Λύσεις στις 21 ερωτήσεις του κεφαλαίου 8: οι 14 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής καλύπτουν τα πρότυπα ΕΝ 81.1/81.2, τις διατομές και χρωματισμούς αγωγών, τον γενικό διακόπτη και την προστασία του κινητήρα από ηλεκτρικά σφάλματα, τα εξαρτήματα και τους τύπους πινάκων χειρισμού (κλασσικός, ηλεκτρονικός, PLC), το εύκαμπτο καλώδιο, τα κυκλώματα ασφαλείας του φρεατίου, τον διακόπτη ορόφων, την τροφοδοσία του φρένου, τις προϋποθέσεις ενεργοποίησης μιας κλήσης, το κύκλωμα του αυτόματου διακόπτη και το κύκλωμα απεγκλωβισμού του υδραυλικού ανελκυστήρα. Οι 7 ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης αναλύουν το κύκλωμα ισχύος και προστασίας του κινητήρα ανελκυστήρα τριβής, τον ρόλο και το κύκλωμα του αυτόματου διακόπτη, το εύκαμπτο καλώδιο, καθώς και τρεις εφαρμογές ανάλυσης συγκεκριμένων κυκλωμάτων του υδραυλικού πίνακα (φωτισμός/ενδείξεις, ρελέ βαλβίδων σε κλήση ανόδου, διακόπτης Υ-Δ, κατάσταση βαλβίδων ανόδου).
Ερώτηση: Στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις των ανελκυστήρων ισχύει I. Ο κτιριοδομικός κανονισμός. II. Ο ΕΝ 81.1 & ΕΝ 81.2. III. Ο οικοδομικός κανονισμός. IV. Οι ΚΕΗΕ.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Ο ΕΝ 81.1 & ΕΝ 81.2. Το βιβλίο δηλώνει ρητά ότι οι απαιτήσεις της ηλεκτρικής εγκατάστασης είναι σύμφωνες με τα πρότυπα ΕΝ 81.1 και ΕΝ 81.2 (τα ίδια πρότυπα που καλύπτουν όλη την κατασκευή του ανελκυστήρα). Ο κτιριοδομικός κανονισμός (Ι) αφορά τις οικοδομικές απαιτήσεις εγκατάστασης (φρεάτιο, μηχανοστάσιο), ο οικοδομικός κανονισμός (ΙΙΙ) δεν αναφέρεται καθόλου στο κεφάλαιο, ενώ οι ΚΕΗΕ (Κανονισμός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων, IV) αφορούν τη γενική οικοδομική ηλεκτρική εγκατάσταση, όχι ειδικά τον ανελκυστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στα κυκλώματα χειρισμού χρησιμοποιούμε αγωγούς I. 1,5 mm² II. 0,8 mm² III. 2,5 mm² IV. 4 mm²
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. 1,5 mm². Το βιβλίο ορίζει ρητά διατομή 1,5 mm² για τους αγωγούς του κυκλώματος χειρισμού. Η διατομή 0,8 mm² (ΙΙ) χρησιμοποιείται για τους αγωγούς των φωτεινών ενδείξεων, η 2,5 mm² (ΙΙΙ) για τον αγωγό γείωσης, ενώ η 4 mm² (IV) δεν αναφέρεται στο κεφάλαιο για κανένα κύκλωμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Οι αγωγοί που χρησιμοποιούνται για τις επαφές της πόρτας πρέπει να έχουν χρώμα I. Πράσινο II. Μπλε III. Καφέ IV. Κόκκινο
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Κόκκινο. Οι αγωγοί των επαφών θύρας πρέπει υποχρεωτικά να έχουν χρώμα κόκκινο. Το μπλε (ΙΙ) αντιστοιχεί στις επαφές προμανδάλωσης, το καφέ (ΙΙΙ) στα κοντάκτ, ενώ το πράσινο (Ι) χρησιμοποιείται για τον φωτισμό και τη σήμανση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο γενικός διακόπτης του μηχανοστασίου διακόπτει I. Το ονομαστικό ρεύμα του κινητήρα. II. Το κύκλωμα φωτισμού φρεατίου και θαλάμου. III. Τα κυκλώματα σήμανσης. IV. Όλα τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. Το ονομαστικό ρεύμα του κινητήρα. Ο γενικός διακόπτης επιλέγεται με κριτήριο την ικανότητά του να διακόπτει το ονομαστικό ρεύμα του κινητήρα. Αντίθετα, απαγορεύεται ρητά να διακόπτει το κύκλωμα φωτισμού φρεατίου-θαλάμου (ΙΙ) και τα κυκλώματα σήμανσης κινδύνου (ΙΙΙ), αφού αυτά τροφοδοτούνται ξεχωριστά (μονοφασική παροχή, ή μπαταρία για τη σήμανση κινδύνου) — άρα το IV («όλα τα παραπάνω») είναι λάθος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ηλεκτρικά σφάλματα που πρέπει ν' αντιμετωπίζονται στον ηλεκτρικό εξοπλισμό του ανελκυστήρα είναι: I. Πτώση τάσης. II. Βραχυκύκλωμα σε κάποια αντίσταση ή πυκνωτή. III. Αναστροφή φάσεων. IV. Όλα τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Όλα τα παραπάνω. Και οι τρεις περιπτώσεις —πτώση τάσης (Ι), βραχυκύκλωμα σε αντίσταση ή πυκνωτή (ΙΙ) και αναστροφή φάσεων (ΙΙΙ)— περιλαμβάνονται ρητά στον κατάλογο των 10 ηλεκτρικών σφαλμάτων που πρέπει να αντιμετωπίζονται στον ηλεκτρικό εξοπλισμό του ανελκυστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ένας πίνακας χειρισμού του ανελκυστήρα πρέπει οπωσδήποτε να περιέχει I. Ενδεικτικά της θέσης του θαλάμου. II. Μπουτόν κινδύνου. III. Επιτηρητή τάσης. IV. Κανένα από τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: III. Επιτηρητή τάσης. Ο επιτηρητής τάσης, που ελέγχει την πτώση ή την έλλειψη τάσης, περιλαμβάνεται ρητά στα κυριότερα εξαρτήματα προστασίας που πρέπει να διαθέτει ο πίνακας χειρισμού. Τα ενδεικτικά θέσης θαλάμου (Ι) και το μπουτόν κινδύνου (ΙΙ) σχετίζονται με άλλα κυκλώματα (ενδείξεων, σήμανσης κινδύνου) που βρίσκονται στο φρεάτιο/θάλαμο και δεν αναφέρονται ως απαραίτητα εξαρτήματα του ίδιου του πίνακα χειρισμού στο §8.3.5.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Οι κλασσικοί πίνακες χρησιμοποιούν I. Μικροηλεκτρονόμους. II. Τυπωμένα κυκλώματα. III. PLC. IV. Κανένα από τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. Μικροηλεκτρονόμους. Οι κλασσικοί (συμβατικοί) πίνακες υλοποιούν τους αυτοματισμούς τους με μικροηλεκτρονόμους. Τα τυπωμένα κυκλώματα (ΙΙ) χαρακτηρίζουν τον ηλεκτρονικό πίνακα (§8.3.6.2), ενώ το PLC (ΙΙΙ) χρησιμοποιείται μόνο σε ειδικές εγκαταστάσεις (§8.3.6.3).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Το εύκαμπτο καλώδιο στους ανελκυστήρες χρησιμοποιείται I. Σε περίπτωση κινδύνου. II. Για την ηλεκτρική σύνδεση θαλάμου - μηχανοστασίου. III. Για την ενεργοποίηση του διακόπτη αρπάγης. IV. Για την ενεργοποίηση του διακόπτη του ρυθμιστή ταχύτητας.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Για την ηλεκτρική σύνδεση θαλάμου-μηχανοστασίου (μέσω του πίνακα χειρισμού). Το εύκαμπτο καλώδιο μεταφέρει την ηλεκτρική τροφοδοσία και τα σήματα μεταξύ του κινούμενου θαλάμου και του πίνακα χειρισμού στο μηχανοστάσιο. Δεν σχετίζεται ειδικά με περιπτώσεις κινδύνου (Ι, που καλύπτονται από άλλα κυκλώματα σήμανσης) ούτε με την ενεργοποίηση της αρπάγης (ΙΙΙ) ή του ρυθμιστή ταχύτητας (IV), που είναι μηχανικές διατάξεις ασφαλείας με δικά τους κυκλώματα ασφαλείας stop.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ένα από τα κυκλώματα ασφαλείας είναι το κύκλωμα I. Επαφών των θυρών. II. Κλήσεων. III. Οροφοένδειξης. IV. Ισοστάθμισης.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: I. Επαφών των θυρών. Το κύκλωμα επαφών των θυρών περιλαμβάνεται ρητά στα τρία κυκλώματα ασφαλείας του §8.4.1 (μαζί με το κύκλωμα stop και το κύκλωμα επαφών κλειδαριών). Το κύκλωμα κλήσεων (ΙΙ, §8.4.5), το κύκλωμα οροφοένδειξης (ΙΙΙ, §8.4.7) και η ισοστάθμιση (IV, §8.4.2.1) είναι διαφορετικά, μη-ασφαλείας κυκλώματα του φρεατίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο διακόπτης ορόφων είναι I. Μηχανικός. II. Ηλεκτρομηχανικός. III. Ηλεκτρονικός. IV. Κανένα από τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Ηλεκτρομηχανικός. Ο κλασσικός διακόπτης ορόφων συνδυάζει μηχανική ενεργοποίηση (μέσω της κάμας/χωνιού που είναι προσαρτημένη στον θάλαμο) με ηλεκτρική λειτουργία (άνοιγμα/κλείσιμο ηλεκτρικών επαφών) — άρα είναι ηλεκτρομηχανικός, όχι απλώς μηχανικός (Ι) ούτε αμιγώς ηλεκτρονικός (ΙΙΙ, που αφορά τη διαφορετική διάταξη της ηλεκτρονικής οροφοδιαλογής με μαγνητικούς διακόπτες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για να λειτουργήσει το φρένο στους ανελκυστήρες πρέπει: I. Να τροφοδοτηθεί με ξεχωριστή γραμμή από τον πίνακα. II. Να τροφοδοτηθεί από το κύκλωμα χειρισμού. III. Να τροφοδοτηθεί από το κύκλωμα κλήσεων. IV. Λειτουργεί όταν κοπεί η τροφοδότηση του κινητήρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Λειτουργεί όταν κοπεί η τροφοδότηση του κινητήρα. Ο ηλεκτρομαγνήτης του φρένου τροφοδοτείται μόνο όσο είναι ενεργή μια μανούβρα ανόδου ή καθόδου (δηλαδή όσο τροφοδοτείται ο κινητήρας) και τότε οι σιαγόνες του ανοίγουν. Μόλις οι μανούβρες τεθούν «εκτός» (διακοπή τροφοδότησης του κινητήρα), ο ηλεκτρομαγνήτης δεν τροφοδοτείται, οι σιαγόνες κλείνουν και επενεργεί η πέδη. Δεν πρόκειται για ξεχωριστή γραμμή (Ι) ούτε για τροφοδοσία από το κύκλωμα κλήσεων (ΙΙΙ)· ούτε τροφοδοτείται γενικά «από το κύκλωμα χειρισμού» (ΙΙ) ανεξάρτητα, αλλά ειδικά μέσω των επαφών της ενεργής μανούβρας ανόδου/καθόδου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για να ενεργοποιηθεί μια κλήση σ' έναν ανελκυστήρα πρέπει το κύκλωμα I. Των stop να είναι κλειστό. II. Των επαφών των θυρών να είναι κλειστό. III. Των κλειδαριών να είναι κλειστό. IV. Όλα μαζί τα παραπάνω.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: IV. Όλα μαζί τα παραπάνω. Τα τρία κυκλώματα ασφαλείας (stop, επαφές θυρών, επαφές κλειδαριών) συνδέονται σε σειρά και πρέπει να είναι όλα ταυτόχρονα κλειστά για να ενεργοποιηθεί οποιοσδήποτε χειρισμός/κλήση στον ανελκυστήρα — αν ανοίξει έστω και ένα από αυτά, δεν αποκαθίσταται το κύκλωμα και η κλήση δεν εκτελείται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο κύκλωμα του αυτόματου διακόπτη παρεμβαίνει η επαφή I. Του μαγνήτη. II. Του θερμικού. III. Ανόδου ή καθόδου. IV. Του ρελέ φωτισμού.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Του θερμικού. Στο κύκλωμα τροφοδοσίας του πηνίου του αυτόματου διακόπτη παρεμβαίνουν σε σειρά η επαφή του θερμικού ηλεκτρονόμου, του ρελέ διαρροής και οι τερματικοί διακόπτες — όχι η επαφή του μαγνήτη μανδάλωσης (Ι), των ρελέ ανόδου/καθόδου (ΙΙΙ, που ανήκουν σε άλλο κύκλωμα, της μανούβρας κίνησης) ή του ρελέ φωτισμού (IV, που ανήκει στο κύκλωμα φωτισμού).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Το κύκλωμα απεγκλωβισμού στους υδραυλικούς ανελκυστήρες τροφοδοτείται I. Με 12 V από ανορθωτή στον πίνακα χειρισμού. II. Με 12 V από μπαταρία. III. Με 48V από ανορθωτή στον πίνακα χειρισμού. IV. Με 60V από ανορθωτή στον πίνακα χειρισμού.
Απάντηση:
Σύνοψη: Σωστή επιλογή: II. Με 12V από μπαταρία. Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος (όταν χρειάζεται ο απεγκλωβισμός), το κύκλωμα του ρελέ απεγκλωβισμού ΑΡ και της βαλβίδας απεγκλωβισμού τροφοδοτείται με 12V DC από την μπαταρία του πίνακα χειρισμού — όχι από ανορθωτή (Ι, ΙΙΙ, IV), αφού ακριβώς σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει τριφασική τροφοδοσία για να λειτουργήσει ο ανορθωτής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Κάντε το σκαρίφημα του κυκλώματος παροχής ισχύος και προστασίας του κινητήρα ανελκυστήρα τριβής. Επεξηγήστε το ρόλο των εξαρτημάτων, που παρεμβάλλονται στο κύκλωμα αυτό.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκαρίφημα: το κύκλωμα ισχύος ενός απλού ανελκυστήρα τριβής φαίνεται στο σχέδιο 8.3. Από τις τρεις φάσεις R, S, T της παροχής, το ρεύμα περνά διαδοχικά από (1) τον τριφασικό ασφαλειοδιακόπτη, (2) τον αυτόματο διακόπτη, (3) τα θερμικά και (4) τα ρελέ ισχύος (μανούβρες) ανόδου ή καθόδου και καταλήγει (5) στον κινητήρα. Το πηνίο του αυτόματου διακόπτη τροφοδοτείται από ένα βοηθητικό κύκλωμα, όπου συνδέονται σε σειρά οι τερματικοί διακόπτες ανόδου ΤΔΑ και καθόδου ΤΔΚ, η επαφή του ρελέ διαφυγής RE και τα μπουτόν 0 (διακοπή) και I (ζεύξη), ενώ παράλληλα στο μπουτόν I συνδέεται η βοηθητική επαφή Ra του αυτόματου διακόπτη. Ρόλος των εξαρτημάτων:
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιος ο ρόλος του αυτόματου προστασίας σ' έναν ανελκυστήρα. Σχεδιάστε το κύκλωμα τροφοδοσίας του πηνίου του αυτομάτου και περιγράψτε τα εξαρτήματα, που παρεμβάλλονται στο κύκλωμα καθώς και το ρόλο τους στην προστασία του ανελκυστήρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αυτόματος διακόπτης (αυτόματος αποζεύκτης, Α/Τ) είναι το κύριο όργανο προστασίας του ανελκυστήρα: ελέγχει την παροχή τάσης προς ολόκληρο τον πίνακα χειρισμού και, όταν ενεργοποιηθεί, διακόπτει ταυτόχρονα όλους τους ενεργούς αγωγούς τροφοδότησης του κινητήρα, προστατεύοντάς τον από υπερφορτίσεις και άλλα ηλεκτρικά σφάλματα. Το κύκλωμα τροφοδοσίας του πηνίου του συνδέεται σε σειρά με τρεις κατηγορίες προστατευτικών επαφών: (α) την επαφή του θερμικού ηλεκτρονόμου, που ανοίγει όταν ο κινητήρας υπερθερμανθεί λόγω υπερφόρτισης, προστατεύοντας τις περιελίξεις του από καταστροφή· (β) την επαφή του ρελέ διαφυγής (RΔ), που ανοίγει αν ανιχνευθεί διαρροή ρεύματος προς τα μεταλλικά μέρη της εγκατάστασης ή τη γη, προστατεύοντας από ηλεκτροπληξία· και (γ) τους τερματικούς διακόπτες (ΤΔΑ, ΤΔΚ), που ανοίγουν αν ο θάλαμος υπερβεί τα όρια της κανονικής διαδρομής του (υπερδιαδρομές), αποτρέποντας σύγκρουση με την οροφή ή τον πυθμένα του φρεατίου. Όσο όλες αυτές οι επαφές παραμένουν κλειστές, το πηνίο του αυτόματου διακόπτη τροφοδοτείται και οι κύριες επαφές ισχύος του παραμένουν κλειστές, επιτρέποντας κανονική λειτουργία· αν έστω μία ανοίξει, το πηνίο αποδιεγείρεται, ανοίγουν οι κύριες επαφές και όλο το κύκλωμα ισχύος του ανελκυστήρα τίθεται αμέσως «εκτός», με αποτέλεσμα την ασφαλή ακινητοποίησή του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Συνοπτική περιγραφή του εύκαμπτου καλωδίου των ανελκυστήρων. Πώς γίνεται η εγκατάστασή του;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το εύκαμπτο καλώδιο (πλακέ τύπου) είναι το μέσο ηλεκτρικής σύνδεσης του θαλάμου με τον πίνακα χειρισμού· μέσω αυτού τροφοδοτούνται με ηλεκτρικό ρεύμα τα εξαρτήματα και οι συσκευές του θαλάμου. Σήμερα χρησιμοποιούνται συνήθως εύκαμπτα 20, 24 ή 36 αγωγών, διατομής 0,75 mm² ή 1,00 mm². Κατασκευαστικά, οι πόλοι του έχουν μόνωση PVC χρώματος μαύρου, οι αγωγοί είναι τοποθετημένοι παράλληλα και καλύπτονται συνολικά από μανδύα· είναι ομαδοποιημένοι ανά πέντε, με νήμα απόσχισης ανάμεσα στις ομάδες, ενώ η σήμανσή τους γίνεται με αριθμούς, εκτός από τον αγωγό γείωσης που έχει χρώμα πράσινο/κίτρινο. Εγκατάσταση: το εύκαμπτο καλώδιο συνδέεται είτε απευθείας με τον πίνακα χειρισμού είτε μέσω ενός διακλαδωτήρα, ο οποίος τοποθετείται μέσα στο φρεάτιο στο μέσο περίπου της διαδρομής του θαλάμου. Η άλλη άκρη του καλωδίου συνδέεται στον διακλαδωτήρα που είναι προσαρμοσμένος στον θάλαμο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα φωτισμού και ενδείξεων. Περιγράψτε την κατάσταση των επαφών Rφ, Γ & Κ όταν ο θάλαμος: I. Είναι άδειος και σταματημένος σ' έναν όροφο με κλειστή πόρτα. II. Κινείται, και εξηγήστε τους λόγους.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο κύκλωμα του σχήματος οι επαφές Rφ (στη λυχνία «ΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΟ» και στον φωτισμό θαλάμου) είναι κλειστές στην ηρεμία, ενώ οι επαφές Γ και Κ (στις ενδείξεις-βελάκια ανόδου και καθόδου) είναι ανοικτές στην ηρεμία. I. Θάλαμος άδειος, σταματημένος σε όροφο, με κλειστή πόρτα (δεν έχει κληθεί): το ρελέ φωτισμού Rφ είναι ενεργοποιημένο, άρα οι επαφές Rφ είναι ανοικτές: το φως του θαλάμου και η λυχνία «ΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΟ» είναι σβηστά. Τα ρελέ Γ (γενικό ανόδου) και Κ (βαλβίδας καθόδου) είναι απενεργοποιημένα, αφού δεν γίνεται κίνηση, άρα οι επαφές Γ και Κ είναι ανοικτές και οι ενδείξεις ανόδου-καθόδου σβηστές. II. Θάλαμος σε κίνηση: το ρελέ Rφ είναι απενεργοποιημένο, άρα οι επαφές Rφ είναι κλειστές: ανάβει το φως του θαλάμου και η λυχνία «ΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΟ». Κατά την άνοδο είναι ενεργοποιημένο το ρελέ Γ, οπότε η επαφή Γ κλείνει και ανάβει η ένδειξη ανόδου (η Κ μένει ανοικτή)· κατά την κάθοδο είναι ενεργοποιημένο το ρελέ Κ, οπότε η επαφή Κ κλείνει και ανάβει η ένδειξη καθόδου (η Γ μένει ανοικτή). Λόγοι: το ρελέ φωτισμού είναι απενεργοποιημένο (φως θαλάμου αναμμένο) όταν ο ανελκυστήρας έχει κληθεί από τον θάλαμο ή από τους ορόφους, όταν είναι ανοικτό κάποιο κύκλωμα ασφαλείας ή όταν έχει διακοπεί για οποιονδήποτε λόγο η τροφοδοσία του πηνίου του. Έτσι το φως του θαλάμου είναι αναμμένο κάθε φορά που ο ανελκυστήρας χρησιμοποιείται, ενώ η λυχνία «ΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΟ» δείχνει στους ορόφους ότι ο ανελκυστήρας εξυπηρετεί κλήση. Οι ενδείξεις ανόδου-καθόδου ανάβουν με την ενεργοποίηση των ρελέ ανόδου Γ και καθόδου Κ αντίστοιχα, ώστε να φαίνεται η κατεύθυνση κίνησης του θαλάμου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα. Έστω ότι ο θάλαμος δέχεται την κλήση Κ2 και ο μαγνήτης μανδάλωσης των θυρών έχει ενεργοποιηθεί. Σε ποια κατάσταση θα είναι τα πηνία των ηλεκτρονόμων Μ, Κ & S και γιατί; Διευκρινίσεις: I. Ο ηλεκτρονόμος Rs είναι μόνιμα ενεργοποιημένος όταν ο πίνακας είναι υπό τάση. II. Ο ηλεκτρονόμος Γ ενεργοποιείται κατά την άνοδο.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο σχήμα ο διακόπτης ορόφου Δ1 βρίσκεται στη μεσαία θέση, άρα ο θάλαμος είναι σταματημένος στη στάση Δ1 και η κλήση Κ2 απαιτεί κίνηση προς τα πάνω (άνοδο), όπως στο παράδειγμα του βιβλίου. Αφού ο μαγνήτης μανδάλωσης έχει ενεργοποιηθεί, οι κλειδαριές έχουν ασφαλίσει και το κύκλωμα ασφαλείας 3...4 είναι κλειστό. Το πάτημα του Κ2 ενεργοποιεί το ρελέ ορόφου R02, και μέσα από τα κλειστά κυκλώματα ασφαλείας (stop, θύρες, κλειδαριές) και τον διακόπτη ορόφου ενεργοποιούνται τα προρελέ ανόδου RA1 & RA2. Η επαφή RA1 που κλείνει, μαζί με τις κλειστές επαφές RS (το RS είναι μόνιμα ενεργοποιημένο), RL (το ρελέ ισοστάθμισης είναι απενεργοποιημένο) και την κλειστή στην ηρεμία επαφή Κ, τροφοδοτεί το προρελέ ανόδου S, το οποίο ενεργοποιείται. Η επαφή S που κλείνει τροφοδοτεί το γενικό ρελέ βαλβίδων Μ, που επίσης ενεργοποιείται (και αυτοσυγκρατείται με τη δική του επαφή Μ). Επομένως: το S είναι ενεργοποιημένο, το Μ είναι ενεργοποιημένο, ενώ το Κ (ρελέ βαλβίδας καθόδου) μένει απενεργοποιημένο: τα προρελέ καθόδου RK1/RK2 δεν ενεργοποιούνται (η κλήση είναι για άνοδο), άρα η επαφή RK1 στον κλάδο του Κ μένει ανοικτή, και επιπλέον η κλειστή στην ηρεμία επαφή S στον ίδιο κλάδο ανοίγει όταν ενεργοποιηθεί το S, αποκλείοντας την τροφοδοσία του Κ (μανδάλωση ανόδου-καθόδου).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα. Έστω ότι οι επαφές ηρεμίας των ηλεκτρονόμων S και Μ θα κλείσουν όταν ενεργοποιηθούν οι αντίστοιχοι ηλεκτρονόμοι. Περιγράψτε τι θα συμβεί στο διακόπτη Υ - Δ στην παραπάνω κατάσταση.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν ενεργοποιούνται τα ρελέ S και Μ, οι αντίστοιχες επαφές τους κλείνουν και τροφοδοτούν διαδοχικά: το πηνίο του χρονικού ηλεκτρονόμου ΧΡ (μέσω της επαφής S) και το χρονικό καθυστέρησης βαλβίδων ΧΡ.Μ (μέσω της επαφής Μ). Μόλις κλείσουν οι επαφές ΧΡ και ΧΡ.Μ, τροφοδοτείται το γενικό ρελέ ανόδου Γ, το οποίο ενεργοποιείται. Η ενεργοποίηση του Γ, σε συνδυασμό με την (κλειστή στην ηρεμία) επαφή Δ του ρελέ τριγώνου, τροφοδοτεί και ενεργοποιεί το πηνίο του ρελέ αστέρα Υ και ταυτόχρονα το χρονικό Υ-Δ αρχίζει να μετρά τον προκαθορισμένο χρόνο εκκίνησης. Έτσι ο τριφασικός κινητήρας ξεκινά συνδεδεμένος σε αστέρα (Υ), ώστε να περιοριστεί το ρεύμα εκκίνησής του. Μετά την παρέλευση του προκαθορισμένου χρόνου, το χρονικό Υ-Δ αλλάζει κατάσταση: αποσυνδέει το ρελέ αστέρα Υ και ενεργοποιεί το ρελέ τριγώνου Δ, συνδέοντας πλέον τον κινητήρα σε τρίγωνο, οπότε η τροφοδοσία του γίνεται κανονικά (πλήρης τάση/ισχύς λειτουργίας). Πρόκειται δηλαδή για την κλασική μέθοδο εκκίνησης αστέρα-τριγώνου (Υ-Δ), που χρησιμοποιείται για τον περιορισμό του ρεύματος εκκίνησης του κινητήρα του υδραυλικού ανελκυστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δίνεται το παρακάτω κύκλωμα. Ο θάλαμος του υδραυλικού ανελκυστήρα κινείται προς τα πάνω με συνέπεια να είναι ενεργοποιημένοι οι ηλεκτρονόμοι Γ, Μ, S, RA1 & RA2. Περιγράψτε την κατάσταση των βαλβίδων ανόδου βα και ΒΑ.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο κύκλωμα του σχήματος, από τον θετικό πόλο (+) του ανορθωτή, μέσα από τις επαφές Μ και την επαφή Γ, ξεκινούν δύο κλάδοι προς τις βαλβίδες ανόδου: (α) ο ηλεκτρομαγνήτης της βαλβίδας μικρής ταχύτητας ανόδου βα τροφοδοτείται απευθείας μετά την επαφή Γ· (β) ο ηλεκτρομαγνήτης της βαλβίδας μεγάλης ταχύτητας ανόδου ΒΑ τροφοδοτείται μέσα από τις επαφές RΣ1 και RΣ2 (κλειστές, αφού τα ρελέ συντήρησης είναι απενεργοποιημένα) και τις επαφές RA1 και RA2. Αφού είναι ενεργοποιημένα τα Μ και Γ, κλείνουν οι επαφές τους και η βαλβίδα βα είναι ενεργοποιημένη· αφού είναι ενεργοποιημένα και τα RA1 & RA2, κλείνουν και οι επαφές τους, οπότε και η βαλβίδα ΒΑ είναι ενεργοποιημένη. Επομένως και οι δύο βαλβίδες ανόδου (ΒΑ και βα) λειτουργούν ταυτόχρονα και ο θάλαμος ανεβαίνει με τη μεγάλη ταχύτητα. (Όταν ο θάλαμος φτάσει στη στάση-στόχο, ο διακόπτης ορόφου διακόπτει την τροφοδότηση των RA1 & RA2· οι επαφές RA2 ανοίγουν, η ΒΑ τίθεται «εκτός» και ο θάλαμος κινείται μόνο μέσα από τη βαλβίδα μικρής ταχύτητας βα μέχρι τη στάθμευση — κατάσταση που δεν ισχύει στο δεδομένο σενάριο.)
Κριτήρια αξιολόγησης: