Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (σελ. 16-17) – ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 1
Πέντε λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του πρώτου κεφαλαίου: ο ορισμός των εφαρμοσμένων τεχνών και η κυριότερη διαφορά τους από τις Καλές Τέχνες, το εύρος του σχεδιασμού και η σχέση λογικής σκέψης με φαντασία και ευρηματικότητα, η ανάλυση του ορισμού της γραφιστικής στα μέσα, στην πράξη, στα τρία κριτήρια και στον σκοπό της, ο ορισμός του γραφίστα με την ευθύνη του να επεκτείνεται στον έλεγχο της παραγωγής και της μετάδοσης, και ο κατάλογος του αντικειμένου της γραφιστικής που αποτελεί ταυτόχρονα το περιεχόμενο ολόκληρου του βιβλίου.
Οι εφαρμοσμένες τέχνες και οι Καλές Τέχνες
Ερώτηση: Οι εφαρμοσμένες τέχνες είναι διαδικασίες καλλιτεχνικής δημιουργίας που έχουν συγκεκριμένο προορισμό και εξυπηρετούν πρακτικές ανάγκες. Οι εφαρμοσμένες τέχνες έχουν κοινά στοιχεία με τις Καλές Τέχνες. Έχουν όμως και βασικές διαφορές, η κυριότερη από τις οποίες είναι ότι ένας καλλιτέχνης αντιμετωπίζει προβλήματα που σχετίζονται κυρίως με την προσωπική του έκφραση, ενώ ένας σχεδιαστής των εφαρμοσμένων τεχνών δουλεύει, σχεδόν πάντα, κάτω από περιορισμούς πρακτικής φύσης. Τι σημαίνει πρακτικά αυτή η διαφορά;
Απάντηση:
- Ο ορισμός (§1.1, σελ. 16): οι εφαρμοσμένες τέχνες ορίζονται από τρία στοιχεία μαζί:
① ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ → είναι όντως ΤΕΧΝΗ, όχι απλή τεχνική ② με ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ → υπάρχει ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ, ΚΟΙΝΟ, ΣΚΟΠΟΣ ③ που ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ → το έργο πρέπει να ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ⚠️ Αν λείψει το ①, μένει τεχνική· αν λείψουν τα ②③, το έργο περνά στις Καλές Τέχνες.
- Η διαφορά δεν αφορά την ποιότητα — το βιβλίο λέει ρητά ότι υπάρχουν «κοινά στοιχεία». Αφορά ποιος θέτει τα κριτήρια:
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ ΕΦΑΡΜ. ΤΕΧΝΩΝ το πρόβλημα ΤΟ ΘΕΤΕΙ το πρόβλημα ΤΟΥ ΔΙΝΕΤΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ («δεδομένα προβλήματα οπτικής επικοινωνίας», κεφ.2) κριτήριο: Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ κριτήρια: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΦΥΣΗΣ - Ποιοι είναι στην πράξη οι «περιορισμοί πρακτικής φύσης»; Το ίδιο το βιβλίο τους απαριθμεί στο κεφ. 2, στην ανάλυση του προβλήματος:
● το ΚΟΙΝΟ στο οποίο απευθύνεται το έργο ● το ΜΗΝΥΜΑ που πρέπει να μεταδοθεί ● ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ● ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΚΟΣΤΟΥΣΚαι στο κεφ. 1: οι «δυνατότητες και όροι της παραγωγής αντιτύπων».
- ⚠️ Η προσεκτική διατύπωση «σχεδόν πάντα»: το βιβλίο αφήνει περιθώριο. Υπάρχουν έργα γραφιστικής όπου ο περιορισμός χαλαρώνει — και το ίδιο το κεφ. 4 φέρνει τέτοια παραδείγματα (τα «οπτικά ποιήματα» του Apollinaire, η φουτουριστική τυπογραφία του Marinetti), όπου η εκφραστική διάσταση κυριαρχεί.
- Γιατί ξεκινά έτσι το βιβλίο: η §1.1 τοποθετεί τη γραφιστική μέσα σε ένα ευρύτερο σύνολο:
ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΕΣ (§1.1) └─ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ / DESIGN (§1.2) ├─ περιβαλλοντικός σχεδιασμός ├─ αρχιτεκτονική ├─ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ (§1.3) ← το αντικείμενο του βιβλίου └─ βιομηχανικός σχεδιασμός
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι εφαρμοσμένες τέχνες ορίζονται από τρία στοιχεία μαζί: είναι διαδικασίες καλλιτεχνικής δημιουργίας, έχουν συγκεκριμένο προορισμό και εξυπηρετούν πρακτικές ανάγκες. Η διαφορά τους από τις Καλές Τέχνες δεν αφορά την ποιότητα, αφού το βιβλίο αναγνωρίζει ρητά κοινά στοιχεία, αλλά το ποιος θέτει τα κριτήρια. Ο καλλιτέχνης θέτει ο ίδιος το πρόβλημά του και κρίνεται με βάση την προσωπική του έκφραση, ενώ στον σχεδιαστή των εφαρμοσμένων τεχνών το πρόβλημα δίνεται και κρίνεται με βάση περιορισμούς πρακτικής φύσης. Στην πράξη οι περιορισμοί αυτοί είναι το κοινό στο οποίο απευθύνεται το έργο, το μήνυμα που πρέπει να μεταδοθεί, οι τεχνικοί περιορισμοί, οι περιορισμοί κόστους και οι δυνατότητες και οι όροι της παραγωγής αντιτύπων. Η διατύπωση «σχεδόν πάντα» αφήνει περιθώριο για έργα όπου η εκφραστική διάσταση κυριαρχεί, όπως τα οπτικά ποιήματα και η φουτουριστική τυπογραφία που παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 4.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο σχεδιασμός (design) — εύρος και απαιτήσεις
Ερώτηση: Ο σχεδιασμός (design) είναι ένας πολύ ευρύς τομέας εφαρμοσμένων τεχνών. Εκτείνεται από το σχεδιασμό συνθέσεων πολύ μεγάλης κλίμακας έως το σχεδιασμό ενός πολύ μικρού χρηστικού αντικειμένου και περιλαμβάνει τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, την αρχιτεκτονική, τη γραφιστική, το βιομηχανικό σχεδιασμό κτλ. Τι απαιτεί ο σχεδιασμός;
Απάντηση:
- Οι δύο απαιτήσεις (§1.2, σελ. 16, αυτούσια):
«Ο σχεδιασμός απαιτεί λογική σκέψη βασισμένη σε γνώσεις και εμπειρίες. Απαιτούνται επίσης και φαντασία και ευρηματικότητα, που προσθέτουν την απαραίτητη δημιουργική διάσταση στην ορθολογική σχεδιαστική διαδικασία.»
- ⚠️⚠️ Η ΙΕΡΑΡΧΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΣΚΟΠΙΜΗ. Προσέξτε τη διατύπωση:
Η ΒΑΣΗ «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ σχεδιαστική διαδικασία» ← ΛΟΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ + ΓΝΩΣΕΙΣ + ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ Η ΠΡΟΣΘΗΚΗ «ΠΡΟΣΘΕΤΟΥΝ την απαραίτητη ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ» ← ΦΑΝΤΑΣΙΑ + ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΗ φαντασία δεν αντικαθιστά τη λογική· προστίθεται σε αυτήν. Ταυτόχρονα το βιβλίο τη λέει «απαραίτητη» — δεν είναι προαιρετική.
- Το εύρος της κλίμακας: «από το σχεδιασμό συνθέσεων πολύ μεγάλης κλίμακας έως το σχεδιασμό ενός πολύ μικρού χρηστικού αντικειμένου».
ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ────────────► ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ περιβαλλοντικός αρχιτεκτονική βιομηχανικός γραφιστική σχεδιασμός σχεδιασμός⚠️ Το κοινό στοιχείο σε όλη την κλίμακα είναι η μέθοδος, όχι το μέγεθος: η ίδια αλληλουχία ανάλυση → σύνθεση → αξιολόγηση του κεφ. 2.
- Το «κτλ.» είναι ουσιαστικό: ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός. Στον σχεδιασμό ανήκουν επίσης η βιομηχανική σχεδίαση προϊόντος, ο σχεδιασμός μόδας, ο σχεδιασμός εσωτερικών χώρων — τομείς που στο ελληνικό επαγγελματικό λύκειο αποτελούν χωριστές ειδικότητες του ίδιου τομέα Εφαρμοσμένων Τεχνών.
- Η θέση της γραφιστικής μέσα στο σχήμα: είναι ένας από τους κλάδους του σχεδιασμού, και ο σχεδιασμός ένας τομέας των εφαρμοσμένων τεχνών. Άρα όσα ισχύουν για τα ευρύτερα σύνολα — ο συγκεκριμένος προορισμός, οι πρακτικοί περιορισμοί, η ορθολογική διαδικασία με δημιουργική διάσταση — ισχύουν και για τη γραφιστική, και δεν επαναλαμβάνονται στην §1.3.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σχεδιασμός απαιτεί λογική σκέψη βασισμένη σε γνώσεις και εμπειρίες. Απαιτούνται επίσης και φαντασία και ευρηματικότητα, που προσθέτουν την απαραίτητη δημιουργική διάσταση στην ορθολογική σχεδιαστική διαδικασία. Η ιεράρχηση αυτή είναι σκόπιμη: η βάση της διαδικασίας είναι ορθολογική και στηρίζεται στη λογική σκέψη, στις γνώσεις και στις εμπειρίες, ενώ η φαντασία και η ευρηματικότητα προστίθενται σε αυτήν και δεν την αντικαθιστούν, χαρακτηρίζονται όμως ρητά απαραίτητες. Το εύρος του σχεδιασμού εκτείνεται από συνθέσεις πολύ μεγάλης κλίμακας έως πολύ μικρά χρηστικά αντικείμενα, και το κοινό στοιχείο σε όλη αυτή την κλίμακα είναι η μέθοδος, δηλαδή η αλληλουχία ανάλυση, σύνθεση και αξιολόγηση. Η γραφιστική είναι ένας από τους κλάδους του σχεδιασμού, οπότε όσα ισχύουν για τα ευρύτερα σύνολα ισχύουν και για αυτήν.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο ορισμός της γραφιστικής
Ερώτηση: Γραφιστική (graphic design, γραφικός σχεδιασμός) είναι η εφαρμοσμένη τέχνη που χρησιμοποιεί κείμενα ή/και εικόνες για να μορφοποιήσει οπτικά ένα μήνυμα, έτσι ώστε να είναι αισθητικά άρτιο, πλήρες και κατανοητό, και να το μεταδώσει για ορισμένο σκοπό σε ένα συγκεκριμένο κοινό. Να αναλυθούν τα στοιχεία του ορισμού.
Απάντηση:
-
Η ανάλυση του ορισμού (§1.3, σελ. 17) σε τέσσερα μέρη:
ΤΑ ΜΕΣΑ «ΚΕΙΜΕΝΑ ή/και ΕΙΚΟΝΕΣ» Η ΠΡΑΞΗ «ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΕΙ ΟΠΤΙΚΑ ένα ΜΗΝΥΜΑ» ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ «ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΑΡΤΙΟ, ΠΛΗΡΕΣ και ΚΑΤΑΝΟΗΤΟ» Ο ΣΚΟΠΟΣ «ΜΕΤΑΔΩΣΕΙ για ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟ σε ένα ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΚΟΙΝΟ» -
⚠️ Το «ή/και» δεν είναι λεπτομέρεια: η γραφιστική μπορεί να δουλέψει
ΜΟΝΟ με ΚΕΙΜΕΝΟ → λογότυπο, τυπογραφική αφίσα (κεφ. 4) ΜΟΝΟ με ΕΙΚΟΝΑ → σήμα, σύμβολο (κεφ. 5) και με ΤΑ ΔΥΟ → η συνήθης περίπτωσηΤο ίδιο το κεφ. 1 εικονογραφείται ακριβώς έτσι: μια «σύνθετη εικόνα» (εικ. στη σελ. 16) και ένα «απλό, μικρό, γιορτινό κείμενο» (σελ. 17), και τα δύο του ίδιου γραφείου.
-
⚠️⚠️ ΤΑ ΤΡΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΩΡΕΥΤΙΚΑ — και είναι το κλειδί για την αξιολόγηση κάθε εργασίας:
ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΑΡΤΙΟ αφορά τη ΜΟΡΦΗ ΠΛΗΡΕΣ αφορά το ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ — να μη λείπει πληροφορία που χρειάζεται ο παραλήπτης ΚΑΤΑΝΟΗΤΟ αφορά τη ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ — να φτάνει το μήνυμαΈνα έργο ωραίο αλλά ακατανόητο δεν είναι καλή γραφιστική· ούτε ένα σαφές αλλά αισθητικά αδιάφορο.
-
Ο σκοπός και το κοινό: «για ορισμένο σκοπό σε ένα συγκεκριμένο κοινό». Είναι ακριβώς ο «συγκεκριμένος προορισμός» της §1.1 — η γραφιστική δεν απευθύνεται σε όλους, και γι' αυτό στο κεφ. 2 η έρευνα σχετικά με το κοινό αποτελεί ρητό στάδιο της ανάλυσης.
-
Οι τρόποι μετάδοσης (αυτούσια): «Η μετάδοση του μηνύματος μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους: με έντυπα, με ηλεκτρονικά μέσα, με κινηματογραφική προβολή κτλ.»
⚠️ Η γραφιστική δεν ταυτίζεται με το έντυπο. Ο ορισμός την ορίζει από τη λειτουργία (οπτική μορφοποίηση μηνύματος), όχι από το μέσο — γι' αυτό στο αντικείμενό της περιλαμβάνονται και οι ιστοσελίδες (web pages) του Διαδικτύου (INTERNET).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ορισμός αναλύεται σε τέσσερα μέρη. Τα μέσα είναι κείμενα ή και εικόνες, και το «ή και» σημαίνει ότι η γραφιστική μπορεί να δουλέψει μόνο με κείμενο, μόνο με εικόνα ή και με τα δύο. Η πράξη είναι η οπτική μορφοποίηση ενός μηνύματος. Τα κριτήρια είναι τρία και σωρευτικά: το αποτέλεσμα πρέπει να είναι αισθητικά άρτιο, που αφορά τη μορφή, πλήρες, που αφορά το περιεχόμενο, και κατανοητό, που αφορά τη λειτουργία· ένα έργο ωραίο αλλά ακατανόητο δεν είναι καλή γραφιστική, ούτε ένα σαφές αλλά αισθητικά αδιάφορο. Ο σκοπός είναι η μετάδοση του μηνύματος για ορισμένο σκοπό σε ένα συγκεκριμένο κοινό, που αντιστοιχεί στον συγκεκριμένο προορισμό των εφαρμοσμένων τεχνών. Η μετάδοση μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους, με έντυπα, με ηλεκτρονικά μέσα, με κινηματογραφική προβολή και άλλα, οπότε η γραφιστική ορίζεται από τη λειτουργία της και όχι από το μέσο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο γραφίστας και η ευθύνη του για την παραγωγή
Ερώτηση: Γραφίστας είναι ο επαγγελματίας που με τα τυπογραφικά στοιχεία, την εικονογράφηση και τη φωτογραφία δημιουργεί έργα οπτικής επικοινωνίας κάνοντας χρήση των παραδοσιακών και σύγχρονων τεχνικών καθώς και της σύγχρονης τεχνολογίας. Μέχρι πού φτάνει η ευθύνη του;
Απάντηση:
-
Τα τρία εργαλεία του γραφίστα (§1.3, σελ. 17):
① ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ → κεφ. 4 «Η εκφραστική δυνατότητα των γραμμάτων» ② ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ → σήματα, σύμβολα, εικονογράφηση ③ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑκαι δύο γενιές τεχνικών μαζί: «παραδοσιακών ΚΑΙ σύγχρονων τεχνικών» καθώς και «της σύγχρονης τεχνολογίας».
-
⚠️⚠️ Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΠΡΟΤΑΣΗ (αυτούσια):
«Ο γραφίστας πρέπει να γνωρίζει και να λαμβάνει υπόψη του τις δυνατότητες και τους όρους της παραγωγής αντιτύπων και της ηλεκτρονικής ή της με άλλο τρόπο μετάδοσής τους. Για την ολοκλήρωση των έργων του επεκτείνεται στον έλεγχο της παραγωγής και της μετάδοσης.»
Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ↓ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (εκτύπωση, χαρτί, χρώματα, βιβλιοδεσία) ↓ ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ (διανομή, ηλεκτρονική δημοσίευση) -
Γιατί: ένα σχέδιο δεν είναι το έργο — το έργο είναι το αντίτυπο που φτάνει στο κοινό. Ένα λογότυπο που στην οθόνη δουλεύει, αλλά σε μικρό μέγεθος κλείνει ή σε μονόχρωμη εκτύπωση εξαφανίζεται, είναι αποτυχημένο, ανεξάρτητα από την ποιότητα του σχεδίου.
⚠️ Γι' αυτό ακριβώς το βιβλίο αφιερώνει το κεφ. 2 στους «τεχνικούς περιορισμούς» ως στοιχείο της ανάλυσης, δηλαδή πριν τον σχεδιασμό.
-
«Δυνατότητες ΚΑΙ όροι» — δύο διαφορετικά πράγματα:
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ τι ΜΠΟΡΕΙ να κάνει η παραγωγή (ειδικά χρώματα, γκοφρέ, θερμοτυπία…) → ΕΥΚΑΙΡΙΑ που ο γραφίστας πρέπει να ξέρει ότι υπάρχει ΟΡΟΙ τι ΑΠΑΙΤΕΙ η παραγωγή (αναλύσεις, περιθώρια, προσμετρήσεις…) → ΔΕΣΜΕΥΣΗ που ο γραφίστας πρέπει να τηρήσει -
Η σύνδεση με την ειδικότητα: αυτή η πρόταση εξηγεί γιατί η ειδικότητα των Γραφικών Τεχνών διδάσκεται μαζί με την Τεχνολογία των Εκτυπώσεων. Ο γραφίστας που αγνοεί την παραγωγή δεν μπορεί να ολοκληρώσει το έργο του — το βιβλίο χρησιμοποιεί ακριβώς τη λέξη «ολοκλήρωση».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ευθύνη του γραφίστα δεν σταματά στο σχέδιο. Όπως αναφέρει το βιβλίο, ο γραφίστας πρέπει να γνωρίζει και να λαμβάνει υπόψη του τις δυνατότητες και τους όρους της παραγωγής αντιτύπων και της ηλεκτρονικής ή με άλλο τρόπο μετάδοσής τους, και για την ολοκλήρωση των έργων του επεκτείνεται στον έλεγχο της παραγωγής και της μετάδοσης. Τα εργαλεία του είναι τα τυπογραφικά στοιχεία, η εικονογράφηση και η φωτογραφία, και χρησιμοποιεί τόσο παραδοσιακές όσο και σύγχρονες τεχνικές, καθώς και τη σύγχρονη τεχνολογία. Ο λόγος για τον οποίο η ευθύνη επεκτείνεται στην παραγωγή είναι ότι το σχέδιο δεν είναι το έργο: έργο είναι το αντίτυπο που φτάνει στο κοινό, και ένα λογότυπο που κλείνει σε μικρό μέγεθος ή εξαφανίζεται σε μονόχρωμη εκτύπωση είναι αποτυχημένο ανεξάρτητα από την ποιότητα του σχεδίου. Οι δυνατότητες της παραγωγής είναι ευκαιρίες που ο γραφίστας πρέπει να γνωρίζει, ενώ οι όροι της είναι δεσμεύσεις που πρέπει να τηρήσει.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το αντικείμενο της γραφιστικής
Ερώτηση: Αντικείμενο της γραφιστικής είναι ο σχεδιασμός των έργων οπτικής επικοινωνίας έντυπης ή ηλεκτρονικής μορφής. Ειδικότερα, ο σχεδιασμός οπτικής ταυτότητας προϊόντων, εταιρειών, οργανισμών κτλ., εφαρμογών της οπτικής ταυτότητας, συσκευασίας προϊόντων, διαφημιστικών καταχωρίσεων, διαφημιστικών εντύπων, αφίσας, βιβλίου, περιοδικού, εφημερίδας, γραμματοσήμων, ενσήμων, χαρτονομισμάτων, ιστοσελίδων (web pages) του Διαδικτύου (INTERNET) κτλ. Πώς οργανώνεται ο κατάλογος αυτός;
Απάντηση:
- Ο γενικός ορισμός πρώτα: «ο σχεδιασμός των έργων οπτικής επικοινωνίας έντυπης ή ηλεκτρονικής μορφής» — και μετά η εξειδίκευση. Το «ειδικότερα» σημαίνει ότι ο κατάλογος αναλύει, δεν περιορίζει τον ορισμό (το τελικό «κτλ.» το επιβεβαιώνει).
- ⚠️⚠️ Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ:
οπτική ταυτότητα → ΚΕΦ. 6 εφαρμογές της οπτικής ταυτότητας → ΚΕΦ. 7 συσκευασία προϊόντων → ΚΕΦ. 8, 9, 10 διαφημιστικά έντυπα → ΚΕΦ. 14 διαφημιστικές καταχωρίσεις → ΚΕΦ. 15 αφίσα → ΚΕΦ. 16 βιβλίο → ΚΕΦ. 17Δηλαδή η §1.3 λειτουργεί ως πίνακας περιεχομένων της ύλης που ακολουθεί.
- Οι τέσσερις ομάδες του καταλόγου:
① ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ οπτική ταυτότητα προϊόντων, εταιρειών, οργανισμών + οι ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ της ② ΠΡΟΪΟΝ συσκευασία προϊόντων ③ ΠΡΟΒΟΛΗ διαφημιστικές καταχωρίσεις, διαφημιστικά έντυπα, αφίσα ④ ΕΚΔΟΣΗ & βιβλίο, περιοδικό, εφημερίδα, ΘΕΣΜΙΚΑ ΕΝΤΥΠΑ γραμματόσημα, ένσημα, χαρτονομίσματα ⑤ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ιστοσελίδες (web pages) του Διαδικτύου - ⚠️ Τα γραμματόσημα, τα ένσημα και τα χαρτονομίσματα είναι ιδιαίτερη κατηγορία: είναι κρατικά έντυπα ασφαλείας. Ο σχεδιασμός τους συνδυάζει οπτική επικοινωνία (εθνικά σύμβολα, εικονογραφία) με αυστηρότατους τεχνικούς όρους παραγωγής (τεχνικές αντιγραφής, ειδικά χαρτιά) — το πιο ακραίο παράδειγμα των «όρων της παραγωγής» της προηγούμενης παραγράφου.
- Η ρητή αναφορά στο Διαδίκτυο: το βιβλίο περιλαμβάνει τις ιστοσελίδες στο αντικείμενο της γραφιστικής, συνεπής με τον ορισμό «έντυπης ή ηλεκτρονικής μορφής». Η γραφιστική δηλαδή δεν είναι τυπογραφία: η ίδια μεθοδολογία — ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση, με κριτήρια αισθητικά άρτιο, πλήρες, κατανοητό — εφαρμόζεται και στα δύο μέσα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο κατάλογος ξεκινά από τον γενικό ορισμό, ότι αντικείμενο της γραφιστικής είναι ο σχεδιασμός των έργων οπτικής επικοινωνίας έντυπης ή ηλεκτρονικής μορφής, και στη συνέχεια τον αναλύει. Οργανώνεται σε ομάδες: την ταυτότητα, δηλαδή την οπτική ταυτότητα προϊόντων, εταιρειών και οργανισμών μαζί με τις εφαρμογές της, το προϊόν, δηλαδή τη συσκευασία, την προβολή, δηλαδή τις διαφημιστικές καταχωρίσεις, τα διαφημιστικά έντυπα και την αφίσα, την έκδοση και τα θεσμικά έντυπα, δηλαδή το βιβλίο, το περιοδικό, την εφημερίδα, τα γραμματόσημα, τα ένσημα και τα χαρτονομίσματα, και τέλος τις ιστοσελίδες του Διαδικτύου. Ο κατάλογος αυτός αντιστοιχεί στα κεφάλαια του ίδιου του βιβλίου και λειτουργεί ως πίνακας περιεχομένων της ύλης. Η ρητή αναφορά στις ιστοσελίδες δείχνει ότι η γραφιστική δεν ταυτίζεται με την τυπογραφία, αφού η ίδια μεθοδολογία εφαρμόζεται και στα έντυπα και στα ηλεκτρονικά μέσα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
