Λύσεις Ασκήσεων — Κεφάλαιο 9: Αυτοματισμοί – σελ. 362-363 – ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Α΄ ΕΠΑΛ

(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, σελ. 362-363. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου· οι λύσεις πρωτότυπες, διασταυρωμένες με το επίσημο Βιβλίο Λύσεων. Οι υπολογισμοί έχουν επαληθευτεί.)

Ερώτηση 1 (σελ. 362)

Τι καλείται σύστημα αυτοματισμού;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ο ορισμός δεν είναι μία φράση αλλά μια ΑΛΥΣΙΔΑ τριών σταδίων: κάτι αντιλαμβάνεται, κάτι αποφασίζει, κάτι εκτελεί. Κράτα και τον σκοπό στο τέλος.

Λύση:

1. Ένα σύστημα αυτοματισμού περιλαμβάνει τα εξής μέρη:
2. • Αισθητήρια, που αντιλαμβάνονται τα ελεγχόμενα μεγέθη.
3. • Μονάδες επεξεργασίας και διαβίβασης των εντολών και των πληροφοριών, οι οποίες λαμβάνονται από τα αισθητήρια.
4. • Επενεργοποιητές, στους οποίους καταλήγουν οι εντολές.
5. Σκοπός ενός συστήματος αυτοματισμού είναι να εξυπηρετήσει μια λειτουργική διαδικασία.

Ενδεικτική απάντηση: Σύστημα αυτοματισμού είναι το σύστημα που περιλαμβάνει αισθητήρια, μονάδες επεξεργασίας και διαβίβασης των πληροφοριών/εντολών, και επενεργοποιητές στους οποίους καταλήγουν οι εντολές. Σκοπός του είναι να εξυπηρετήσει μια λειτουργική διαδικασία.

Πρόσεξε:

• Θυμήσου τη σειρά: αισθητήριο (αντιλαμβάνεται) -> μονάδα επεξεργασίας (αποφασίζει) -> επενεργοποιητής (εκτελεί).
• Μην ξεχάσεις τον σκοπό: ο αυτοματισμός δεν είναι αυτοσκοπός, εξυπηρετεί μια λειτουργική διαδικασία.

Ερώτηση 2 (σελ. 362)

Να αναφέρετε τη χαρακτηριστική διαφορά μεταξύ ενός ανοικτού και ενός κλειστού συστήματος αυτοματισμού.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η διαφορά είναι ΜΙΑ και μόνο: αν η έξοδος «γυρίζει πίσω» και επηρεάζει την είσοδο. Αυτή είναι η ανατροφοδότηση.

Λύση:

1. Στο ΑΝΟΙΚΤΟ σύστημα ελέγχου, η έξοδος της ελεγχόμενης διάταξης ΔΕΝ επηρεάζει την είσοδο.
2. Στο ΚΛΕΙΣΤΟ σύστημα, η έξοδος ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ την είσοδο, λόγω της ανατροφοδότησης.

Ενδεικτική απάντηση: Στο ανοικτό σύστημα η έξοδος της ελεγχόμενης διάταξης δεν επηρεάζει την είσοδο. Στο κλειστό σύστημα η έξοδος επηρεάζει την είσοδο, λόγω της ανατροφοδότησης.

Πρόσεξε:

• Οι όροι «ανοικτό/κλειστό» αναφέρονται στον ΒΡΟΧΟ ελέγχου, όχι σε διακόπτη ανοιχτό/κλειστό.
• Δες τις σελίδες 309 και 310 του βιβλίου.

Ερώτηση 3 (σελ. 362)

Να αναφέρετε εφαρμογές ανοικτών και κλειστών συστημάτων αυτοματισμού.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το κριτήριο κατάταξης είναι πάντα το ίδιο: υπάρχει αισθητήριο που μετράει το αποτέλεσμα και διορθώνει; Αν ναι, είναι κλειστό.

Λύση:

1. ΑΝΟΙΚΤΟ σύστημα: η λειτουργία εκτελείται χωρίς έλεγχο του αποτελέσματος. Παράδειγμα: το πλυντήριο ρούχων, που εκτελεί προκαθορισμένο πρόγραμμα ανεξάρτητα από το πόσο καθαρά έγιναν τα ρούχα.
2. ΚΛΕΙΣΤΟ σύστημα: η λειτουργία διορθώνεται συνεχώς με βάση το αποτέλεσμα. Παράδειγμα: η θέρμανση χώρου με θερμοστάτη, όπου η πραγματική θερμοκρασία μετριέται και συγκρίνεται με την επιθυμητή.
3. Άλλα κλειστά: το ψυγείο, ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας, το σίδερο με θερμοστάτη — σε όλα το ελεγχόμενο μέγεθος μετριέται και διορθώνεται αυτόματα.

Ενδεικτική απάντηση: Ανοικτά συστήματα: εφαρμογές που εκτελούν προκαθορισμένη διαδικασία χωρίς έλεγχο του αποτελέσματος (π.χ. πλυντήριο με πρόγραμμα). Κλειστά συστήματα: εφαρμογές όπου το αποτέλεσμα μετριέται και διορθώνεται αυτόματα, π.χ. θέρμανση χώρου με θερμοστάτη, ψυγείο, θερμοσίφωνας.

Πρόσεξε:

• Δες το παράδειγμα 2 (σελίδα 308) και την παράγραφο 9.2.2 του βιβλίου.
• Τεστ αναγνώρισης: αν αφαιρέσεις το αισθητήριο και το σύστημα συνεχίζει να δουλεύει το ίδιο, ήταν ανοικτό.

Ερώτηση 4 (σελ. 362)

Να εξηγήσετε τους όρους "είσοδος" και "έξοδος" συστήματος αυτοματισμού.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η αντιδιαστολή είναι ΕΠΙΘΥΜΗΤΗ τιμή (είσοδος) έναντι ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ τιμής (έξοδος). Είναι το ίδιο φυσικό μέγεθος, σε δύο εκδοχές.

Λύση:

1. ΕΙΣΟΔΟΣ είναι η επιθυμητή τιμή του ελεγχόμενου μεγέθους (π.χ. θερμοκρασίας, ταχύτητας, παροχής υγρού, στάθμης, πίεσης κ.τ.λ.).
2. ΕΞΟΔΟΣ είναι η πραγματική τιμή του ελεγχόμενου μεγέθους, μετά την επενέργεια του συστήματος αυτοματισμού.
3. Στα συστήματα κλειστού βρόχου η έξοδος συγκρίνεται με την είσοδο και, εφόσον υπάρχει διαφορά, το σύστημα διορθώνει αυτόματα την τιμή του ελεγχόμενου μεγέθους ώστε να προσεγγίσει την επιθυμητή τιμή.

Ενδεικτική απάντηση: Είσοδος είναι η επιθυμητή τιμή του ελεγχόμενου μεγέθους (θερμοκρασίας, ταχύτητας, πίεσης κ.λπ.). Έξοδος είναι η πραγματική τιμή του ίδιου μεγέθους μετά την επενέργεια του συστήματος. Στα κλειστού βρόχου συστήματα, η έξοδος συγκρίνεται με την είσοδο και η διαφορά διορθώνεται αυτόματα.

Πρόσεξε:

• Παράδειγμα: γυρίζεις τον θερμοστάτη στους 22 °C — αυτό είναι η ΕΙΣΟΔΟΣ. Το θερμόμετρο δείχνει 19 °C — αυτό είναι η ΕΞΟΔΟΣ. Η διαφορά των 3 °C είναι που κάνει το σύστημα να ανάψει τη θέρμανση.

Ερώτηση 5 (σελ. 362)

Να περιγράψετε το χονδρικό (block) διάγραμμα κλειστού συστήματος αυτοματισμού.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το διάγραμμα διαβάζεται σαν κύκλωμα: μια ευθεία πορεία από την είσοδο στην έξοδο, ΚΑΙ μια γραμμή επιστροφής από την έξοδο πίσω στην αρχή. Η γραμμή επιστροφής είναι που το κάνει «κλειστό».

Λύση:

1. Το βιβλίο περιγράφει το σύστημα με παράδειγμα ελεγχόμενης θέρμανσης χώρου (σχ. 9.2.2 β).
2. ΕΙΣΟΔΟΣ: η προκαθορισμένη επιθυμητή θερμοκρασία.
3. ΕΛΕΓΚΤΗΣ ή ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ (ο διακόπτης): δέχεται την είσοδο και ενεργοποιεί το ελεγχόμενο στοιχείο.
4. ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ (η θερμάστρα): τροφοδοτείται από την ηλεκτρική πηγή και επενεργεί στον χώρο.
5. ΕΞΟΔΟΣ: η πραγματική θερμοκρασία του χώρου.
6. ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΕ ΑΝΑΔΡΑΣΗ (το αισθητήριο του θερμοστάτη): μετράει την έξοδο και την επιστρέφει πίσω στην αρχή, ώστε να συγκριθεί με την είσοδο.

Ενδεικτική απάντηση: Στο block διάγραμμα (σχ. 9.2.2 β, σελ. 310) η είσοδος (προκαθορισμένη επιθυμητή θερμοκρασία) οδηγείται στον ελεγκτή/ρυθμιστή (διακόπτης), αυτός στο ελεγχόμενο στοιχείο (θερμάστρα, τροφοδοτούμενο από την ηλεκτρική πηγή), και προκύπτει η έξοδος (πραγματική θερμοκρασία χώρου). Το στοιχείο ελέγχου με ανάδραση (αισθητήριο θερμοστάτη) μετράει την έξοδο και την επιστρέφει στην είσοδο για σύγκριση.

Πρόσεξε:

• Το κρίσιμο βέλος είναι αυτό της ΑΝΑΔΡΑΣΗΣ (από την έξοδο πίσω προς την είσοδο). Χωρίς αυτό, το διάγραμμα περιγράφει ανοικτό σύστημα.
• Δες τη σελίδα 310 του βιβλίου.

Ερώτηση 6 (σελ. 362)

Να αναφέρετε τις χαρακτηριστικές ενέργειες που συνεχώς πραγματοποιεί ένα κλειστό σύστημα αυτοματισμού κατά τη λειτουργία του.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Τρεις ενέργειες, σε κύκλο που δεν σταματά: μέτρησε — σύγκρινε — διόρθωσε. Η λέξη «συνεχώς» της εκφώνησης είναι το κλειδί.

Λύση:

1. Σε ένα κλειστό σύστημα ελέγχου, η έξοδος του συστήματος (π.χ. η άνοδος της θερμοκρασίας λόγω παροχής θερμικής ενέργειας στον χώρο) ανατροφοδοτείται και συγκρίνεται με την είσοδο, δηλαδή ελέγχεται.
2. Ο έλεγχος με επανατροφοδότηση (feed back) απαιτεί:
3. 1. Ανίχνευση ή και μέτρηση ενός μεγέθους.
4. 2. Σύγκριση του αποτελέσματος με μια προκαθορισμένη τιμή αναφοράς.
5. 3. Αυτόματη διόρθωση.

Ενδεικτική απάντηση: Ο έλεγχος με επανατροφοδότηση (feed back) απαιτεί συνεχώς τρεις ενέργειες: 1) ανίχνευση ή και μέτρηση ενός μεγέθους, 2) σύγκριση του αποτελέσματος με μια προκαθορισμένη τιμή αναφοράς, 3) αυτόματη διόρθωση.

Πρόσεξε:

• Οι τρεις ενέργειες γίνονται ΣΥΝΕΧΩΣ και κυκλικά — δεν είναι μια εφάπαξ ακολουθία στην αρχή της λειτουργίας.
• Δες τις σελίδες 309 και 310 (σχ. 9.2.2. α, ελεγχόμενη θέρμανση χώρου).

Ερώτηση 7 (σελ. 362)

Ποια η χρήση των κύριων και των βοηθητικών επαφών ενός ηλεκτρονόμου;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ο διαχωρισμός είναι ΙΣΧΥΣ έναντι ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ: οι κύριες επαφές μεταφέρουν ρεύμα στο φορτίο, οι βοηθητικές μεταφέρουν εντολές.

Λύση:

1. ΚΥΡΙΕΣ ΕΠΑΦΕΣ: χρησιμοποιούνται για την παροχή ισχύος στην ελεγχόμενη συσκευή (π.χ. σε έναν ηλεκτροκινητήρα).
2. ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΠΑΦΕΣ: χρησιμεύουν για να δέχεται ο ηλεκτρονόμος εντολές από το υπόλοιπο σύστημα αυτοματισμού, ή για τη διαβίβαση εντολών και πληροφοριών από τον ηλεκτρονόμο προς το σύστημα αυτοματισμού.

Ενδεικτική απάντηση: Οι κύριες επαφές χρησιμεύουν για την παροχή ισχύος στην ελεγχόμενη συσκευή (π.χ. ηλεκτροκινητήρα). Οι βοηθητικές επαφές χρησιμεύουν για να δέχεται ο ηλεκτρονόμος εντολές από το σύστημα αυτοματισμού και για τη διαβίβαση εντολών και πληροφοριών από αυτόν προς το σύστημα.

Πρόσεξε:

• Γι' αυτό οι κύριες επαφές είναι κατασκευαστικά πιο «χοντρές»: πρέπει να αντέξουν το ρεύμα του κινητήρα. Οι βοηθητικές μεταφέρουν μόνο σήματα.

Ερώτηση 8 (σελ. 362)

Τι είναι ο πιεσοστάτης και ποια τα κύρια μέρη του;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ο πιεσοστάτης είναι «διακόπτης που τον πατάει η πίεση». Τα τέσσερα μέρη του ακολουθούν λογική σειρά: αντιλαμβάνεται (αισθητήριο) — ενεργεί (διακόπτης) — ρυθμίζεται (βιδάκια) — στηρίζεται (βάση).

Λύση:

1. Είναι το εξάρτημα εκείνο με το οποίο ένας διακόπτης ενεργοποιείται από αισθητήριο πίεσης.
2. 1. ΤΟ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΟ ΠΙΕΣΗΣ: το μέρος που αντιλαμβάνεται τη μεταβολή της πίεσης και προκαλεί το άνοιγμα ή το κλείσιμο μιας επαφής. Συνήθως αποτελείται από ένα έμβολο με ελατήριο ή από μια μεμβράνη, η οποία ανάλογα με τη μεταβολή της πίεσης εκτείνεται ή συστέλλεται (σχ. 9.3.ι).
3. 2. Ο ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ: είναι συνήθως μεταγωγική επαφή, ή μια ανοικτή και μια κλειστή επαφή.
4. 3. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΠΙΕΣΗΣ: με ρυθμιστικά βιδάκια ρυθμίζεται η ανώτερη και η κατώτερη στάθμη πίεσης, στην οποία ανοίγουν ή κλείνουν οι επαφές του διακόπτη.
5. 4. ΒΑΣΗ ή ΠΛΑΙΣΙΟ: είναι κατάλληλα διαμορφωμένη για να στηρίζεται πάνω σε σωλήνες. Όταν όμως υπάρχουν κραδασμοί στον σωλήνα, αποφεύγεται η απευθείας στήριξη πάνω του: ο πιεσοστάτης στηρίζεται σε σταθερό μέρος και η πίεση μεταφέρεται με ειδικό εύκαμπτο σωλήνα.

Ενδεικτική απάντηση: Πιεσοστάτης είναι το εξάρτημα με το οποίο ένας διακόπτης ενεργοποιείται από αισθητήριο πίεσης. Κύρια μέρη: 1) το αισθητήριο πίεσης (έμβολο με ελατήριο ή μεμβράνη), 2) ο διακόπτης (μεταγωγική επαφή ή μία ανοικτή και μία κλειστή), 3) ο μηχανισμός ρύθμισης πίεσης (ρυθμιστικά βιδάκια για ανώτερη/κατώτερη στάθμη), 4) η βάση/πλαίσιο στήριξης.

Πρόσεξε:

• Ρυθμίζονται ΔΥΟ στάθμες (ανώτερη και κατώτερη), όχι μία — έτσι ο πιεσοστάτης δεν «τρεμοπαίζει» γύρω από ένα σημείο.
• Όταν ο σωλήνας έχει κραδασμούς, ο πιεσοστάτης ΔΕΝ στηρίζεται πάνω του: μπαίνει σε σταθερό σημείο και η πίεση φτάνει με εύκαμπτο σωλήνα.
• Δες τη σελίδα 317 του βιβλίου.

Ερώτηση 9 (σελ. 362)

Να εξηγήσετε τον όρο ηλεκτρονικός αυτοματισμός.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το «ηλεκτρονικός» δηλώνει ΜΕ ΤΙ είναι φτιαγμένα τα μέρη του συστήματος: με ημιαγωγούς, όχι με μηχανικές/ηλεκτρομηχανικές διατάξεις.

Λύση:

1. Ο ηλεκτρονικός αυτοματισμός είναι γενικός όρος, ο οποίος αναφέρεται στη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών και διατάξεων στα συστήματα αυτοματισμού.
2. Οι διατάξεις αυτές αποτελούνται από εξαρτήματα κατασκευασμένα κυρίως από ημιαγωγούς.
3. Δηλαδή τα ηλεκτρονικά συστήματα αυτοματισμού περιλαμβάνουν αισθητήρια, μονάδες ελέγχου και ενεργοποιητές που λειτουργούν με ηλεκτρονικά στοιχεία.

Ενδεικτική απάντηση: Ηλεκτρονικός αυτοματισμός είναι ο γενικός όρος για τη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών και διατάξεων στα συστήματα αυτοματισμού, με εξαρτήματα κατασκευασμένα κυρίως από ημιαγωγούς. Τα συστήματα αυτά περιλαμβάνουν αισθητήρια, μονάδες ελέγχου και ενεργοποιητές που λειτουργούν με ηλεκτρονικά στοιχεία.

Πρόσεξε:

• Η δομή (αισθητήριο - επεξεργασία - ενεργοποιητής) παραμένει ίδια με κάθε αυτοματισμό. Αλλάζει μόνο η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ των μερών.

Ερώτηση 10 (σελ. 362)

Σε τι χρησιμεύουν τα αισθητήρια σε ένα αυτοματοποιημένο σύστημα;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το αισθητήριο είναι η «αίσθηση» του συστήματος: μετατρέπει ένα φυσικό μέγεθος σε πληροφορία που μπορεί να επεξεργαστεί ο έλεγχος.

Λύση:

1. Τα αισθητήρια μεταφέρουν πληροφορίες για τα ελεγχόμενα μεγέθη (θερμοκρασία, πίεση, ταχύτητα κ.τ.λ.).
2. Οι πληροφορίες αυτές μεταφέρονται στην κεντρική μονάδα επεξεργασίας και ελέγχου.

Ενδεικτική απάντηση: Τα αισθητήρια μεταφέρουν πληροφορίες για τα ελεγχόμενα μεγέθη (θερμοκρασία, πίεση, ταχύτητα κ.λπ.) στην κεντρική μονάδα επεξεργασίας και ελέγχου.

Πρόσεξε:

• Χωρίς αισθητήριο δεν υπάρχει ανάδραση, άρα ούτε κλειστό σύστημα: το αισθητήριο είναι η προϋπόθεση του αυτόματου ελέγχου.

Ερώτηση 11 (σελ. 362)

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των αισθητήρων προσέγγισης;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Όλα τα πλεονεκτήματα πηγάζουν από ΕΝΑ γεγονός: δεν αγγίζουν το αντικείμενο. Χωρίς επαφή -> χωρίς φθορά -> απεριόριστοι χειρισμοί.

Λύση:

1. Δεν έρχονται σε επαφή με το προς ανίχνευση αντικείμενο.
2. Δεν παρουσιάζουν φθορά, αφού δεν έχουν κινούμενα μέρη.
3. Δίνουν γρήγορη και αξιόπιστη σηματοδότηση από ηλεκτρονική έξοδο.
4. Ο αριθμός των χειρισμών είναι απεριόριστος.

Ενδεικτική απάντηση: Οι ανιχνευτές προσέγγισης: δεν έρχονται σε επαφή με το προς ανίχνευση αντικείμενο· δεν παρουσιάζουν φθορά, αφού δεν έχουν κινούμενα μέρη· δίνουν γρήγορη και αξιόπιστη σηματοδότηση από ηλεκτρονική έξοδο· ο αριθμός των χειρισμών είναι απεριόριστος.

Πρόσεξε:

• Σύγκρινέ τους με τους μηχανικούς τερματικούς διακόπτες: εκείνοι χτυπιούνται από το αντικείμενο, άρα φθείρονται και έχουν πεπερασμένη διάρκεια ζωής.
• Δες τη σελίδα 326 του βιβλίου.

Ερώτηση 12 (σελ. 362)

Ποιες είναι οι κατηγορίες των αισθητήρων προσέγγισης και ποια η αρχή λειτουργίας τους;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο οικογένειες, με κριτήριο ΤΙ μπορούν να ανιχνεύσουν: ο επαγωγικός «βλέπει» μόνο μέταλλα, ο χωρητικός τα πάντα.

Λύση:

1. Οι ανιχνευτές προσέγγισης διακρίνονται σε δύο οικογένειες:
2. • Τους ΕΠΑΓΩΓΙΚΟΥΣ, για μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. σιδηρομαγνητικά). Στηρίζονται στη μεταβολή του μαγνητικού πεδίου που προκαλεί το μέταλλο καθώς πλησιάζει.
3. • Τους ΧΩΡΗΤΙΚΟΥΣ, για κάθε είδους αντικείμενα. Στηρίζονται στη μεταβολή της χωρητικότητας που προκαλεί το αντικείμενο καθώς πλησιάζει.

Ενδεικτική απάντηση: Διακρίνονται σε δύο οικογένειες: τους επαγωγικούς, που ανιχνεύουν μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. σιδηρομαγνητικά) μέσω της μεταβολής του μαγνητικού πεδίου, και τους χωρητικούς, που ανιχνεύουν κάθε είδους αντικείμενα μέσω της μεταβολής της χωρητικότητας.

Πρόσεξε:

• Πρακτική συνέπεια: για την ανίχνευση πλαστικού, ξύλου ή υγρού χρειάζεσαι ΧΩΡΗΤΙΚΟ — ο επαγωγικός δεν θα τα «δει».
• Δες τη σελίδα 326 του βιβλίου.

Ερώτηση 13 (σελ. 362)

Να αναφέρετε την αρχή λειτουργίας των πνευματικών συστημάτων.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η όλη ιδέα είναι αποθήκευση ενέργειας στον ΣΥΜΠΙΕΣΜΕΝΟ ΑΕΡΑ. Μαζί με την αρχή, το βιβλίο δίνει και το βασικό όριο: μεγάλη ταχύτητα, αλλά όχι μεγάλες δυνάμεις.

Λύση:

1. Η αναγκαιότητα για λειτουργία εφαρμογών αυτοματισμού με χαμηλό κόστος, και η αξιοποίηση της δυναμικής ενέργειας που δημιουργείται από τη συμπίεση του πεπιεσμένου αέρα με κατάλληλη διάταξη, ώθησαν την εξέλιξη των πνευματικών συστημάτων αυτοματισμού.
2. Η αρχή λειτουργίας τους βασίζεται στην ενέργεια που αποκτά ο ατμοσφαιρικός αέρας, όταν συμπιέζεται και αποθηκεύεται σε έναν αεροθάλαμο.
3. Τα πνευματικά συστήματα λειτουργούν με μεγάλη ταχύτητα και αξιοπιστία, αλλά ΔΕΝ μπορούν να ασκήσουν μεγάλες δυνάμεις.

Ενδεικτική απάντηση: Η αρχή λειτουργίας βασίζεται στην ενέργεια που αποκτά ο ατμοσφαιρικός αέρας όταν συμπιέζεται και αποθηκεύεται σε αεροθάλαμο. Τα πνευματικά συστήματα λειτουργούν με μεγάλη ταχύτητα και αξιοπιστία, αλλά δεν μπορούν να ασκήσουν μεγάλες δυνάμεις.

Πρόσεξε:

• Το τελευταίο σκέλος είναι η κρίσιμη αντιδιαστολή με τα ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ συστήματα (ερώτηση 18), τα οποία ασκούν μεγάλες δυνάμεις. Ο αέρας συμπιέζεται, το λάδι όχι.
• Δες τη σελίδα 331 του βιβλίου.

Ερώτηση 14 (σελ. 362)

Να αναφέρετε τις κυριότερες εφαρμογές των πνευματικών αυτοματισμών.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Οι εφαρμογές ταιριάζουν με τα χαρακτηριστικά: γρήγορες, επαναλαμβανόμενες κινήσεις με μέτριες δυνάμεις.

Λύση:

1. Μερικές από τις κυριότερες εφαρμογές των πνευματικών αυτοματισμών είναι:
2. α) Η συμπίεση-κόλληση υλικών.
3. β) Η τάνυση μεταφορικής ταινίας.

Ενδεικτική απάντηση: Κυριότερες εφαρμογές: α) η συμπίεση-κόλληση υλικών και β) η τάνυση μεταφορικής ταινίας.

Πρόσεξε:

• Και οι δύο εφαρμογές είναι επαναλαμβανόμενες κινήσεις με μέτριες δυνάμεις — ακριβώς εκεί που ταιριάζει ο πεπιεσμένος αέρας.

Ερώτηση 15 (σελ. 362)

Να περιγράψετε μία μονάδα παραγωγής πεπιεσμένου αέρα και να αναφέρετε τα κυριότερα μέρη της.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ακολούθησε τη διαδρομή του αέρα: παράγεται -> καθαρίζεται -> διανέμεται -> ελέγχεται -> γίνεται κίνηση. Πέντε στάδια, με τη σειρά.

Λύση:

1. Τα κυριότερα μέρη ενός πνευματικού συστήματος είναι τα ακόλουθα:
2. α) Παραγωγή πεπιεσμένου αέρα.
3. β) Επεξεργασία πεπιεσμένου αέρα (φιλτράρισμα, λίπανση, αφύγρανση).
4. γ) Διανομή πεπιεσμένου αέρα (μέσω δικτύου σωληνώσεων).
5. δ) Έλεγχος πεπιεσμένου αέρα (βαλβίδες, χειριστήρια).
6. ε) Μετατροπή της πνευματικής ισχύος σε ευθύγραμμη (πνευματικοί κύλινδροι) ή περιστροφική κίνηση (πνευματικοί κινητήρες).

Ενδεικτική απάντηση: Κυριότερα μέρη: α) παραγωγή πεπιεσμένου αέρα, β) επεξεργασία (φιλτράρισμα, λίπανση, αφύγρανση), γ) διανομή (δίκτυο σωληνώσεων), δ) έλεγχος (βαλβίδες, χειριστήρια), ε) μετατροπή της πνευματικής ισχύος σε ευθύγραμμη (πνευματικοί κύλινδροι) ή περιστροφική κίνηση (πνευματικοί κινητήρες).

Πρόσεξε:

• Η επεξεργασία δεν είναι πολυτέλεια: ο ατμοσφαιρικός αέρας περιέχει υγρασία και σκόνη, που θα κατέστρεφαν τις βαλβίδες και τους κυλίνδρους.
• Δες τη σελίδα 331 του βιβλίου.

Ερώτηση 16 (σελ. 363)

Να αναφέρετε τα κυριότερα δομικά υλικά των πνευματικών αυτοματισμών.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Πρώτα η απαρίθμηση, μετά ο ρόλος των δύο βασικότερων (βαλβίδες και κύλινδροι) — αυτά ζητά και το κλειδί.

Λύση:

1. Δομικά υλικά όπως βαλβίδες, κύλινδροι, χειριστήρια, αισθητήρια, πλήκτρα και πνευματικοί κινητήρες συνθέτουν πνευματικά συστήματα αυτοματισμού.
2. ΒΑΛΒΙΔΕΣ: είναι εκείνα τα εξαρτήματα με τα οποία ελέγχουμε τη ροή, τη διεύθυνση, την πίεση και την ποσότητα του πεπιεσμένου αέρα.
3. ΚΥΛΙΝΔΡΟΙ: είναι μηχανισμοί που μετατρέπουν την ενέργεια του πεπιεσμένου αέρα σε ευθύγραμμη κίνηση. Διακρίνονται σε κυλίνδρους απλής και διπλής ενέργειας.

Ενδεικτική απάντηση: Δομικά υλικά: βαλβίδες, κύλινδροι, χειριστήρια, αισθητήρια, πλήκτρα και πνευματικοί κινητήρες. Οι βαλβίδες ελέγχουν τη ροή, τη διεύθυνση, την πίεση και την ποσότητα του πεπιεσμένου αέρα. Οι κύλινδροι μετατρέπουν την ενέργεια του πεπιεσμένου αέρα σε ευθύγραμμη κίνηση και διακρίνονται σε απλής και διπλής ενέργειας.

Πρόσεξε:

• Δες τη σελίδα 332 του βιβλίου.

Ερώτηση 17 (σελ. 363)

Να προσδιορίσετε το ρόλο των κυλίνδρων και των πνευματικών κινητήρων.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο ζευγάρια αντιθέσεων: κύλινδρος (ευθύγραμμη) έναντι κινητήρα (περιστροφική)· και μέσα στους κυλίνδρους, απλή (ένα στόμιο, έργο προς μία κατεύθυνση) έναντι διπλής ενέργειας (δύο στόμια, έργο και προς τις δύο).

Λύση:

1. ΟΙ ΚΥΛΙΝΔΡΟΙ διακρίνονται σε: α) απλής ενέργειας, β) διπλής ενέργειας.
2. α) Οι κύλινδροι ΑΠΛΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ διαθέτουν ένα στόμιο για την εισαγωγή του αέρα. Παράγουν έργο μόνο κατά τη μία διεύθυνση. Το έμβολο του κυλίνδρου επανέρχεται είτε με επενέργεια εξωτερικής δύναμης είτε με ενσωματωμένο ελατήριο.
3. β) Οι κύλινδροι ΔΙΠΛΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ διαθέτουν δύο στόμια. Το έμβολο παράγει έργο και κατά τις δύο διευθύνσεις, δηλαδή τόσο κατά την έκταση όσο και κατά τη συστολή του βάκτρου.
4. ΟΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ χρησιμοποιούν την πνευματική ισχύ για να δώσουν περιστροφική κίνηση.

