Λύσεις — Κεφάλαιο 12: Κατανομή δαπανών Κεντρικής Θέρμανσης (σελ. 187) – ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 12: Κατανομή δαπανών Κεντρικής Θέρμανσης (σελ. 187)

Λύσεις των 4 ερωτήσεων του κεφαλαίου 12 (όλες ανάπτυξης).

Ερώτηση 1 — Αδυναμίες παλαιότερων τρόπων κατανομής δαπανών

Ερώτηση: Ποιες είναι οι αδυναμίες των παλαιότερων τρόπων κατανομής δαπανών Κεντρικής Θέρμανσης;

Απάντηση:

• Για πολλές δεκαετίες οι διαχειριστές κτιρίων εφάρμοζαν τρόπους κατανομής που βασίζονταν είτε στο μέγεθος (επιφάνεια/χιλιοστά) των ιδιοκτησιών είτε στην ισχύ των θερμαντικών σωμάτων τους (σελ. 183). Καμία από τις δύο μεθόδους δεν είναι απόλυτα σωστή και δίκαιη: 1. Κατανομή κατά το μέγεθος: οι θερμικές απώλειες ενός χώρου δεν μεταβάλλονται ανάλογα με την επιφάνειά του, αλλά είναι συνάρτηση του μεγέθους, του προσανατολισμού (βόρειοι/νότιοι χώροι), των δομικών υλικών (μόνωση, ανοίγματα), της χρήσης του (επιθυμητή θερμοκρασία), της θέσης (όροφος, εξωτερικές επιφάνειες — ρετιρέ/pilotis) κ.λπ. — δύο ισοεμβαδικά διαμερίσματα μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικές απώλειες. 2. Κατανομή κατά την ισχύ των σωμάτων: επιβάρυνε δυσανάλογα τους ενοίκους των τελευταίων ορόφων (και γενικά τους περιμετρικούς χώρους), που έχουν μεγαλύτερα σώματα λόγω των μεγάλων απωλειών οροφής/εξωτερικών επιφανειών — απώλειες που στην ουσία αφορούν το κέλυφος ολόκληρου του κτιρίου· επίσης η ισχύς των σωμάτων δεν αντιστοιχεί απαραίτητα στην πραγματική κατανάλωση (υπερδιαστασιολόγηση, ρύθμιση). 3. Με τη διάδοση της αυτονομίας το πρόβλημα έγινε πιο σύνθετο, γιατί εμφανίστηκε ο παράγοντας των διαφορετικών χρόνων λειτουργίας κάθε ιδιοκτησίας, που οι παλιοί τρόποι δεν λάμβαναν υπόψη· επίσης δεν ρύθμιζαν τη συμμετοχή των κλειστών ιδιοκτησιών, που εισπράττουν θερμότητα από τους γειτονικούς θερμαινόμενους χώρους. Γι' αυτό ο τρόπος κατανομής καθορίστηκε νομοθετικά (Π.Δ. 27/9/1985).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι παλιοί τρόποι (κατά επιφάνεια ιδιοκτησιών ή κατά ισχύ σωμάτων) είναι άδικοι: οι απώλειες δεν είναι ανάλογες της επιφάνειας αλλά εξαρτώνται από μέγεθος, προσανατολισμό, δομικά υλικά, χρήση, θέση· η κατανομή κατά ισχύ σωμάτων επιβαρύνει δυσανάλογα τους τελευταίους ορόφους (μεγάλες απώλειες κελύφους)· δεν λαμβάνουν υπόψη τους διαφορετικούς χρόνους λειτουργίας των αυτονομιών ούτε τη θερμότητα που εισπράττουν οι κλειστές ιδιοκτησίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επιφάνεια/σώματα/αυτονομίες.

Ερώτηση 2 — Βασικοί παράγοντες κατανομής με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες κατανομής με το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει σήμερα;

Απάντηση:

• Σήμερα ο τρόπος κατανομής καθορίζεται νομοθετικά με το Π.Δ. της 27/9/1985 (ΦΕΚ 631 Δ/7.11.85) (σελ. 183-185). Τα βασικά μεγέθη που υπολογίζονται από τη μελέτη Κ.Θ. και καταγράφονται στο ειδικό έντυπο (πίνακας κατανομής 24 στηλών): 1. Βασικές θερμικές απώλειες QB — οι απώλειες των εξωτερικών επιφανειών του κτιρίου (οριζόντιων και κατακόρυφων) εκτός των ανοιγμάτων· θεωρούνται κοινόχρηστες και κατανέμονται σε όλες τις ιδιοκτησίες ανάλογα με τον όγκο τους· διαιρούμενες με το άθροισμα των όγκων δίνουν τις ειδικές βασικές απώλειες qB (kcal/h·m³). 2. Απώλειες εξωτερικών ανοιγμάτων QF — από πόρτες-παράθυρα κάθε ιδιοκτησίας, επιβαρύνουν τον ιδιοκτήτη της. 3. Απώλειες χαραμάδων εξωτερικών ανοιγμάτων Qα — ανανέωση αέρα, κάθε ιδιοκτησία χωριστά. 4. Θερμικές απώλειες ιδιοκτησίας Q = QF + Qα + (όγκος × qB). 5. Συντελεστής επιβάρυνσης ε = Q / Qολ (ποσοστό ως προς τις συνολικές απώλειες του κτιρίου) — ο βασικός παράγοντας συμμετοχής στις δαπάνες. 6. Συντελεστής παραμένουσας επιβάρυνσης f — λόγος φορτίου κλειστής/κανονικής λειτουργίας, από τις στήλες 10-17: εξωτερική και συνολική παράπλευρη επιφάνεια, λόγος εσωτερικής/εξωτερικής, συντελεστής θερμομόνωσης-θέσης ω, συντελεστής διέλευσης σωληνώσεων x, εμβαδόν και συντελεστής εμβαδού γ, συντελεστής παράπλευρης επιφάνειας Z. 7. Για αυτονομίες: ενδείξεις ωρομετρητών (Ω) ή θερμιδομετρητών (M), συντελεστής ε΄ λόγω αποσυνδέσεων· τελικά τα ποσοστά ΠΕ.Λ (δαπάνες λειτουργίας) και ΠΕ.Δ (έκτακτες δαπάνες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το ΠΔ 27/9/1985: βασικές θερμικές απώλειες QB των εξωτερικών επιφανειών (κοινόχρηστες, κατ' όγκο → qB), απώλειες εξωτερικών ανοιγμάτων QF, απώλειες χαραμάδων Qα, θερμικές απώλειες ιδιοκτησίας Q = QF + Qα + V·qB, συντελεστής επιβάρυνσης ε = Q/Qολ (βασικός) και συντελεστής παραμένουσας επιβάρυνσης f (από παράπλευρες επιφάνειες, μόνωση-θέση, διέλευση σωληνώσεων, εμβαδόν)· για αυτονομίες οι ενδείξεις ωρομετρητών/θερμιδομετρητών· ειδικό έντυπο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• QB/qB, QF, Qα, Q, ε, f.

Ερώτηση 3 — Ποιοι παράγοντες επιβαρύνουν κάθε ιδιοκτησία και ποιοι είναι κοινόχρηστοι

Ερώτηση: Ποιοι από τους προηγούμενους παράγοντες επιβαρύνουν την κάθε ιδιοκτησία και ποιοι θεωρούνται κοινόχρηστα έξοδα;

Απάντηση:

• Το νέο στοιχείο του Π.Δ. 27/9/1985 είναι η διαφορετική αντιμετώπιση των διάφορων ειδών θερμικών απωλειών (σελ. 183, 185): Κοινόχρηστα (επιμεριζόμενα κατ' όγκο): οι βασικές θερμικές απώλειες QB, δηλαδή οι απώλειες όλων των εξωτερικών επιφανειών του κτιρίου — κατακόρυφων (εξωτερικοί τοίχοι) και οριζόντιων (δώμα/στέγη, δάπεδο pilotis/υπογείου) — εκτός των ανοιγμάτων· οι επιφάνειες αυτές θεωρούνται «κοινόχρηστες επιφάνειες» (κέλυφος του κτιρίου) και οι απώλειές τους κατανέμονται σε όλες τις ιδιοκτησίες ανάλογα με τον όγκο τους (Vi × qB), ώστε να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα τα ρετιρέ και οι περιμετρικές ιδιοκτησίες. Επιβαρύνουν την κάθε ιδιοκτησία χωριστά: α) οι απώλειες των εξωτερικών ανοιγμάτων της QF (πόρτες, παράθυρα, μπαλκονόπορτες — εξαρτώνται από τις επιλογές/κουφώματα της ιδιοκτησίας) και β) οι απώλειες χαραμάδων των εξωτερικών ανοιγμάτων της Qα (αερισμός)· άρα Qi = QF,i + Qα,i + Vi·qB και ο συντελεστής επιβάρυνσης εi = Qi/Qολ ενσωματώνει και τα δύο μέρη. Επιπλέον, με τις αυτονομίες, κάθε ιδιοκτησία επιβαρύνεται με το αναλογικό μέρος κατά την ένδειξη του ωρομετρητή ή θερμιδομετρητή της, ενώ όλες (και οι κλειστές) φέρουν το πάγιο μέρος fi·εi (παραμένουσα επιβάρυνση). Οι έκτακτες δαπάνες (ΠΕ.Δ — επισκευές, αντικαταστάσεις) κατανέμονται ως κοινόχρηστες με τους αντίστοιχους συντελεστές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κοινόχρηστα (κατ' όγκο, μέσω qB): οι βασικές απώλειες QB όλων των εξωτερικών επιφανειών του κτιρίου — τοίχοι, δώμα, δάπεδο — εκτός ανοιγμάτων. Ανά ιδιοκτησία: οι απώλειες των εξωτερικών ανοιγμάτων της QF και οι απώλειες χαραμάδων Qα· επιπλέον, με αυτονομίες, το αναλογικό μέρος κατά ωρομετρητή/θερμιδομετρητή, ενώ το πάγιο fε βαρύνει όλες (και τις κλειστές).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• QB κοινόχρηστες / QF + Qα ιδιοκτησία.

Ερώτηση 4 — Επιβάρυνση κλειστών ιδιοκτησιών

Ερώτηση: Πώς επιβαρύνονται οι κλειστές για ένα διάστημα ιδιοκτησίες;

Απάντηση:

• Οι ιδιοκτησίες που για ορισμένα διαστήματα παραμένουν κλειστές (ή εκτός λειτουργίας) εισπράττουν θερμικά φορτία από τους θερμαινόμενους χώρους με τους οποίους συνορεύουν (μέσω των μεσοτοιχιών, δαπέδων-οροφών και των διερχόμενων σωληνώσεων), γι' αυτό συμμετέχουν στις δαπάνες (σελ. 183, 185-186). Η συμμετοχή τους καθορίζεται με τον συντελεστή παραμένουσας επιβάρυνσης f: τον λόγο του θερμικού φορτίου που δέχεται η ιδιοκτησία όταν είναι κλειστή προς εκείνο της κανονικής της λειτουργίας, υπολογιζόμενο κατά προσέγγιση από τις στήλες 10-17 του εντύπου (εξωτερική/συνολική παράπλευρη επιφάνεια, λόγος εσωτερικής-εξωτερικής επιφάνειας, συντελεστής θερμομόνωσης-θέσης ω, συντελεστής διέλευσης σωληνώσεων x, εμβαδόν και συντελεστές γ, Z). Σχέσεις: α) Χωρίς αυτονομίες, για τις ιδιοκτησίες λ που είναι εκτός λειτουργίας: Πλ = fλ · ελ × 100 (πληρώνουν το «παραμένον» μέρος του συντελεστή επιβάρυνσής τους), ενώ οι υπόλοιπες αναλαμβάνουν τη διαφορά: Πi = εi · [(1 − Σfλ·ελ) / (1 − Σελ)] × 100. β) Με αυτονομίες (ωρομετρητές ή θερμιδομετρητές), οι γενικοί τύποι Πi = {fi·εi + (Ωi·εi/ΣΩi·εi)·(1 − Σfi·εi)}·100 ή Πi = {fi·εi + (Mi/ΣMi)·(1 − Σfi·εi)}·100 καλύπτουν και τις κλειστές: γι' αυτές Ωi = 0 ή Mi = 0, οπότε το αναλογικό μέρος μηδενίζεται και μένει μόνο το πάγιο Πλ = fλ · ελ × 100. Έτσι κάθε κλειστή ιδιοκτησία πληρώνει ένα ελάχιστο πάγιο ποσοστό (συνήθως της τάξης του 30 % του ε της, ανάλογα με τη θέση/μόνωση), αντίστοιχο της θερμότητας που εισπράττει.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον συντελεστή παραμένουσας επιβάρυνσης f (λόγος φορτίου κλειστής/κανονικής λειτουργίας — από παράπλευρες επιφάνειες, μόνωση-θέση, σωληνώσεις): πληρώνουν Πλ = fλ·ελ·100 (το πάγιο μέρος), ενώ χωρίς αυτονομίες οι υπόλοιπες αναλαμβάνουν τη διαφορά Πi = εi·(1 − Σfλελ)/(1 − Σελ)·100· με αυτονομίες οι γενικοί τύποι με Ω = 0 ή M = 0 δίνουν το ίδιο Πλ = fλελ·100.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• f → Πλ = fλελ·100.