Λύσεις — Κεφάλαιο 7: Βοηθητικά εξαρτήματα (σελ. 422-423)
Λύσεις των 24 ερωτήσεων του κεφαλαίου 7 (όλες θεωρητικές).
Ερώτηση 1 — Θέση σιγαστήρα, οριζόντια εγκατάσταση, σχεδιασμός για κατακόρυφη
Ερώτηση: Πού τοποθετείται ο σιγαστήρας σ' ένα παλινδρομικό συμπιεστή; Γιατί εγκαθίσταται οριζόντιος και τι σχεδιασμό πρέπει να έχει για κατακόρυφη εγκατάσταση;
Απάντηση:
- Πού (σελ. 367-368, εικ. 7-1Α, 7-1Β, 7-24): ο σιγαστήρας θερμού ψυκτικού αερίου τοποθετείται στη γραμμή (σωλήνα) κατάθλιψης του συμπιεστή. Οι παλμικές κινήσεις του αερίου ψυκτικού μέσα στη γραμμή κατάθλιψης, εξαιτίας της παλινδρομικής κίνησης των εμβόλων, μπορεί να προκαλέσουν συντονισμό μέσα στη σωλήνωση και παραγωγή θορύβου, που είναι ισχυρός όταν η σωλήνα κατάθλιψης έχει σημαντικό μήκος· ο σιγαστήρας ελαττώνει σημαντικά τον θόρυβο.
- Γιατί οριζόντιος: συνιστάται να εγκαθίσταται σε οριζόντιο τμήμα του σωλήνα κατάθλιψης· σε κατακόρυφη θέση θα συγκεντρωνόταν λάδι στη βάση του κυλινδρικού κελύφους του σιγαστήρα.
- Σχεδιασμός για κατακόρυφη εγκατάσταση: αν πρέπει να εγκατασταθεί σε κατακόρυφο τμήμα, πρέπει να υπάρχει μέσα στον σιγαστήρα ένας μικρός σωληνίσκος λαδιού. Ο σωληνίσκος συλλέγει το λάδι που θα συγκεντρωνόταν στη βάση του κυλινδρικού κελύφους και το οδηγεί μέσα στην αέρια ρέουσα μάζα, στην πλευρά εξόδου από τον σιγαστήρα. Η ροή αυτή του λαδιού επιτυγχάνεται με την εκμετάλλευση της πτώσης πίεσης που δημιουργείται μέσα στον σιγαστήρα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη γραμμή κατάθλιψης του συμπιεστή, για να ελαττώνει τον θόρυβο που προκαλούν οι παλμικές κινήσεις του αερίου (συντονισμός στη σωλήνωση). Συνιστάται η εγκατάσταση σε οριζόντιο τμήμα του σωλήνα κατάθλιψης. Για κατακόρυφη εγκατάσταση πρέπει να έχει μέσα έναν μικρό σωληνίσκο λαδιού, που συλλέγει το λάδι από τη βάση του κελύφους και το οδηγεί στο αέριο στην πλευρά εξόδου, με τη βοήθεια της πτώσης πίεσης μέσα στον σιγαστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρεται η γραμμή κατάθλιψης, ο λόγος (θόρυβος από παλμικές κινήσεις), η οριζόντια θέση και ο σωληνίσκος λαδιού για την κατακόρυφη εγκατάσταση.
Ερώτηση 2 — Φίλτρο-ξηραντής: περιγραφή, θέση, αναγκαιότητα
Ερώτηση: Περιγράψτε ένα φίλτρο – ξηραντή. Πού τοποθετείται και γιατί χρειάζεται;
Απάντηση:
- Γιατί χρειάζεται (σελ. 369): η υγρασία ή ο υδρατμός και τα ξένα μικροσωματίδια μπορούν να προκαλέσουν πολύ σοβαρά προβλήματα σε κάθε ψυκτική εγκατάσταση. Η υγρασία μπορεί να παγώσει μέσα στο ακροφύσιο της εκτονωτικής βαλβίδας, να οξειδώσει μεταλλικά τμήματα και να υγράνει τα τυλίγματα του ηλεκτροκινητήρα σε ημιερμητικούς συμπιεστές, γεγονός που με τον χρόνο οδηγεί σε κάψιμο του ηλεκτροκινητήρα και σε διάσπαση του ψυκτελαίου. Τα ξένα μικροσωματίδια ρυπαίνουν το ψυκτέλαιο και συσσωρεύονται σε τμήματα των βαλβίδων του συμπιεστή, κάνοντάς τες να μη λειτουργούν. Το φίλτρο-ξηραντής απομακρύνει από το ψυκτικό υγρό την υγρασία, τους υδρατμούς και τα ξένα μικροσωματίδια.
- Περιγραφή (σελ. 370, εικ. 7-2, 7-3Α, 7-3Β): έχει χαλύβδινο κέλυφος βαρέως τύπου με αντιδιαβρωτική βαφή, είσοδο και έξοδο (επινικελωμένα στόμια σύνδεσης, με ένδειξη κατεύθυνσης ροής), στόμια μέτρησης πίεσης εισόδου και εξόδου, ελατήριο συγκράτησης, σίτα φίλτρου/διάτρητη πλάκα και συμπιεσμένο ινώδες υλικό φίλτρανσης. Φέρει χυτό πορώδη πυρήνα στερεάς υφής με μεγάλη συνάφεια προς το νερό (ξηραντικό υλικό απορρόφησης υγρασίας, χημικά αδρανές)· ο πυρήνας περιέχει επίσης ουσίες που εξουδετερώνουν τα τυχόν οξέα και απομακρύνει τα ξένα μικροσωματίδια από το ψυκτικό κύκλωμα.
- Πού τοποθετείται: για να επιτευχθεί η μέγιστη προστασία στην εκτονωτική βαλβίδα και στην ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα, κατά κανόνα εγκαθίσταται στη γραμμή υγρού, ακριβώς πριν από αυτά τα δύο εξαρτήματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χαλύβδινο κέλυφος με είσοδο-έξοδο, ελατήριο, σίτα και χυτό πορώδη πυρήνα με μεγάλη συνάφεια προς το νερό, που περιέχει και ουσίες εξουδετέρωσης οξέων και συγκρατεί τα ξένα μικροσωματίδια. Τοποθετείται στη γραμμή υγρού, ακριβώς πριν από την ηλεκτρομαγνητική και την εκτονωτική βαλβίδα. Χρειάζεται γιατί η υγρασία παγώνει στο ακροφύσιο της εκτονωτικής, οξειδώνει μεταλλικά τμήματα και υγραίνει τα τυλίγματα του κινητήρα (κάψιμο, διάσπαση ψυκτελαίου), ενώ τα μικροσωματίδια ρυπαίνουν το ψυκτέλαιο και αχρηστεύουν τις βαλβίδες του συμπιεστή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται ο πορώδης ξηραντικός πυρήνας, η θέση στη γραμμή υγρού πριν από την εκτονωτική και την ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα και οι βλάβες από υγρασία και μικροσωματίδια.
Ερώτηση 3 — Ελαιοδιαχωριστής
Ερώτηση: Τι είναι ο ελαιοδιαχωριστής και γιατί χρειάζεται;
Απάντηση:
- Τι είναι (σελ. 371, εικ. 7-4): οι ελαιοδιαχωριστές είναι συσκευές που συγκρατούν μηχανικά τις σταγόνες λαδιού που εμπεριέχονται στον υπέρθερμο ατμό υψηλής πίεσης που φεύγει από τον συμπιεστή. Θεωρητικά ο μηχανικός διαχωρισμός γίνεται με τη βαρύτητα: οι σταγόνες του ψυκτελαίου πέφτουν ελεύθερα από τον ατμό και έτσι διαχωρίζονται. Τα μεταλλικά σακόφιλτρα συγκρατούν τις μεγαλύτερες σταγόνες λαδιού. Το ψυκτέλαιο που συσσωρεύεται στο κάτω μέρος του διαχωριστή επιστρέφει, μέσω μιας βαλβίδας πλωτήρα, στην αναρρόφηση του συμπιεστή, ενώ ο ατμός συνεχίζει από την έξοδο.
- Γιατί χρειάζεται: ο υπέρθερμος ατμός που φεύγει από τον συμπιεστή παρασύρει σταγόνες λαδιού· ο ελαιοδιαχωριστής τις συγκρατεί και επιστρέφει το λάδι στον συμπιεστή, ώστε το ψυκτέλαιο να μη φεύγει στο υπόλοιπο ψυκτικό κύκλωμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συσκευή που συγκρατεί μηχανικά (με τη βαρύτητα και με μεταλλικά σακόφιλτρα) τις σταγόνες λαδιού που περιέχει ο υπέρθερμος ατμός υψηλής πίεσης που φεύγει από τον συμπιεστή. Το λάδι που μαζεύεται στο κάτω μέρος επιστρέφει μέσω βαλβίδας πλωτήρα στην αναρρόφηση του συμπιεστή. Χρειάζεται ώστε το ψυκτέλαιο να επιστρέφει στον συμπιεστή και να μη φεύγει στο ψυκτικό κύκλωμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται ο μηχανικός διαχωρισμός των σταγόνων λαδιού από τον υπέρθερμο ατμό υψηλής πίεσης και η επιστροφή του λαδιού μέσω βαλβίδας πλωτήρα στην αναρρόφηση.
Ερώτηση 4 — Παγίδα σταγόνων ψυκτικού ρευστού
Ερώτηση: Τι είναι η παγίδα σταγόνων ψυκτικού ρευστού; Πού εγκαθίσταται και σε τι χρησιμεύει;
Απάντηση:
- Τι είναι (σελ. 372-373, εικ. 7-5): η παγίδα σταγόνων ψυκτικού ρευστού είναι ένα δοχείο μεγάλης σχετικά διαμέτρου, με είσοδο του μίγματος ατμού-σταγόνων (1), έξοδο του ατμού ψυκτικού (2) και μικρή οπή αναρρόφησης λαδιού (3)· στον πυθμένα συγκρατείται το παγιδευμένο υγρό ψυκτικό (4).
- Πού εγκαθίσταται: στην αναρρόφηση του συμπιεστή, για την προστασία του· χρησιμοποιείται στις μικρές εγκαταστάσεις, ενώ στις μεγαλύτερες χρησιμοποιούνται κατασκευές κυκλώνων (δοχεία που δίνουν περιστροφική κίνηση στον ατμό, για φυγοκεντρικό διαχωρισμό των σταγόνων).
- Σε τι χρησιμεύει: οι παλινδρομικοί συμπιεστές υποφέρουν από την αναρρόφηση υγρού, και σημαντικές βλάβες μπορεί να προκαλέσει και η αναρρόφηση σταγόνων υγρού ψυκτικού, που λόγω της μεγάλης ταχύτητας του ατμού παρασύρονται μηχανικά, ειδικά όταν υπάρχει υψηλό ψυκτικό φορτίο στον εξατμιστή. Στην παγίδα, με τη μείωση της ταχύτητας του μίγματος, οι σταγόνες κατακάθονται στον πυθμένα· το υγρό αυτό ατμοποιείται αργότερα, σε άλλη φάση λειτουργίας, και αναρροφάται κανονικά ως ατμός. Μαζί με το υγρό κατακάθεται και λάδι λίπανσης, που εισέρχεται στον σωλήνα αναρρόφησης μέσω της μικρής οπής (3) και επανέρχεται στο κάρτερ λαδιού του συμπιεστή. Η ποσότητα υγρού που συγκρατείται εξαρτάται από τις διαστάσεις του δοχείου και από το ύψος της οπής (3) από τον πυθμένα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δοχείο σχετικά μεγάλης διαμέτρου που εγκαθίσταται στην αναρρόφηση του συμπιεστή, στις μικρές εγκαταστάσεις (στις μεγαλύτερες χρησιμοποιούνται κυκλώνες). Προστατεύει τον συμπιεστή από τις σταγόνες υγρού ψυκτικού που παρασύρει ο ατμός: με τη μείωση της ταχύτητας οι σταγόνες κατακάθονται στον πυθμένα, ατμοποιούνται αργότερα και αναρροφώνται ως ατμός, ενώ το λάδι επιστρέφει από μικρή οπή στον σωλήνα αναρρόφησης και στο κάρτερ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται το δοχείο μεγάλης διαμέτρου, η θέση του στην αναρρόφηση, το κατακάθισμα των σταγόνων και η επιστροφή του λαδιού από την οπή.
Ερώτηση 5 — Χρησιμότητα δεικτών ροής
Ερώτηση: Ποια η χρησιμότητα των δεικτών ροής;
Απάντηση:
- Οι δείκτες ροής (σελ. 373-374, εικ. 7-6Α, 7-6Β) είναι γυαλιά οπτικού ελέγχου που εγκαθίστανται στη γραμμή υγρού σε κάθε ψυκτική εγκατάσταση, ακριβώς πριν από την εκτονωτική βαλβίδα, και παρέχουν τη δυνατότητα παρατήρησης της ροής του υγρού ψυκτικού μέσου.
- Η εμφάνιση φυσαλίδων αερίου στη γραμμή υγρού είναι ένδειξη ελλιπούς φόρτισης με ψυκτικό μέσο ή ότι υπάρχει κάποιο εμπόδιο στη γραμμή υγρού· ένα εμπόδιο προκαλεί πτώση πίεσης και ατμοποίηση του υγρού ψυκτικού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι γυαλιά οπτικού ελέγχου στη γραμμή υγρού, ακριβώς πριν από την εκτονωτική βαλβίδα, που επιτρέπουν να παρατηρούμε τη ροή του υγρού ψυκτικού. Φυσαλίδες αερίου δείχνουν ελλιπή φόρτιση με ψυκτικό ή εμπόδιο στη γραμμή υγρού (πτώση πίεσης και ατμοποίηση του υγρού).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η θέση πριν από την εκτονωτική βαλβίδα και η σημασία των φυσαλίδων (ελλιπής φόρτιση ή εμπόδιο στη γραμμή υγρού).
Ερώτηση 6 — Μανόμετρα και οι βαλβίδες τους
Ερώτηση: Περιγράψτε τα μανόμετρα και τις βαλβίδες τους στις ψυκτικές εγκαταστάσεις.
Απάντηση:
- Μανόμετρα (σελ. 374-376, εικ. 7-7): μόνιμα εγκατεστημένα μανόμετρα που δείχνουν τις πιέσεις αναρρόφησης και κατάθλιψης του συμπιεστή εξυπηρετούν ιδιαίτερα στην επιτήρηση της λειτουργίας και στη συντήρηση του ψυκτικού συστήματος. Αποτελούνται από μηχανισμό κίνησης, δείκτη, δίσκο ενδείξεων, γυάλινο προστατευτικό κάλυμμα, δακτύλιο, τάπα ανακούφισης, κοχλίες επίτοιχης στερέωσης και σύνδεση με το δίκτυο. Πρέπει να έχουν σχεδιασθεί ειδικά για εγκαταστάσεις ψύξης, να είναι κατασκευασμένα από κοινό ή ανοξείδωτο χάλυβα και να φέρουν ενδείξεις από 0 bar έως 4 ÷ 8 bar πάνω από τις κανονικές πιέσεις λειτουργίας της αναρρόφησης και της κατάθλιψης.
- Βαλβίδες μανομέτρων (εικ. 7-8): εξαιτίας των παλμικών κινήσεων του αερίου ψυκτικού στις σωληνώσεις, συνιστάται τα μανόμετρα να συνδέονται με στραγγαλιστικές βαλβίδες τύπου βελόνης (σώμα από σφυρήλατο χάλυβα, βάκτρο από ανοξείδωτο χάλυβα, στυπιοθλίπτης, σταθερή ασφάλεια βάκτρου, προστατευτικό κάλυμμα, σπείρωμα σύνδεσης). Οι βαλβίδες αυτές: α) διακόπτουν την πίεση στα μανόμετρα όταν δεν χρειάζεται η παρατήρηση της ένδειξής τους και β) εξαφανίζουν ή περιορίζουν σημαντικά την ταλάντευση των δεικτών των μανομέτρων, λόγω της κυμαινόμενης πίεσης στις ψυκτικές σωλήνες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μόνιμα μανόμετρα για τις πιέσεις αναρρόφησης και κατάθλιψης του συμπιεστή, για επιτήρηση της λειτουργίας και συντήρηση· ειδικά για ψύξη, από κοινό ή ανοξείδωτο χάλυβα, με ενδείξεις από 0 bar έως 4 ÷ 8 bar πάνω από τις κανονικές πιέσεις λειτουργίας. Συνδέονται μέσω στραγγαλιστικών βαλβίδων τύπου βελόνης, που διακόπτουν την πίεση όταν δεν χρειάζεται ένδειξη και περιορίζουν την ταλάντευση των δεικτών λόγω της κυμαινόμενης πίεσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η χρήση (επιτήρηση-συντήρηση), η περιοχή ενδείξεων και οι δύο λειτουργίες των στραγγαλιστικών βαλβίδων.
Ερώτηση 7 — Χειροκίνητες αποφρακτικές βαλβίδες, «πίσω έδραση», στεγανοποιητικά καλύμματα
Ερώτηση: Περιγράψτε τις χειροκίνητες αποφρακτικές βαλβίδες (διακοπής) μιας ψυκτικής εγκατάστασης. Τι είναι "πίσω έδραση"; Τι είναι τα στεγανοποιητικά καλύμματα;
Απάντηση:
- Χειροκίνητες αποφρακτικές βαλβίδες (σελ. 376-379, εικ. 7-9 έως 7-13): στις ψυκτικές σωληνώσεις χρησιμοποιούνται διάφοροι τύποι χειροκίνητων αποφρακτικών βαλβίδων, ή συνδυασμός βαλβίδων, ειδικά σχεδιασμένων για ψυκτικές εγκαταστάσεις, είτε για διακοπή της ροής είτε για αλλαγή κατεύθυνσης: π.χ. δισκοειδείς βαλβίδες διακοπής, ευθείες και γωνιακές (σώμα, κάλυμμα, βάκτρο, δίσκος, στυπιοθλίπτης με στεγανοποιητικό υλικό, δακτύλιος πίσω έδρασης, χειροτροχός, προστατευτικό κάλυμμα), βαλβίδες διακοπής (service) και βαλβίδες διαφράγματος.
- «Πίσω έδραση»: οι βαλβίδες που χρησιμοποιούν στυπιοθλίπτη για τη στεγανοποίηση του βάκτρου κατασκευάζονται συνήθως με πίσω έδραση: όταν η βαλβίδα είναι πλήρως ανοικτή, ο δίσκος της εδράζεται πάνω σε μια δεύτερη έδρα. Έτσι στεγανοποιείται ο στυπιοθλίπτης από την πίεση του συστήματος και εμποδίζεται η διαρροή ψυκτικού μεταξύ του παρεμβύσματος του στυπιοθλίπτη και του βάκτρου. Οι βαλβίδες αυτές διαθέτουν συνήθως και «έξοδο πίσω έδρασης», μεταξύ του παρεμβύσματος του στυπιοθλίπτη και της πίσω έδρασης, που χρησιμοποιείται για πλήρωση με ψυκτικό μέσο ή για σύνδεση μανομέτρου· ανοίγεται προς το σύστημα όταν η βαλβίδα είναι κλειστή ή μερικώς ανοικτή και κλείνει στεγανά όταν η βαλβίδα είναι πλήρως ανοικτή.
- Στεγανοποιητικά καλύμματα: χρησιμοποιούνται συχνά ως μια επιπλέον διασφάλιση της στεγανότητας (εικ. 7-9, 7-11, 7-14). Τα καλύμματα των εικ. 7-9 και 7-11 λειτουργούν επίσης και σαν κλειδιά χειρισμού: το κάλυμμα βγαίνει, αντιστρέφεται και προσαρμόζεται πάνω στην κεφαλή του βάκτρου, ώστε να περιστρέφουμε το βάκτρο ανοίγοντας ή κλείνοντας τη βαλβίδα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι βαλβίδες ειδικά σχεδιασμένες για ψυκτικές σωληνώσεις, για διακοπή της ροής ή αλλαγή κατεύθυνσης (π.χ. δισκοειδείς ευθείες και γωνιακές, βαλβίδες διαφράγματος). Πίσω έδραση: στις βαλβίδες με στυπιοθλίπτη, όταν η βαλβίδα είναι πλήρως ανοικτή ο δίσκος εδράζεται σε δεύτερη έδρα και στεγανοποιεί τον στυπιοθλίπτη από την πίεση του συστήματος· η έξοδος πίσω έδρασης χρησιμεύει για πλήρωση ή μανόμετρο. Στεγανοποιητικά καλύμματα: πρόσθετη διασφάλιση της στεγανότητας, που συχνά αντιστρέφονται και χρησιμεύουν ως κλειδιά χειρισμού του βάκτρου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να απαντώνται και τα τρία σκέλη: χρήση των βαλβίδων, ορισμός της πίσω έδρασης, ρόλος των στεγανοποιητικών καλυμμάτων.
Ερώτηση 8 — Χαρακτηριστικά βαλβίδας διαφράγματος
Ερώτηση: Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά μιας βαλβίδας διαφράγματος;
Απάντηση:
- Η βαλβίδα διαφράγματος (σελ. 379-380, εικ. 7-13) είναι βαλβίδα χωρίς στυπιοθλίπτη. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι: 1. Δεν διαθέτει στυπιοθλίπτη με παρέμβυσμα γύρω από το βάκτρο· αντ' αυτού το βάκτρο στεγανοποιείται από το υπόλοιπο τμήμα της βαλβίδας με ένα διάφραγμα. 2. Δεν κατασκευάζεται ποτέ με «έξοδο πίσω έδρασης». 3. Κατασκευάζεται σε διάφορες μορφές: ευθείας ροής, γωνιακής ροής ή ως τρίοδη βαλβίδα. 4. Μπορεί να κατασκευάζεται και με βαλβίδα τύπου βελόνης για στραγγαλισμό της ροής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν έχει στυπιοθλίπτη· το βάκτρο στεγανοποιείται από την υπόλοιπη βαλβίδα με διάφραγμα. Δεν κατασκευάζεται ποτέ με έξοδο πίσω έδρασης. Κατασκευάζεται ευθείας ροής, γωνιακής ροής ή τρίοδη, και μπορεί να έχει βαλβίδα βελόνης για στραγγαλισμό της ροής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η στεγανοποίηση με διάφραγμα χωρίς στυπιοθλίπτη, η απουσία εξόδου πίσω έδρασης και οι μορφές κατασκευής.
Ερώτηση 9 — Χαρακτηριστικά βαλβίδων δοχείου συμπύκνωσης
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των βαλβίδων του δοχείου συμπύκνωσης;
Απάντηση:
- Οι βαλβίδες του δοχείου συμπύκνωσης (συλλέκτη υγρού) (σελ. 380-381, εικ. 7-14, 7-15) εγκαθίστανται απευθείας στα στόμια εισόδου και εξόδου του δοχείου. Ειδικά η βαλβίδα εξόδου φέρει έναν «σωλήνα υγρού», ώστε να μπορεί να αναρροφηθεί υγρό από τον πυθμένα του δοχείου. Η βαλβίδα εισόδου της εικ. 7-15 διαθέτει στόμιο για σύνδεση ασφαλιστικής βαλβίδας. Στην έξοδο του δοχείου συμπύκνωσης εγκαθίσταται, εν γένει, και η βαλβίδα πλήρωσης με υγρό ψυκτικό της πλευράς υψηλής πίεσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εγκαθίστανται απευθείας στα στόμια εισόδου και εξόδου του δοχείου συμπύκνωσης. Η βαλβίδα εξόδου φέρει «σωλήνα υγρού», ώστε να αναρροφάται υγρό από τον πυθμένα του δοχείου· η βαλβίδα εισόδου μπορεί να έχει στόμιο για σύνδεση ασφαλιστικής βαλβίδας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η θέση στα στόμια εισόδου-εξόδου και ο «σωλήνας υγρού» της βαλβίδας εξόδου.
Ερώτηση 10 — Βαλβίδα συντήρησης (service) συμπιεστή
Ερώτηση: Περιγράψτε μια βαλβίδα συντήρησης συμπιεστή.
Απάντηση:
- Οι βαλβίδες διακοπής ή συντήρησης (service) του συμπιεστή (σελ. 382-383, εικ. 7-16) βρίσκονται στα στόμια αναρρόφησης και κατάθλιψης του συμπιεστή και είναι συνήθως βαλβίδες με στυπιοθλίπτη, τύπου «πίσω έδρασης».
- Φέρουν πίσω στόμιο, που δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης στο ψυκτικό σύστημα για μέτρηση πίεσης, και ένα ακόμη στόμιο προς την πλευρά της σωλήνας σύνδεσης, που χρησιμοποιείται για την εγκατάσταση του αισθητήριου βολβού των οργάνων ασφαλείας, όπως του πρεσσοστάτη χαμηλής πίεσης.
- Παρατήρηση για τη βαλβίδα κατάθλιψης: ο αισθητήριος βολβός του πρεσσοστάτη υψηλής πίεσης δεν πρέπει να συνδέεται ούτε στο στόμιο της πίσω έδρασης ούτε στο στόμιο προς τη σωλήνα κατάθλιψης, γιατί η βαλβίδα μπορεί 1) να κινηθεί στη θέση «πίσω έδραση», απομονώνοντας το στόμιο της πίσω έδρασης, ή 2) να κινηθεί στη θέση της εμπρόσθιας έδρασης, απομονώνοντας τη σωλήνα κατάθλιψης από το στόμιο κατάθλιψης του συμπιεστή. Έτσι θα είχε διακοπεί κατά λάθος η σωστή λειτουργία του πρεσσοστάτη υψηλής πίεσης. Η σωστή θέση του βολβού είναι σε στόμιο πάνω στο σώμα του συμπιεστή, στη δίοδο ροής κατάθλιψης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βαλβίδες με στυπιοθλίπτη, τύπου πίσω έδρασης, στα στόμια αναρρόφησης και κατάθλιψης του συμπιεστή. Έχουν πίσω στόμιο για πρόσβαση στο σύστημα και μέτρηση πίεσης, και δεύτερο στόμιο προς τη σωλήνα σύνδεσης για τον αισθητήριο βολβό οργάνων ασφαλείας (π.χ. πρεσσοστάτη χαμηλής). Ο βολβός του πρεσσοστάτη υψηλής δεν συνδέεται σε κανένα από τα δύο στόμια της βαλβίδας κατάθλιψης (μπορεί να απομονωθούν), αλλά σε στόμιο στο σώμα του συμπιεστή, στη δίοδο κατάθλιψης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται ο τύπος πίσω έδρασης, τα δύο στόμια και η σωστή θέση του βολβού του πρεσσοστάτη υψηλής πίεσης.
Ερώτηση 11 — Βαλβίδα ασφαλείας: τι είναι, πού εγκαθίσταται
Ερώτηση: Τι είναι η βαλβίδα ασφαλείας; Πού εγκαθίσταται;
Απάντηση:
- Τι είναι (σελ. 383-385, εικ. 7-17, 7-18): οι βαλβίδες ασφαλείας ή ασφαλιστικές δικλείδες είναι όργανα ασφαλείας που έχουν σχεδιασθεί για να ανακουφίζουν από την πίεση, δηλαδή να αποτρέπουν τη δημιουργία υψηλής πίεσης του ψυκτικού αερίου μέσα στην ψυκτική εγκατάσταση. Το σώμα της βαλβίδας είναι από ορείχαλκο και η έδρα της από πλαστικό υλικό (νεοπρένιο). Η ασφαλιστική δικλείδα της εικ. 7-18 φέρει έξοδο με σπείρωμα για σύνδεση γραμμής εξαερισμού, που οδηγεί το ανακουφιζόμενο ψυκτικό αέριο έξω από τον χώρο, στο ανοικτό περιβάλλον. Όταν εκτονωθεί η πίεση, η βαλβίδα ξανακλείνει και δεν επιτρέπει στο υπόλοιπο ψυκτικό να διαφύγει στην ατμόσφαιρα.
- Πού εγκαθίσταται: πάνω στον συμπυκνωτή ή στον συλλέκτη υγρού, εάν χρησιμοποιείται. Ανάλογα με την εφαρμογή, μπορεί να τοποθετηθεί και βαλβίδα ασφαλείας στην πλευρά χαμηλής πίεσης της εγκατάστασης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όργανο ασφαλείας που ανακουφίζει από την πίεση, δηλαδή αποτρέπει τη δημιουργία υψηλής πίεσης του ψυκτικού αερίου στην εγκατάσταση· ορειχάλκινο σώμα, έδρα από νεοπρένιο, έξοδος για γραμμή εξαερισμού προς το ανοικτό περιβάλλον· όταν εκτονωθεί η πίεση ξανακλείνει. Εγκαθίσταται πάνω στον συμπυκνωτή ή στον συλλέκτη υγρού (αν υπάρχει) και, ανάλογα με την εφαρμογή, και στην πλευρά χαμηλής πίεσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται ο σκοπός (αποτροπή υψηλής πίεσης), το ξανακλείσιμο μετά την εκτόνωση και η θέση (συμπυκνωτής ή συλλέκτης υγρού).
Ερώτηση 12 — Βαλβίδα ασφαλείας έναντι εύτηκτης ασφάλειας
Ερώτηση: Σε τι διαφέρει η βαλβίδα ασφαλείας από την εύτηκτη ασφάλεια;
Απάντηση:
-
Και τα δύο προστατεύουν την εγκατάσταση από υψηλή πίεση, αλλά διαφέρουν (σελ. 383-385):
|
Βαλβίδα ασφαλείας |
Εύτηκτη ασφάλεια |
| Πώς ενεργοποιείται |
Ανοίγει και ανακουφίζει από την πίεση του ψυκτικού αερίου |
Φέρει γόμωση που τήκεται σε ονομαστική θερμοκρασία (περίπου 104 °C), που αντιστοιχεί σε δεδομένη πίεση (περίπου 3,3 bar μανομετρική) |
| Μετά την ενεργοποίηση |
Ξανακλείνει όταν εκτονωθεί η πίεση και δεν αφήνει το υπόλοιπο ψυκτικό να διαφύγει |
Αν τακεί, όλο το ψυκτικό της εγκατάστασης διαφεύγει στο περιβάλλον |
| Θέση |
Πάνω στον συμπυκνωτή ή στον συλλέκτη υγρού (ανάλογα με την εφαρμογή και στην πλευρά χαμηλής πίεσης) |
Συνήθως στην πλευρά αναρρόφησης, κοντά στον συμπιεστή· προστατεύει το κέλυφος του συμπιεστή (πίεση λειτουργίας σχεδιασμού 10 bar) |
Οι εύτηκτες ασφάλειες χρησιμοποιούνται μερικές φορές αντί για τις βαλβίδες ασφαλείας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βαλβίδα ασφαλείας ανοίγει όταν αναπτυχθεί υψηλή πίεση και ξανακλείνει μόλις εκτονωθεί η πίεση, οπότε δεν χάνεται το υπόλοιπο ψυκτικό· τοποθετείται στον συμπυκνωτή ή στον συλλέκτη υγρού. Η εύτηκτη ασφάλεια έχει γόμωση που τήκεται σε ονομαστική θερμοκρασία (περίπου 104 °C, που αντιστοιχεί σε περίπου 3,3 bar μανομετρική)· όταν τακεί, όλο το ψυκτικό διαφεύγει στο περιβάλλον. Τοποθετείται συνήθως στην αναρρόφηση κοντά στον συμπιεστή, για την προστασία του κελύφους του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να τονίζεται ότι η βαλβίδα ασφαλείας ξανακλείνει ενώ με την τήξη της εύτηκτης χάνεται όλο το ψυκτικό· να αναφέρονται και οι διαφορετικές θέσεις.
Ερώτηση 13 — Πού και γιατί χρησιμοποιούνται βαλβίδες αντεπιστροφής
Ερώτηση: Πού χρησιμοποιούνται και γιατί οι βαλβίδες αντεπιστροφής;
Απάντηση:
- Περίπτωση χρήσης (σελ. 386, εικ. 7-20): βαλβίδα αντεπιστροφής χρησιμοποιείται όταν ο συμπιεστής είναι εγκατεστημένος σε χώρο με πολύ χαμηλότερη θερμοκρασία από εκείνη του συμπυκνωτή. Σε αυτή την περίπτωση, στα χρονικά διαστήματα που το σύστημα δεν λειτουργεί, το ψυκτικό μπορεί να μετακινηθεί και να συμπυκνωθεί στο στόμιο κατάθλιψης του συμπιεστή. Αν οι βαλβίδες κατάθλιψης του συμπιεστή δεν είναι πολύ σφικτά κλειστές, το συμπυκνωμένο υγρό μπορεί να εισέλθει στους κυλίνδρους και να έχουμε πολύ σοβαρό πρόβλημα κατά την επανεκκίνηση (αναρρόφηση υγρού).
- Πού: για την αποφυγή του προβλήματος εγκαθίσταται βαλβίδα αντεπιστροφής στη σωλήνα κατάθλιψης, μετά την έξοδο από τον συμπιεστή. Βαλβίδα αντεπιστροφής υπάρχει επίσης στη συνδυασμένη βαλβίδα αντεπιστροφής και ασφαλείας (γραμμή υγρού μεταξύ συμπυκνωτή και συλλέκτη υγρού) και στο πολλαπλό σύστημα εξατμιστών της εικ. 7-30.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν ο συμπιεστής βρίσκεται σε χώρο πολύ ψυχρότερο από τον συμπυκνωτή, στη στάση το ψυκτικό μπορεί να συμπυκνωθεί στο στόμιο κατάθλιψης, να περάσει από βαλβίδες κατάθλιψης που δεν κλείνουν σφικτά στους κυλίνδρους και στην επανεκκίνηση να έχουμε αναρρόφηση υγρού. Γι' αυτό εγκαθίσταται βαλβίδα αντεπιστροφής στη σωλήνα κατάθλιψης, μετά την έξοδο από τον συμπιεστή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η περίπτωση του ψυχρού χώρου του συμπιεστή, ο κίνδυνος αναρρόφησης υγρού και η θέση στη σωλήνα κατάθλιψης μετά τον συμπιεστή.
Ερώτηση 14 — Πού χρησιμοποιείται η συνδυασμένη βαλβίδα αντεπιστροφής-ασφαλείας
Ερώτηση: Πού χρησιμοποιείται η συνδυασμένη βαλβίδα αντεπιστροφής και ασφαλείας;
Απάντηση:
- Η συνδυασμένη βαλβίδα αντεπιστροφής και ασφαλείας (σελ. 386-387, εικ. 7-21) εγκαθίσταται στη γραμμή υγρού μεταξύ του συμπυκνωτή και του συλλέκτη υγρού, ειδικά όταν ο συλλέκτης υγρού βρίσκεται σε χώρο με θερμοκρασία πολύ υψηλότερη από εκείνη του συμπυκνωτή. Μερικά συστήματα ελέγχου της απόδοσης του συμπυκνωτή απαιτούν επίσης την εγκατάσταση αυτού του τύπου βαλβίδας.
- Σκοπός: 1) να διατηρεί μια σχετικά υψηλή πίεση μέσα στον συλλέκτη υγρού, για εύκολη εκκίνηση της εκτονωτικής βαλβίδας σε περιόδους με χαμηλές εξωτερικές θερμοκρασίες, που έχουν κατεβάσει τη θερμοκρασία και την πίεση συμπύκνωσης· 2) να εμποδίζει την ανάπτυξη πολύ υψηλής πίεσης μέσα στον συλλέκτη υγρού (λειτουργία ασφαλιστικής βαλβίδας), αν η θερμοκρασία γύρω του αυξηθεί υπερβολικά· τότε διοχετεύει ψυκτικό αέριο (ατμό) από το δοχείο υγρού πίσω στον συμπυκνωτή. Για τη σωστή λειτουργία της πρέπει να εγκαθίσταται σε οριζόντια θέση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη γραμμή υγρού μεταξύ συμπυκνωτή και συλλέκτη υγρού, όταν ο συλλέκτης βρίσκεται σε χώρο πολύ θερμότερο από τον συμπυκνωτή (και όπου την απαιτούν συστήματα ελέγχου της απόδοσης του συμπυκνωτή). Διατηρεί σχετικά υψηλή πίεση στον συλλέκτη για εύκολη εκκίνηση της εκτονωτικής σε χαμηλές εξωτερικές θερμοκρασίες και εμποδίζει την υπερπίεση στον συλλέκτη, στέλνοντας ατμό πίσω στον συμπυκνωτή. Εγκαθίσταται σε οριζόντια θέση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η θέση μεταξύ συμπυκνωτή και συλλέκτη υγρού και η περίπτωση του θερμότερου χώρου του συλλέκτη.
Ερώτηση 15 — Συλλέκτης υγρού: περιγραφή και περιπτώσεις χρήσης
Ερώτηση: Περιγράψτε το συλλέκτη υγρού. Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται;
Απάντηση:
- Περιγραφή (σελ. 388-389, εικ. 7-22Α, 7-22Β): ο τυπικός συλλέκτης υγρού είναι μια χαλύβδινη κυλινδρική δεξαμενή που φέρει βαλβίδα εισόδου, βαλβίδα εξόδου με «σωλήνα υγρού» και βαλβίδα ασφαλείας. Σε ψυκτικά συστήματα χωρίς υπόψυξη διαστασιολογείται ώστε να μη γεμίζει πάνω από το 80 % της χωρητικότητάς του· το υπόλοιπο 20 % χρησιμοποιείται για τη διαστολή του υγρού.
- Περιπτώσεις χρήσης: 1) για να συλλέγει και να διατηρεί το συμπυκνωμένο ψυκτικό υγρό έως ότου ζητηθεί από το σύστημα, π.χ. όταν είναι εγκατεστημένος εξατμιστικός συμπυκνωτής, που έχει μικρή ικανότητα αποθήκευσης υγρού ψυκτικού· 2) για να αποθηκεύει όλη την ποσότητα πλήρωσης του ψυκτικού, όταν το συγκρότημα είναι εκτός λειτουργίας τη χειμερινή περίοδο ή όταν εξαρτήματα της πλευράς υψηλής πίεσης πρόκειται να αποξηλωθούν για επισκευή. Στην εφαρμογή της εικ. 7-22Α ο (βοηθητικός) συλλέκτης χρησιμοποιείται μόνο για αποθήκευση: αδειάζει τελείως και οι βαλβίδες του κλείνονται κατά την κανονική λειτουργία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χαλύβδινη κυλινδρική δεξαμενή με βαλβίδα εισόδου, βαλβίδα εξόδου με «σωλήνα υγρού» και βαλβίδα ασφαλείας· χωρίς υπόψυξη γεμίζει έως 80 % (το 20 % για τη διαστολή του υγρού). Χρησιμοποιείται για να συλλέγει και να διατηρεί το συμπυκνωμένο υγρό έως ότου ζητηθεί (π.χ. με εξατμιστικό συμπυκνωτή) και για να αποθηκεύει όλη την πλήρωση ψυκτικού όταν το συγκρότημα σταματά τον χειμώνα ή όταν αποξηλώνονται εξαρτήματα της υψηλής πίεσης για επισκευή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η κατασκευή (δεξαμενή, βαλβίδες, όριο 80 %) και οι δύο περιπτώσεις χρήσης.
Ερώτηση 16 — Όργανα λειτουργίας έναντι οργάνων προστασίας
Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ των οργάνων λειτουργίας και των οργάνων προστασίας μιας ψυκτικής εγκατάστασης;
Απάντηση:
- Τα όργανα ελέγχου του ψυκτικού συστήματος διακρίνονται σε δύο γενικές κατηγορίες (σελ. 392):
- 1) Όργανα ελέγχου λειτουργίας: είναι τα όργανα που καθορίζουν τη λειτουργία του συστήματος, μεταβάλλοντας τα χαρακτηριστικά του, ώστε να ικανοποιούνται προκαθορισμένες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης (π.χ. θερμοστάτες, ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες, ρυθμιστές πίεσης).
- 2) Όργανα ασφαλείας (προστασίας): είναι τα όργανα που παρακολουθούν συνεχώς τα χαρακτηριστικά λειτουργίας του συστήματος και επεμβαίνουν μόνο για να εμποδίσουν τη δημιουργία ανεπιθύμητων ή επικίνδυνων για την ασφάλειά του συνθηκών (π.χ. πρεσσοστάτης πίεσης λαδιού, πρεσσοστάτης υψηλής πίεσης, βαλβίδες ασφαλείας). Ορισμένα όργανα, όπως το αισθητήριο πίεσης αναρρόφησης του διπλού πρεσσοστάτη, λειτουργούν και ως όργανα ελέγχου λειτουργίας και ως όργανα ασφαλείας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα όργανα ελέγχου λειτουργίας καθορίζουν τη λειτουργία του συστήματος, μεταβάλλοντας τα χαρακτηριστικά του ώστε να ικανοποιούνται προκαθορισμένες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης. Τα όργανα ασφαλείας παρακολουθούν συνεχώς τα χαρακτηριστικά λειτουργίας και επεμβαίνουν μόνο για να εμποδίσουν ανεπιθύμητες ή επικίνδυνες συνθήκες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να δίνονται οι δύο ορισμοί και να τονίζεται ότι τα όργανα ασφαλείας επεμβαίνουν μόνο σε ανεπιθύμητες ή επικίνδυνες συνθήκες.
Ερώτηση 17 — Αρχή λειτουργίας πρεσσοστάτη πίεσης λαδιού
Ερώτηση: Περιγράψτε την αρχή λειτουργίας του πρεσσοστάτη πίεσης λαδιού.
Απάντηση:
- Τι μετρά (σελ. 395-397, εικ. 7-26, 7-27): ο πρεσσοστάτης πίεσης λαδιού μετρά τη διαφορά πίεσης μεταξύ της εξόδου της αντλίας λίπανσης του συμπιεστή (πίεση λαδιού) και του στροφαλοθαλάμου του συμπιεστή (πίεση αναρρόφησης). Η διαφορά αυτή (πίεση λαδιού μείον πίεση αναρρόφησης) είναι η ωφέλιμη πίεση λαδιού. Η διαφορά προκύπτει από τη δράση δύο αντιτιθέμενων διαφραγμάτων: το κάτω διάφραγμα ανιχνεύει την πίεση κατάθλιψης της αντλίας λαδιού και το επάνω την πίεση αναρρόφησης.
- Χρονοκαθυστέρηση: έχει ενσωματωμένο θερμικό μηχανισμό χρονοκαθυστέρησης (θερμικό στοιχείο, διμεταλλικό έλασμα, χρονοδιακόπτης), που δίνει στην αντλία λαδιού τον απαραίτητο χρόνο να αναπτύξει την κανονική πίεση κατά την εκκίνηση ή να επαναφέρει την πίεση λαδιού αν αυτή διακοπεί προσωρινά κατά τη λειτουργία.
- Λειτουργία: κατά την εκκίνηση, οι επαφές του διακόπτη διαφορικής πίεσης και του χρονοδιακόπτη είναι κλειστές. Όσο η πίεση λαδιού δεν υπερνικά την πίεση αναρρόφησης συν τη ρύθμιση της διαφορικής πίεσης, ο διακόπτης διαφορικής πίεσης μένει κλειστός και ενεργοποιεί το θερμικό στοιχείο. Όταν αναπτυχθεί ικανή πίεση λαδιού, ο διακόπτης ανοίγει και απενεργοποιεί το θερμικό στοιχείο. Αν η πίεση λαδιού δεν επαρκέσει μέσα στο προκαθορισμένο χρονικό διάστημα (συνήθως 2 min), το θερμικό στοιχείο κινεί το διμεταλλικό έλασμα, ανοίγει ο χρονοδιακόπτης, διακόπτεται το κύκλωμα αυτοματισμού και ο συμπιεστής σταματά. Το ίδιο συμβαίνει αν η πίεση λαδιού πέσει κατά τη λειτουργία και δεν επανέλθει μέσα στο διάστημα αυτό. Ο συμπιεστής δεν μπορεί να επανεκκινήσει μέχρι να κρυώσει το διμεταλλικό έλασμα και να πατηθεί με το χέρι το κουμπί RESET του χρονοδιακόπτη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μετρά με δύο αντιτιθέμενα διαφράγματα την ωφέλιμη πίεση λαδιού (πίεση εξόδου αντλίας λαδιού μείον πίεση στροφαλοθαλάμου). Έχει θερμικό μηχανισμό χρονοκαθυστέρησης: όταν η πίεση λαδιού είναι χαμηλότερη από την κανονική, ενεργοποιείται το θερμικό στοιχείο· αν η κανονική πίεση δεν επιτευχθεί μέσα στο προκαθορισμένο διάστημα (συνήθως 2 min), ανοίγουν οι επαφές και ο συμπιεστής σταματά. Επανεκκίνηση μόνο αφού κρυώσει το διμεταλλικό έλασμα και πατηθεί χειροκίνητα το RESET.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η ωφέλιμη πίεση λαδιού, η χρονοκαθυστέρηση (συνήθως 2 min) και η χειροκίνητη επαναφορά (RESET).
Ερώτηση 18 — Αρχή λειτουργίας διπλού πρεσσοστάτη υψηλής-χαμηλής
Ερώτηση: Περιγράψτε την αρχή λειτουργίας του διπλού πρεσσοστάτη υψηλής – χαμηλής πίεσης.
Απάντηση:
- Κατασκευή (σελ. 397-399, εικ. 7-28): ο διπλός πρεσσοστάτης έχει δύο διαφράγματα ανίχνευσης πίεσης, που συνδυαζόμενα ελέγχουν τη λειτουργία ενός μοναδικού διακόπτη. Το μεγαλύτερο διάφραγμα συνδέεται στην πλευρά αναρρόφησης και το μικρότερο στην πλευρά κατάθλιψης. Καθένα από τα δύο αισθητήρια μπορεί να ανοίξει τον διακόπτη. Η διακύμανση (διαφορικό) της χαμηλής πίεσης ρυθμίζεται (συνήθως ≈ 1,4 bar για R12 και ≈ 1,5 bar για R22), ενώ το διαφορικό της υψηλής πίεσης έχει ρυθμιστεί από το εργοστάσιο και είναι αμετάβλητο. Τιμές ρύθμισης υψηλής πίεσης: R12 10,3 ÷ 18,6 bar, R22 17,9 ÷ 18,6 bar.
- Στοιχείο χαμηλής πίεσης: λειτουργεί και ως όργανο ασφαλείας και ως όργανο ελέγχου λειτουργίας. Ως όργανο ασφαλείας εμποδίζει τη συνεχή λειτουργία του συμπιεστή όταν η πίεση αναρρόφησης πέσει τόσο ώστε να προκληθεί πάγωμα στο στοιχείο του εξατμιστή, υπερθέρμανση κινητήρα κ.λπ. Ως όργανο λειτουργίας τερματίζει τον κύκλο διακοπής λειτουργίας του συστήματος: 1) όταν ενεργοποιηθεί ο θερμοστάτης, κλείνει η ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα στη γραμμή υγρού· 2) ο συμπιεστής συνεχίζει να λειτουργεί και αντλεί την ποσότητα ψυκτικού που παραμένει στον εξατμιστή· 3) όταν η πίεση αναρρόφησης κατέβει στην τιμή ρύθμισης του οργάνου χαμηλής πίεσης, διακόπτεται η λειτουργία του συμπιεστή.
- Επαναφορά: το στοιχείο χαμηλής πίεσης επανέρχεται αυτόματα όταν η πίεση αναρρόφησης επανέλθει στην κανονική της τιμή· όταν όμως έχει ενεργοποιηθεί το στοιχείο υψηλής πίεσης, το όργανο επαναφέρεται χειροκίνητα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο διαφράγματα (το μεγαλύτερο στην αναρρόφηση, το μικρότερο στην κατάθλιψη) ελέγχουν έναν κοινό διακόπτη, που τον ανοίγει καθένα από αυτά. Το στοιχείο χαμηλής πίεσης είναι όργανο ασφαλείας (αποτρέπει πάγωμα του εξατμιστή, υπερθέρμανση κινητήρα) και όργανο λειτουργίας: μετά το κλείσιμο της ηλεκτρομαγνητικής βαλβίδας από τον θερμοστάτη, ο συμπιεστής αντλεί το ψυκτικό του εξατμιστή και σταματά όταν η πίεση αναρρόφησης φτάσει τη ρύθμιση· επανέρχεται αυτόματα. Το στοιχείο υψηλής πίεσης είναι όργανο ασφαλείας με χειροκίνητη επαναφορά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται τα δύο διαφράγματα με κοινό διακόπτη, η διπλή λειτουργία του στοιχείου χαμηλής πίεσης και η αυτόματη ή χειροκίνητη επαναφορά.
Ερώτηση 19 — Ρυθμιστής πίεσης εξατμιστή και λόγος εγκατάστασης
Ερώτηση: Περιγράψτε το ρυθμιστή πίεσης εξατμιστή. Ποιος είναι ο λόγος εγκατάστασής του;
Απάντηση:
- Περιγραφή (σελ. 400-401, εικ. 7-29, 7-30): ο ρυθμιστής πίεσης εξατμιστή είναι μια βαλβίδα που τοποθετείται στην έξοδο του εξατμιστή, στη γραμμή αναρρόφησης, και ρυθμίζει τη ροή του αερίου ψυκτικού που φεύγει από τον εξατμιστή προς τον συμπιεστή. Ο θερμοστατικός βολβός και ο εξωτερικός εξισωτής της θερμοεκτονωτικής βαλβίδας εγκαθίστανται πριν από τον ρυθμιστή. Η βαλβίδα του ρυθμιστή βρίσκεται υπό την επίδραση της δύναμης από την πίεση του εξατμιστή (είσοδος βαλβίδας) και της δύναμης του ελατηρίου, που ρυθμίζεται χειροκίνητα με ένα κατσαβίδι. Πάνω στον ρυθμιστή υπάρχει βαλβίδα πρόσβασης για τη μέτρηση της πίεσης του εξατμιστή.
- Λειτουργία: κατά την εκκίνηση με φορτίο η βαλβίδα είναι τελείως ανοικτή και η διακύμανση του φορτίου ρυθμίζεται από τη θερμοεκτονωτική βαλβίδα. Όταν το ψυκτικό μέσο ψυχθεί στη θερμοκρασία ρύθμισης του ρυθμιστή, η βαλβίδα αρχίζει να περιορίζει τη ροή προς τον συμπιεστή και η πίεση στον εξατμιστή διατηρεί μια ελάχιστη τιμή. Σε συνεργασία με θερμοεκτονωτική βαλβίδα έχουμε σταθερή υπερθέρμανση και όλα τα πλεονεκτήματα της θερμοεκτονωτικής και της πρεσσοστατικής βαλβίδας. Π.χ. με R-12 ρύθμιση σε πίεση αναρρόφησης (μανομετρική) τουλάχιστον 2,2 bar (+1,0 °C)· με R-22 για +1,0 °C περίπου 4,1 bar.
- Λόγος εγκατάστασης: εφαρμόζεται στα ψυκτικά συγκροτήματα που ψύχουν νερό, ώστε η θερμοκρασία του εξατμιστή να μην κατέβει κάτω από μια προκαθορισμένη τιμή, στην οποία μπορεί να σχηματιστεί πάγος. Επίσης επιτρέπει τη σύνδεση πολλών εξατμιστών με διαφορετικές πιέσεις (και θερμοκρασίες) λειτουργίας σε κοινό συμπιεστή, αν τοποθετηθεί ένας ρυθμιστής πίεσης σε κάθε έξοδο εξατμιστή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βαλβίδα στην έξοδο του εξατμιστή, στη γραμμή αναρρόφησης, που ρυθμίζει τη ροή του αερίου από τον εξατμιστή προς τον συμπιεστή, με την πίεση του εξατμιστή να αντιτίθεται σε ελατήριο που ρυθμίζεται με κατσαβίδι· όταν το ψυκτικό ψυχθεί στη θερμοκρασία ρύθμισης, στραγγαλίζει τη ροή ώστε η πίεση του εξατμιστή να διατηρεί μια ελάχιστη τιμή. Εγκαθίσταται κυρίως στα συγκροτήματα που ψύχουν νερό, για να μη σχηματιστεί πάγος, και για τη σύνδεση πολλών εξατμιστών διαφορετικών πιέσεων σε κοινό συμπιεστή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η θέση στην έξοδο του εξατμιστή, η διατήρηση ελάχιστης πίεσης εξατμιστή και ο λόγος (αποφυγή πάγου σε ψύκτες νερού, πολλαπλοί εξατμιστές).
Ερώτηση 20 — Ρυθμιστής πίεσης αναρρόφησης και λόγος εγκατάστασης
Ερώτηση: Περιγράψτε το ρυθμιστή πίεσης αναρρόφησης. Ποιος είναι ο λόγος εγκατάστασής του;
Απάντηση:
- Περιγραφή (σελ. 402-404, εικ. 7-31): ο ρυθμιστής πίεσης αναρρόφησης, που ονομάζεται επίσης Ρυθμιστής Πίεσης Στροφαλοθαλάμου (CPR), εγκαθίσταται κοντά στον συμπιεστή, στο στόμιο αναρρόφησής του. Διαθέτει επίσης στόμιο μέτρησης της πίεσης αναρρόφησης προς την πλευρά του εξατμιστή. Αποτελείται από κέλυφος, κύρια βαλβίδα, ανοξείδωτο διάφραγμα, ρυθμιστικό κοχλία, εναλλάξιμο φυσίγγιο και συνδετικό τεμάχιο.
- Λειτουργία: στη βαλβίδα του ρυθμιστή επιδρούν η δύναμη από την πίεση αναρρόφησης (έξοδος από τον εξατμιστή) και η δύναμη του ελατηρίου, που ρυθμίζεται χειροκίνητα με κατσαβίδι. Όταν η πίεση εξόδου από τον εξατμιστή είναι κάτω από την τιμή ρύθμισης, η βαλβίδα είναι τελείως ανοικτή· καθώς η πίεση αυξάνει, ο ρυθμιστής στραγγαλίζει τη ροή, διατηρώντας σταθερή την τελική πίεση αναρρόφησης, ώστε ο συμπιεστής να μην υπερφορτώνεται και να λειτουργεί στην περιοχή σχεδιασμού του. Πρακτικά, για τη ρύθμιση παρακολουθούμε την ένταση του ρεύματος του ηλεκτροκινητήρα του συμπιεστή και ρυθμίζουμε τη βαλβίδα ώστε η ένταση να επανέλθει στην ονομαστική της τιμή.
- Λόγος εγκατάστασης: προστασία του συμπιεστή από υπερφόρτωση, δηλαδή από υπερβολική πίεση αναρρόφησης. Π.χ. σε θάλαμο χαμηλής θερμοκρασίας (−27 °C), όταν ο συμπιεστής ξεκινά μετά από τοποθέτηση μεγάλης ποσότητας θερμών τροφίμων ή με θερμό θάλαμο, η υψηλή θερμοκρασία του θαλάμου ανεβάζει τη θερμοκρασία και την πίεση αναρρόφησης, άρα και την πυκνότητα του αναρροφούμενου αερίου. Επειδή η ισχύς του συμπιεστή είναι ανάλογη με την πυκνότητα αυτή, ο συμπιεστής υπερφορτώνεται και προστατεύεται πλέον μόνο από το θερμικό υπερφόρτωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βαλβίδα (CPR) κοντά στον συμπιεστή, στο στόμιο αναρρόφησης, με στόμιο μέτρησης της πίεσης προς τον εξατμιστή· η πίεση αναρρόφησης αντιτίθεται σε ελατήριο ρυθμιζόμενο με κατσαβίδι. Είναι τελείως ανοικτή όσο η πίεση εξόδου του εξατμιστή είναι κάτω από τη ρύθμιση και στραγγαλίζει τη ροή όταν αυξάνει, κρατώντας σταθερή την πίεση αναρρόφησης του συμπιεστή· ρυθμίζεται με βάση την ένταση ρεύματος του κινητήρα. Εγκαθίσταται για να προστατεύει τον συμπιεστή από υπερφόρτωση λόγω υπερβολικής πίεσης αναρρόφησης (π.χ. εκκίνηση με θερμό θάλαμο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται η θέση στο στόμιο αναρρόφησης, η διατήρηση σταθερής πίεσης αναρρόφησης και ο λόγος (προστασία από υπερφόρτωση).
Ερώτηση 21 — Ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα: μέρη, λειτουργία, εγκατάσταση
Ερώτηση: Περιγράψτε τα μέρη μιας ηλεκτρομαγνητικής βαλβίδας. Εξηγήστε τον τρόπο λειτουργίας της. Πού εγκαθίσταται;
Απάντηση:
- Μέρη (σελ. 404-406, εικ. 7-32 έως 7-34): η ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα αποτελείται από το σώμα της βαλβίδας με την έδρα/ακροφύσιο και βέλος φοράς ροής, το έμβολο (ελκυστή) από ανοξείδωτο χάλυβα, που είναι σταθερά συνδεδεμένο με τον δίσκο της βαλβίδας, τον χάλκινο σωλήνα σύνδεσης, το μαγνητικό πηνίο με το κέλυφος πηνίου και το ελατήριο επαναφοράς. Στον τύπο διαφράγματος υπάρχουν διάφραγμα από PTFE, ακροφύσιο πιλότου και ακροφύσιο εξισωτή· η βαλβίδα της εικ. 7-32 έχει και χειροκίνητο by-pass για εκκένωση του συστήματος.
- Λειτουργία: είναι βαλβίδα τύπου «ΑΝΟΙΚΤΗ-ΚΛΕΙΣΤΗ», αυτόματα ενεργοποιούμενη, που ελέγχει τη ροή του υγρού ψυκτικού. Η κίνηση στον άξονα δίνεται μέσω του μαγνητικού πηνίου, που όταν ενεργοποιείται ανασηκώνει τον άξονα μαζί με τον δίσκο. 1) Η κλειστή βαλβίδα παραμένει κλειστή έως ότου ενεργοποιηθεί το πηνίο της· τότε ανοίγει. 2) Η ανοικτή βαλβίδα παραμένει ανοικτή όσο το πηνίο έχει τάση· όταν απενεργοποιηθεί, ο άξονας και η βαλβίδα, λόγω του βάρους τους, κατέρχονται και κλείνουν τη δίοδο του υγρού. Χαρακτηριστικό της είναι η πολύ μεγάλη ταχύτητα ανοίγματος και κλεισίματος, που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει «υδραυλικό πλήγμα».
- Πού και πώς εγκαθίσταται: μπαίνει στη γραμμή υγρού (εικ. 7-25), όπου το φίλτρο-ξηραντής τοποθετείται ακριβώς πριν από αυτήν και την εκτονωτική βαλβίδα· ο θερμοστάτης την κλείνει στον κύκλο διακοπής λειτουργίας. Χρησιμοποιείται επίσης στην απόψυξη με θερμό αέριο, για τη διοχέτευση θερμού αερίου από την κατάθλιψη στον εξατμιστή. Η ροή πρέπει να γίνεται κατά τη φορά του βέλους πάνω στο σώμα· η βαλβίδα είναι σωστά τοποθετημένη όταν η πίεση του υγρού υποβοηθά τη διατήρησή της σε κλειστή θέση (αν η υψηλή πίεση ασκείται κάτω από την έδρα, η βαλβίδα τείνει να ανασηκωθεί). Πρέπει να διαστασιολογείται σωστά, με βάση την παροχή υγρού και την αποδεκτή πτώση πίεσης γι' αυτή την παροχή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μέρη: σώμα με έδρα και βέλος ροής, έμβολο (ελκυστής) από ανοξείδωτο χάλυβα συνδεδεμένο με τον δίσκο, χάλκινος σωλήνας, μαγνητικό πηνίο με κέλυφος, ελατήριο επαναφοράς (στον τύπο διαφράγματος και διάφραγμα PTFE με ακροφύσια πιλότου και εξισωτή). Λειτουργεί ως «ΑΝΟΙΚΤΗ-ΚΛΕΙΣΤΗ»: με τάση στο πηνίο ο άξονας ανασηκώνεται και η βαλβίδα ανοίγει· χωρίς τάση ο άξονας και ο δίσκος κατέρχονται με το βάρος τους και κλείνουν· είναι πολύ γρήγορη (κίνδυνος υδραυλικού πλήγματος). Εγκαθίσταται στη γραμμή υγρού (και στις γραμμές θερμού αερίου απόψυξης), κατά τη φορά του βέλους, ώστε η πίεση του υγρού να βοηθά το κλείσιμο, και διαστασιολογείται κατά την παροχή και την αποδεκτή πτώση πίεσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να απαντώνται και τα τρία σκέλη: μέρη, λειτουργία με το πηνίο, θέση και σωστή τοποθέτηση (βέλος, πίεση που βοηθά το κλείσιμο).
Ερώτηση 22 — Απόψυξη εξατμιστή: τι είναι, πού απαιτείται, είδη
Ερώτηση: Τι εννοούμε όταν λέμε απόψυξη (αποπάγωση) εξατμιστή; Σε ποιες ψυκτικές εγκαταστάσεις απαιτείται; Τι είδη απόψυξης έχουμε;
Απάντηση:
- Τι εννοούμε (σελ. 407-408): απόψυξη ή αποπάγωση του εξατμιστή (ψυκτικού στοιχείου) απευθείας εκτόνωσης είναι το λιώσιμο του πάγου που σχηματίζεται πάνω στο στοιχείο και εμποδίζει τη σωστή μεταφορά θερμότητας.
- Πού απαιτείται: στους ψυκτικούς θαλάμους συντήρησης, όπου ο αέρας του θαλάμου είναι 1,1 έως 7,2 °C και η θερμοκρασία εξάτμισης 6 ÷ 8 °C χαμηλότερη (−6,9 έως +1,2 °C), οπότε έχουμε πάντα σχηματισμό πάγου. Ιδιαίτερη περίπτωση είναι οι εξατμιστές απευθείας εκτόνωσης χαμηλών θερμοκρασιών, όπου πρέπει πάντα να γίνεται προγραμματισμένη απόψυξη.
- Είδη απόψυξης: 1) Τυχαία: οφείλεται στη διακοπή λειτουργίας του συμπιεστή· ο αέρας του θαλάμου ανεβαίνει πάνω από τη θερμοκρασία σχηματισμού πάγου και τον λιώνει, αρκεί η θερμοχωρητικότητα των προϊόντων να δίνει τη θερμότητα που απαιτείται· η ποσότητα του πάγου που λιώνει είναι ανεξέλεγκτη. 2) Προγραμματισμένη: μέσω χρονοδιακόπτη ο συμπιεστής σταματά σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα, ώστε ο αέρας του θαλάμου να αποψύχει το στοιχείο (π.χ. θάλαμος εστιατορίου 15:00 ÷ 17:00 και 02:00 ÷ 06:00). Στους εξατμιστές χαμηλών θερμοκρασιών η προγραμματισμένη απόψυξη γίνεται με θερμό ψυκτικό αέριο από την κατάθλιψη του συμπιεστή, που διοχετεύεται μέσω ηλεκτρομαγνητικής βαλβίδας στην είσοδο του εξατμιστή, αμέσως μετά τη θερμοεκτονωτική βαλβίδα (σε εξατμιστή πολλαπλών κυκλωμάτων, μεταξύ της θερμοεκτονωτικής και του διανομέα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απόψυξη είναι το λιώσιμο του πάγου που σχηματίζεται στο ψυκτικό στοιχείο και εμποδίζει τη μεταφορά θερμότητας. Απαιτείται στους θαλάμους συντήρησης (θερμοκρασία εξάτμισης −6,9 έως +1,2 °C, άρα πάντα πάγος) και ιδιαίτερα στους εξατμιστές χαμηλών θερμοκρασιών, όπου πρέπει πάντα να γίνεται προγραμματισμένη απόψυξη. Είδη: τυχαία (από διακοπή του συμπιεστή, ανεξέλεγκτη) και προγραμματισμένη (ο χρονοδιακόπτης σταματά τον συμπιεστή σε καθορισμένα διαστήματα)· στις χαμηλές θερμοκρασίες με θερμό αέριο από την κατάθλιψη μέσω ηλεκτρομαγνητικής βαλβίδας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να απαντώνται και τα τρία σκέλη: ορισμός, εγκαταστάσεις όπου απαιτείται, τυχαία και προγραμματισμένη απόψυξη.
Ερώτηση 23 — Έλεγχος ικανότητας αερόψυκτων συμπυκνωτών: τρόποι και λόγος
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους επιτυγχάνεται ο έλεγχος της ικανότητας των αερόψυκτων συμπυκνωτών; Γιατί απαιτείται να γίνεται τέτοιος έλεγχος;
Απάντηση:
- Γιατί απαιτείται (σελ. 409): η απόδοση του αερόψυκτου συμπυκνωτή εξαρτάται από τη θερμοκρασία του αέρα του περιβάλλοντος· η μείωση της θερμοκρασίας του εξωτερικού αέρα αυξάνει την απόδοση του συμπυκνωτή. Ο συνδυασμός μειωμένου ψυκτικού φορτίου (συμπύκνωση μικρότερου όγκου αερίου) και αυξημένης απόδοσης του συμπυκνωτή οδηγεί σε μείωση της πίεσης συμπύκνωσης, που μπορεί να πέσει σε επίπεδο όπου δεν επαρκεί η πίεση του υγρού για να λειτουργήσει ικανοποιητικά η εκτονωτική βαλβίδα. Αυτό συμβαίνει όταν το ψυκτικό φορτίο είναι σταθερό και απαιτείται συνεχής λειτουργία ακόμα και με χαμηλή εξωτερική θερμοκρασία. Γι' αυτό εγκαθίστανται συστήματα ελέγχου που μειώνουν την απόδοση του συμπυκνωτή.
- Τρόποι (σελ. 410-411): 1) Έλεγχος με διαφράγματα αέρα (Damper control): μηχανισμός ελεγχόμενος από την πίεση συμπύκνωσης κινεί τα φύλλα ενός πολύφυλλου διαφράγματος· αυξημένη πίεση τα ανοίγει (περισσότερος αέρας), μειωμένη τα κλείνει αναλογικά. Για R-22 τα φύλλα αρχίζουν να ανοίγουν στα 8,5 bar περίπου και είναι πλήρως ανοικτά στα 16,2 bar. Εφαρμόζεται για θερμοκρασίες εξωτερικού αέρα έως και 4,4 °C. 2) Έλεγχος με εκκίνηση-παύση των ανεμιστήρων (Fan-cycling control): σε συμπυκνωτές με πολλούς ανεμιστήρες, ανάλογα με την εξωτερική θερμοκρασία λειτουργεί ένας αριθμός τους· όσο μειώνεται η θερμοκρασία, τίθενται εκτός λειτουργίας ένας-ένας. Εφαρμόζεται επίσης έως και 4,4 °C. 3) Πλήρωση των αυλών του συμπυκνωτή με υγρό ψυκτικό (Flood-back control): υγρό ψυκτικό διατηρείται μέσα στον συμπυκνωτή, πληρώνοντας έναν αριθμό αυλών· επειδή ένας αυλός γεμάτος υγρό δεν συμμετέχει στη λειτουργία του συμπυκνωτή, μειώνεται η απόδοσή του. Ο αριθμός των αυλών ρυθμίζεται ώστε να σταθεροποιούνται η πίεση και η θερμοκρασία συμπύκνωσης μέσα στα όρια σχεδιασμού· η επιπλέον ποσότητα ψυκτικού είναι αποθηκευμένη στο δοχείο υγρού. Κάθε μέθοδος οδηγεί σε μεταβαλλόμενη απόδοση του συμπυκνωτή και ελεγχόμενη μεταβλητή πίεση συμπύκνωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απαιτείται γιατί με χαμηλή εξωτερική θερμοκρασία η απόδοση του συμπυκνωτή αυξάνει ενώ το φορτίο μειώνεται, οπότε η πίεση συμπύκνωσης μπορεί να πέσει τόσο ώστε η εκτονωτική βαλβίδα να μη λειτουργεί ικανοποιητικά (σταθερό φορτίο και συνεχής λειτουργία). Τρόποι: 1) διαφράγματα αέρα ελεγχόμενα από την πίεση συμπύκνωσης (έως και 4,4 °C), 2) εκκίνηση-παύση των ανεμιστήρων σε συμπυκνωτές με πολλούς ανεμιστήρες (έως και 4,4 °C), 3) πλήρωση αυλών του συμπυκνωτή με υγρό ψυκτικό, με την επιπλέον ποσότητα αποθηκευμένη στο δοχείο υγρού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να αναφέρονται οι τρεις μέθοδοι και ο λόγος (πτώση της πίεσης συμπύκνωσης, ανεπαρκής λειτουργία της εκτονωτικής).
Ερώτηση 24 — Μέθοδος ελέγχου συμπυκνωτή για εξωτερικές θερμοκρασίες κάτω από 4,4 °C
Ερώτηση: Για εξωτερικές θερμοκρασίες μικρότερες από 4,4 °C ποια μέθοδο ελέγχου της ικανότητας ενός αερόψυκτου συμπυκνωτή θα συνιστούσατε;
Απάντηση:
- Οι μέθοδοι ελέγχου με διαφράγματα αέρα και εκκίνησης-παύσης των ανεμιστήρων μπορούν να εφαρμοσθούν μόνο για θερμοκρασίες εξωτερικού αέρα έως και 4,4 °C (σελ. 410-411). Επομένως, για εξωτερικές θερμοκρασίες μικρότερες από 4,4 °C συνιστάται η τρίτη μέθοδος: η πλήρωση των αυλών (σωλήνων) του συμπυκνωτή με υγρό ψυκτικό (Flood-back control).
- Με τη μέθοδο αυτή υγρό ψυκτικό διατηρείται μέσα στον συμπυκνωτή, πληρώνοντας έναν αριθμό αυλών· επειδή ένας αυλός γεμάτος υγρό δεν συμμετέχει στη λειτουργία του συμπυκνωτή, μειώνεται η απόδοσή του. Ο αριθμός των αυλών που πληρώνονται ρυθμίζεται ώστε να σταθεροποιούνται η πίεση και η θερμοκρασία συμπύκνωσης μέσα στα όρια σχεδιασμού. Η επιπλέον ποσότητα ψυκτικού που απαιτείται είναι, εν γένει, αποθηκευμένη στο δοχείο υγρού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Την πλήρωση των αυλών του συμπυκνωτή με υγρό ψυκτικό (Flood-back control), γιατί τα διαφράγματα αέρα και η εκκίνηση-παύση των ανεμιστήρων εφαρμόζονται μόνο έως και 4,4 °C. Οι αυλοί που γεμίζουν με υγρό δεν συμμετέχουν στη συμπύκνωση, οπότε μειώνεται η απόδοση του συμπυκνωτή και σταθεροποιούνται η πίεση και η θερμοκρασία συμπύκνωσης· η επιπλέον ποσότητα ψυκτικού αποθηκεύεται στο δοχείο υγρού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Να επιλέγεται η πλήρωση των αυλών με υγρό ψυκτικό και να αιτιολογείται με το όριο 4,4 °C των δύο άλλων μεθόδων.