Λύσεις — Κεφάλαιο 2 (Ερωτήσεις σελ. 60) – ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 2 (Ερωτήσεις σελ. 60)

Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του κεφαλαίου 2 (4 πολλαπλής επιλογής + 1 ανοικτή).

Ερώτηση 1 — Βασικό σύμπτωμα (πολλαπλής επιλογής)

Ερώτηση: Ποιο από τα παρακάτω είναι κατά τη γνώμη σας βασικό σύμπτωμα σε ασθενή με σκλήρυνση κατά πλάκας; α) νυσταγμός, β) υπερκινητικότητα, γ) αμνησία, δ) πόνος στα γόνατα.

Απάντηση:

• Σωστή απάντηση: α) νυσταγμός. Το βιβλίο αναφέρει ρητά: «Βασικό σύμπτωμα της νόσου είναι ο νυσταγμός, που μπορεί να συνοδεύεται από ίλιγγο, εμετό κ.τ.λ.» (σελ. 50) — μαζί με τη δυσαρθρία και τον τρόμο στις εθελοντικές κινήσεις αποτελεί την κοινή κλινική εικόνα των προχωρημένων σταδίων. Γιατί όχι τα άλλα: β) η νόσος προκαλεί κινητικές διαταραχές (παραπληγία, ημιπληγία, αταξία, μυϊκή αδυναμία, σπαστικότητα), όχι υπερκινητικότητα· γ) υπάρχει προοδευτική μείωση μνήμης-νοημοσύνης, αλλά δεν είναι το βασικό σύμπτωμα· δ) ο πόνος στα γόνατα δεν είναι χαρακτηριστικό της νόσου του Κ.Ν.Σ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) νυσταγμός — «βασικό σύμπτωμα της νόσου είναι ο νυσταγμός» (σελ. 50).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πολλαπλής επιλογής.

Ερώτηση 2 — Μέσα για έντονη σπαστικότητα

Ερώτηση: Ασθενής με σκλήρυνση κατά πλάκας εμφανίζει έντονη σπαστικότητα. Ποια μέσα φυσικοθεραπείας μπορούν να τον βοηθήσουν;

Απάντηση:

• Για τη σπαστικότητα το βιβλίο προτείνει (σελ. 53-59): 1. Διατάσεις — παθητικές ασκήσεις: μειώνουν τη μυϊκή υπερτονία και αυξάνουν την ελεύθερη γωνία κίνησης της άρθρωσης· ειδικά η ήπια παρατεταμένη διάταση στις προσβεβλημένες αρθρώσεις-μυϊκές ομάδες είναι πολύ αποτελεσματικός τρόπος ελάττωσης της σπαστικότητας, βοηθά στην ελάττωση της κυκλοφορικής στάσης και προλαμβάνει τις συσπάσεις· διατηρείται στο σημείο που ανέχεται ο ασθενής για 1-2 λεπτά, χωρίς πόνο· μπορεί να γίνει και ενεργητικά από τον ίδιο τον ασθενή με το ίδιο αποτέλεσμα (εικ. 2.1-2.3). 2. Ηλεκτρικός ερεθισμός — TENS: επικρατεί η άποψη ότι μπορεί να μειώσει τη σπαστικότητα προσωρινά, πριν από την εφαρμογή προγράμματος ασκήσεων. 3. PNF (ιδιοδεκτική νευρομυϊκή διευκόλυνση): με αυτήν μπορεί να αναχαιτιστεί η σπαστικότητα· οι ασκήσεις PNF βοηθούν σε λειτουργική κινητικότητα — ρολλάρισμα (εικ. 2.4) και τεχνική PNF που συνδυάζει την κίνηση ωμοπλάτης-λεκάνης σε πλάγια θέση (εικ. 2.5-2.6). Επιπλέον: οι διατάσεις γίνονται πάντα πριν από κάθε άσκηση ενδυνάμωσης, ενώ τα βάρη αυξάνουν τη σπαστικότητα και εφαρμόζονται με επιφύλαξη· υδροθεραπεία-θερμοθεραπεία-πάγος κατά την επικρατέστερη άποψη δεν βοηθούν.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ήπια παρατεταμένη διάταση 1-2 λεπτά χωρίς πόνο (παθητικά ή ενεργητικά από τον ασθενή), TENS για προσωρινή μείωση της σπαστικότητας πριν τις ασκήσεις, τεχνικές PNF (ρολλάρισμα, ωμοπλάτη-λεκάνη σε πλάγια θέση)· τα βάρη αυξάνουν τη σπαστικότητα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Ηλικία εμφάνισης (πολλαπλής επιλογής)

Ερώτηση: Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μια πάθηση που εμφανίζεται συνήθως: α) εκ γενετής β) μετά την ηλικία των 55 ετών γ) στην ηλικία 20 - 40 ετών

Απάντηση:

• Σωστή απάντηση: γ) στην ηλικία 20-40 ετών. «Από κοινωνικής άποψης είναι ιδιαίτερα λυπηρό το ότι προσβάλλει συνήθως τις παραγωγικές ηλικίες (20-40 ετών)» (σελ. 49) και στην επιδημιολογία: «Προσβάλλει συχνότερα τις γυναίκες και μάλιστα κατά την ηλικία των 20-40 ετών· σπανιότερα εμφανίζεται σε μικρότερη ή μεγαλύτερη ηλικία» (σελ. 52). Γιατί όχι τα άλλα: α) η νόσος δεν είναι κληρονομική ούτε συγγενής — θεωρείται επίκτητη αυτοάνοση· β) μετά τα 55 εμφανίζεται σπάνια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) γ) 20-40 ετών — παραγωγικές ηλικίες, συχνότερα γυναίκες (σελ. 49, 52).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πολλαπλής επιλογής.

Ερώτηση 4 — Αιτία της νόσου (πολλαπλής επιλογής)

Ερώτηση: Ποια είναι η αιτία της σκλήρυνσης κατά πλάκας α) άγνωστη, β) προηγούμενο χτύπημα στο κεφάλι, γ) ελλιπής διατροφή, δ) κάποια ορμονική πάθηση, ε) το ψυχρό κλίμα.

Απάντηση:

• Σωστή απάντηση: α) άγνωστη. «Η αιτιολογία της παραμένει μέχρι στιγμής άγνωστη. Η νόσος δεν είναι κληρονομική. Η επικρατέστερη θεωρία είναι ότι αποτελεί μια επίκτητη αυτοάνοση νόσο. Πιθανώς κάποιος εξωτερικός ιός δρα στο σώμα του ασθενούς αργά αργά, επηρεάζοντας άτομα με προδιάθεση, ώστε να παράγονται ουσίες κατά τμημάτων του Κ.Ν.Σ. (των πρωτεϊνών της μυελίνης)» (σελ. 49). Γιατί όχι τα άλλα: τραύμα κεφαλής (β), διατροφή (γ), ορμονική πάθηση (δ) δεν αναφέρονται ως αίτια· το ψυχρό κλίμα (ε) — η νόσος απαντάται συχνότερα στους βόρειους λαούς, αλλά αυτό είναι επιδημιολογική παρατήρηση, όχι αιτία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) άγνωστη — επικρατέστερη θεωρία η επίκτητη αυτοάνοση νόσος (ιός σε άτομα με προδιάθεση, αντισώματα κατά της μυελίνης)· όχι κληρονομική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πολλαπλής επιλογής.

Ερώτηση 5 — Εγκεφαλονωτιαίο υγρό (πολλαπλής επιλογής)

Ερώτηση: Σε ασθενή με σκλήρυνση κατά πλάκας το εγκεφαλονωτιαίο υγρό: α) έχει αυξηθεί σε βάρος, β) έχει αυξηθεί σε όγκο, γ) έχει αλλοιωθεί ως προς τη σύστασή του, δ) δεν έχει υποστεί καμία μεταβολή.

Απάντηση:

• Σωστή απάντηση: γ) έχει αλλοιωθεί ως προς τη σύστασή του. Στα εργαστηριακά ευρήματα: «Εξετάζοντας το εγκεφαλονωτιαίο υγρό βρίσκουμε ότι η σύστασή του έχει διαφοροποιηθεί - αλλοιωθεί» (σελ. 50). Η διάγνωση συμπληρώνεται με μαγνητική (και αξονική) τομογραφία, που δείχνουν πολλές παλιές και νέες πλάκες (απομυελινωτικές εστίες) στη λευκή ουσία του Κ.Ν.Σ. Γιατί όχι τα άλλα: δεν αναφέρεται μεταβολή βάρους (α) ή όγκου (β) του Ε.Ν.Υ., και η δ) αντιφάσκει με το εύρημα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) γ) αλλοιωμένη σύσταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (σελ. 50)· διάγνωση και με MRI/CT (πλάκες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πολλαπλής επιλογής.