Ενδεικτική απάντηση: Οι κύλινδροι δίνουν ευθύγραμμη κίνηση: οι απλής ενέργειας έχουν ένα στόμιο, παράγουν έργο μόνο προς μία διεύθυνση και το έμβολο επανέρχεται με εξωτερική δύναμη ή ενσωματωμένο ελατήριο· οι διπλής ενέργειας έχουν δύο στόμια και παράγουν έργο και προς τις δύο διευθύνσεις (έκταση και συστολή του βάκτρου). Οι πνευματικοί κινητήρες χρησιμοποιούν την πνευματική ισχύ για να δώσουν περιστροφική κίνηση.

Πρόσεξε:

• Ο αριθμός των στομίων είναι το αλάνθαστο σημάδι: ένα στόμιο -> απλής ενέργειας, δύο στόμια -> διπλής.
• Στους κυλίνδρους απλής ενέργειας η επιστροφή ΔΕΝ παράγει έργο — γίνεται από το ελατήριο ή από εξωτερική δύναμη.

Ερώτηση 18 (σελ. 363)

Να αναφέρετε τα κύρια πλεονεκτήματα των υδραυλικών συστημάτων και να παραθέσετε ενδεικτικές εφαρμογές τους.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το βασικό πλεονέκτημα (μεγάλες δυνάμεις) είναι ακριβώς το μειονέκτημα των πνευματικών — και εξηγεί όλες τις εφαρμογές τους.

Λύση:

1. Τα υδραυλικά συστήματα έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν μεγάλες δυνάμεις.
2. Απαιτούν μικρή συντήρηση.
3. Έχουν μεγάλη αξιοπιστία.
4. Αντέχουν σε δυσμενείς συνθήκες περιβάλλοντος.
5. Ενδεικτικές εφαρμογές: υδραυλικός ανελκυστήρας, υδραυλικοί γρύλοι και πρέσες, χωματουργικά μηχανήματα — δηλαδή παντού όπου απαιτούνται μεγάλες δυνάμεις.

Ενδεικτική απάντηση: Τα υδραυλικά συστήματα ασκούν μεγάλες δυνάμεις, απαιτούν μικρή συντήρηση, έχουν μεγάλη αξιοπιστία και αντέχουν σε δυσμενείς συνθήκες περιβάλλοντος. Ενδεικτικές εφαρμογές: υδραυλικός ανελκυστήρας, υδραυλικές πρέσες και γρύλοι, χωματουργικά μηχανήματα.

Πρόσεξε:

• Η αντίθεση με τα πνευματικά είναι το ζητούμενο: ο αέρας συμπιέζεται (άρα μικρές δυνάμεις, μεγάλη ταχύτητα), το λάδι πρακτικά όχι (άρα μεγάλες δυνάμεις).
• Ο υδραυλικός ανελκυστήρας είναι το παράδειγμα που χρησιμοποιεί το ίδιο το βιβλίο (σελίδες 334, 335).

Ερώτηση 19 (σελ. 363)

Να αναφέρετε τους λόγους για τους οποίους χρησιμοποιούνται σύνθετα συστήματα αυτοματισμού.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η λογική: κάθε τεχνολογία έχει και μειονεκτήματα· ο συνδυασμός τους τα εξαλείφει. Το παράδειγμα του ανελκυστήρα δείχνει ακριβώς αυτό.

Λύση:

1. Οι συνεχώς αυξανόμενες απαιτήσεις των εφαρμογών επέβαλαν τη χρήση σύνθετων συστημάτων (ηλεκτρικά - υδραυλικά - ηλεκτρονικά - πνευματικά).
2. Το κάθε σύστημα παρουσιάζει και μειονεκτήματα, τα οποία έρχεται να εξαλείψει ο συνδυασμός του με άλλα συστήματα.
3. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: στον υδραυλικό ανελκυστήρα, εκτός από την άσκηση μεγάλων δυνάμεων, απαιτούνται και μεγάλες ταχύτητες.
4. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούμε και ηλεκτροκινητήρα, δηλαδή δημιουργούμε ένα ηλεκτροϋδραυλικό σύστημα.
5. Αυτό, συνδυασμένο με τις σύγχρονες ηλεκτρονικές διατάξεις ελέγχου, δίνει το αποτέλεσμα της άνετης και ασφαλούς καθ' ύψος διακίνησης.

Ενδεικτική απάντηση: Οι συνεχώς αυξανόμενες απαιτήσεις των εφαρμογών επέβαλαν τη χρήση σύνθετων συστημάτων (ηλεκτρικά - υδραυλικά - ηλεκτρονικά - πνευματικά): κάθε σύστημα έχει μειονεκτήματα, τα οποία εξαλείφει ο συνδυασμός του με άλλα. Παράδειγμα ο υδραυλικός ανελκυστήρας, όπου απαιτούνται και μεγάλες δυνάμεις και μεγάλες ταχύτητες: ο συνδυασμός με ηλεκτροκινητήρα δίνει ηλεκτροϋδραυλικό σύστημα, και μαζί με ηλεκτρονικές διατάξεις ελέγχου επιτυγχάνεται άνετη και ασφαλής καθ' ύψος διακίνηση.

Πρόσεξε:

• Δώσε οπωσδήποτε το παράδειγμα του ανελκυστήρα: η γενική αρχή χωρίς παράδειγμα δεν απαντά πλήρως στην ερώτηση.
• Δες τις σελίδες 334 και 335 του βιβλίου.

Ερώτηση 20 (σελ. 363)

Να εξηγήσετε τα πλεονεκτήματα των προγραμματιζόμενων λογικών ελεγκτών.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το κεντρικό επιχείρημα: αλλαγή διαδικασίας με ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ αντί για ΚΑΛΩΔΙΩΣΗ. Από εκεί προκύπτουν όλα τα υπόλοιπα.

Λύση:

1. Αν σε ένα σύστημα αυτοματισμού θελήσουμε να αλλάξουμε την εκτελούμενη διαδικασία, πρέπει να ξαναγίνει καλωδίωση. Με τη χρήση P.L.C. μπορεί να γίνει επαναπρογραμματισμός της διαδικασίας, χωρίς την ανάγκη επιπρόσθετων εργασιών και δαπανών.
2. Πέραν τούτου, οι P.L.C. έχουν τεράστια ποικιλία ενσωματωμένων λειτουργικών στοιχείων, όπως ρελέ, χρονιστές, μετρητές κ.λπ., τα οποία είναι διαθέσιμα για την κάλυψη των νέων απαιτήσεων.
3. Επειδή τα P.L.C. έχουν ελάχιστα κινούμενα μέρη, η αξιοπιστία τους είναι εξαιρετική.

Ενδεικτική απάντηση: 1) Αλλαγή της εκτελούμενης διαδικασίας με απλό επαναπρογραμματισμό, χωρίς να ξαναγίνει καλωδίωση και χωρίς επιπρόσθετες εργασίες και δαπάνες. 2) Τεράστια ποικιλία ενσωματωμένων λειτουργικών στοιχείων (ρελέ, χρονιστές, μετρητές κ.λπ.) διαθέσιμων για νέες απαιτήσεις. 3) Εξαιρετική αξιοπιστία, επειδή έχουν ελάχιστα κινούμενα μέρη.

Πρόσεξε:

• Το πρώτο πλεονέκτημα είναι το σημαντικότερο: στον κλασικό αυτοματισμό με ρελέ, κάθε αλλαγή λογικής σημαίνει ξήλωμα και νέα καλωδίωση.
• Δες τη σελίδα 343 του βιβλίου.

Ερώτηση 21 (σελ. 363)

Να αναφέρετε συσκευές που χρησιμοποιούν επεξεργαστή.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Απαρίθμηση σε τέσσερις κατηγορίες: μεταφορές, σπίτι, κλιματισμός, βιομηχανία.

Λύση:

1. Επεξεργαστής χρησιμοποιείται σε:
2. α) Αυτοκίνητα, για τον έλεγχο διαφόρων συστημάτων.
3. β) Οικιακές συσκευές (π.χ. πλυντήριο).
4. γ) Κλιματιστικές συσκευές.
5. δ) Βιομηχανικές εφαρμογές: μηχανές συσκευασίας, τυπογραφικές μηχανές, προγραμματιζόμενες εργαλειομηχανές CNC, εγκαταστάσεις διακίνησης ρευστών κ.τ.λ.

Ενδεικτική απάντηση: Επεξεργαστής χρησιμοποιείται σε: α) αυτοκίνητα (έλεγχος διαφόρων συστημάτων), β) οικιακές συσκευές (π.χ. πλυντήριο), γ) κλιματιστικές συσκευές, δ) βιομηχανικές εφαρμογές (μηχανές συσκευασίας, τυπογραφικές μηχανές, προγραμματιζόμενες εργαλειομηχανές CNC, εγκαταστάσεις διακίνησης ρευστών).

Πρόσεξε:

• CNC σημαίνει προγραμματιζόμενη εργαλειομηχανή αριθμητικού ελέγχου.

Ερώτηση 22 (σελ. 363)

Να περιγράψετε αυτοματοποιημένες λειτουργίες ηλεκτροαυτοματισμού που συναντάτε στο χώρο του σχολείου ή του σπιτιού σας.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η δραστηριότητα ζητά ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ του δικού σου χώρου. Για κάθε λειτουργία που εντοπίζεις, αναγνώρισε τα τρία μέρη: αισθητήριο, μονάδα ελέγχου, επενεργοποιητής.

Λύση:

1. Καταγράφεις τις αυτόματες λειτουργίες που παρατηρείς και για καθεμία εντοπίζεις τα τρία μέρη του συστήματος. Ενδεικτικά:
2. ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: το φωτοκύτταρο που ανάβει τα φώτα του διαδρόμου όταν σκοτεινιάσει (αισθητήριο: φωτοαντίσταση· επενεργοποιητής: ηλεκτρονόμος φωτισμού). Το κουδούνι με χρονοδιακόπτη (αισθητήριο: ρολόι· επενεργοποιητής: το κουδούνι). Ο αυτόματος διακόπτης διαρροής στον πίνακα, που διακόπτει σε περίπτωση διαρροής προς τη γη.
3. ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ: το ψυγείο με θερμοστάτη (αισθητήριο: θερμοστάτης· επενεργοποιητής: ο συμπιεστής). Ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας. Το πλυντήριο, που εκτελεί πρόγραμμα με πιεσοστάτη στάθμης νερού και θερμοστάτη. Το σίδερο με θερμοστάτη. Το πιεστικό συγκρότημα νερού με πιεσοστάτη.
4. Για καθεμία σημειώνεις: ποιο μέγεθος ελέγχεται, ποιο αισθητήριο το μετράει, τι κάνει ο επενεργοποιητής, και αν το σύστημα είναι ανοικτό ή κλειστό.

Ενδεικτική απάντηση: Ενδεικτικά: στο σχολείο — φωτοκύτταρο φωτισμού διαδρόμου (αισθητήριο φωτός -> ηλεκτρονόμος), κουδούνι με χρονοδιακόπτη, αυτόματος διακόπτης διαρροής στον πίνακα. Στο σπίτι — ψυγείο με θερμοστάτη (θερμοστάτης -> συμπιεστής), θερμοσίφωνας, πλυντήριο (πιεσοστάτης στάθμης + θερμοστάτης), σίδερο με θερμοστάτη, πιεστικό νερού με πιεσοστάτη. Για κάθε περίπτωση αναγνωρίζεται το ελεγχόμενο μέγεθος, το αισθητήριο, ο επενεργοποιητής, και αν το σύστημα είναι ανοικτό ή κλειστό.

Πρόσεξε:

• ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: η απάντηση δεν αρκεί να απαριθμεί συσκευές. Πρέπει για καθεμία να δείχνει τα τρία μέρη του αυτοματισμού.
• Οι απαντήσεις είναι προσωπικές — εξαρτώνται από τον χώρο του καθενός. Οι παραπάνω είναι ενδεικτικές.

Ερώτηση 23 (σελ. 363)

Να περιγράψετε τη λειτουργία μιας ηλεκτρικής οικιακής συσκευής με θερμοστάτη.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Οποιαδήποτε συσκευή με θερμοστάτη είναι κλειστό σύστημα. Περίγραψε τον ΚΥΚΛΟ: μετράει - συγκρίνει - διορθώνει, όπως στην ερώτηση 6.

Λύση:

1. Ενδεικτικά, το ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΨΥΓΕΙΟ:
2. ΕΙΣΟΔΟΣ: η επιθυμητή θερμοκρασία του θαλάμου, που ρυθμίζεται από τον χρήστη στον θερμοστάτη.
3. ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΟ: ο θερμοστάτης μετράει συνεχώς την πραγματική θερμοκρασία του θαλάμου.
4. ΣΥΓΚΡΙΣΗ: η μετρούμενη θερμοκρασία συγκρίνεται με την επιθυμητή.
5. ΔΙΟΡΘΩΣΗ: αν η θερμοκρασία ανέβει πάνω από την επιθυμητή, ο θερμοστάτης κλείνει την επαφή του και ο συμπιεστής (επενεργοποιητής) τίθεται σε λειτουργία. Όταν η θερμοκρασία κατέβει στην επιθυμητή, ο θερμοστάτης ανοίγει την επαφή και ο συμπιεστής σταματά.
6. ΕΞΟΔΟΣ: η πραγματική θερμοκρασία του θαλάμου, η οποία διατηρείται αυτόματα γύρω από την επιθυμητή τιμή.
7. Πρόκειται για ΚΛΕΙΣΤΟ σύστημα αυτοματισμού, γιατί η έξοδος (πραγματική θερμοκρασία) ανατροφοδοτείται και επηρεάζει τη λειτουργία.

Ενδεικτική απάντηση: Ενδεικτικά, το ηλεκτρικό ψυγείο: ο χρήστης ρυθμίζει την επιθυμητή θερμοκρασία (είσοδος)· ο θερμοστάτης (αισθητήριο) μετράει την πραγματική θερμοκρασία του θαλάμου (έξοδος) και τη συγκρίνει με την επιθυμητή· όταν η θερμοκρασία ανέβει, κλείνει την επαφή και ο συμπιεστής (επενεργοποιητής) λειτουργεί· όταν κατέβει, ανοίγει την επαφή και ο συμπιεστής σταματά. Είναι κλειστό σύστημα, γιατί η έξοδος ανατροφοδοτείται και επηρεάζει την είσοδο. (Ισοδύναμα: θερμοσίφωνας, σίδερο, ηλεκτρική θερμάστρα, κλιματιστικό.)

Πρόσεξε:

• ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: η απάντηση πρέπει να αναγνωρίζει ρητά ότι πρόκειται για ΚΛΕΙΣΤΟ σύστημα και να δείχνει τον κύκλο μέτρηση - σύγκριση - διόρθωση.
• Ο θερμοστάτης έχει ΔΥΟ στάθμες (όπως και ο πιεσοστάτης): έτσι ο συμπιεστής δεν ανάβει και σβήνει συνεχώς γύρω από ένα σημείο.

Ερώτηση 24 (σελ. 363)

Να περιγράψετε εφαρμογές αυτοματισμού στην καθημερινή σας ζωή και να αναγνωρίσετε σε κάθε εφαρμογή τη διάταξη αυτοματισμού και το συγκεκριμένο σκοπό που εξυπηρετεί.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Για κάθε εφαρμογή που εντοπίζεις, η εκφώνηση ζητά ΔΥΟ πράγματα: ποια είναι η διάταξη (το εξάρτημα) και ποιον σκοπό εξυπηρετεί.

Λύση:

1. Καταγράφεις εφαρμογές και για καθεμία δηλώνεις τη διάταξη και τον σκοπό. Ενδεικτικά:
2. ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΟΡΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ — διάταξη: αισθητήρας προσέγγισης ή φωτοκύτταρο, που δίνει εντολή σε ηλεκτροκινητήρα. Σκοπός: το άνοιγμα της πόρτας χωρίς επαφή, για ευκολία και υγιεινή.
3. ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΑΣ — διάταξη: ηλεκτροϋδραυλικό ή ηλεκτρομηχανικό σύστημα με ηλεκτρονικές διατάξεις ελέγχου και τερματικούς διακόπτες. Σκοπός: άνετη και ασφαλής καθ' ύψος διακίνηση.
4. ΦΩΤΕΙΝΟΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΣ — διάταξη: χρονικά και προγραμματιζόμενος λογικός ελεγκτής. Σκοπός: η ρύθμιση της κυκλοφορίας.
5. ΠΙΕΣΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΝΕΡΟΥ — διάταξη: πιεσοστάτης που ελέγχει τον ηλεκτροκινητήρα της αντλίας. Σκοπός: η διατήρηση σταθερής πίεσης στο δίκτυο.
6. ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ ΠΟΤΙΣΜΟΣ — διάταξη: χρονοδιακόπτης και ηλεκτροβαλβίδα (ή αισθητήρας υγρασίας εδάφους). Σκοπός: το πότισμα σε προκαθορισμένες ώρες, χωρίς παρουσία χειριστή.
7. ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑΣ — διάταξη: θερμοστάτης. Σκοπός: η διατήρηση της θερμοκρασίας του νερού και η αποφυγή υπερθέρμανσης.

Ενδεικτική απάντηση: Ενδεικτικά: αυτόματη πόρτα (διάταξη: αισθητήρας προσέγγισης/φωτοκύτταρο -> ηλεκτροκινητήρας· σκοπός: άνοιγμα χωρίς επαφή)· ανελκυστήρας (ηλεκτροϋδραυλικό σύστημα με ηλεκτρονικό έλεγχο· άνετη και ασφαλής καθ' ύψος διακίνηση)· φωτεινοί σηματοδότες (χρονικά και P.L.C.· ρύθμιση κυκλοφορίας)· πιεστικό νερού (πιεσοστάτης -> κινητήρας αντλίας· σταθερή πίεση δικτύου)· αυτόματο πότισμα (χρονοδιακόπτης και ηλεκτροβαλβίδα· πότισμα χωρίς χειριστή)· θερμοσίφωνας (θερμοστάτης· σταθερή θερμοκρασία νερού).

Πρόσεξε:

• ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: για κάθε εφαρμογή πρέπει να δηλώνονται ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ — η διάταξη ΚΑΙ ο σκοπός. Η απλή απαρίθμηση συσκευών δεν απαντά στην ερώτηση.
• Οι απαντήσεις είναι προσωπικές· οι παραπάνω είναι ενδεικτικές.