμένος σε σειρά με το τύλιγμα μέσω καλωδίου 2 αγωγών και τοποθετημένος στο τέλος του εξατμιστή (γραμμή αναρρόφησης), στη θέση όπου θα έμπαινε ο θερμοστατικός βολβός· τροφοδοσία με σταθερή χαμηλή τάση (24 V DC). Λειτουργία: με αύξηση του ψυκτικού φορτίου αυξάνεται η θερμοκρασία του αερίου στο τέλος του εξατμιστή → αυξάνεται η θερμοκρασία του θερμίστορ → μειώνεται η αντίστασή του → το τύλιγμα διαρρέεται από ρεύμα μεγαλύτερης έντασης → θερμαίνεται το τύλιγμα και το διμεταλλικό έλασμα κάμπτεται, κινεί τον ωστικό άξονα προς τα πάνω και ανοίγει περισσότερο τη βαλβίδα, τροφοδοτώντας τον εξατμιστή με περισσότερο υγρό. Με μείωση του φορτίου συμβαίνουν τα αντίθετα και η βαλβίδα κλείνει. Χαρακτηριστικά: ρυθμίζει με μεγάλη ακρίβεια τη ροή, συντελεί στην αποδοτικότερη λειτουργία και πλήρη εκμετάλλευση του εξατμιστή, παρέχει σταθερή υπερθέρμανση στην έξοδό του και έχει τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της θερμοεκτονωτικής· εξαρτάται από τη σωστή λειτουργία του ηλεκτρικού κυκλώματος → σταθεροποιητής τάσης. Η σύγχρονη έκδοση με μικροϋπολογιστή χρησιμοποιεί τρία αισθητήρια και σερβοκινητήρα (βηματικό κινητήρα) για τη βελόνα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Θερμοηλεκτρική βαλβίδα με: μεταλλικό σώμα, κεφαλή με διμεταλλικό έλασμα που φέρει ηλεκτρικό τύλιγμα, ωστικό άξονα, βελόνα-έδρα και θερμίστορ NTC σε σειρά με το τύλιγμα, τοποθετημένο στο τέλος του εξατμιστή (24 V DC). Αύξηση φορτίου → ↑ θερμοκρασία θερμίστορ → ↓ αντίσταση → ↑ ρεύμα → θερμαίνεται το διμεταλλικό, κάμπτεται, ανοίγει τη βαλβίδα· μείωση φορτίου → κλείνει. Μεγάλη ακρίβεια, σταθερή υπερθέρμανση, πλήρης εκμετάλλευση εξατμιστή· απαιτεί σταθεροποιητή τάσης· εξέλιξη με μικροϋπολογιστή και σερβοκινητήρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Θερμίστορ NTC + διμεταλλικό έλασμα.

Ερώτηση 19 — Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ηλεκτρονικών βαλβίδων

Ερώτηση: Ποια πλεονεκτήματα και ποια μειονεκτήματα παρουσιάζουν οι ηλεκτρονικές βαλβίδες;

Απάντηση:

Πλεονεκτήματα (σελ. 320-321, 326): 1. Ρυθμίζουν με μεγάλη ακρίβεια τη ροή του υγρού ψυκτικού προς τον εξατμιστή (ηλεκτρικό σήμα, χωρίς υστέρηση μηχανικών μερών-ελατηρίων). 2. Συντελούν στην αποδοτικότερη λειτουργία και την πλήρη εκμετάλλευση του εξατμιστή (λειτουργία με χαμηλή, σταθερή υπερθέρμανση σε όλο το εύρος φορτίων). 3. Παρέχουν σταθερή υπερθέρμανση στην έξοδο και έτσι προστατεύουν τον συμπιεστή από επιστροφή υγρού, έχοντας όλα τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της θερμοεκτονωτικής. 4. Δεν εξαρτώνται από την πίεση/πλήρωση βολβού και τη θέση της βαλβίδας· ρυθμίζονται ηλεκτρικά (και εξ αποστάσεως), ταιριάζουν σε συστήματα inverter και μεταβλητού φορτίου. 5. Στην έκδοση με μικροϋπολογιστή: επεξεργασία τριών αισθητηρίων (γραμμή υγρού, αναρρόφηση, ψυχρός αέρας) και εντολή σε σερβοκινητήρα → μέγιστη δυνατή απόδοση εξατμιστή και εγκατάστασης, δυνατότητα πλήρους κλεισίματος στη στάση, ένταξη σε συστήματα αυτοματισμού-τηλεελέγχου, ρύθμιση για διαφορετικά ψυκτικά. Μειονεκτήματα: 1. Η λειτουργία τους βασίζεται αποκλειστικά στη σωστή λειτουργία του ηλεκτρικού κυκλώματος — απαιτείται σταθερή τάση τροφοδοσίας (χαμηλή τάση), άρα σταθεροποιητής τάσης· σε διακοπή ρεύματος ή βλάβη αισθητήρα/καλωδίου η βαλβίδα δεν ελέγχει (και συνήθως κλείνει). 2. Μεγαλύτερο κόστος και πολυπλοκότητα (ηλεκτρονικός ελεγκτής, αισθητήρια, καλωδιώσεις) σε σχέση με τις μηχανικές βαλβίδες. 3. Απαιτούν εξειδικευμένο προσωπικό για ρύθμιση/παραμετροποίηση και διάγνωση, και ευαισθησία σε ηλεκτρικές παρεμβολές/υγρασία στις συνδέσεις. 4. Η θερμοηλεκτρική με διμεταλλικό έχει σχετικά αργή θερμική απόκριση και κατανάλωση ρεύματος στο τύλιγμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα: πολύ ακριβής ρύθμιση της ροής, αποδοτικότερη λειτουργία και πλήρης εκμετάλλευση του εξατμιστή, σταθερή υπερθέρμανση (προστασία συμπιεστή) με τα χαρακτηριστικά της TXV, ανεξαρτησία από πλήρωση/θέση βολβού, κατάλληλες για inverter, και με μικροϋπολογιστή (3 αισθητήρια, σερβοκινητήρας) μέγιστη απόδοση και ένταξη σε αυτοματισμούς. Μειονεκτήματα: εξάρτηση από το ηλεκτρικό κύκλωμα — χρειάζονται σταθερή χαμηλή τάση και σταθεροποιητή, δεν λειτουργούν χωρίς ρεύμα· μεγαλύτερο κόστος και πολυπλοκότητα· εξειδικευμένη ρύθμιση-διάγνωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ακρίβεια-απόδοση / εξάρτηση από ρεύμα-κόστος.

Ερώτηση 20 — Ηλεκτρονική εκτονωτική βαλβίδα με μικροϋπολογιστή

Ερώτηση: Τι είναι η ηλεκτρονική εκτονωτική βαλβίδα με μικροϋπολογιστή;

Απάντηση:

Είναι η πιο σύγχρονη έκδοση της ηλεκτρονικής εκτονωτικής βαλβίδας, στην οποία τον έλεγχο της βελόνας αναλαμβάνει μικροϋπολογιστής (ηλεκτρονικός ελεγκτής) αντί για το απλό κύκλωμα θερμίστορ-διμεταλλικού (σελ. 321, εικ. 5.22). Διάταξη: η εκτονωτική βαλβίδα κινείται από σερβοκινητήρα (βηματικό κινητήρα) που ανοίγει ή κλείνει τη δίοδο με μικρά, ακριβή βήματα· ο μικροϋπολογιστής (τροφοδοσία 220 V AC) παίρνει ενδείξεις από τρία αισθητήρια θερμοκρασίας: S1 στη γραμμή υγρού (είσοδος βαλβίδας), S2 στη γραμμή αναρρόφησης (έξοδος εξατμιστή — μαζί με την πίεση δίνει την υπερθέρμανση) και S3 στον ψυχρό αέρα (ψυχόμενο μέσο/χώρο)· υπάρχουν ηλεκτρικές γραμμές ελέγχου προς τον συμπιεστή και τον ανεμιστήρα του εξατμιστή. Λειτουργία: ο μικροϋπολογιστής επεξεργάζεται συνεχώς τα στοιχεία των αισθητηρίων (υπολογίζει υπερθέρμανση, φορτίο, τάσεις μεταβολής) και δίνει εντολή στον σερβοκινητήρα να ανοίξει ή να κλείσει κατά λίγο τη βαλβίδα, τροφοδοτώντας τον εξατμιστή ακριβώς με τη σωστή ποσότητα υγρού ψυκτικού σε κάθε στιγμή. Αποτέλεσμα: εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή απόδοση του εξατμιστή και όλης της ψυκτικής εγκατάστασης — λειτουργία με ελάχιστη σταθερή υπερθέρμανση σε όλο το εύρος φορτίων, γρήγορη απόκριση, πλήρες κλείσιμο στη στάση (χωρίς ηλεκτρομαγνητική), προσαρμογή σε διαφορετικά ψυκτικά και συνθήκες με αλλαγή παραμέτρων, συνεργασία με συμπιεστές inverter, καταγραφή-συναγερμοί και τηλεέλεγχος. Έχει τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της θερμοεκτονωτικής, με μεγαλύτερη ακρίβεια· απαιτεί σταθερή τροφοδοσία και εξειδικευμένη ρύθμιση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σύγχρονη έκδοση της ηλεκτρονικής βαλβίδας: μικροϋπολογιστής (220 V) παίρνει ενδείξεις από τρία αισθητήρια θερμοκρασίας — S1 γραμμή υγρού, S2 γραμμή αναρρόφησης, S3 ψυχρός αέρας — τα επεξεργάζεται και δίνει εντολή σε σερβοκινητήρα να ανοίξει ή να κλείσει κατά λίγο τη βαλβίδα, τροφοδοτώντας τον εξατμιστή με τη σωστή ποσότητα υγρού σε κάθε στιγμή· έτσι επιτυγχάνεται η μέγιστη απόδοση εξατμιστή και εγκατάστασης, με σταθερή ελάχιστη υπερθέρμανση, γρήγορη απόκριση και δυνατότητες αυτοματισμού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

3 αισθητήρια + μικροϋπολογιστής + σερβοκινητήρας.

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο