Λύσεις στις 21 ερωτήσεις του κεφαλαίου 8: οι 14 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής καλύπτουν τα πρότυπα ΕΝ 81.1/81.2, τις διατομές και χρωματισμούς αγωγών, τον γενικό διακόπτη και την προστασία του κινητήρα από ηλεκτρικά σφάλματα, τα εξαρτήματα και τους τύπους πινάκων χειρισμού (κλασσικός, ηλεκτρονικός, PLC), το εύκαμπτο καλώδιο, τα κυκλώματα ασφαλείας του φρεατίου, τον διακόπτη ορόφων, την τροφοδοσία του φρένου, τις προϋποθέσεις ενεργοποίησης μιας κλήσης, το κύκλωμα του αυτόματου διακόπτη και το κύκλωμα απεγκλωβισμού του υδραυλικού ανελκυστήρα. Οι 7 ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης αναλύουν το κύκλωμα ισχύος και προστασίας του κινητήρα ανελκυστήρα τριβής, τον ρόλο και το κύκλωμα του αυτόματου διακόπτη, το εύκαμπτο καλώδιο, καθώς και τρεις εφαρμογές ανάλυσης συγκεκριμένων κυκλωμάτων του υδραυλικού πίνακα (φωτισμός/ενδείξεις, ρελέ βαλβίδων σε κλήση ανόδου, διακόπτης Υ-Δ, κατάσταση βαλβίδων ανόδου).
Ερώτηση: Στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις των ανελκυστήρων ισχύει I. Ο κτιριοδομικός κανονισμός. II. Ο ΕΝ 81.1 & ΕΝ 81.2. III. Ο οικοδομικός κανονισμός. IV. Οι ΚΕΗΕ.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Ο ΕΝ 81.1 & ΕΝ 81.2. Το βιβλίο δηλώνει ρητά ότι οι απαιτήσεις της ηλεκτρικής εγκατάστασης είναι σύμφωνες με τα πρότυπα ΕΝ 81.1 και ΕΝ 81.2 (τα ίδια πρότυπα που καλύπτουν όλη την κατασκευή του ανελκυστήρα). Ο κτιριοδομικός κανονισμός (Ι) αφορά τις οικοδομικές απαιτήσεις εγκατάστασης (φρεάτιο, μηχανοστάσιο), ο οικοδομικός κανονισμός (ΙΙΙ) δεν αναφέρεται καθόλου στο κεφάλαιο, ενώ οι ΚΕΗΕ (Κανονισμός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων, IV) αφορούν τη γενική οικοδομική ηλεκτρική εγκατάσταση, όχι ειδικά τον ανελκυστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στα κυκλώματα χειρισμού χρησιμοποιούμε αγωγούς I. 1,5 mm² II. 0,8 mm² III. 2,5 mm² IV. 4 mm²
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. 1,5 mm². Το βιβλίο ορίζει ρητά διατομή 1,5 mm² για τους αγωγούς του κυκλώματος χειρισμού. Η διατομή 0,8 mm² (ΙΙ) χρησιμοποιείται για τους αγωγούς των φωτεινών ενδείξεων, η 2,5 mm² (ΙΙΙ) για τον αγωγό γείωσης, ενώ η 4 mm² (IV) δεν αναφέρεται στο κεφάλαιο για κανένα κύκλωμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Οι αγωγοί που χρησιμοποιούνται για τις επαφές της πόρτας πρέπει να έχουν χρώμα I. Πράσινο II. Μπλε III. Καφέ IV. Κόκκινο
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Κόκκινο. Οι αγωγοί των επαφών θύρας πρέπει υποχρεωτικά να έχουν χρώμα κόκκινο. Το μπλε (ΙΙ) αντιστοιχεί στις επαφές προμανδάλωσης, το καφέ (ΙΙΙ) στα κοντάκτ, ενώ το πράσινο (Ι) χρησιμοποιείται για τον φωτισμό και τη σήμανση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο γενικός διακόπτης του μηχανοστασίου διακόπτει I. Το ονομαστικό ρεύμα του κινητήρα. II. Το κύκλωμα φωτισμού φρεατίου και θαλάμου. III. Τα κυκλώματα σήμανσης. IV. Όλα τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. Το ονομαστικό ρεύμα του κινητήρα. Ο γενικός διακόπτης επιλέγεται με κριτήριο την ικανότητά του να διακόπτει το ονομαστικό ρεύμα του κινητήρα. Αντίθετα, απαγορεύεται ρητά να διακόπτει το κύκλωμα φωτισμού φρεατίου-θαλάμου (ΙΙ) και τα κυκλώματα σήμανσης κινδύνου (ΙΙΙ), αφού αυτά τροφοδοτούνται ξεχωριστά (μονοφασική παροχή, ή μπαταρία για τη σήμανση κινδύνου) — άρα το IV («όλα τα παραπάνω») είναι λάθος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ηλεκτρικά σφάλματα που πρέπει ν' αντιμετωπίζονται στον ηλεκτρικό εξοπλισμό του ανελκυστήρα είναι: I. Πτώση τάσης. II. Βραχυκύκλωμα σε κάποια αντίσταση ή πυκνωτή. III. Αναστροφή φάσεων. IV. Όλα τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Όλα τα παραπάνω. Και οι τρεις περιπτώσεις —πτώση τάσης (Ι), βραχυκύκλωμα σε αντίσταση ή πυκνωτή (ΙΙ) και αναστροφή φάσεων (ΙΙΙ)— περιλαμβάνονται ρητά στον κατάλογο των 10 ηλεκτρικών σφαλμάτων που πρέπει να αντιμετωπίζονται στον ηλεκτρικό εξοπλισμό του ανελκυστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ένας πίνακας χειρισμού του ανελκυστήρα πρέπει οπωσδήποτε να περιέχει I. Ενδεικτικά της θέσης του θαλάμου. II. Μπουτόν κινδύνου. III. Επιτηρητή τάσης. IV. Κανένα από τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: III. Επιτηρητή τάσης. Ο επιτηρητής τάσης, που ελέγχει την πτώση ή την έλλειψη τάσης, περιλαμβάνεται ρητά στα κυριότερα εξαρτήματα προστασίας που πρέπει να διαθέτει ο πίνακας χειρισμού. Τα ενδεικτικά θέσης θαλάμου (Ι) και το μπουτόν κινδύνου (ΙΙ) σχετίζονται με άλλα κυκλώματα (ενδείξεων, σήμανσης κινδύνου) που βρίσκονται στο φρεάτιο/θάλαμο και δεν αναφέρονται ως απαραίτητα εξαρτήματα του ίδιου του πίνακα χειρισμού στο §8.3.5.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Οι κλασσικοί πίνακες χρησιμοποιούν I. Μικροηλεκτρονόμους. II. Τυπωμένα κυκλώματα. III. PLC. IV. Κανένα από τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. Μικροηλεκτρονόμους. Οι κλασσικοί (συμβατικοί) πίνακες υλοποιούν τους αυτοματισμούς τους με μικροηλεκτρονόμους. Τα τυπωμένα κυκλώματα (ΙΙ) χαρακτηρίζουν τον ηλεκτρονικό πίνακα (§8.3.6.2), ενώ το PLC (ΙΙΙ) χρησιμοποιείται μόνο σε ειδικές εγκαταστάσεις (§8.3.6.3).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Το εύκαμπτο καλώδιο στους ανελκυστήρες χρησιμοποιείται I. Σε περίπτωση κινδύνου. II. Για την ηλεκτρική σύνδεση θαλάμου - μηχανοστασίου. III. Για την ενεργοποίηση του διακόπτη αρπάγης. IV. Για την ενεργοποίηση του διακόπτη του ρυθμιστή ταχύτητας.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Για την ηλεκτρική σύνδεση θαλάμου-μηχανοστασίου (μέσω του πίνακα χειρισμού). Το εύκαμπτο καλώδιο μεταφέρει την ηλεκτρική τροφοδοσία και τα σήματα μεταξύ του κινούμενου θαλάμου και του πίνακα χειρισμού στο μηχανοστάσιο. Δεν σχετίζεται ειδικά με περιπτώσεις κινδύνου (Ι, που καλύπτονται από άλλα κυκλώματα σήμανσης) ούτε με την ενεργοποίηση της αρπάγης (ΙΙΙ) ή του ρυθμιστή ταχύτητας (IV), που είναι μηχανικές διατάξεις ασφαλείας με δικά τους κυκλώματα ασφαλείας stop.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ένα από τα κυκλώματα ασφαλείας είναι το κύκλωμα I. Επαφών των θυρών. II. Κλήσεων. III. Οροφοένδειξης. IV. Ισοστάθμισης.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. Επαφών των θυρών. Το κύκλωμα επαφών των θυρών περιλαμβάνεται ρητά στα τρία κυκλώματα ασφαλείας του §8.4.1 (μαζί με το κύκλωμα stop και το κύκλωμα επαφών κλειδαριών). Το κύκλωμα κλήσεων (ΙΙ, §8.4.5), το κύκλωμα οροφοένδειξης (ΙΙΙ, §8.4.7) και η ισοστάθμιση (IV, §8.4.2.1) είναι διαφορετικά, μη-ασφαλείας κυκλώματα του φρεατίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο διακόπτης ορόφων είναι I. Μηχανικός. II. Ηλεκτρομηχανικός. III. Ηλεκτρονικός. IV. Κανένα από τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Ηλεκτρομηχανικός. Ο κλασσικός διακόπτης ορόφων συνδυάζει μηχανική ενεργοποίηση (μέσω της κάμας/χωνιού που είναι προσαρτημένη στον θάλαμο) με ηλεκτρική λειτουργία (άνοιγμα/κλείσιμο ηλεκτρικών επαφών) — άρα είναι ηλεκτρομηχανικός, όχι απλώς μηχανικός (Ι) ούτε αμιγώς ηλεκτρονικός (ΙΙΙ, που αφορά τη διαφορετική διάταξη της ηλεκτρονικής οροφοδιαλογής με μαγνητικούς διακόπτες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για να λειτουργήσει το φρένο στους ανελκυστήρες πρέπει: I. Να τροφοδοτηθεί με ξεχωριστή γραμμή από τον πίνακα. II. Να τροφοδοτηθεί από το κύκλωμα χειρισμού. III. Να τροφοδοτηθεί από το κύκλωμα κλήσεων. IV. Λειτουργεί όταν κοπεί η τροφοδότηση του κινητήρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Λειτουργεί όταν κοπεί η τροφοδότηση του κινητήρα. Το φρένο των ανελκυστήρων είναι fail-safe: ο ηλεκτρομαγνήτης του φρένου τροφοδοτείται μόνο όσο είναι ενεργή μια μανούβρα ανόδου/καθόδου (δηλαδή όσο κινείται ο κινητήρας)· μόλις διακοπεί αυτή η τροφοδοσία (μανούβρες «εκτός», άρα και ο κινητήρας ακινητοποιείται), οι σιαγόνες του φρένου κλείνουν αυτόματα λόγω ελατηρίου και επενεργεί η πέδη. Δεν πρόκειται για ξεχωριστή γραμμή (Ι) ούτε για τροφοδοσία από το κύκλωμα κλήσεων (ΙΙΙ)· ούτε τροφοδοτείται γενικά «από το κύκλωμα χειρισμού» (ΙΙ) ανεξάρτητα, αλλά ειδικά μέσω των επαφών της ενεργής μανούβρας ανόδου/καθόδου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για να ενεργοποιηθεί μια κλήση σ' έναν ανελκυστήρα πρέπει το κύκλωμα I. Των stop να είναι κλειστό. II. Των επαφών των θυρών να είναι κλειστό. III. Των κλειδαριών να είναι κλειστό. IV. Όλα μαζί τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Όλα μαζί τα παραπάνω. Τα τρία κυκλώματα ασφαλείας (stop, επαφές θυρών, επαφές κλειδαριών) συνδέονται σε σειρά και πρέπει να είναι όλα ταυτόχρονα κλειστά για να ενεργοποιηθεί οποιοσδήποτε χειρισμός/κλήση στον ανελκυστήρα — αν ανοίξει έστω και ένα από αυτά, δεν αποκαθίσταται το κύκλωμα και η κλήση δεν εκτελείται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο κύκλωμα του αυτόματου διακόπτη παρεμβαίνει η επαφή I. Του μαγνήτη. II. Του θερμικού. III. Ανόδου ή καθόδου. IV. Του ρελέ φωτισμού.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Του θερμικού. Στο κύκλωμα τροφοδοσίας του πηνίου του αυτόματου διακόπτη παρεμβαίνουν σε σειρά η επαφή του θερμικού ηλεκτρονόμου, του ρελέ διαρροής και οι τερματικοί διακόπτες — όχι η επαφή του μαγνήτη μανδάλωσης (Ι), των ρελέ ανόδου/καθόδου (ΙΙΙ, που ανήκουν σε άλλο κύκλωμα, της μανούβρας κίνησης) ή του ρελέ φωτισμού (IV, που ανήκει στο κύκλωμα φωτισμού).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Το κύκλωμα απεγκλωβισμού στους υδραυλικούς ανελκυστήρες τροφοδοτείται I. Με 12 V από ανορθωτή στον πίνακα χειρισμού. II. Με 12 V από μπαταρία. III. Με 48V από ανορθωτή στον πίνακα χειρισμού. IV. Με 60V από ανορθωτή στον πίνακα χειρισμού.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Με 12V από μπαταρία. Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος (όταν χρειάζεται ο απεγκλωβισμός), το κύκλωμα του ρελέ απεγκλωβισμού ΑΡ και της βαλβίδας απεγκλωβισμού τροφοδοτείται με 12V DC από την μπαταρία του πίνακα χειρισμού — όχι από ανορθωτή (Ι, ΙΙΙ, IV), αφού ακριβώς σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει τριφασική τροφοδοσία για να λειτουργήσει ο ανορθωτής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Κάντε το σκαρίφημα του κυκλώματος παροχής ισχύος και προστασίας του κινητήρα ανελκυστήρα τριβής. Επεξηγήστε το ρόλο των εξαρτημάτων, που παρεμβάλλονται στο κύκλωμα αυτό.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κύκλωμα ισχύος ενός απλού ανελκυστήρα τριβής (σχέδιο 8.3) περιλαμβάνει, με τη σειρά που διαρρέεται από το ρεύμα: (1) τον γενικό τριφασικό ασφαλειοδιακόπτη του μηχανοστασίου, που κλειδώνει στην ανοικτή/κλειστή θέση και επιλέγεται ώστε να διακόπτει το ονομαστικό ρεύμα του κινητήρα (χωρίς ποτέ να διακόπτει τα κυκλώματα φωτισμού ή σήμανσης κινδύνου)· (2) τις ασφάλειες βραδείας τήξης, που προστατεύουν από βραχυκυκλώματα και επιλέγονται ανάλογα με το ρεύμα του κινητήρα και τον τρόπο εκκίνησής του (απευθείας, Υ-Δ, ή συνεχής ρύθμιση στροφών)· (3) τον αυτόματο αποζεύκτη (θερμικό στοιχείο/θερμικό ηλεκτρονόμο), που προστατεύει τον κινητήρα από υπερφορτίσεις διακόπτοντας ταυτόχρονα όλους τους ενεργούς αγωγούς τροφοδότησης· (4) το ρελέ διαφυγής (RΔ), που ανιχνεύει διαρροή ρεύματος προς τα μεταλλικά μέρη ή τη γη· (5) τους τερματικούς διακόπτες ανόδου (ΤΔΑ) και καθόδου (ΤΔΚ), τοποθετημένους στα άκρα των υπερδιαδρομών του θαλάμου, που θέτουν εκτός τάσης το κύκλωμα αν ο θάλαμος υπερβεί τη διαδρομή του· (6) το πηνίο του αυτόματου διακόπτη (Α/Τ), το οποίο τροφοδοτείται μέσα από τις παραπάνω επαφές ασφαλείας (θερμικό, ρελέ διαφυγής, τερματικοί διακόπτες) και ελέγχει την παροχή τάσης προς όλο τον πίνακα χειρισμού· και (7) τα ρελέ ισχύος (μανούβρες) ανόδου Α και καθόδου Κ, που τροφοδοτούν τελικά τον κινητήρα ανάλογα με την κατεύθυνση κίνησης. Αν ανοίξει οποιαδήποτε επαφή ασφαλείας του βοηθητικού κυκλώματος (θερμικό, ρελέ διαφυγής, τερματικός διακόπτης), το πηνίο του αυτόματου διακόπτη αποδιεγείρεται και όλο το κύκλωμα ισχύος τίθεται αμέσως «εκτός», ακινητοποιώντας τον ανελκυστήρα με ασφάλεια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιος ο ρόλος του αυτόματου προστασίας σ' έναν ανελκυστήρα. Σχεδιάστε το κύκλωμα τροφοδοσίας του πηνίου του αυτομάτου και περιγράψτε τα εξαρτήματα, που παρεμβάλλονται στο κύκλωμα καθώς και το ρόλο τους στην προστασία του ανελκυστήρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αυτόματος διακόπτης (αυτόματος αποζεύκτης, Α/Τ) είναι το κύριο όργανο προστασίας του ανελκυστήρα: ελέγχει την παροχή τάσης προς ολόκληρο τον πίνακα χειρισμού και, όταν ενεργοποιηθεί, διακόπτει ταυτόχρονα όλους τους ενεργούς αγωγούς τροφοδότησης του κινητήρα, προστατεύοντάς τον από υπερφορτίσεις και άλλα ηλεκτρικά σφάλματα. Το κύκλωμα τροφοδοσίας του πηνίου του συνδέεται σε σειρά με τρεις κατηγορίες προστατευτικών επαφών: (α) την επαφή του θερμικού ηλεκτρονόμου, που ανοίγει όταν ο κινητήρας υπερθερμανθεί λόγω υπερφόρτισης, προστατεύοντας τις περιελίξεις του από καταστροφή· (β) την επαφή του ρελέ διαφυγής (RΔ), που ανοίγει αν ανιχνευθεί διαρροή ρεύματος προς τα μεταλλικά μέρη της εγκατάστασης ή τη γη, προστατεύοντας από ηλεκτροπληξία· και (γ) τους τερματικούς διακόπτες (ΤΔΑ, ΤΔΚ), που ανοίγουν αν ο θάλαμος υπερβεί τα όρια της κανονικής διαδρομής του (υπερδιαδρομές), αποτρέποντας σύγκρουση με την οροφή ή τον πυθμένα του φρεατίου. Όσο όλες αυτές οι επαφές παραμένουν κλειστές, το πηνίο του αυτόματου διακόπτη τροφοδοτείται και οι κύριες επαφές ισχύος του παραμένουν κλειστές, επιτρέποντας κανονική λειτουργία· αν έστω μία ανοίξει, το πηνίο αποδιεγείρεται, ανοίγουν οι κύριες επαφές και όλο το κύκλωμα ισχύος του ανελκυστήρα τίθεται αμέσως «εκτός», με αποτέλεσμα την ασφαλή ακινητοποίησή του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Συνοπτική περιγραφή του εύκαμπτου καλωδίου των ανελκυστήρων. Πώς γίνεται η εγκατάστασή του;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το εύκαμπτο καλώδιο (πλακέ τύπου) είναι το μέσο ηλεκτρικής σύνδεσης του κινούμενου θαλάμου με τον σταθερό πίνακα χειρισμού στο μηχανοστάσιο· μεταφέρει την τροφοδοσία και όλα τα σήματα ελέγχου (φωτισμός, κλήσεις, ενδείξεις, ασφάλεια) του θαλάμου. Σήμερα χρησιμοποιούνται συνήθως τύποι 20, 24 ή 36 αγωγών, διατομής 0,75 mm² ή 1,00 mm². Κατασκευαστικά, οι πόλοι του έχουν μόνωση PVC, χρώματος μαύρου, είναι τοποθετημένοι παράλληλα και καλύπτονται συνολικά από κοινό μανδύα· είναι ομαδοποιημένοι ανά πέντε αγωγούς, με νήμα απόσχισης ανάμεσα στις ομάδες για ευκολότερη αναγνώριση, ενώ η σήμανσή τους γίνεται με αριθμούς, εκτός από τον αγωγό γείωσης που διακρίνεται με το χαρακτηριστικό χρώμα πράσινο/κίτρινο. Η εγκατάστασή του γίνεται κρεμαστά μέσα στο φρεάτιο, ακολουθώντας την κίνηση του θαλάμου σε σχήμα «U» (αγκύλης) καθώς αυτός ανεβοκατεβαίνει, χωρίς να τεντώνεται ή να τρίβεται στα τοιχώματα του φρεατίου. Συνδέεται είτε απευθείας με τον πίνακα χειρισμού, είτε —συχνότερα σε μεγάλες διαδρομές— μέσω ενός διακλαδωτήρα τοποθετημένου περίπου στο μέσο της διαδρομής του θαλάμου, ο οποίος μειώνει το μηχανικό φορτίο και την καταπόνηση του καλωδίου· στο θάλαμο, η άλλη άκρη του καλωδίου καταλήγει σε αντίστοιχο διακλαδωτήρα προσαρμοσμένο πάνω σε αυτόν.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα φωτισμού και ενδείξεων. Περιγράψτε την κατάσταση των επαφών Rφ, Γ & Κ όταν ο θάλαμος: I. Είναι άδειος και σταματημένος σ' έναν όροφο με κλειστή πόρτα. II. Κινείται, και εξηγήστε τους λόγους.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) I. Θάλαμος άδειος, σταματημένος σε όροφο, με κλειστή πόρτα (καμία κλήση σε εξέλιξη): το ρελέ φωτισμού Rφ είναι ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟ, άρα οι (κλειστές στην ηρεμία) επαφές του Rφ είναι ΑΝΟΙΚΤΕΣ και το φως του θαλάμου είναι ΣΒΗΣΤΟ. Τα ρελέ Γ (γενικό ανόδου) και Κ (βαλβίδας καθόδου) είναι επίσης ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ, αφού δεν υπάρχει καμία μανούβρα κίνησης σε εξέλιξη· άρα οι επαφές τους στο κύκλωμα ενδείξεων παραμένουν στην κατάσταση ηρεμίας και καμία ενδεικτική λυχνία ανόδου/καθόδου δεν είναι αναμμένη. II. Θάλαμος σε κίνηση (άνοδος ή κάθοδος): το ρελέ φωτισμού Rφ είναι ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟ — αυτό είναι συνειδητή επιλογή σχεδίασης, ώστε το φως του θαλάμου να είναι πάντα αναμμένο όσο ο ανελκυστήρας εξυπηρετεί επιβάτη (έχει δεχθεί κλήση/κινείται), για λόγους άνεσης και ασφάλειας των επιβατών· έτσι οι κλειστές στην ηρεμία επαφές του Rφ παραμένουν ΚΛΕΙΣΤΕΣ και το φως ΑΝΑΜΜΕΝΟ. Παράλληλα, ανάλογα με την κατεύθυνση της κίνησης, ενεργοποιείται είτε το ρελέ Γ (κατά την άνοδο) είτε το ρελέ Κ (κατά την κάθοδο, μέσω της βαλβίδας καθόδου στους υδραυλικούς ανελκυστήρες)· η αντίστοιχη επαφή Γ ή Κ κλείνει στο κύκλωμα ενδείξεων, ανάβοντας τη φωτεινή ένδειξη ανόδου ή καθόδου, ώστε οι επιβάτες/επισκέπτες ορόφων να γνωρίζουν την κατεύθυνση κίνησης του θαλάμου. Ο λόγος της αντίστροφης λογικής του Rφ (ενεργό=σβηστό φως, ανενεργό=αναμμένο φως) είναι η ασφάλεια: έτσι, ακόμη και αν κοπεί η τροφοδοσία του ρελέ φωτισμού για οποιονδήποτε λόγο (π.χ. βλάβη), το φως του θαλάμου παραμένει σβηστό μόνο όταν ο ανελκυστήρας είναι σε αναμονή, ενώ κατά τη διάρκεια της κίνησης (όταν είναι πιο σημαντικό να υπάρχει φωτισμός) το ρελέ είναι ούτως ή άλλως απενεργοποιημένο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα. Έστω ότι ο θάλαμος δέχεται την κλήση Κ2 και ο μαγνήτης μανδάλωσης των θυρών έχει ενεργοποιηθεί. Σε ποια κατάσταση θα είναι τα πηνία των ηλεκτρονόμων Μ, Κ & S και γιατί; Διευκρινίσεις: I. Ο ηλεκτρονόμος Rs είναι μόνιμα ενεργοποιημένος όταν ο πίνακας είναι υπό τάση. II. Ο ηλεκτρονόμος Γ ενεργοποιείται κατά την άνοδο.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεδομένου ότι η κλήση Κ2 αντιστοιχεί σε κίνηση προς τα πάνω (άνοδο, σύμφωνα με το παράδειγμα του βιβλίου) και ο μαγνήτης μανδάλωσης των θυρών έχει ήδη ενεργοποιηθεί (δηλαδή οι κλειδαριές έχουν ασφαλίσει και το κύκλωμα ασφαλείας 3...4 είναι κλειστό), η ακολουθία ενεργοποίησης είναι η εξής: το πάτημα του Κ2 ενεργοποιεί το ρελέ ορόφου R02, το οποίο —μέσα από τα κλειστά κυκλώματα ασφαλείας (stop, θύρες, κλειδαριές) και την επαφή του μόνιμα ενεργοποιημένου RS— ενεργοποιεί τα προρελέ ανόδου RA1 & RA2. Αυτά με τη σειρά τους ενεργοποιούν το προρελέ ανόδου S (μέσα από τις κλειστές επαφές RA1 και την κλειστή επαφή του ρελέ Κ, το οποίο παραμένει σε ηρεμία αφού πρόκειται για άνοδο, όχι κάθοδο). Το ενεργό S κλείνει τις επαφές του και ενεργοποιεί το γενικό ρελέ βαλβίδων Μ. Επομένως: το S είναι ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟ (πρόκειται για κίνηση ανόδου, την οποία προετοιμάζει), το Μ είναι ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟ (ενεργοποιείται από το S για να ανοίξουν οι βαλβίδες ανόδου), ενώ το Κ (ρελέ βαλβίδας καθόδου) παραμένει ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟ (στην κατάσταση ηρεμίας), αφού η κλήση Κ2 αντιστοιχεί σε άνοδο και όχι σε κάθοδο — το Κ ενεργοποιείται μόνο σε κλήσεις που απαιτούν κίνηση προς τα κάτω, μέσω των προρελέ καθόδου RK1/RK2, τα οποία εδώ δεν ενεργοποιούνται καθόλου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα. Έστω ότι οι επαφές ηρεμίας των ηλεκτρονόμων S και Μ θα κλείσουν όταν ενεργοποιηθούν οι αντίστοιχοι ηλεκτρονόμοι. Περιγράψτε τι θα συμβεί στο διακόπτη Υ - Δ στην παραπάνω κατάσταση.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν ενεργοποιούνται τα ρελέ S και Μ, οι αντίστοιχες επαφές τους κλείνουν και τροφοδοτούν διαδοχικά: το πηνίο του χρονικού ηλεκτρονόμου ΧΡ (μέσω της επαφής S) και το χρονικό καθυστέρησης βαλβίδων ΧΡ.Μ (μέσω της επαφής Μ). Μόλις κλείσουν οι επαφές ΧΡ και ΧΡ.Μ, τροφοδοτείται το γενικό ρελέ ανόδου Γ, το οποίο ενεργοποιείται. Η ενεργοποίηση του Γ, σε συνδυασμό με την (κλειστή στην ηρεμία) επαφή Δ του ρελέ τριγώνου, τροφοδοτεί και ενεργοποιεί το πηνίο του ρελέ αστέρα Υ και ταυτόχρονα το χρονικό Υ-Δ αρχίζει να μετρά τον προκαθορισμένο χρόνο εκκίνησης. Έτσι ο τριφασικός κινητήρας ξεκινά συνδεδεμένος σε αστέρα (Υ), ώστε να περιοριστεί το ρεύμα εκκίνησής του. Μετά την παρέλευση του προκαθορισμένου χρόνου, το χρονικό Υ-Δ αλλάζει κατάσταση: αποσυνδέει το ρελέ αστέρα Υ και ενεργοποιεί το ρελέ τριγώνου Δ, συνδέοντας πλέον τον κινητήρα σε τρίγωνο, οπότε η τροφοδοσία του γίνεται κανονικά (πλήρης τάση/ισχύς λειτουργίας). Πρόκειται δηλαδή για την κλασική μέθοδο εκκίνησης αστέρα-τριγώνου (Υ-Δ), που χρησιμοποιείται για τον περιορισμό του ρεύματος εκκίνησης του κινητήρα του υδραυλικού ανελκυστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα. Ο θάλαμος του υδραυλικού ανελκυστήρα κινείται προς τα πάνω με συνέπεια να είναι ενεργοποιημένοι οι ηλεκτρονόμοι Γ, Μ, S, RA1 & RA2. Περιγράψτε την κατάσταση των βαλβίδων ανόδου βα και ΒΑ.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όσο τα προρελέ RA1 & RA2 παραμένουν ενεργοποιημένα μαζί με τα ρελέ Γ (γενικό ανόδου), Μ (γενικό βαλβίδων) και S (προρελέ ανόδου) — δηλαδή όσο ο θάλαμος βρίσκεται ακόμη μακριά από τον όροφο-στόχο και κινείται με την κανονική (μεγάλη) ταχύτητα ανόδου — το κύκλωμα μέσα από τις επαφές Μ, Γ, RΣ1 (κλειστή, αφού το ρελέ συντήρησης είναι ανενεργό) και RA2 τροφοδοτεί ταυτόχρονα και τους δύο ηλεκτρομαγνήτες βαλβίδων ανόδου: τη βαλβίδα μεγάλης ταχύτητας ανόδου ΒΑ και τη βαλβίδα μικρής ταχύτητας ανόδου βα. Δηλαδή και οι δύο βαλβίδες είναι ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ/ΑΝΟΙΚΤΕΣ ταυτόχρονα, επιτρέποντας τη μέγιστη ροή λαδιού προς το έμβολο και επομένως την κίνηση του θαλάμου με τη μεγάλη (κανονική) ταχύτητα ανόδου. (Μόνο αργότερα, όταν ο θάλαμος πλησιάσει τον όροφο-στόχο και ο αντίστοιχος διακόπτης ορόφου διακόψει την τροφοδοσία των RA1 & RA2, θα απενεργοποιηθεί η βαλβίδα ΒΑ και θα παραμείνει ανοικτή μόνο η βα, ώστε ο θάλαμος να συνεχίσει με τη μικρή ταχύτητα μέχρι τη στάθμευση — κατάσταση που όμως δεν ισχύει στο δεδομένο σενάριο, αφού εκεί τα RA1 & RA2 είναι ρητά ενεργοποιημένα.)
Κριτήρια αξιολόγησης: