Λύσεις — Κεφάλαιο 9 · Υπηρεσίες (Ερωτήσεις, σελ. 196, 205)
Απαντήσεις στις ερωτήσεις του βιβλίου για τις υπηρεσίες (1 αριθμητικό — μέγεθος αρχείου ομιλίας).
Λόγοι ψηφιοποίησης
Ερώτηση: 1. Ποιοι είναι οι λόγοι που απαιτούν την ψηφιακοποίηση της πληροφορίας;
Απάντηση:
- Καθιστά δυνατή την επεξεργασία της πληροφορίας από τον υπολογιστή (φωτογραφία, ήχος, βίντεο ή ψηφιακή δημιουργία).
- Επιτρέπει την αποθήκευση σε σύγχρονα μέσα (σκληροί, οπτικοί δίσκοι) και τη γρήγορη ανάκτησή της.
- Η αποθηκευμένη ψηφιακή πληροφορία είναι ανεπηρέαστη από παράσιτα και διατηρείται αναλλοίωτη για πολύ χρόνο.
- Επιτρέπει τη μετάδοση και αναπαραγωγή με την ίδια ακριβώς ποιότητα με το πρωτότυπο.
- Επιτρέπει τη μετάδοση μεγάλων ποσοτήτων δεδομένων σε μακρινές αποστάσεις με πολύ υψηλές ταχύτητες, αφού η σημερινή υποδομή των τηλεπικοινωνιών προσφέρεται για ψηφιακή μετάδοση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επεξεργασία από υπολογιστή, αποθήκευση και γρήγορη ανάκτηση, ανεπηρέαστη και αναλλοίωτη διατήρηση, μετάδοση/αναπαραγωγή με την ίδια ποιότητα, γρήγορη μετάδοση μεγάλου όγκου σε μακρινές αποστάσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι πέντε λόγοι του βιβλίου (τουλάχιστον τρεις).
Πρόβλημα 2 — μέγεθος αρχείου ομιλίας
Ερώτηση: 2. Αν σε ένα σήμα ομιλίας γίνεται δειγματοληψία με ταχύτητα 11000 δείγματα/sec, τι μέγεθος θα έχει το αρχείο ομιλίας 10sec, αν το κάθε δείγμα έχει μέγεθος 8bit;
Λύση:
- Σε κάθε δευτερόλεπτο: 11000 × 8 bit = 88 kbit.
- Σε 10 s: 10 × 88 kbit = 880 kbit = 880.000 bit.
- Σε byte: 880 kbit / 8 = 110 kbyte (110.000 byte).
Απάντηση: 110 kbyte (880 kbit).
Πρόσεξε:
- Όπως στο Παράδειγμα 1 του βιβλίου (5 s → 55 kbyte)· για 10 s το μέγεθος διπλασιάζεται.
- Μην ξεχάσεις τη διαίρεση με 8 για τη μετατροπή bit → byte.
Υπηρεσίες στενής/ευρείας ζώνης
Ερώτηση: Ποια η διαφορά μεταξύ των υπηρεσιών στενής και των υπηρεσιών ευρείας ζώνης;
Απάντηση:
- Στενής ζώνης: υπηρεσίες χωρίς μεγάλες απαιτήσεις από το κανάλι (π.χ. τηλεφωνική γραμμή), που δεν απαιτούν υψηλούς ρυθμούς ούτε αφιερωμένη γραμμή· χρησιμοποιούν το απλό δισύρματο καλώδιο. Παραδείγματα: ομιλία PCM (64 kbit/s), fax, videotex, δεδομένα, τηλεδιάσκεψη χαμηλής ποιότητας (128 kbit/s), ηλεκτρονικό εμπόριο.
- Ευρείας ζώνης: οπτικοακουστικές υπηρεσίες (οπτική τηλεφωνία, τηλεδιάσκεψη, τηλεόραση μέσω διαδικτύου, πολυμέσα υψηλής ανάλυσης), που απαιτούν σύνδεση υψηλού ρυθμού: τουλάχιστον 2-10 Mbit/s στους συνδρομητές χωρίς καθυστερήσεις, ενώ στον κορμό του δικτύου ο ρυθμός φτάνει δεκάδες Gbit/s.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στενή ζώνη = χαμηλοί ρυθμοί στο απλό δισύρματο (φωνή, fax, δεδομένα)· ευρεία ζώνη = οπτικοακουστικές υπηρεσίες με ρυθμούς τουλάχιστον 2-10 Mbit/s.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: διαφορά απαιτήσεων/ρυθμών + παραδείγματα.
- Η ερώτηση δεν υπάρχει στις ερωτήσεις του κεφαλαίου· βασίζεται στην § 9.3 (σελ. 196-197).
ISDN & τύποι πρόσβασης
Ερώτηση: 3. Ποια είναι τα βασικά γνωρίσματα (αρχές) του ISDN; 4. Ποιοι τύποι καναλιών συνίστανται για τις υπηρεσίες που μπορεί να υποστηρίξει το ISDN;
Απάντηση:
- ISDN (Ψηφιακό Δίκτυο Ολοκληρωμένων Υπηρεσιών): νέα σχεδίαση του υπάρχοντος τηλεφωνικού συστήματος με το ίδιο φυσικό μέσο (δισύρματο), με στόχο την ολοκλήρωση φωνής και δεδομένων με ενιαίο τρόπο μετάδοσης.
- Αρχές: 1. υποστηρίζει εφαρμογές φωνής και δεδομένων· 2. βασίζεται στο ψηφιακό κανάλι των 64 kbit/s (πρότυπο PCM)· είναι δίκτυο μεταγωγής κυκλώματος, αλλά υποστηρίζει και μεταγωγή πακέτων· 3. προσφέρει ευελιξία και υπηρεσίες πέρα από μια απλή σύνδεση φωνής.
- Βασική πρόσβαση (BRA): δύο αμφίδρομα κανάλια των 64 kbit/s και ένα κανάλι σηματοδοσίας των 16 kbit/s → 2 × 64 + 16 = 144 kbit/s (έως 192 kbit/s με τα bits συγχρονισμού)· για μεμονωμένους συνδρομητές.
- Πρόσβαση πρωτεύοντος ρυθμού (PRA): 1984 kbit/s (31 κανάλια των 64 kbit/s), η «γραμμή 2 μεγαμπίτ»· για εταιρείες με ψηφιακό PBX ή LAN.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αρχές: φωνή + δεδομένα, κανάλι 64 kbit/s, ευελιξία. Τύποι: βασική πρόσβαση 2 × 64 + 16 = 144 kbit/s· πρωτεύοντος ρυθμού 31 × 64 = 1984 kbit/s.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τρεις αρχές + BRA και PRA με τους ρυθμούς τους.
Υπηρεσίες του ISDN
Ερώτηση: 5. Τι γνωρίζετε για τις υπηρεσίες που μπορεί να υποστηρίξει το ISDN;
Απάντηση:
- Το ISDN προσφέρει ευρύ φάσμα υπηρεσιών: τις υπάρχουσες εφαρμογές φωνής και δεδομένων και νέες εφαρμογές. Γι' αυτό πρέπει να μεταβιβάζει συνεχή και καταιγιστική ροή δεδομένων, να εκχωρεί εύρος ζώνης κατόπιν αίτησης, να αποκαθιστά και να απολύει γρήγορα την κλήση, να εξασφαλίζει χαμηλό ρυθμό σφαλμάτων και μικρή καθυστέρηση και να παρέχει ασφάλεια.
- Κατηγορίες: αλληλεπιδραστικές υπηρεσίες (συνομιλίας, μηνύματος, ανάκτησης πληροφοριών) και υπηρεσίες διανομής.
- Υπηρεσίες: τηλεφωνία, τηλεκειμενογραφία (teletex), τηλεομοιοτυπία (fax), τηλεεικονογραφία (videotex), τηλεδράση, μετάδοση δεδομένων, μετάδοση ακίνητης ή αργά κινούμενης εικόνας, εικονοτηλεφωνία (με 2 έως 30 κανάλια των 64 kbit/s).
- Αναβαθμισμένη ποιότητα, γιατί όλες προσφέρονται από ένα δίκτυο και το κανάλι είναι εντελώς ψηφιακό με ρυθμό 64 kbit/s.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αλληλεπιδραστικές και διανομής· τηλεφωνία, teletex, fax, videotex, τηλεδράση, δεδομένα, εικόνα, εικονοτηλεφωνία — σε καλύτερη ποιότητα, από ένα ψηφιακό δίκτυο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: κατηγορίες + τουλάχιστον 4 υπηρεσίες + λόγοι αναβαθμισμένης ποιότητας.
Διαδίκτυο & υπηρεσίες
Ερώτηση: 6. Τι είναι το διαδίκτυο, πώς ξεκίνησε και ποια είναι η σημερινή του μορφή; 7. Ποιες υπηρεσίες μπορεί να υποστηρίξει το διαδίκτυο; 8. Τι επιτυγχάνεται με το πρωτόκολλο μεταφοράς αρχείων (FTP);
Απάντηση:
- Διαδίκτυο (Internet): το μεγαλύτερο δίκτυο του πλανήτη, που συνδέει πάρα πολλά διαφορετικά δίκτυα υπολογιστών σε όλο τον κόσμο· βασικό πρωτόκολλο το IP.
- Ξεκίνημα: τη δεκαετία του 1960 από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, για αδιάλειπτη ψηφιακή επικοινωνία σε περίπτωση πολέμου· τη δεκαετία του 1980 εξαπλώθηκε σε πανεπιστήμια (e-mail, μεταφορά αρχείων)· από το 1990, με τα πολυμέσα και το WWW, συνδέθηκαν μαζικά και οι μεμονωμένοι χρήστες. Σήμερα έχει εκατομμύρια χρήστες, που συνδέονται μέσω παροχέων (ISP).
- Υπηρεσίες: Παγκόσμιος ιστός (WWW: αναζήτηση, εντοπισμός, μεταφορά, περιήγηση με υπερκείμενο), ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail, mailing lists), ηλεκτρονικό εμπόριο, μεταφορά αρχείων.
- FTP (File Transfer Protocol): επιτρέπει τη μεταφορά αρχείων από έναν υπολογιστή του δικτύου σε άλλον, ώστε ο χρήστης να μεταφέρει εφαρμογές και πληροφορίες από όλο τον κόσμο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Παγκόσμιο δίκτυο δικτύων (από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ τη δεκαετία του 1960)· υπηρεσίες WWW, e-mail, ηλεκτρονικό εμπόριο, FTP· το FTP μεταφέρει αρχεία μεταξύ υπολογιστών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + ιστορικό + τουλάχιστον 3 υπηρεσίες + ρόλος FTP.
Σύγκλιση
Ερώτηση: 9. Πώς περιμένετε να εξελιχθεί το μέλλον στις τηλεπικοινωνίες μετά από τη σύγκλιση τηλεόρασης, τηλεπικοινωνιών και πληροφορικής;
Απάντηση:
- Η σύγκλιση των τερματικών (ραδιόφωνο, τηλεόραση, τηλέφωνο, υπολογιστής) οφείλεται στη δυνατότητα μετατροπής κάθε μορφής πληροφορίας σε ψηφιακή: ο υπολογιστής γίνεται τηλέφωνο και δέκτης τηλεόρασης, η τηλεόραση με Set Top Box προβάλλει ιστοσελίδες, υβριδικές συσκευές όπως το UMTS έχουν πολλαπλές λειτουργίες.
- Σύγκλιση υπάρχει και στις υπηρεσίες και στα δίκτυα: ένα καλωδιακό τηλεοπτικό δίκτυο προσφέρει μαζί τηλεφωνία, τηλεόραση, ραδιόφωνο και διαδίκτυο, συχνά φθηνότερα.
- Αναμένεται η ψηφιακοποίηση και του δικτύου πρόσβασης των συνδρομητών, που θα προσφέρει υψηλή ταχύτητα πρόσβασης στα δίκτυα δεδομένων και υπηρεσίες ευρείας ζώνης, με όλο και περισσότερες υπηρεσίες από μία συσκευή και ένα δίκτυο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όλες οι μορφές πληροφορίας γίνονται ψηφιακές· συσκευές, υπηρεσίες και δίκτυα ενοποιούνται και η ψηφιακοποίηση του δικτύου πρόσβασης θα δώσει υψηλές ταχύτητες και υπηρεσίες ευρείας ζώνης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ψηφιακοποίηση ως αιτία + σύγκλιση συσκευών/δικτύων + προοπτική.
- Ερώτηση άποψης· αποδεκτή κάθε τεκμηριωμένη απάντηση.