Λύσεις Ασκήσεων — Κεφάλαιο 7: Κίνδυνοι από το Ηλεκτρικό Ρεύμα – ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Α΄ ΕΠΑΛ

(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, σελ. 237. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου· οι λύσεις πρωτότυπες, διασταυρωμένες με το επίσημο Βιβλίο Λύσεων. Οι υπολογισμοί έχουν επαληθευτεί.)

Ερώτηση 1 (σελ. 237)

Ποιες συνθήκες κάνουν επικίνδυνο ή θανατηφόρο ένα ηλεκτρικό ατύχημα;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το ζητούμενο δεν είναι η τάση μόνο. Τέσσερις παράγοντες καθορίζουν τη σοβαρότητα, και όλοι μαζί προσδιορίζουν πόσο ρεύμα θα περάσει από το σώμα και για πόσο.

Λύση:

  1. Η τάση U κάτω από την οποία θα βρεθεί ο άνθρωπος τη στιγμή του ατυχήματος.
  2. Η αντίσταση R του ανθρώπινου σώματος.
  3. Ο χρόνος επαφής του ανθρώπου με το ρευματοφόρο σημείο.
  4. Οι συνθήκες του χώρου (υγρός ή ξηρός).

Ενδεικτική απάντηση: Τέσσερις συνθήκες: (α) η τάση U στην οποία εκτίθεται ο άνθρωπος, (β) η αντίσταση R του ανθρώπινου σώματος, (γ) ο χρόνος επαφής με το ρευματοφόρο σημείο και (δ) οι συνθήκες του χώρου (υγρός ή ξηρός).

Πρόσεξε:

  • Οι τέσσερις παράγοντες δεν είναι ανεξάρτητοι: από τον νόμο του Ωμ, το ρεύμα που περνά από το σώμα είναι \(I = U/R\) — και η υγρασία ΜΕΙΩΝΕΙ δραστικά την R, άρα αυξάνει το I.
  • Γι' αυτό η ίδια τάση είναι πολύ πιο επικίνδυνη στο μπάνιο απ' ό,τι σε ξηρό χώρο.

Ερώτηση 2 (σελ. 237)

Ποιες είναι οι επιδράσεις του ηλεκτρικού ατυχήματος στον ανθρώπινο οργανισμό;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η σοβαρότητα καθορίζεται από την ΕΝΤΑΣΗ του ρεύματος που περνά από το σώμα — όχι από την τάση. Το βιβλίο δίνει πίνακα με πέντε κλιμακούμενες ζώνες.

Λύση:

  1. 1–10 mA: όριο αίσθησης.
  2. 10–30 mA: σύσπαση μυών, πόνος.
  3. 30–50 mA: σύσπαση μυών, πόνος, ασφυξία.
  4. 50–100 mA: παράλυση, πόνος, αρρυθμία στη λειτουργία της καρδιάς.
  5. 100–200 mA: επικίνδυνη καρδιακή προσβολή, επικίνδυνα εγκαύματα.
  6. 200 mA και άνω: θανατηφόρα καρδιακή προσβολή, θανατηφόρα εγκαύματα.

Ενδεικτική απάντηση: Οι επιδράσεις καθορίζονται από την ένταση του ρεύματος που περνά από το σώμα: 1–10 mA όριο αίσθησης· 10–30 mA σύσπαση μυών και πόνος· 30–50 mA σύσπαση, πόνος, ασφυξία· 50–100 mA παράλυση, πόνος, αρρυθμία της καρδιάς· 100–200 mA επικίνδυνη καρδιακή προσβολή και εγκαύματα· πάνω από 200 mA θανατηφόρα καρδιακή προσβολή και εγκαύματα.

Πρόσεξε:

  • Πρόσεξε πόσο ΜΙΚΡΑ είναι τα ρεύματα: ήδη στα 30–50 mA εμφανίζεται ασφυξία. Ένα κοινό λαμπάκι 60 W τραβάει 270 mA — πολλαπλάσιο του θανατηφόρου ορίου.
  • Γι' αυτό ακριβώς ο Δ.Δ.Ε. ρυθμίζεται στα 30 mA: είναι το όριο πριν αρχίσουν τα σοβαρά.

Ερώτηση 3 (σελ. 237)

Ποιες είναι οι πρώτες ενέργειες που απαιτούνται σε περίπτωση ηλεκτροπληξίας;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η σειρά των ενεργειών είναι ζωτικής σημασίας. Το πρώτο βήμα είναι πάντα η διακοπή του ρεύματος — αλλιώς γίνεσαι κι εσύ θύμα.

Λύση:

    1. ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ: κατεβάζουμε τον γενικό διακόπτη ή βγάζουμε το φις.
    1. Αν δεν είναι δυνατή η διακοπή, απομακρύνουμε τον παθόντα από το ρευματοφόρο σημείο ΜΟΝΟ με μονωτικό μέσο (ξύλο, στεγνό ύφασμα, πλαστικό) — ΠΟΤΕ με γυμνά χέρια.
    1. Ειδοποιούμε αμέσως για ιατρική βοήθεια (ΕΚΑΒ).
    1. Ελέγχουμε αναπνοή και σφυγμό του παθόντα.
    1. Αν χρειάζεται, εφαρμόζουμε τεχνητή αναπνοή και μαλάξεις καρδιάς, μέχρι να έρθει ιατρική βοήθεια.
    1. Τοποθετούμε τον παθόντα σε κατάλληλη θέση και τον κρατάμε ζεστό.

Ενδεικτική απάντηση: Πρώτα διακόπτουμε το ρεύμα (γενικός διακόπτης ή φις). Αν δεν γίνεται, απομακρύνουμε τον παθόντα μόνο με μονωτικό μέσο (ξύλο, στεγνό ύφασμα) και ποτέ με γυμνά χέρια. Στη συνέχεια ειδοποιούμε για ιατρική βοήθεια, ελέγχουμε αναπνοή και σφυγμό και, αν χρειάζεται, εφαρμόζουμε τεχνητή αναπνοή και μαλάξεις καρδιάς μέχρι να έρθει βοήθεια.

Πρόσεξε:

  • ΤΟ ΠΙΟ ΚΡΙΣΙΜΟ: μην αγγίξεις ΠΟΤΕ τον παθόντα με γυμνά χέρια όσο είναι υπό τάση — γίνεσαι δεύτερο θύμα και δεν βοηθά κανείς κανέναν.
  • Το βιβλίο παραθέτει αναλυτικό πίνακα ενεργειών στην παράγραφο 7.2.1 (σελ. 213) — ανάτρεξε εκεί για την πλήρη σειρά.

Ερώτηση 4 (σελ. 237)

Ποια είναι η ενδεδειγμένη ηλεκτρική μόνωση σε ένα φορητό ηλεκτρικό εργαλείο;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το φορητό εργαλείο το κρατάμε στα χέρια, συχνά σε δύσκολες συνθήκες. Γι' αυτό δεν αρκεί μία μόνωση — χρειάζονται δύο ανεξάρτητα στρώματα.

Λύση:

  1. Η ενδεδειγμένη μόνωση είναι η ΔΙΠΛΗ ΜΟΝΩΣΗ.
  2. α) Το εξωτερικό μέρος, που είναι από μονωτικό υλικό και αποτελεί το περίβλημα του φορητού εργαλείου.
  3. β) Η μόνωση των ηλεκτρικών στοιχείων του εργαλείου: η μόνωση του ηλεκτροκινητήρα, του χειριστηρίου και των ηλεκτρικών συνδέσεων.

Ενδεικτική απάντηση: Η διπλή μόνωση, που αποτελείται από δύο μέρη: (α) το εξωτερικό περίβλημα από μονωτικό υλικό και (β) τη μόνωση των ηλεκτρικών στοιχείων του εργαλείου (ηλεκτροκινητήρα, χειριστηρίου, ηλεκτρικών συνδέσεων).

Πρόσεξε:

  • Το πλεονέκτημα της διπλής μόνωσης: αν αστοχήσει το ένα στρώμα, το άλλο εξακολουθεί να προστατεύει. Γι' αυτό τα εργαλεία με διπλή μόνωση δεν χρειάζονται γείωση (δες ερώτηση 11).
  • Αναγνωρίζεται από το σύμβολο με τα δύο ομόκεντρα τετράγωνα.

Ερώτηση 5 (σελ. 237)

Ποιος είναι ο ρόλος του Διακόπτη Διαφυγής Έντασης (Δ.Δ.Ε.) σε περίπτωση διαρροής άνω των 30 mA;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ο Δ.Δ.Ε. δεν εμποδίζει τη διαρροή — τη ΑΝΙΧΝΕΥΕΙ και κόβει το ρεύμα τόσο γρήγορα ώστε το ατύχημα να μη γίνει θανατηφόρο. Τα δύο κρίσιμα μεγέθη είναι το όριο (30 mA) και ο χρόνος (0,2 s).

Λύση:

  1. Το όριο των 30 mA θεωρείται όριο επικινδυνότητας για τον άνθρωπο.
  2. Αν η διαρροή φθάσει και ξεπεράσει τα 30 mA, ο Δ.Δ.Ε. διακόπτει ΑΥΤΟΜΑΤΑ την τροφοδοσία της ηλεκτρικής συσκευής.
  3. Η διακοπή γίνεται σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, περίπου 0,2 s.
  4. Έτσι εξασφαλίζεται ότι, αν το ρεύμα διαρροής περάσει από το ανθρώπινο σώμα, η τιμή του δεν θα ξεπεράσει τα 30 mA.

Ενδεικτική απάντηση: Ο Δ.Δ.Ε. διακόπτει αυτόματα την τροφοδοσία μόλις η διαρροή ξεπεράσει τα 30 mA (όριο επικινδυνότητας για τον άνθρωπο), σε ελάχιστο χρόνο, περίπου 0,2 s. Έτσι εξασφαλίζει ότι, ακόμα κι αν το ρεύμα διαρροής περάσει από ανθρώπινο σώμα, δεν θα ξεπεράσει τα 30 mA.

Πρόσεξε:

  • Ο συνδυασμός των δύο μεγεθών είναι που σώζει: 30 mA για 0,2 s βρίσκεται κάτω από το όριο της θανατηφόρου καρδιακής προσβολής (δες τον πίνακα της ερώτησης 2).
  • Ο Δ.Δ.Ε. προστατεύει τον ΑΝΘΡΩΠΟ. Η ασφάλεια προστατεύει την ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. Είναι δύο διαφορετικές προστασίες και χρειάζονται και οι δύο.

Ερώτηση 6 (σελ. 237)

Τι γνωρίζετε για τη γαλβανική απομόνωση;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η ιδέα-κλειδί: για να περάσει ρεύμα από το σώμα προς τη γη, χρειάζονται ΔΥΟ αγώγιμοι δρόμοι. Η γαλβανική απομόνωση κόβει τον δεύτερο — και έτσι δεν κλείνει το κύκλωμα.

Λύση:

  1. Η γαλβανική απομόνωση πραγματοποιείται μέσω μετασχηματιστή.
  2. Παράδειγμα: ο ρευματοδότης για την ξυριστική μηχανή στο λουτρό διαθέτει τέτοιον μετασχηματιστή.
  3. Στην περίπτωση αυτή το δευτερεύον κύκλωμα του μετασχηματιστή ΔΕΝ είναι γειωμένο — δεν συνδέεται αγώγιμα με τη γη.
  4. Για να διαρρεύσει ρεύμα προς τη γη, δεν αρκεί ο αγώγιμος δρόμος μέσω του ανθρώπινου σώματος: πρέπει να υπάρχει και ΔΕΥΤΕΡΟΣ αγώγιμος δρόμος μέσω του αγωγού γείωσης.
  5. Αφού το δευτερεύον δεν είναι γειωμένο, ο δεύτερος δρόμος δεν υπάρχει και το κύκλωμα δεν κλείνει.
  6. Άρα, αν κάποιος αγγίξει τους αγωγούς του δευτερεύοντος, ΔΕΝ κινδυνεύει από ηλεκτροπληξία.

Ενδεικτική απάντηση: Η γαλβανική απομόνωση επιτυγχάνεται με μετασχηματιστή του οποίου το δευτερεύον κύκλωμα δεν είναι γειωμένο (π.χ. ο ρευματοδότης ξυριστικής μηχανής στο λουτρό). Για να διαρρεύσει ρεύμα προς τη γη χρειάζονται δύο αγώγιμοι δρόμοι — μέσω του σώματος και μέσω του αγωγού γείωσης. Επειδή ο δεύτερος λείπει, το κύκλωμα δεν κλείνει και ο άνθρωπος δεν κινδυνεύει αν αγγίξει τους αγωγούς του δευτερεύοντος.

Πρόσεξε:

  • Το κρίσιμο σημείο είναι ΓΙΑΤΙ δεν κινδυνεύει: όχι επειδή δεν υπάρχει τάση, αλλά επειδή δεν κλείνει το κύκλωμα. Αν αγγίξει ΚΑΙ τους δύο αγωγούς του δευτερεύοντος ταυτόχρονα, κινδυνεύει κανονικά.
  • Αν το δευτερεύον ήταν γειωμένο, η επαφή θα προκαλούσε ρεύμα διαρροής και ηλεκτροπληξία — δες τα σχήματα 6.1 και 6.2 του βιβλίου λύσεων.

Ερώτηση 7 (σελ. 237)

Ποιες είναι οι πρώτες ενέργειες που επιβάλλεται να κάνουμε σε περίπτωση πυρκαγιάς στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Όπως και στην ηλεκτροπληξία, η πρώτη ενέργεια είναι η διακοπή του ρεύματος — εδώ όμως προστίθεται και ο περιορισμός στο είδος του πυροσβεστικού μέσου.

Λύση:

    1. Διακόπτουμε αμέσως την ηλεκτρική τροφοδοσία (γενικός διακόπτης).
    1. Ειδοποιούμε την Πυροσβεστική Υπηρεσία.
    1. Επιχειρούμε κατάσβεση ΜΟΝΟ με κατάλληλο πυροσβεστήρα (ξηράς σκόνης ή διοξειδίου του άνθρακα) — ΠΟΤΕ με νερό, όσο υπάρχει τάση.
    1. Απομακρύνουμε τους ανθρώπους από τον χώρο.

Ενδεικτική απάντηση: Πρώτα διακόπτουμε την ηλεκτρική τροφοδοσία, ειδοποιούμε την Πυροσβεστική και επιχειρούμε κατάσβεση μόνο με κατάλληλο πυροσβεστήρα (ξηράς σκόνης ή διοξειδίου του άνθρακα) — ποτέ με νερό όσο υπάρχει τάση — ενώ απομακρύνουμε τους ανθρώπους από τον χώρο.

Πρόσεξε:

  • ΓΙΑΤΙ ΟΧΙ ΝΕΡΟ: το νερό είναι αγωγός. Ρίχνοντας νερό σε εγκατάσταση υπό τάση, η δέσμη γίνεται αγώγιμος δρόμος προς εσένα.
  • Το βιβλίο παραθέτει αναλυτικό πίνακα ενεργειών στη σελίδα 224.

Ερώτηση 8 (σελ. 237)

Αναφέρατε τον διεθνή συμβολισμό και τα χαρακτηριστικά των πυροσβεστήρων που είναι κατάλληλοι για την κατάσβεση πυρκαγιάς σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο κατηγορίες πυροσβεστήρων είναι κατάλληλες, γιατί το κατασβεστικό τους μέσο ΔΕΝ είναι αγώγιμο. Για καθεμία χρειάζεται ο συμβολισμός και τα μεγέθη.

Λύση:

  1. ΞΗΡΑΣ ΣΚΟΝΗΣ — διεθνής συμβολισμός: P.
  2. Υπάρχουν δύο τύποι: φορητοί (6 kg και 12 kg) και τροχήλατοι (50 kg έως 150 kg).
  3. Σημείωση: σήμερα δεν χρησιμοποιούνται, γιατί το προωθητικό αέριο που περιέχουν θεωρείται επιβλαβές για το περιβάλλον.
  4. ΞΗΡΑΣ ΣΚΟΝΗΣ ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΠΙΕΣΗΣ — συμβολισμός: P. Έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τον παραπάνω.
  5. Λόγω της εσωτερικής πίεσης στο δοχείο, είναι κατάλληλος για χώρους με υγρασία.
  6. ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ — διεθνής συμβολισμός: C.
  7. Υπάρχουν δύο τύποι: φορητοί (2 kg και 6 kg) και τροχήλατοι (25 kg έως 30 kg).

Ενδεικτική απάντηση: Κατάλληλοι είναι: ξηράς σκόνης (συμβολισμός P) — φορητοί 6 και 12 kg, τροχήλατοι 50–150 kg (σήμερα δεν χρησιμοποιούνται λόγω του επιβλαβούς για το περιβάλλον προωθητικού αερίου)· ξηράς σκόνης διαρκούς πίεσης (P) — ίδια χαρακτηριστικά, κατάλληλος για χώρους με υγρασία λόγω της εσωτερικής πίεσης· και διοξειδίου του άνθρακα (συμβολισμός C) — φορητοί 2 και 6 kg, τροχήλατοι 25–30 kg.

Πρόσεξε:

  • Και οι δύο κατηγορίες επιλέγονται για τον ίδιο λόγο: το κατασβεστικό μέσο δεν είναι αγώγιμο, άρα δεν δημιουργεί δρόμο για το ρεύμα προς τον χρήστη.
  • Δες τον πίνακα της σελίδας 225 του βιβλίου για τα εικονίδια του διεθνούς συμβολισμού.

Ερώτηση 9 (σελ. 237)

Ποιος είναι ο ρόλος της γείωσης σε ηλεκτρική συσκευή ή μηχανή;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η γείωση δεν κάνει τίποτα όσο όλα πάνε καλά. Ο ρόλος της φαίνεται μόνο στη ΒΛΑΒΗ: όταν η τάση βρεθεί εκεί που δεν πρέπει.

Λύση:

  1. Σε περίπτωση βλάβης (π.χ. φθορά της μόνωσης των αγωγών), η τάση του δικτύου μπορεί να μεταφερθεί στο μεταλλικό περίβλημα της συσκευής.
  2. Τότε, όποιος αγγίξει το περίβλημα κινδυνεύει από ηλεκτροπληξία.
  3. Η γείωση παρέχει προστασία: δίνει στο ρεύμα διαρροής έναν δρόμο μικρής αντίστασης προς τη γη.
  4. Έτσι προστατεύεται ο άνθρωπος που θα έρθει σε επαφή με το μεταλλικό περίβλημα.

Ενδεικτική απάντηση: Η γείωση προστατεύει από ηλεκτροπληξία τον άνθρωπο που θα αγγίξει το μεταλλικό περίβλημα μιας συσκευής, στην περίπτωση που —για οποιονδήποτε λόγο, π.χ. φθορά της μόνωσης— η τάση του δικτύου μεταφερθεί στο περίβλημα.

Πρόσεξε:

  • Η γείωση είναι προστασία ΒΛΑΒΗΣ: σε κανονική λειτουργία δεν διαρρέεται από ρεύμα. Αν μετρήσεις ρεύμα στον αγωγό γείωσης, υπάρχει πρόβλημα.
  • Δουλεύει καλύτερα σε συνδυασμό με τον Δ.Δ.Ε.: η γείωση δίνει τον δρόμο διαρροής, ο Δ.Δ.Ε. την ανιχνεύει και κόβει.

Ερώτηση 10 (σελ. 237)

Ποιοι είναι οι τρόποι τεχνητών γειώσεων με ηλεκτρόδια (συνοπτική περιγραφή);

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ο στόχος κάθε τρόπου είναι ο ίδιος: καλή αγώγιμη επαφή με το έδαφος, δηλαδή μικρή αντίσταση γείωσης. Διαφέρουν στο σχήμα του ηλεκτροδίου.

Λύση:

  1. α) Τεχνητή γείωση με μεταλλική πλάκα: ηλεκτρόδια με μορφή μεταλλικής πλάκας (διαστάσεων περίπου 1 m × 0,5 m × 30 mm) τοποθετούνται κατακόρυφα μέσα στο έδαφος.
  2. β) Τεχνητή γείωση με ράβδο (πάσσαλο): μεταλλικές ράβδοι εμπηγνύονται κατακόρυφα στο έδαφος· μπορούν να συνδεθούν και περισσότερες σε παράλληλη σύνδεση.
  3. γ) Τεχνητή γείωση με ταινία ή αγωγό: μεταλλική ταινία ή αγωγός τοποθετείται οριζόντια μέσα στο έδαφος (π.χ. περιμετρικά του κτιρίου — θεμελιακή γείωση).
  4. Σε κάθε περίπτωση, το ηλεκτρόδιο συνδέεται με τον αγωγό γείωσης της εγκατάστασης.

Ενδεικτική απάντηση: Οι κύριοι τρόποι είναι: (α) με μεταλλική πλάκα (περίπου 1 m × 0,5 m × 30 mm) τοποθετημένη κατακόρυφα στο έδαφος, (β) με ράβδους/πασσάλους που εμπηγνύονται κατακόρυφα (και μπορούν να συνδεθούν παράλληλα) και (γ) με ταινία ή αγωγό τοποθετημένο οριζόντια στο έδαφος (θεμελιακή γείωση). Σε κάθε περίπτωση το ηλεκτρόδιο συνδέεται με τον αγωγό γείωσης της εγκατάστασης.

Πρόσεξε:

  • Ζητούμενο σε όλους τους τρόπους είναι η μικρή αντίσταση γείωσης: εξαρτάται από την επιφάνεια επαφής με το έδαφος και από την ειδική αντίσταση του εδάφους (υγρό χώμα -> καλύτερη γείωση).
  • Δες τα σχήματα του βιβλίου (παράγραφος 7.4) για τις διαστάσεις και τον τρόπο τοποθέτησης.

Ερώτηση 11 (σελ. 237)

Ποιος είναι ο ρόλος της γείωσης σε φορητό ηλεκτρικό εργαλείο, το οποίο έχει διπλή ηλεκτρική μόνωση;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ερώτηση-παγίδα. Η απάντηση δεν είναι «προστατεύει από...» αλλά ότι γείωση ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ: η διπλή μόνωση είναι από μόνη της επαρκής προστασία.

Λύση:

  1. Στο εργαλείο με διπλή μόνωση, το εξωτερικό περίβλημα είναι από μονωτικό υλικό.
  2. Άρα δεν υπάρχει προσιτό μεταλλικό μέρος στο οποίο θα μπορούσε να μεταφερθεί η τάση σε περίπτωση βλάβης.
  3. Ακόμα κι αν αστοχήσει η μόνωση των ηλεκτρικών στοιχείων, το μονωτικό περίβλημα εξακολουθεί να προστατεύει τον χρήστη.
  4. Επομένως η γείωση ΔΕΝ χρειάζεται: τα εργαλεία διπλής μόνωσης κατασκευάζονται χωρίς αγωγό γείωσης (φις δύο επαφών).

Ενδεικτική απάντηση: Δεν χρειάζεται γείωση. Στο εργαλείο διπλής μόνωσης το εξωτερικό περίβλημα είναι μονωτικό, οπότε δεν υπάρχει προσιτό μεταλλικό μέρος στο οποίο να μεταφερθεί η τάση· και αν αστοχήσει η εσωτερική μόνωση, το δεύτερο στρώμα εξακολουθεί να προστατεύει. Γι' αυτό τα εργαλεία αυτά κατασκευάζονται χωρίς αγωγό γείωσης.

Πρόσεξε:

  • Είναι το βασικό πλεονέκτημα της διπλής μόνωσης: το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια σε μη γειωμένη πρίζα.
  • ΠΡΟΣΟΧΗ: αυτό ισχύει ΜΟΝΟ αν το περίβλημα είναι ακέραιο. Ραγισμένο περίβλημα ακυρώνει τη δεύτερη μόνωση — και τότε το εργαλείο είναι επικίνδυνο, αφού δεν έχει και γείωση να το σώσει.
 ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