Λύσεις — Ηλεκτρονικά Συστήματα Αυτοκινήτου (σελ. 259) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Ηλεκτρονικά Συστήματα Αυτοκινήτου (σελ. 259) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Ηλεκτρονικά Συστήματα Αυτοκινήτου

Λύσεις στις 14 ερωτήσεις του κεφαλαίου: ηλεκτρονικά ελεγχόμενοι συμπλέκτες/κιβώτια ταχυτήτων, σύστημα ABS (δομή/λειτουργία), τετραδιεύθυνση, ενεργητική/παθητική ασφάλεια, αερόσακοι/προεντατήρες ζωνών, Immobilizer, κλιματισμός A/C, συστήματα πληροφόρησης.

Κυριότερα είδη συμπλεκτών

Ερώτηση: Αναφέρατε τα κυριότερα είδη συμπλεκτών.

Απάντηση:

Μηχανικός συμπλέκτης (ξηρός και υγρός) και ηλεκτρομαγνητικός συμπλέκτης (ξηρός και υγρός).
Υδραυλικός μετατροπέας ροπής, αυτόματος συμπλέκτης και ηλεκτρονικά ελεγχόμενος συμπλέκτης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κυριότερα είδη συμπλεκτών που χρησιμοποιούνται σήμερα στα αυτοκίνητα είναι: ο μηχανικός συμπλέκτης (ξηρός ή υγρός τύπος), ο ηλεκτρομαγνητικός συμπλέκτης (ξηρός ή υγρός τύπος), ο υδραυλικός μετατροπέας ροπής, ο αυτόματος συμπλέκτης, καθώς και ο ηλεκτρονικά ελεγχόμενος συμπλέκτης, ο οποίος είναι στην ουσία ένας συμβατικός συμπλέκτης κατάλληλα διαμορφωμένος ώστε η σύμπλεξη-αποσύμπλεξή του να γίνεται μέσω μηχανισμού ελεγχόμενου από ηλεκτρονική μονάδα, και τοποθετείται συνήθως σε αυτοκίνητα με ημιαυτόματα ή αυτόματα κιβώτια ταχυτήτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μηχανικός (ξηρός/υγρός), ηλεκτρομαγνητικός (ξηρός/υγρός), υδραυλικός μετατροπέας ροπής, αυτόματος, ηλεκτρονικά ελεγχόμενος συμπλέκτης

Συμβατικός έναντι ηλεκτρονικά ελεγχόμενου συμπλέκτη

Ερώτηση: Σύγκριση συμβατικού συμπλέκτη με ηλεκτρονικά ελεγχόμενο. Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα.

Απάντηση:

Συμβατικός συμπλέκτης: η σύμπλεξη-αποσύμπλεξη γίνεται από τον οδηγό με το πεντάλ· απλούστερη κατασκευή.
Ηλεκτρονικά ελεγχόμενος: συμβατικός συμπλέκτης κατάλληλα διαμορφωμένος, που συμπλέκει/αποσυμπλέκει μέσω μονάδας ενεργοποίησης (ηλεκτρομηχανικής ή υδραυλικής) ελεγχόμενης από ηλεκτρονική μονάδα, ανάλογα με τα σήματα των αισθητήρων και την επιλογή τρόπου οδήγησης (κανονική, οικονομική, αγωνιστική).
Πλεονεκτήματα: άνεση, ομαλή σύμπλεξη στην οικονομική επιλογή (μείωση κατανάλωσης, λιγότερη φθορά), πρόσθετες λειτουργίες (αποσύμπλεξη σε φρενάρισμα πανικού, προστασία από πολύ υψηλές στροφές, λειτουργία ανάγκης, αυτοδιάγνωση). Μειονεκτήματα: μεγαλύτερη πολυπλοκότητα και κόστος· στην αγωνιστική επιλογή αυξημένη κατανάλωση και γρήγορη φθορά του συμπλέκτη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στον συμβατικό (μηχανικό) συμπλέκτη, η σύμπλεξη-αποσύμπλεξη γίνεται αποκλειστικά με την ενέργεια του οδηγού, μέσω του πεντάλ συμπλέκτη και μηχανικής ή υδραυλικής μετάδοσης κίνησης προς το δίχαλο του συμπλέκτη· η ομαλότητα της σύμπλεξης εξαρτάται από τον χειρισμό του οδηγού. Ο ηλεκτρονικά ελεγχόμενος συμπλέκτης είναι ένας συμβατικός συμπλέκτης κατάλληλα διαμορφωμένος: μια ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου συλλέγει σήματα από αισθητήρες (στροφών κινητήρα, ταχύτητας αυτοκινήτου, θέσης πεντάλ γκαζιού, θέσης ταχυτήτων) και, σε συνδυασμό με την επιλογή τρόπου οδήγησης από τον οδηγό (κανονική, οικονομική, αγωνιστική), ελέγχει μια μονάδα ενεργοποίησης (ηλεκτρομηχανική ή υδραυλική) που πραγματοποιεί τη σύμπλεξη-αποσύμπλεξη. Η επιλογή οικονομικής οδήγησης σημαίνει ομαλή σύμπλεξη-αποσύμπλεξη σε χαμηλές στροφές, με μείωση της κατανάλωσης, άνεση των επιβατών και λιγότερη φθορά του συμπλέκτη· η επιλογή αγωνιστικής οδήγησης σημαίνει απότομη σύμπλεξη-αποσύμπλεξη, με αύξηση της κατανάλωσης, λιγότερη άνεση και γρήγορη φθορά του συμπλέκτη. Πλεονεκτήματα του ηλεκτρονικά ελεγχόμενου συμπλέκτη είναι η μεγαλύτερη άνεση οδήγησης και οι πρόσθετες λειτουργίες που περιλαμβάνει το πρόγραμμα της ηλεκτρονικής μονάδας (εκκίνηση από στάση, κατέβασμα ταχύτητας για φρενάρισμα με τον κινητήρα, αποσύμπλεξη σε φρενάρισμα πανικού για να μη σβήσει ο κινητήρας, προστασία από πολύ υψηλές στροφές, λειτουργία σε κατάσταση ανάγκης, αυτοδιάγνωση). Μειονέκτημά του είναι η μεγαλύτερη πολυπλοκότητα του συστήματος (αισθητήρες, ηλεκτρονική μονάδα, μονάδα ενεργοποίησης) και επομένως το μεγαλύτερο κόστος σε σχέση με τον απλό μηχανικό συμπλέκτη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Συμβατικός: χειρισμός αποκλειστικά από τον οδηγό, απλούστερος· ηλεκτρονικά ελεγχόμενος: αυτόματος έλεγχος μέσω αισθητήρων/ηλεκτρονικής μονάδας και επιλογής τρόπου οδήγησης — άνεση, πρόσθετες λειτουργίες (φρενάρισμα πανικού, προστασία στροφών, κατάσταση ανάγκης), αλλά μεγαλύτερη πολυπλοκότητα/κόστος

Αισθητήρες ηλεκτρονικά ελεγχόμενου κιβωτίου ταχυτήτων

Ερώτηση: Ποιους παράγοντες (αισθητήρες) λαμβάνει υπόψη του ένα σύστημα ηλεκτρονικά ελεγχόμενου κιβωτίου ταχυτήτων;

Απάντηση:

Αισθητήρας θέσης μοχλού ταχυτήτων και αισθητήρας θέσης πεταλούδας γκαζιού.
Αισθητήρας ταχύτητας του αυτοκινήτου, αισθητήρας ποσότητας εισερχόμενου αέρα και αισθητήρας στροφών εξόδου στους τροχούς.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι αισθητήρες ενός ηλεκτρονικά ελεγχόμενου κιβωτίου ταχυτήτων, από τους οποίους λαμβάνει τις πληροφορίες η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, είναι συνήθως: ο αισθητήρας θέσης του μοχλού ταχυτήτων, ο αισθητήρας θέσης της πεταλούδας γκαζιού, ο αισθητήρας ταχύτητας του αυτοκινήτου, ο αισθητήρας ποσότητας του εισερχόμενου αέρα, και ο αισθητήρας στροφών εξόδου στους τροχούς. Με βάση τα σήματα αυτών των αισθητήρων, η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχει στη συνέχεια τους ενεργοποιητές του συστήματος: τις βαλβίδες αλλαγής των ταχυτήτων, τον ηλεκτρομαγνήτη σύμπλεξης/αποσύμπλεξης του συμπλέκτη, τη διαγνωστική λυχνία, την κατάσταση έκτακτης ανάγκης και την αυτοδιάγνωση του συστήματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Αισθητήρας θέσης μοχλού ταχυτήτων, θέσης πεταλούδας γκαζιού, ταχύτητας αυτοκινήτου, ποσότητας εισερχόμενου αέρα, στροφών εξόδου στους τροχούς

Χρησιμότητα συστήματος ABS

Ερώτηση: Ποια η χρησιμότητα ενός συστήματος A.B.S.;

Απάντηση:

Το ABS αποτρέπει το μπλοκάρισμα των τροχών σε φρεναρίσματα πανικού και σε ολισθηρό οδόστρωμα.
Έτσι το όχημα παραμένει σταθερό στην πορεία του και ελεγχόμενο από τον οδηγό κατά το φρενάρισμα (ενίσχυση της ενεργητικής ασφάλειας).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σύστημα ABS (Antilock Braking System) προσφέρει σημαντική συμβολή στην ενίσχυση της ενεργητικής ασφάλειας του αυτοκινήτου. Χρησιμοποιείται για την αποφυγή μπλοκαρίσματος των τροχών σε φρεναρίσματα πανικού και σε ολισθηρό οδόστρωμα. Χάρη σε αυτό, το όχημα παραμένει σταθερό στην πορεία του κατά το φρενάρισμα και ελεγχόμενο από τον οδηγό, δηλαδή ο οδηγός διατηρεί τη δυνατότητα να στρίψει το τιμόνι και να αλλάξει κατεύθυνση ενώ φρενάρει έντονα, κάτι που δεν θα ήταν δυνατό αν οι τροχοί μπλοκάρονταν και ολίσθαιναν χωρίς έλεγχο. Το ABS λοιπόν μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος σε απότομα φρεναρίσματα, βελτιώνοντας τόσο την πέδηση όσο και κυρίως τη δυνατότητα του οδηγού να διατηρεί τον έλεγχο της διεύθυνσης του αυτοκινήτου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Αποφεύγει το μπλοκάρισμα τροχών σε φρεναρίσματα πανικού/ολισθηρό οδόστρωμα, κρατώντας το όχημα σταθερό και τη διεύθυνση ελεγχόμενη — ενισχύει την ενεργητική ασφάλεια

Τρόπος λειτουργίας του συστήματος ABS

Ερώτηση: Αναφέρατε τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος A.B.S.

Απάντηση:

Οι αισθητήρες στροφών των τροχών στέλνουν σήματα στην ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, η οποία υπολογίζει την ταχύτητα επιβράδυνσης των τροχών.
Η μονάδα δίνει εντολή στην ηλεκτροϋδραυλική μονάδα και στις ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες να ελέγξουν την πίεση των υγρών των φρένων, ώστε η ολίσθηση κάθε τροχού να είναι η μικρότερη δυνατή.
Τρία στάδια: α) μείωση της πίεσης, β) συγκράτηση της πίεσης σε σταθερή τιμή, γ) αύξηση της πίεσης όταν σταματήσει το μπλοκάρισμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά το φρενάρισμα αναπτύσσεται μια δύναμη τριβής ανάμεσα στο ελαστικό και το οδόστρωμα, και ταυτόχρονα δημιουργείται μια ολίσθηση ανάμεσά τους· όσο πιο μεγάλος είναι ο συντελεστής τριβής και όσο πιο μικρό το ποσοστό ολίσθησης των τροχών, τόσο καλύτερη είναι η απόσταση φρεναρίσματος. Το σύστημα ABS δημιουργεί τέτοιες συνθήκες δυνάμεων πέδησης στον τροχό, ώστε η ολίσθηση του κάθε τροχού να είναι η μικρότερη δυνατή, ελέγχοντας γι' αυτό τον σκοπό την πίεση των υγρών των φρένων. Ο έλεγχος της πίεσης των υγρών των φρένων περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια λειτουργίας του συστήματος: α) τη μείωση της πίεσης, για να μην μπλοκάρει ο τροχός, β) τη συγκράτηση της πίεσης σε σταθερή τιμή, ώστε να επιβραδύνει ο τροχός χωρίς να μπλοκάρει, και γ) την αύξηση της πίεσης, εφόσον έχει σταματήσει το μπλοκάρισμα του τροχού. Η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, με βάση τα σήματα των αισθητήρων στροφών των τροχών, υπολογίζει την ταχύτητα επιβράδυνσης και δίνει εντολή στην ηλεκτρο-υδραυλική μονάδα και στις ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες της, για τη μείωση, τη συγκράτηση ή την αύξηση της πίεσης του κυκλώματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ελέγχει την πίεση των υγρών φρένων σε 3 στάδια (μείωση→συγκράτηση σταθερή→αύξηση), ώστε η ολίσθηση κάθε τροχού να είναι η ελάχιστη δυνατή, βάσει σημάτων των αισθητήρων στροφών

Λειτουργία τετραδιεύθυνσης

Ερώτηση: Πώς λειτουργεί μια τετραδιεύθυνση;

Απάντηση:

Στην τετραδιεύθυνση (4WS) στρίβουν, εκτός από τους μπροστινούς, και οι πίσω τροχοί.
Παθητική τετραδιεύθυνση: οι πίσω τροχοί στρίβουν μαζί με την ανάρτηση, λόγω στήριξης σε ειδικά σχεδιασμένες ελαστικές βάσεις με μεγάλη ανοχή κίνησης.
Ενεργητική τετραδιεύθυνση: μηχανικά συστήματα (αντίθετη κατεύθυνση στις χαμηλές, ίδια στις υψηλές ταχύτητες) ή ηλεκτρονικά ελεγχόμενα, όπου η ηλεκτρονική μονάδα ρυθμίζει τη γωνία των πίσω τροχών από την ταχύτητα και τη γωνία του τιμονιού (π.χ. αντίθετα έως 40 km/h, προς την ίδια φορά πάνω από 40 km/h).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα συστήματα τετραδιεύθυνσης (4WS), εκτός από τους μπροστινούς τροχούς, στρίβουν και οι πίσω τροχοί. Στα συστήματα παθητικής τετραδιεύθυνσης, οι πίσω τροχοί μπορούν να στρίψουν δεξιά ή αριστερά μαζί με το σύστημα ανάρτησης, ανάλογα με την ταχύτητα, το φορτίο και τη γωνία στροφής, λόγω της στήριξής τους σε ειδικά σχεδιασμένες ελαστικές βάσεις με μεγάλη ανοχή κίνησης. Στα συστήματα ενεργητικής τετραδιεύθυνσης, στα μηχανικά συστήματα, και οι τέσσερις τροχοί στρίβουν με μηχανικό τρόπο: στις υψηλές ταχύτητες οι πίσω τροχοί στρίβουν προς την ίδια κατεύθυνση με τους μπροστινούς, ενώ στις χαμηλές στρίβουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Στα ηλεκτρονικά ελεγχόμενα συστήματα (υδραυλικά ή μηχανικά ελεγχόμενα), η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, με βάση τα σήματα αισθητήρων ταχύτητας αυτοκινήτου/τροχών και γωνίας περιστροφής του τιμονιού, ενεργοποιεί κατάλληλα υδραυλικά ή ηλεκτρικά στοιχεία (ηλεκτρομαγνητική βαλβίδα ή κύριο/δευτερεύοντα ηλεκτροκινητήρα) ώστε να ρυθμίσει με ακρίβεια τη γωνία περιστροφής των πίσω τροχών: π.χ. στο ηλεκτρονικά-μηχανικά ελεγχόμενο σύστημα, μέχρι τα 40 km/h οι πίσω τροχοί στρίβουν αντίθετα από τους μπροστινούς, ενώ πάνω από τα 40 km/h στρίβουν προς την ίδια κατεύθυνση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Στρίβουν και οι πίσω τροχοί (παθητικά: μέσω ελαστικών βάσεων ανάρτησης· ενεργητικά μηχανικά: αντίθετα σε χαμηλές, ίδια κατεύθυνση σε υψηλές ταχύτητες· ηλεκτρονικά ελεγχόμενα: η ηλεκτρονική μονάδα ρυθμίζει τη γωνία πίσω τροχών βάσει ταχύτητας/γωνίας τιμονιού)

Πλεονεκτήματα τετραδιεύθυνσης

Ερώτηση: Ποια τα πλεονεκτήματα μιας τετραδιεύθυνσης;

Απάντηση:

Το συμβατικό σύστημα (2WS) παρουσίαζε προβλήματα ευστάθειας σε μεγάλες ταχύτητες ή σε απότομες αλλαγές κατεύθυνσης· η τετραδιεύθυνση δημιουργήθηκε για να τα αντιμετωπίσει.
Στις χαμηλές ταχύτητες οι πίσω τροχοί στρίβουν αντίθετα από τους μπροστινούς, οπότε οι ελιγμοί γίνονται ευκολότερα.
Στις υψηλές ταχύτητες οι πίσω τροχοί στρίβουν προς την ίδια κατεύθυνση, οπότε η αλλαγή κατεύθυνσης γίνεται σταθερότερα· στα ηλεκτρονικά ελεγχόμενα συστήματα η γωνία προσαρμόζεται και στην ταχύτητα του αυτοκινήτου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το συμβατικό σύστημα διεύθυνσης (2WS), με κατευθυντήριους μόνο τους 2 μπροστινούς τροχούς, παρουσίαζε προβλήματα ευστάθειας σε μεγάλες ταχύτητες ή σε απότομες αλλαγές κατεύθυνσης του οχήματος. Οι κατασκευαστές δημιούργησαν την τετραδιεύθυνση (4WS) για να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα: με τη συμμετοχή και των πίσω τροχών στην αλλαγή κατεύθυνσης, το όχημα γίνεται πιο ευσταθές και ελέγχεται καλύτερα. Στις χαμηλές ταχύτητες οι πίσω τροχοί στρίβουν αντίθετα από τους μπροστινούς, οπότε το όχημα στρίβει πιο εύκολα στους ελιγμούς· στις υψηλές ταχύτητες στρίβουν προς την ίδια κατεύθυνση με τους μπροστινούς, οπότε η αλλαγή κατεύθυνσης γίνεται σταθερότερα. Στα ηλεκτρονικά ελεγχόμενα συστήματα η γωνία των πίσω τροχών ρυθμίζεται και ανάλογα με την ταχύτητα του αυτοκινήτου (όχι μόνο από τη γωνία του τιμονιού, όπως στα μηχανικά), με πολύ καλή απόδοση τόσο στις χαμηλές όσο και στις υψηλές ταχύτητες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Αντιμετωπίζει τα προβλήματα ευστάθειας του 2WS σε μεγάλες ταχύτητες/απότομες αλλαγές κατεύθυνσης· ευκολότεροι ελιγμοί σε χαμηλές ταχύτητες (αντίθετη περιστροφή πίσω τροχών), σταθερότερη αλλαγή κατεύθυνσης σε υψηλές (ίδια κατεύθυνση)

Ενεργητική και παθητική ασφάλεια

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την ενεργητική και παθητική ασφάλεια;

Απάντηση:

Ενεργητική ασφάλεια: συστήματα που μειώνουν τις πιθανότητες ατυχήματος, δίνοντας στον οδηγό τη δυνατότητα να ελέγχει πλήρως το αυτοκίνητο (π.χ. πέδηση A.B.S./A.S.R./E.D.S., διεύθυνση, B.A.S.).
Παθητική ασφάλεια: συστήματα που σε περίπτωση ατυχήματος μειώνουν τις πιθανότητες τραυματισμού· διακρίνεται σε εξωτερική (προστασία πεζών και δικύκλων) και εσωτερική (ζώνες, προεντατήρες, αερόσακοι).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ασφάλεια του οχήματος χωρίζεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Η ενεργητική ασφάλεια περιλαμβάνει όλα τα συστήματα και τους μηχανισμούς του αυτοκινήτου που σκοπό έχουν να συμβάλουν στην αποφυγή ενός ατυχήματος, δίνοντας στον οδηγό τη δυνατότητα να κατευθύνει και να ελέγχει πλήρως το αυτοκίνητο σε οποιαδήποτε συνθήκη οδήγησης: τέτοια συστήματα είναι το σύστημα ισχύος του κινητήρα, το σύστημα μετάδοσης κίνησης, το σύστημα πέδησης (ABS, ASR, EDS), το σύστημα διεύθυνσης, το σύστημα δυναμικής επιβράδυνσης (BAS) και γενικά κάθε σύστημα που βοηθά τον οδηγό να αποφύγει ένα ατύχημα. Η παθητική ασφάλεια, αντίθετα, είναι η ασφάλεια που παρέχει η καμπίνα και γενικά το αμάξωμα στους επιβάτες σε περίπτωση σύγκρουσης, δηλαδή τα συστήματα που μειώνουν τις πιθανότητες τραυματισμού του οδηγού και των επιβατών μετά το ατύχημα. Διακρίνεται σε εξωτερική παθητική ασφάλεια (μέτρα προστασίας πεζών, ποδηλατιστών, μοτοσυκλετιστών σε σύγκρουση με το όχημα, π.χ. ομαλή εξωτερική επιφάνεια αμαξώματος χωρίς αιχμηρά σημεία) και εσωτερική παθητική ασφάλεια (μέτρα μείωσης της επιτάχυνσης/δυνάμεων στον οδηγό και τους επιβάτες τη στιγμή της σύγκρουσης, όπως ζώνες ασφαλείας, προεντατήρες ζωνών, αερόσακοι).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ενεργητική ασφάλεια: συστήματα που αποτρέπουν το ατύχημα (πέδηση/ABS, διεύθυνση, ανάρτηση, αντιολίσθηση)· παθητική ασφάλεια: συστήματα που μειώνουν τον τραυματισμό ΜΕΤΑ το ατύχημα, διακρινόμενη σε εξωτερική (προστασία πεζών) και εσωτερική (ζώνες, προεντατήρες, αερόσακοι)

Αισθητήρες συστήματος αερόσακου

Ερώτηση: Ποιους αισθητήρες χρησιμοποιεί ένα σύστημα αερόσακου;

Απάντηση:

Αισθητήρας επιβράδυνσης και αισθητήρας επιβεβαίωσης.
Πληροφορούν την ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου για το μέγεθος της επιβράδυνσης του αυτοκινήτου, κι εκείνη στέλνει ηλεκτρικό παλμό στον πυροκροτικό μηχανισμό του αερόσακου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα σύστημα αερόσακου χρησιμοποιεί αισθητήρα επιβράδυνσης και αισθητήρα επιβεβαίωσης. Σε περίπτωση σύγκρουσης, οι αισθητήρες αυτοί πληροφορούν την ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου για το μέγεθος της επιβράδυνσης του αυτοκινήτου. Η ηλεκτρονική μονάδα επεξεργάζεται τα σήματα των αισθητήρων και στέλνει έναν ηλεκτρικό παλμό στον πυροκροτικό μηχανισμό του αερόσακου, ο οποίος πυροδοτεί τις ταμπλέτες του αερίου και αρχίζει η χημική αντίδραση για το φούσκωμα του αερόσακου. Ο αερόσακος φουσκώνει σε περίπτωση μετωπικής σύγκρουσης με ταχύτητα μεγαλύτερη των 30 km/h.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Αισθητήρες επιβράδυνσης και αισθητήρες επιβεβαίωσης, που πληροφορούν την ηλεκτρονική μονάδα για το μέγεθος της επιβράδυνσης σε περίπτωση σύγκρουσης

Λειτουργία και είδη ζωνών με προεντατήρα

Ερώτηση: Αναφέρατε τη λειτουργία και τα είδη ζωνών με προεντατήρα.

Απάντηση:

Λειτουργία: ο προεντατήρας μαζεύει τον τζόγο της ζώνης τη στιγμή της σύγκρουσης και συγκρατεί τον επιβάτη στο κάθισμα.
Μηχανικά ενεργοποιούμενος: συρματόσχοινο που με τη βοήθεια ελατηρίου τραβάει αντίθετα τον μηχανισμό της ζώνης· ενεργοποιείται από μηχανικό αισθητήρα επιβράδυνσης σε μετωπική σύγκρουση πάνω από περίπου 20 km/h.
Ηλεκτρονικά ενεργοποιούμενος: κύλινδρος με έμβολο και πυροκροτικό μηχανισμό, που ενεργοποιείται από την ηλεκτρονική μονάδα των αερόσακων ταυτόχρονα με το άνοιγμα του αερόσακου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η λειτουργία του προεντατήρα μιας ζώνης ασφαλείας είναι να μαζεύει αμέσως τον «τζόγο» (χαλαρότητα) του ιμάντα της ζώνης τη στιγμή μιας σύγκρουσης, ώστε ο επιβάτης να συγκρατείται σφιχτά στο κάθισμά του από την πρώτη στιγμή, πριν ακόμη αναπτυχθούν οι μεγάλες δυνάμεις της σύγκρουσης. Τα δύο είδη προεντατήρων, ανάλογα με τον τρόπο ενεργοποίησής τους, είναι: ο μηχανικά ενεργοποιούμενος προεντατήρας, που αποτελείται από ένα συρματόσχοινο το οποίο, με τη βοήθεια ενός ελατηρίου, τραβάει αντίθετα τον μηχανισμό της ζώνης σε περίπτωση σύγκρουσης, ενεργοποιούμενος από έναν μηχανικό αισθητήρα επιβράδυνσης μόνο όταν η ταχύτητα μετωπικής σύγκρουσης ξεπερνά μια ορισμένη τιμή (περίπου 20 km/h)· και ο ηλεκτρονικά ενεργοποιούμενος προεντατήρας, που αποτελείται από έναν κύλινδρο με έμβολο, όπου ένας πυροκροτικός μηχανισμός (ελεγχόμενος από την ηλεκτρονική μονάδα των αερόσακων) εκρήγνυται και παράγει αέριο που σπρώχνει το έμβολο, το οποίο μέσω συρματόσχοινου τραβάει και τεντώνει τον ιμάντα της ζώνης, ταυτόχρονα με το άνοιγμα του αερόσακου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Λειτουργία: μαζεύει τον τζόγο του ιμάντα τη στιγμή της σύγκρουσης για σφιχτή συγκράτηση· είδη: μηχανικά ενεργοποιούμενος (συρματόσχοινο+ελατήριο+μηχανικός αισθητήρας, πάνω από ~20 km/h) και ηλεκτρονικά ενεργοποιούμενος (πυροκροτικός μηχανισμός+έμβολο, ταυτόχρονα με τον αερόσακο)

Λειτουργία συστήματος Immobilizer

Ερώτηση: Πώς λειτουργεί ένα σύστημα με Immobilizer;

Απάντηση:

Κάθε κλειδί έχει ενσωματωμένο μικροτσίπ, χωρίς μπαταρία, με δικό του σταθερό κωδικό.
Το γύρισμα του κλειδιού στην κλειδαριά (πυκνωτής και περιέλιξη) δημιουργεί ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που τροφοδοτεί το μικροτσίπ, το οποίο στέλνει τον κωδικό μέσω κεραίας στην ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου.
Η μονάδα ελέγχει τον κωδικό του κλειδιού και τον κωδικό της μονάδας ψεκασμού· αν δεν είναι σωστοί, σταματά τη λειτουργία της μονάδας ψεκασμού και ο κινητήρας δεν λειτουργεί.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ηλεκτρονικό σύστημα ακινητοποίησης (immobilizer) συνδέει το κλειδί του αυτοκινήτου με τον ηλεκτρονικό ψεκασμό, ώστε να αποτρέπεται η κλοπή του αυτοκινήτου. Κάθε κλειδί έχει ένα ενσωματωμένο μικροτσίπ, χωρίς μπαταρία, με τον δικό του σταθερό κωδικό, ο οποίος δεν αλλάζει. Με το γύρισμα του κλειδιού μέσα στην κλειδαριά (που αποτελείται από πυκνωτή και περιέλιξη), δημιουργείται ένα ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που παρέχει την απαραίτητη ενέργεια στο μικροτσίπ του κλειδιού· το μικροτσίπ στέλνει τότε τον σταθερό κωδικό του, μέσω κεραίας και της κλειδαριάς, στην ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου του συστήματος, με τη μορφή ηλεκτρικού σήματος. Η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, όταν ο κινητήρας ξεκινήσει να λειτουργεί, ελέγχει τον σταθερό κωδικό του κλειδιού και τον συγκρίνει με τον κωδικό που στέλνει η ηλεκτρονική μονάδα ψεκασμού. Αν οι δύο κωδικοί δεν ταιριάζουν, η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου θα διακόψει τη λειτουργία της μονάδας ψεκασμού, με αποτέλεσμα ο κινητήρας να μη λειτουργήσει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κάθε κλειδί έχει μικροτσίπ με σταθερό κωδικό· το γύρισμά του τροφοδοτεί το τσιπ (ηλεκτρομαγνητικά) που στέλνει τον κωδικό στην ηλεκτρονική μονάδα· αν δεν ταιριάζει με τον κωδικό της μονάδας ψεκασμού, διακόπτεται η λειτουργία του ψεκασμού/κινητήρα

Απώλεια κλειδιού με Immobilizer

Ερώτηση: Τι γίνεται στην περίπτωση που οδηγός χάσει το κλειδί του αυτοκινήτου το οποίο διαθέτει σύστημα με Immobilizer;

Απάντηση:

Χρειάζεται νέο κλειδί, του οποίου ο σταθερός κωδικός προγραμματίζεται μέσω της ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου.
Ο προγραμματισμός είναι δυνατός μόνο όταν γνωρίζουμε τον κρυφό κωδικό, που βρίσκεται στο ταμπελάκι του κλειδιού σκεπασμένος με μαύρη ταινία και φυλάσσεται από τον πελάτη, όχι μέσα στο αυτοκίνητο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αν ο οδηγός χάσει το κλειδί ενός αυτοκινήτου με Immobilizer, χρειάζεται νέο κλειδί, του οποίου ο σταθερός κωδικός πρέπει να προγραμματιστεί ώστε να το αναγνωρίζει η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου. Ο σταθερός κωδικός ενός νέου κλειδιού μπορεί να προγραμματιστεί μέσω της ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου μόνο όταν γνωρίζουμε τον κρυφό κωδικό του συστήματος. Ο κρυφός κωδικός, για λόγους ασφαλείας, δεν πρέπει να υπάρχει μέσα στο αυτοκίνητο αλλά στην κατοχή του πελάτη· βρίσκεται στο ταμπελάκι του κλειδιού, σκεπασμένος με μια μαύρη ταινία. Χωρίς τον κρυφό κωδικό δεν είναι δυνατός ο προγραμματισμός νέου κλειδιού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Χρειάζεται προγραμματισμός νέου κλειδιού με τον σωστό σταθερό κωδικό μέσω της ηλεκτρονικής μονάδας — εφικτό μόνο αν είναι γνωστός ο κρυφός κωδικός, που φυλάσσεται στην κατοχή του πελάτη (όχι στο αυτοκίνητο)

Εξαρτήματα συστήματος A/C αυτοκινήτου

Ερώτηση: Αναφέρατε τα εξαρτήματα ενός συστήματος A/C αυτοκινήτου.

Απάντηση:

Βασικά μέρη: α) μηχανικός συμπιεστής, β) συμπυκνωτής (ψυγείο), γ) εκτονωτική βαλβίδα, δ) ατμοποιητής (εξατμιστής).
Στον ηλεκτρονικά ελεγχόμενο κλιματισμό (E.C.C.) προστίθενται αισθητήρες και ενεργοποιητές (πίνακας 10.1) για την αυτόματη ρύθμιση θερμοκρασίας και ποσότητας αέρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα σύστημα κλιματισμού (A/C) αυτοκινήτου αποτελείται από τα εξής βασικά μέρη: τον μηχανικό συμπιεστή, ο οποίος συμπιέζει το ψυκτικό αέριο· τον συμπυκνωτή (ψυγείο), όπου το αέριο συμπυκνώνεται σε υγρό αποβάλλοντας θερμότητα στον εξωτερικό αέρα· την εκτονωτική βαλβίδα, η οποία χαμηλώνει την πίεση του υγρού ψυκτικού· και τον ατμοποιητή (εξατμιστή ή «εβαπορέτα»), όπου το ψυκτικό απορροφά θερμότητα από τον αέρα της καμπίνας και μετατρέπεται ξανά από υγρό σε αέριο. Στον ηλεκτρονικά ελεγχόμενο κλιματισμό (E.C.C.) προστίθενται επιπλέον αισθητήρες (φωτός/ηλιακής ακτινοβολίας, θερμοκρασίας ταμπλό, εξωτερικής θερμοκρασίας, θερμοκρασίας φρέσκου αέρα, πίεσης ψυκτικού) και ενεργοποιητές (μοτέρ κλαπέτων με ποτενσιόμετρο, ανεμιστήρας φρέσκου αέρα), που ρυθμίζουν αυτόματα τη θερμοκρασία και την ποσότητα του αέρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μηχανικός συμπιεστής, συμπυκνωτής (ψυγείο), εκτονωτική βαλβίδα, ατμοποιητής (εξατμιστής) — + αισθητήρες/ενεργοποιητές στον ηλεκτρονικά ελεγχόμενο κλιματισμό (E.C.C.)

Συστήματα πληροφόρησης αυτοκινήτου

Ερώτηση: Ποια είναι τα συστήματα πληροφόρησης ενός αυτοκινήτου;

Απάντηση:

1η κατηγορία: ενημερωτικά όργανα (βενζινόμετρα, στροφόμετρα κ.ά.).
2η κατηγορία: προειδοποιητικές λυχνίες (πίεσης λαδιού, χειρόφρενου κ.ά.) και βομβητές κινδύνου (πορτών, φώτων κ.ά.).
3η κατηγορία: εξοπλισμός ενημέρωσης του οδηγού (υπολογιστές ταξιδιού, συστήματα πλοήγησης κ.λπ.).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σύστημα πληροφόρησης και το ταμπλό οργάνων ενός αυτοκινήτου μπορεί να ταξινομηθεί σε τρεις κατηγορίες. Η 1η κατηγορία περιλαμβάνει τα ενημερωτικά όργανα, όπως το βενζινόμετρο και το στροφόμετρο. Η 2η κατηγορία περιλαμβάνει τις προειδοποιητικές λυχνίες (π.χ. πίεσης λαδιού, χειρόφρενου) και τους βομβητές κινδύνου (π.χ. για ανοιχτές πόρτες, αναμμένα φώτα). Η 3η κατηγορία είναι ο εξοπλισμός ενημέρωσης (πληροφόρησης) του οδηγού, όπως οι υπολογιστές ταξιδιού (δίνουν διάφορες πληροφορίες για το ταξίδι) και τα συστήματα πλοήγησης (navigator, που κατευθύνουν τον οδηγό μέσω δορυφόρου στον προορισμό του). Το σύστημα πληροφόρησης ταξιδιού μπορεί επιπλέον να περιλαμβάνει το ραδιόφωνο/κασετόφωνο/ραδιοτηλέφωνο/τηλεόραση/internet, τον αυτόματο πιλότο (cruise control), την ώρα και ημέρα της εβδομάδας, την πυξίδα, ενώ σε ακριβά αυτοκίνητα υπάρχει προβολή ενδείξεων πάνω στο παμπρίζ (Head-up-Display) ή πολυχρηστικές οθόνες αφής (touch screen).

Κριτήρια αξιολόγησης:

1η κατηγορία: ενημερωτικά όργανα (βενζινόμετρο, στροφόμετρο)· 2η: προειδοποιητικές λυχνίες/βομβητές κινδύνου· 3η: εξοπλισμός ενημέρωσης οδηγού (υπολογιστής ταξιδιού, navigator, ραδιόφωνο/internet, cruise control, Head-up-Display)