Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (σελ. 68-89) – ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 7
Δώδεκα λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του έβδομου κεφαλαίου: ο όρος corporate identity και η διάκριση οπτικής από εταιρική ταυτότητα, τα έντυπα της εταιρικής ταυτότητας και το κοινό τους χαρακτηριστικό, οι εφαρμογές πέρα από τα έντυπα με το εύρος κλίμακας και υλικών, οι εφαρμογές σε τρεις διαστάσεις και η τέταρτη διάσταση του χρόνου, οι εφαρμογές δεύτερου επιπέδου και το πρόβλημα ισορροπίας που θέτει η χορηγία, τα οκτώ βήματα σχεδιασμού των εντύπων, η λειτουργική σχεδίαση του επιστολόχαρτου και οι αιτιολογημένες παραλείψεις σε κάθε έντυπο, οι ταχυδρομικές δεσμεύσεις του φακέλου και οι φάκελοι με παράθυρο, οι τέσσερις μηχανισμοί ομοιομορφίας, οι διαστάσεις και τα βάρη χαρτιού, το όριο λειτουργικότητας της κάρτας, και η συνέπεια με το εγχειρίδιο προδιαγραφών.
Ο όρος corporate identity
Ερώτηση: Ο όρος “corporate identity” είναι αμερικανικής προέλευσης και στα ελληνικά μεταφράζεται ως εταιρική ταυτότητα. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι συνώνυμος με τον βρετανικό όρο “house style”. Εταιρική ταυτότητα δε χρειάζονται μόνο οι εμπορικές εταιρείες αλλά και οι οργανισμοί, οι δημόσιες υπηρεσίες κλπ. Τι δηλώνουν οι δύο αυτοί όροι;
Απάντηση:
- Οι δύο όροι τονίζουν διαφορετικές πλευρές του ίδιου πράγματος:
CORPORATE IDENTITY (αμερικανικός) ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ → ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ο οργανισμός → η ΟΥΣΙΑ, ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ του HOUSE STYLE (βρετανικός) ΥΦΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥ → ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ → η ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ⚠️ Το βιβλίο τους λέει «συνώνυμους», αλλά η διπλή ονομασία δείχνει ακριβώς τη διπλή φύση του θέματος: ταυτότητα και ύφος μαζί.
- ⚠️⚠️ Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (σελ. 68): «Η εταιρική ταυτότητα περιλαμβάνει την οπτική ταυτότητα και το σύνολο των εφαρμογών στις οποίες η οπτική ταυτότητα είναι το κυρίαρχο στοιχείο.»
ΟΠΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ (κεφ. 6) = ΛΟΓΟΤΥΠΟ + ΣΗΜΑ + ΧΡΩΜΑΤΑ → ΤΙ ΣΧΕΔΙΑΖΕΤΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ (κεφ. 7) = ΟΠΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ + ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ → ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙΤο κεφ. 6 σχεδίασε το εργαλείο· το κεφ. 7 το βάζει σε δουλειά.
- «Δε χρειάζονται μόνο οι εμπορικές εταιρείες» — η επέκταση επαναλαμβάνει την §6.2:
● ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ● ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ και κατά την §6.2: μη κερδοσκοπικές, ΜΟΥΣΕΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ, ΣΧΟΛΕΙΑ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ, ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ⚠️ Τα παραδείγματα του κεφαλαίου το επιβεβαιώνουν: Ιονική Τράπεζα, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Τεχνικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, Ασιατικό-Αμερικανικό Συμβούλιο Ανώτερης Εκπαίδευσης.
- Η λέξη «κυρίαρχο» ορίζει το όριο:
ΑΝ η οπτική ταυτότητα είναι ΤΟ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ → ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ (επιστολόχαρτο, φάκελος, κάρτα, φορτηγό, στολή) ΑΝ είναι ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ μιας ευρύτερης σύνθεσης → «ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΠΙΠΕΔΟ» (§7.3): διαφημιστική καταχώριση, αφίσα, τηλεοπτική διαφήμιση⚠️ Σε μια αφίσα κυριαρχεί το μήνυμα της εκδήλωσης· το σήμα του χορηγού συνυπάρχει. Γι' αυτό το βιβλίο τα χωρίζει σε δύο επίπεδα.
- Η θέση του κεφαλαίου στη λογική του βιβλίου:
ΚΕΦ. 4 ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ως εκφραστικό μέσο ΚΕΦ. 5 ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΕΦ. 6 Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ — ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΕΦ. 7 ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ — ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ↓ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (κεφ. 8-10)⚠️ Η §7.2 προαναγγέλλει ρητά τη συνέχεια: «κλασικά παραδείγματα εφαρμογών σε τρεις διαστάσεις είναι οι συσκευασίες».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δύο όροι τονίζουν διαφορετικές πλευρές του ίδιου πράγματος: ο αμερικανικός corporate identity δηλώνει ποιος είναι ο οργανισμός, δηλαδή την ουσία και τον χαρακτήρα του, ενώ ο βρετανικός house style, το ύφος του οίκου, δηλώνει πώς εμφανίζεται, δηλαδή τη συνέπεια της μορφής. Το βιβλίο τους θεωρεί συνώνυμους, αλλά η διπλή ονομασία δείχνει τη διπλή φύση του θέματος. Η κρίσιμη διάκριση του κεφαλαίου είναι ότι η εταιρική ταυτότητα περιλαμβάνει την οπτική ταυτότητα και το σύνολο των εφαρμογών στις οποίες αυτή είναι το κυρίαρχο στοιχείο: η οπτική ταυτότητα, δηλαδή το λογότυπο, το σήμα και τα χρώματα, είναι το τι σχεδιάζεται, ενώ η εταιρική ταυτότητα είναι το πού εφαρμόζεται. Η λέξη «κυρίαρχο» ορίζει και το όριο, γιατί όταν η οπτική ταυτότητα είναι απλώς ένα από τα στοιχεία μιας ευρύτερης σύνθεσης, όπως σε μια διαφημιστική καταχώριση ή αφίσα, το βιβλίο μιλά για εφαρμογές δεύτερου επιπέδου. Τέλος, εταιρική ταυτότητα δεν χρειάζονται μόνο οι εμπορικές εταιρείες αλλά και οι οργανισμοί και οι δημόσιες υπηρεσίες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα έντυπα της εταιρικής ταυτότητας
Ερώτηση: Η εταιρική ταυτότητα περιλαμβάνει την οπτική ταυτότητα και το σύνολο των εφαρμογών στις οποίες η οπτική ταυτότητα είναι το κυρίαρχο στοιχείο π.χ. τα διάφορα έντυπα της εταιρείας: Κάρτες των στελεχών (business cards) Επιστολόχαρτα Φάκελοι αλληλογραφίας Κάρτες επικοινωνίας (compliment slips) Έντυπα fax Τιμολόγια Δελτία παραγγελίας Ποιο είναι το κοινό τους χαρακτηριστικό;
Απάντηση:
- Το κοινό χαρακτηριστικό: είναι όλα έντυπα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗΣ, δηλαδή φεύγουν από την εταιρεία:
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ ΚΑΡΤΕΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΑ ΔΕΛΤΙΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΙ ΕΝΤΥΠΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ COMPLIMENT SLIPS «για το ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» ΕΝΤΥΠΑ FAX⚠️ Κάθε ένα από αυτά είναι μια συνάντηση της εταιρείας με τον έξω κόσμο — άρα μια ευκαιρία να αναγνωριστεί.
- ⚠️⚠️ ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ: «έντυπα με στοιχεία του πελάτη για το αρχείο της εταιρείας». Αυτό δεν φεύγει από την εταιρεία.
ΓΙΑΤΙ ΣΧΕΔΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟ; → η §7.6: η συνέπεια αφορά ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ «έχουν την αίσθηση ότι ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΧΕΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ»Η εταιρική ταυτότητα έχει δηλαδή και εσωτερικό αποδέκτη.
- Τα τρία «αγγλικά» έντυπα που ονομάζει το βιβλίο:
BUSINESS CARDS οι κάρτες των ΣΤΕΛΕΧΩΝ COMPLIMENT SLIPS «ΚΑΡΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ» — συνοδεύουν ένα δέμα ή έγγραφο με την έκφραση «WITH COMPLIMENTS» (ελληνικά: «ΜΕ ΘΕΡΜΟΥΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥΣ») ΕΝΤΥΠΑ FAX με ΣΗΜΑ/ΛΟΓΟΤΥΠΟ, ΤΗΛΕΦΩΝΑ και FAX⚠️ Το compliment slip είναι το πιο «άχρηστο» έντυπο και το πιο διδακτικό: δεν μεταφέρει καμία πληροφορία πέρα από την ταυτότητα και μια χειρονομία ευγένειας.
- Η σειρά της απαρίθμησης δεν είναι τυχαία — ακολουθεί τη συχνότητα επαφής:
ΚΑΡΤΑ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ δίνεται ΑΠΟ ΧΕΡΙ ΣΕ ΧΕΡΙ — η πιο ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ επαφή ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ + κάθε ΕΠΙΣΗΜΗ επικοινωνία ΦΑΚΕΛΟΣ FAX, ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΡΟΗ της δουλειάς⚠️ Και τα τρία σχεδιάζονται μαζί: η §7.4 απαιτεί «παρόμοια σύνθεση των στοιχείων στα διάφορα έντυπα».
- Γιατί τα έντυπα είναι το πρώτο πεδίο εφαρμογής:
● Είναι ΠΟΛΛΑ και ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΑ → μέγιστη ΕΚΘΕΣΗ ● Είναι ΜΙΚΡΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ → η ταυτότητα «περνάει» ΦΘΗΝΑ ● Απαιτούν ΤΟ ΣΗΜΑ ΣΕ ΜΙΚΡΟ ΜΕΓΕΘΟΣ → δοκιμάζουν το κριτήριο της §6.8 «να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κοινό χαρακτηριστικό είναι ότι πρόκειται για έντυπα επικοινωνίας και συναλλαγής, δηλαδή έντυπα που φεύγουν από την εταιρεία και φτάνουν στον έξω κόσμο, οπότε κάθε ένα από αυτά αποτελεί μια ευκαιρία να αναγνωριστεί η εταιρεία. Εξαίρεση αποτελούν τα έντυπα με στοιχεία του πελάτη για το αρχείο της εταιρείας, τα οποία δεν φεύγουν, σχεδιάζονται όμως επίσης, γιατί, όπως εξηγεί το ίδιο το κεφάλαιο, η συνέπεια αφορά και τους υπαλλήλους, οι οποίοι έχουν την αίσθηση ότι ανήκουν σε μια εταιρεία που ενδιαφέρεται για την εικόνα της και παρέχει ασφάλεια. Η εταιρική ταυτότητα έχει δηλαδή και εσωτερικό αποδέκτη. Τα έντυπα είναι εξάλλου το πρώτο πεδίο εφαρμογής, γιατί είναι πολλά και επαναλαμβανόμενα, δίνοντας μέγιστη έκθεση με μικρό κόστος, ενώ ταυτόχρονα δοκιμάζουν το σήμα σε μικρό μέγεθος και επαληθεύουν το κριτήριο ότι πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά μεγέθη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι εφαρμογές πέρα από τα έντυπα
Ερώτηση: Επίσης στην εταιρική ταυτότητα ανήκουν και εφαρμογές της οπτικής ταυτότητας : Σε χαρτιά περιτυλίγματος, σακούλες, κολλητικές ταινίες, κορδέλες, αυτοκόλλητες ετικέτες Σε ντοσιέ ή σε φακέλους (folders) Σε αυτοκίνητα της εταιρείας Στο προσωπικό (στολές, καρφίτσες-pins, καπέλα) Ποιες άλλες εφαρμογές αναφέρει το βιβλίο;
Απάντηση:
- Η συνέχεια του καταλόγου (§7.1, σελ. 69, αυτούσια):
● «Σε ΥΛΙΚΑ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΩΛΗΣΗΣ POP (points of purchase)» ● «Σε ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΑ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ» ● «Σε ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΑ ΔΩΡΑ (ΣΤΙΛΟ, ΑΝΑΠΤΗΡΕΣ, ΜΠΛΟΥΖΑΚΙΑ, ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΑ κτλ.)» ● «Σε ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ» ● «Στην ΕΙΣΟΔΟ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ της εταιρείας ή των ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΩΛΗΣΗΣ των προϊόντων» ● «Σε ΕΠΙΠΛΑ και σε ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ στους χώρους της» ● «Σε ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ ΠΡΟΒΟΛΗΣ της εταιρείας ΣΕ ΕΚΘΕΣΕΙΣ» ● «Στα ΙΔΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, όπως στις ΕΤΙΚΕΤΕΣ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ή στα ΕΠΩΝΥΜΑ ΡΟΥΧΑ π.χ. ΤΟ ΣΗΜΑ ΤΗΣ LACOSTE» - ⚠️⚠️ Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟ ΕΥΡΟΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ:
ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ καρφίτσα-pin → στιλό → σακούλα → στολή → έπιπλο → αυτοκίνητο → περίπτερο → ΕΙΣΟΔΟΣ ΚΤΙΡΙΟΥΑπό λίγα χιλιοστά σε πολλά μέτρα. ⚠️ Επιβεβαιώνει το κριτήριο της §6.8: το σήμα πρέπει «να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά μεγέθη για τις διάφορες εφαρμογές της οπτικής ταυτότητας» — και εξηγεί την «τάση απλοποίησης» της §6.6.
- Και το εύρος ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΩΝ:
ΧΑΡΤΙ έντυπα, σακούλες, περιτύλιγμα ΠΛΑΣΤΙΚΟ αυτοκόλλητα, στιλό, ταινίες ΥΦΑΣΜΑ στολές, μπλουζάκια, καπέλα, κορδέλες ΜΕΤΑΛΛΟ καρφίτσες-pins, επιγραφές ΞΥΛΟ/ΔΟΜΙΚΑ έπιπλα, ειδικές κατασκευές, είσοδοι ΛΑΜΑΡΙΝΑ αυτοκίνητα⚠️ Κάθε υλικό έχει άλλη μέθοδο αναπαραγωγής και άλλη χρωματική συμπεριφορά — γι' αυτό η §6.9 συνιστά «λίγα, ενός ή δύο πλακάτα χρώματα»: τα πλακάτα χρώματα αναπαράγονται πιστά παντού.
- Το προσωπικό ως φορέας ταυτότητας — «στολές, καρφίτσες-pins, καπέλα»:
Ο ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ → για τον ΠΕΛΑΤΗ: ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ποιος ανήκει στην εταιρεία → για τον ΥΠΑΛΛΗΛΟ: «έχει την αίσθηση ότι ΑΝΗΚΕΙ» (§7.6)⚠️ Είναι η μοναδική εφαρμογή όπου ο φορέας της ταυτότητας είναι άνθρωπος — και γι' αυτό η πιο ευαίσθητη.
- Τα «ίδια τα προϊόντα» — το παράδειγμα Lacoste κλείνει τον κύκλο του βιβλίου:
§5.3 ο κεραμοποιός «ΥΠΟΓΡΑΦΕΙ» τα προϊόντα του σελ.48 «τα σήματα και τα λογότυπα ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ τα προϊόντα» §6.7 «το γνωστό ΚΡΟΚΟΔΕΙΛΑΚΙ ΤΗΣ LACOSTE είναι ΑΡΚΕΤΟ για να αναγνωρίσουμε τα ΕΠΩΝΥΜΑ ΡΟΥΧΑ της» §7.1 εφαρμογή «στα ΙΔΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ… π.χ. ΤΟ ΣΗΜΑ ΤΗΣ LACOSTE»⚠️ Το σήμα πάνω στο προϊόν είναι η αρχαιότερη εφαρμογή και ταυτόχρονα η σύγχρονη κορύφωση: το σήμα γίνεται μέρος του σχεδιασμού του ίδιου του προϊόντος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βιβλίο αναφέρει επίσης εφαρμογές σε υλικά στα σημεία πώλησης, σε διαφημιστικά αυτοκόλλητα, σε διαφημιστικά δώρα όπως στιλό, αναπτήρες, μπλουζάκια και σημειωματάρια, σε επιγραφές, στην είσοδο των κτιρίων της εταιρείας ή των καταστημάτων πώλησης, σε έπιπλα και ειδικές κατασκευές στους χώρους της, σε περίπτερα προβολής σε εκθέσεις, καθώς και στα ίδια τα προϊόντα, όπως στις ετικέτες των ρούχων ή στα επώνυμα ρούχα, με παράδειγμα το σήμα της Lacoste. Ο κατάλογος δείχνει το τεράστιο εύρος κλίμακας, από μια καρφίτσα λίγων χιλιοστών έως την είσοδο ενός κτιρίου, καθώς και το εύρος των υλικών, από χαρτί και πλαστικό έως ύφασμα, μέταλλο και λαμαρίνα, με διαφορετική μέθοδο αναπαραγωγής και χρωματική συμπεριφορά το καθένα. Αυτό επιβεβαιώνει το κριτήριο ότι το σήμα πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά μεγέθη και εξηγεί τόσο την τάση απλοποίησης όσο και τη σύσταση για λίγα πλακάτα χρώματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι εφαρμογές σε τρεις διαστάσεις
Ερώτηση: Κλασικά παραδείγματα εφαρμογών της οπτικής ταυτότητας σε τρεις διαστάσεις είναι οι συσκευασίες. Άλλες περιπτώσεις σχεδιασμού σε τρεις διαστάσεις στις οποίες πρέπει να ληφθεί υπ’όψιν ο γραφικός σχεδιασμός της οπτικής ταυτότητας είναι ο σχεδιασμός στοχείων περιβαλλοντικής σήμανσης έξω από κάποιο κτίριο ή εκθεσιακό χώρο καθώς και οι τρισδιάστατες επιγραφές. Τι άλλο περιλαμβάνει η ενότητα;
Απάντηση:
- Η συνέχεια (§7.2, σελ. 73, αυτούσια): «Επίσης κατασκευές στα ίδια τα κτίρια της εταιρείας. Και βέβαια ο γραφικός σχεδιασμός είναι απαραίτητος και στα κινούμενα multimedia (4-D).»
2-D ΕΝΤΥΠΑ (§7.1) 3-D ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ · ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ · ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΕΣ ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ · ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ 4-D ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ MULTIMEDIA — η ΤΕΤΑΡΤΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ - ⚠️⚠️ ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΟΤΑΝ ΠΕΡΝΑΜΕ ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ:
ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (2-D) ΣΤΟΝ ΟΓΚΟ (3-D) ΜΙΑ όψη ΠΟΛΛΕΣ όψεις ταυτόχρονα ΣΤΑΘΕΡΗ απόσταση θέασης ΜΕΤΑΒΛΗΤΗ — ο θεατής ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ φωτισμός ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ αλλάζουν τη μορφή το σχέδιο ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ στην το σχέδιο ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΓΥΡΩ άκρη του χαρτιού ΑΠΟ ΤΗ ΓΩΝΙΑ⚠️ Γι' αυτό το σήμα πρέπει να είναι απλό: μια σύνθετη μορφή παραμορφώνεται όταν τυλίγεται σε κύλινδρο ή διαβάζεται υπό γωνία.
- Η περιβαλλοντική σήμανση — «έξω από κάποιο κτίριο ή εκθεσιακό χώρο»:
ΤΙ ΕΙΝΑΙ το σύστημα σημάτων και επιγραφών που ΚΑΤΕΥΘΥΝΕΙ τον επισκέπτη σε έναν χώρο ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΚΕΦ. 5 «Τα σήματα μεταδίδουν ένα μήνυμα ΑΜΕΣΑ, ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ» — και ο «ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΣΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΞΕΠΕΡΝΑ ΤΟΥΣ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ» → σε ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ, ΜΟΥΣΕΙΟ, ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ο επισκέπτης μπορεί να ΜΗ ΜΙΛΑΕΙ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ⚠️ Η σήμανση πρέπει να κάνει δύο δουλειές ταυτόχρονα: να κατευθύνει και να φέρει την ταυτότητα του φορέα.
- Τα παραδείγματα του βιβλίου στις σελ. 73:
7.10 ΕΠΙΓΡΑΦΗ 7.11 εφαρμογή της οπτικής ταυτότητας της 3COM CORPORATION ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟ (STAND) ΕΚΘΕΣΗΣ ● το ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ NIPPON INSURANCE COMPANY στο ΤΟΚΥΟ (designer: Takenobu Igarashi)⚠️ Το περίπτερο έκθεσης είναι η πυκνότερη εφαρμογή: σε λίγα τετραγωνικά μέτρα πρέπει να αναγνωριστεί η εταιρεία μέσα σε δεκάδες ανταγωνιστές — δηλαδή η διαφοροποίηση της §6.3 σε οξεία μορφή.
- Η τέταρτη διάσταση — «κινούμενα multimedia (4-D)»:
Ο ΧΡΟΝΟΣ ΩΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ● το σήμα ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ, ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΕΤΑΙ, ΚΙΝΕΙΤΑΙ ● η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ των οθονών γίνεται μέρος της ταυτότητας ● προστίθενται ΗΧΟΣ και ΡΥΘΜΟΣ⚠️ Το βιβλίο το αναφέρει με τη φράση «και βέβαια» — ως αυτονόητη επέκταση. Αντιστοιχεί στον ορισμό του κεφ. 1, όπου η μετάδοση γίνεται «με έντυπα, με ηλεκτρονικά μέσα, με κινηματογραφική προβολή κτλ.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ενότητα περιλαμβάνει επίσης κατασκευές στα ίδια τα κτίρια της εταιρείας, ενώ προσθέτει ότι ο γραφικός σχεδιασμός είναι απαραίτητος και στα κινούμενα πολυμέσα, τα οποία το βιβλίο ονομάζει τεσσάρων διαστάσεων, με τέταρτη διάσταση τον χρόνο. Στη μετάβαση από τις δύο στις τρεις διαστάσεις αλλάζουν ουσιώδη πράγματα: το σχέδιο δεν έχει πια μία όψη αλλά πολλές ταυτόχρονα, η απόσταση θέασης είναι μεταβλητή γιατί ο θεατής κινείται, το φως και η σκιά αλλάζουν τη μορφή, και το σχέδιο συνεχίζεται γύρω από τη γωνία αντί να τελειώνει στην άκρη του χαρτιού. Γι' αυτό ακριβώς το σήμα πρέπει να είναι απλό, αφού μια σύνθετη μορφή παραμορφώνεται όταν τυλίγεται σε κύλινδρο ή διαβάζεται υπό γωνία. Η περιβαλλοντική σήμανση πρέπει εξάλλου να κάνει δύο δουλειές ταυτόχρονα, να κατευθύνει τον επισκέπτη και να φέρει την ταυτότητα του φορέα, ενώ το περίπτερο έκθεσης αποτελεί την πυκνότερη εφαρμογή, αφού η εταιρεία πρέπει να ξεχωρίσει ανάμεσα σε δεκάδες ανταγωνιστές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι εφαρμογές σε δεύτερο επίπεδο
Ερώτηση: Σε δεύτερο επίπεδο η οπτική ταυτότητα εφαρμόζεται : Σε συσκευασίες των προϊόντων της εταιρείας. Στα ίδια τα κτίρια της εταιρείας (π.χ. στα δάπεδα κτλ.). Σε διαφημιστικές καταχωρίσεις στον τύπο. Σε διαφημιστικές αφίσες. Σε διαφημίσεις στην τηλεόραση. Ποιες είναι οι υπόλοιπες και τι σημαίνει «δεύτερο επίπεδο»;
Απάντηση:
- Οι υπόλοιπες (§7.3, σελ. 74, αυτούσιες):
● «Σε ΕΝΤΥΠΑ ή ΑΦΙΣΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ή ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ που η εταιρεία, ο φορέας ή ο οργανισμός ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΕΙ, ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ή ΕΙΝΑΙ ΧΟΡΗΓΟΣ» ● «Σε ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ κ.ά.» - ⚠️⚠️ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΠΙΠΕΔΟ» — η απάντηση βρίσκεται στον ορισμό της §7.1:
ΠΡΩΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ η οπτική ταυτότητα είναι ΤΟ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ επιστολόχαρτο, κάρτα, φάκελος, φορτηγό → το έντυπο ΥΠΑΡΧΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΠΙΠΕΔΟ η οπτική ταυτότητα είναι ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ μιας ευρύτερης σύνθεσης καταχώριση, αφίσα, τηλεοπτική διαφήμιση → το έργο ΥΠΑΡΧΕΙ ΓΙΑ ΑΛΛΟ ΣΚΟΠΟ και ΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ την ταυτότητα - Το πρόβλημα του δεύτερου επιπέδου είναι ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ:
ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΗ ΑΦΙΣΑ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ το ΜΗΝΥΜΑ της καμπάνιας ΠΡΕΠΕΙ ΟΜΩΣ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ και η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ⚠️ ΑΝ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΥΡΙΑΡΧΗΣΕΙ → ΧΑΝΕΤΑΙ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ⚠️ ΑΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΕΙ → η διαφήμιση ΔΕΝ ΧΤΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ⚠️ Είναι ακριβώς τα «αντικρουόμενα στοιχεία» της §2 — και γι' αυτό η ιεράρχηση των πληροφοριών (§7.4, βήμα ②) είναι το κρίσιμο βήμα.
- ⚠️ Η ΧΟΡΗΓΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ ΛΕΠΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ: «εκδηλώσεων που η εταιρεία… είναι χορηγός».
Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΧΕΙ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Ο ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΧΕΙ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ↓ ΔΥΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΕΝΤΥΠΟ → πρέπει να ΣΥΝΥΠΑΡΞΟΥΝ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΤΟΥΝΤο βιβλίο δίνει ελληνικό παράδειγμα: το εισιτήριο της έκθεσης «Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία» του Τεχνικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, με χορηγό τον ΟΠΠΕΘ '97.
- Το παράδειγμα του ΚΘΒΕ δείχνει τη λύση με μεταμόρφωση: «Παρατηρήστε πώς η πεταλούδα “μεταλάσσεται” σε σήμα κθβε και το σήμα σε 1998.»
ΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΕΙ ΡΟΛΟ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ (εικόνα της περιόδου) → ΣΗΜΑ κθβε (ταυτότητα) → 1998 (πληροφορία) → ΜΙΑ σύνθεση, ΤΡΕΙΣ λειτουργίες, ΚΑΜΙΑ σύγκρουση⚠️ Είναι η ίδια λογική με το «κέντρο οπτικού ενδιαφέροντος» της §6.5: το ίδιο εύρημα υπηρετεί δύο ρόλους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι υπόλοιπες εφαρμογές δεύτερου επιπέδου είναι τα έντυπα ή οι αφίσες δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων που η εταιρεία, ο φορέας ή ο οργανισμός διοργανώνει, στις οποίες συμμετέχει ή των οποίων είναι χορηγός, καθώς και τα εισιτήρια εκδηλώσεων. Ο όρος «δεύτερο επίπεδο» προκύπτει από τον ορισμό της εταιρικής ταυτότητας: στο πρώτο επίπεδο η οπτική ταυτότητα είναι το κυρίαρχο στοιχείο, όπως στο επιστολόχαρτο ή στην κάρτα, που υπάρχουν ακριβώς για να τη φέρουν, ενώ στο δεύτερο επίπεδο η οπτική ταυτότητα είναι ένα μόνο από τα στοιχεία μιας ευρύτερης σύνθεσης, όπως σε μια καταχώριση, μια αφίσα ή μια τηλεοπτική διαφήμιση, που υπάρχουν για άλλον σκοπό. Το πρόβλημα εδώ είναι ισορροπίας: αν η ταυτότητα κυριαρχήσει χάνεται το μήνυμα της καμπάνιας, ενώ αν εξαφανιστεί η διαφήμιση δεν χτίζει την εταιρεία. Η πιο λεπτή περίπτωση είναι η χορηγία, όπου δύο διαφορετικές ταυτότητες πρέπει να συνυπάρξουν στο ίδιο έντυπο χωρίς να συγκρουστούν.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η διαδικασία σχεδιασμού των εντύπων
Ερώτηση: Επιλογή των πληροφοριών που θα περιέχει κάθε έντυπο. Ιεράρχηση των πληροφοριών ανάλογα με τη σημασία τους (αναλογίες των επιμέρους στοιχείων της σύνθεσης). Επιλογή του μεγέθους και της θέσης του λογοτύπου/σήματος Επιλογή είδους, μεγέθους, χρώματος γραμμάτων για τις άλλες πληροφορίες που θα περιέχει το έντυπο. Ποια είναι τα υπόλοιπα βήματα;
Απάντηση:
-
Τα υπόλοιπα τέσσερα βήματα (§7.4, σελ. 76, αυτούσια):
⑤ «ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΣΗΣ αυτών των πληροφοριών» ⑥ «Χρειάζονται ΑΛΛΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ που να ΕΜΠΛΟΥΤΙΖΟΥΝ ΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ. ΕΠΙΛΟΓΗ αυτών των στοιχείων» ⑦ «ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΙΔΟΥΣ, ΒΑΡΟΥΣ, ΧΡΩΜΑΤΟΣ και ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΧΑΡΤΙΟΥ» ⑧ «ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ» -
⚠️⚠️ Η ΣΕΙΡΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΣΤΗΡΑ ΛΟΓΙΚΗ — ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ:
①② ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ και ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ → ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ③④⑤ ΠΩΣ ΘΑ ΦΑΝΕΙ (λογότυπο, γράμματα, θέσεις) → ΜΟΡΦΗ ⑥ ΤΙ ΑΛΛΟ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ → ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ⑦⑧ ΣΕ ΤΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΘΑ ΤΥΠΩΘΕΙ → ΠΑΡΑΓΩΓΗΕίναι ακριβώς η αλληλουχία του κεφ. 2: ανάλυση → σύνθεση → προσδιορισμός των μεθόδων αναπαραγωγής (φάση ④).
-
Το βήμα ② είναι το πιο κρίσιμο: «ιεράρχηση των πληροφοριών ανάλογα με τη σημασία τους (αναλογίες των επιμέρους στοιχείων της σύνθεσης)».
ΙΕΡΑΡΧΗΣΗ = ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ ΠΡΩΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΑ (οι 9 τρόποι του κεφ. 4) ● ΜΕΓΕΘΟΣ μεγάλο = πρώτο ● ΒΑΡΟΣ έντονο = σημαντικό ● ΘΕΣΗ πάνω-αριστερά = αφετηρία ανάγνωσης ● ΧΡΩΜΑ αντίθεση = έμφαση ● ΛΕΥΚΟΣ ΧΩΡΟΣ απομόνωση = προβολή⚠️ Η παρένθεση «αναλογίες» δείχνει ότι η ιεράρχηση είναι ποσοτική: δεν αρκεί να ξέρω τι είναι σημαντικό — πρέπει να αποφασίσω πόσο.
-
Το βήμα ⑥ διατυπώνεται ως ΕΡΩΤΗΜΑ: «Χρειάζονται άλλα στοιχεία που να εμπλουτίζουν τη σύνθεση;»
⚠️ Η ερωτηματική διατύπωση είναι σκόπιμη: η απάντηση μπορεί να είναι όχι. Το βιβλίο δεν επιβάλλει διακόσμηση — αναφέρει στη σελ. 77 ότι «πολλές φορές χρησιμοποιούνται διακοσμητικά στοιχεία, όπως γραμμές, πλαίσια κ.ά.» και «άλλες φορές χρησιμοποιείται υδατογραφία (αχνό τύπωμα) του σήματος, μέρους του σήματος ή κάποιου άλλου στοιχείου».
-
Τα βήματα ⑦ και ⑧ είναι η παραγωγή — και κλείνουν τον κύκλο με το κεφ. 1:
⑦ ΧΑΡΤΙ ΕΙΔΟΣ · ΒΑΡΟΣ · ΧΡΩΜΑ · ΣΧΗΜΑ → η §7.5 δίνει τα ΜΕΓΕΘΗ: Α4 21x29,7, φάκελοι DL 11x22, κάρτες έως 9,5x5,8 ⑧ ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ → «ο γραφίστας πρέπει να ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΥΠΟΨΗ ΤΟΥ ΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΝΤΙΤΥΠΩΝ» (§1.3)⚠️ Η μέθοδος εκτύπωσης μπαίνει τελευταία στη σειρά αλλά πρώτη στους περιορισμούς: πρέπει να είναι γνωστή από την ανάλυση (§2.1, «τεχνικοί περιορισμοί»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα υπόλοιπα βήματα είναι τέσσερα: η επιλογή της θέσης των πληροφοριών, η εξέταση του αν χρειάζονται άλλα στοιχεία που να εμπλουτίζουν τη σύνθεση και η επιλογή τους, η επιλογή είδους, βάρους, χρώματος και σχήματος χαρτιού, και η επιλογή μεθόδου εκτύπωσης. Η σειρά είναι αυστηρά λογική και προχωρά από το περιεχόμενο στην παραγωγή: πρώτα καθορίζεται τι θα πει το έντυπο και τι είναι πιο σημαντικό, έπειτα πώς θα φανεί με το λογότυπο, τα γράμματα και τις θέσεις, στη συνέχεια τι άλλο χρειάζεται, και τέλος σε τι και πώς θα τυπωθεί. Είναι δηλαδή η ίδια αλληλουχία με τη διαδικασία σχεδιασμού του δεύτερου κεφαλαίου, όπου η τελευταία φάση είναι ο προσδιορισμός των μεθόδων αναπαραγωγής. Το πιο κρίσιμο βήμα είναι η ιεράρχηση των πληροφοριών ανάλογα με τη σημασία τους, και η παρένθεση περί αναλογιών δείχνει ότι η ιεράρχηση είναι ποσοτική: δεν αρκεί να ξέρει κανείς τι είναι σημαντικό, πρέπει να αποφασίσει και πόσο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η λειτουργική σχεδίαση του επιστολόχαρτου
Ερώτηση: Η σχεδίαση των εντύπων πρέπει να είναι λειτουργική. Στα επιστολόχαρτα το σήμα/λογότυπο, οι πληροφορίες (διεύθυνση, τηλέφωνα, fax, e-mail), καθώς και τα άλλα στοιχεία της σύνθεσης, αν υπάρχουν, τοποθετούνται έτσι, ώστε να αφήνουν κενό τον κεντρικό χώρο του χαρτιού για την επιστολή που θα γραφεί. Τι σημαίνει «λειτουργική» εδώ;
Απάντηση:
- ⚠️⚠️ «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ» ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΥΠΗΡΕΤΕΙ ΤΗ ΧΡΗΣΗ:
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ ΔΕΝ είναι ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΟ: χαρτί ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΕΠΑΝΩ ↓ Ο ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ → η ταυτότητα πηγαίνει ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΕίναι η ίδια αρχή με την οδηγία του κεφ. 3: «Το σχέδιο να τοποθετηθεί σε χαρτί μεγαλύτερων διαστάσεων από αυτό» — ο κενός χώρος είναι υλικό, όχι σπατάλη.
- Τι περιλαμβάνουν «οι πληροφορίες» — το βιβλίο τις απαριθμεί: διεύθυνση, τηλέφωνα, fax, e-mail.
ΤΟ ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣΤΕΡΟ ΕΝΤΥΠΟ → τα υπόλοιπα ορίζονται ΩΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΥ: ΚΑΡΤΑ στοιχεία επιστολόχαρτου + ΟΝΟΜΑ ΚΑΤΟΧΟΥ + ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ COMPLIMENT στοιχεία επιστολόχαρτου + «WITH SLIP COMPLIMENTS» ΕΝΤΥΠΟ FAX ΣΗΜΑ/ΛΟΓΟΤΥΠΟ + ΤΗΛΕΦΩΝΑ + FAX· η διεύθυνση ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΛΕΙΦΘΕΙ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ: ΣΗΜΑ/ΛΟΓΟΤΥΠΟ + ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ· «μερικές φορές ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΝΤΑΙ τα τηλέφωνα, fax, e-mail» - ⚠️ ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΕΧΕΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΛΟΓΟ — δεν είναι αισθητική επιλογή:
ΣΤΟ FAX παραλείπεται η ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΙΑΤΙ; το fax ΔΕΝ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΤΑΙ· χρειάζεται ΧΩΡΟ → «Πρέπει να υπάρχει ΕΠΑΡΚΗΣ ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ» ΣΤΟΝ ΦΑΚΕΛΟ παραλείπονται ΤΗΛΕΦΩΝΑ/FAX/E-MAIL ΓΙΑΤΙ; ο φάκελος πετιέται· ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΧΩΡΟ για τη ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ και το ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΟ - Ο φάκελος — οι δύο δεσμευμένες θέσεις (σελ. 76):
┌────────────────────────────────┐ │ ΣΗΜΑ/ΛΟΓΟΤΥΠΟ [ΓΡΑΜΜΑ- │ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΟ: │ + ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΣΗΜΟ] │ «ΕΠΑΝΩ ΔΕΞΙΟ ΜΕΡΟΣ» │ │ │ ┌──────────┐│ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ: │ │ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ││ «ΚΑΤΩ ΔΕΞΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ» │ │ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ ││ └────────────────────└──────────┘┘⚠️ «εκτός εάν προβλέπεται άλλη θέση από τον τύπο του φακέλου (φάκελοι με παράθυρο)» — στους φακέλους με παράθυρο η θέση καθορίζεται από το επιστολόχαρτο: τα δύο έντυπα πρέπει να σχεδιαστούν μαζί.
- Γιατί η λειτουργικότητα προηγείται της αισθητικής εδώ:
ΑΝ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ● η γραμματέας ΔΕΝ ΘΑ ΜΠΟΡΕΙ να γράψει την επιστολή ● η διεύθυνση ΔΕΝ ΘΑ ΧΩΡΑΕΙ στον φάκελο ● το fax ΘΑ ΚΟΨΕΙ το μήνυμα ↓ ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΘΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΘΕΙ ΑΠΟ ΚΑΤΙ ΠΡΟΧΕΙΡΟ → η ΣΥΝΕΠΕΙΑ της ταυτότητας (§7.6) ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ⚠️ Δηλαδή η λειτουργικότητα προστατεύει την ίδια την ταυτότητα: ένα έντυπο που δεν δουλεύει δεν χρησιμοποιείται.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λειτουργική σημαίνει ότι ο σχεδιασμός υπηρετεί τη χρήση του εντύπου. Το επιστολόχαρτο δεν είναι διαφημιστικό έντυπο αλλά εργαλείο, δηλαδή χαρτί επάνω στο οποίο θα γραφεί μια επιστολή, οπότε ο κεντρικός χώρος ανήκει στην επιστολή και η ταυτότητα πηγαίνει στην περιφέρεια. Την ίδια λογική ακολουθούν και τα υπόλοιπα έντυπα, τα οποία ορίζονται ως παραλλαγές του επιστολόχαρτου: στις κάρτες προστίθενται το όνομα του κατόχου και η θέση του στην εταιρεία, στα compliment slips η έκφραση With compliments, στα έντυπα φαξ μπαίνουν σήμα, τηλέφωνα και φαξ ενώ η διεύθυνση μπορεί να παραλειφθεί, και στους φακέλους απαραίτητα θεωρούνται το σήμα και η διεύθυνση, με τα τηλέφωνα να παραλείπονται μερικές φορές. Κάθε παράλειψη έχει λειτουργικό λόγο: στο φαξ χρειάζεται επαρκής χώρος για το μήνυμα, ενώ στον φάκελο χώρος για τη διεύθυνση του παραλήπτη στο κάτω δεξιό τέταρτο και για το γραμματόσημο στο επάνω δεξιό μέρος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο σχεδιασμός των φακέλων
Ερώτηση: Για τη σχεδίαση των φακέλων πρέπει να ληφθεί υπ’όψιν η θέση της διεύθυνσης του παραλήπτη και η θέση του γραμματοσήμου. Συνήθως, η διεύθυνση του παραλήπτη γράφεται στο κάτω δεξιό τέταρτο του φακέλου, εκτός εάν προβλέπεται άλλη θέση από τον τύπο του φακέλου (φάκελοι με παράθυρο). Τι άλλο ισχύει για τους φακέλους;
Απάντηση:
- Η συνέχεια (§7.4, σελ. 76, αυτούσια): «Τα γραμματόσημα τοποθετούνται στο επάνω δεξιό μέρος του φακέλου. Απαραίτητες πληροφορίες στους φακέλους θεωρούνται το σήμα/λογότυπο και η διεύθυνση. Μερικές φορές παραλείπονται τα τηλέφωνα, fax, e-mail.»
- ⚠️⚠️ ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΕΣ — ΕΙΝΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΕΣ:
ΚΑΤΩ ΔΕΞΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ = ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ ΕΠΑΝΩ ΔΕΞΙΟ ΜΕΡΟΣ = ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΟ / ΣΦΡΑΓΙΔΑ ↓ ΤΙ ΜΕΝΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΡΑΦΙΣΤΑ ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ και το ΕΠΑΝΩ ΑΡΙΣΤΕΡΑΤο ταχυδρομείο διαβάζει μηχανικά τη διεύθυνση και ακυρώνει το γραμματόσημο· αν ο σχεδιασμός παρεμβαίνει σε αυτές τις ζώνες, το γράμμα καθυστερεί ή επιστρέφεται.
- Οι φάκελοι με παράθυρο — η ισχυρότερη δέσμευση:
ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΣΤΟ ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ ↓ ΤΟ ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ ΚΑΙ Ο ΦΑΚΕΛΟΣ ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΙ ΜΑΖΙ ● η θέση της διεύθυνσης στο Α4 ● + ο τρόπος ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ («ΣΤΑ ΤΡΙΑ», §7.5) ● πρέπει να ΣΥΜΠΙΠΤΟΥΝ με το παράθυρο⚠️ Είναι το καθαρότερο παράδειγμα του γιατί τα έντυπα δεν σχεδιάζονται ένα προς ένα: το ένα δεσμεύει το άλλο.
- Γιατί «απαραίτητα» είναι μόνο το σήμα και η διεύθυνση:
ΤΙ ΚΑΝΕΙ Ο ΦΑΚΕΛΟΣ ① ΛΕΕΙ ΑΠΟ ΠΟΙΟΝ ΕΡΧΕΤΑΙ → ΣΗΜΑ/ΛΟΓΟΤΥΠΟ (ο παραλήπτης το βλέπει ΠΡΙΝ ανοίξει) ② ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ → ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΠΟΣΤΟΛΕΑ ③ ΠΕΤΙΕΤΑΙ ↓ ΤΗΛΕΦΩΝΑ, FAX, E-MAIL ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ: βρίσκονται ΜΕΣΑ, στο ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ που ΚΡΑΤΙΕΤΑΙ⚠️ Ο φάκελος είναι αναλώσιμο· το επιστολόχαρτο αρχειοθετείται. Η διαφορά αυτή ορίζει το περιεχόμενο του καθενός.
- Ο φάκελος είναι η πρώτη εντύπωση:
Η ΣΕΙΡΑ ΤΗΣ ΕΠΑΦΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ → ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ → ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΩΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΡΙΤΟ⚠️ Γι' αυτό η §7.6 απαιτεί συνέπεια: αν ο φάκελος «δεν δένει» με το επιστολόχαρτο, η ασυνέπεια είναι το πρώτο πράγμα που αντιλαμβάνεται ο παραλήπτης. Η ομοιομορφία επιτυγχάνεται «με παρόμοια σύνθεση των στοιχείων στα διάφορα έντυπα» (σελ. 77).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τους φακέλους ισχύει επίσης ότι τα γραμματόσημα τοποθετούνται στο επάνω δεξιό μέρος, ενώ απαραίτητες πληροφορίες θεωρούνται το σήμα ή λογότυπο και η διεύθυνση, με τα τηλέφωνα, το φαξ και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο να παραλείπονται μερικές φορές. Οι δεσμεύσεις αυτές δεν είναι σχεδιαστικές αλλά ταχυδρομικές: το κάτω δεξιό τέταρτο ανήκει στη διεύθυνση του παραλήπτη και το επάνω δεξιό στο γραμματόσημο και στη σφραγίδα ακύρωσης, οπότε στον γραφίστα μένει κυρίως το αριστερό και το επάνω αριστερό μέρος. Οι φάκελοι με παράθυρο αποτελούν την ισχυρότερη δέσμευση, γιατί το παράθυρο δείχνει τη διεύθυνση που είναι γραμμένη στο επιστολόχαρτο, οπότε τα δύο έντυπα πρέπει να σχεδιαστούν μαζί, λαμβάνοντας υπόψη και τον τρόπο διπλώματος στα τρία. Τέλος, τα τηλέφωνα δεν χρειάζονται στον φάκελο γιατί αυτός πετιέται, ενώ βρίσκονται στο επιστολόχαρτο που αρχειοθετείται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η ομοιομορφία των εντύπων
Ερώτηση: Η ομοιομορφία των εντύπων επιτυγχάνεται : Με τη χρήση παρόμοιας γραμματοσειράς για τη γραφή των ίδιων στοιχείων. Με τη χρήση παρόμοιας σύνθεσης των στοιχείων στα διάφορα έντυπα. Με σταθερή αναλογία μεγεθών γραμμάτων για τα διάφορα στοιχεία. Με τη χρήση παρόμοιων διακοσμητικών στοιχείων. Γιατί απαιτείται ομοιομορφία;
Απάντηση:
- Ο σκοπός δηλώνεται στην ίδια σελίδα: «Η σχεδίαση των εντύπων πρέπει να συντελεί στην προβολή της προσωπικότητας της εταιρείας. Τα έντυπα πρέπει να είναι αισθητικά άρτια και να έχουν ομοιόμορφη σχεδίαση.»
ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΙΑ → ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ → ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Είναι η §6.3 σε εφαρμογή: η οπτική ταυτότητα «ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» - ⚠️⚠️ ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΗ ΛΕΞΗ «ΠΑΡΟΜΟΙΑΣ», ΟΧΙ «ΙΔΙΑΣ»:
«ΠΑΡΟΜΟΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΕΙΡΑΣ» «ΠΑΡΟΜΟΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ» «ΠΑΡΟΜΟΙΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ» ↓ Η ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ → κάθε έντυπο έχει ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΣΧΗΜΑ, ΜΕΓΕΘΟΣ και ΧΡΗΣΗ (κάρτα 9,5x5,8 cm vs επιστολόχαρτο Α4) → ΑΔΥΝΑΤΟΝ να είναι πανομοιότυπα → ΣΥΓΓΕΝΙΚΑ, ΟΧΙ ΙΔΙΑ - Οι τέσσερις μηχανισμοί δουλεύουν σε διαφορετικό επίπεδο:
ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΕΙΡΑ το ΥΛΙΚΟ — η «φωνή» της εταιρείας «για τη γραφή ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ» (η διεύθυνση ΠΑΝΤΑ με τον ίδιο τρόπο) ΣΥΝΘΕΣΗ η ΔΟΜΗ — πού πάει τι ΑΝΑΛΟΓΙΑ η ΙΕΡΑΡΧΙΑ — «ΣΤΑΘΕΡΗ ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΜΕΓΕΘΩΝ» ΜΕΓΕΘΩΝ ⚠️ ΟΧΙ ίδια μεγέθη, ΙΔΙΑ ΣΧΕΣΗ μεταξύ τους ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΑ το ΥΦΟΣ — γραμμές, πλαίσια, υδατογραφία⚠️ Η «σταθερή αναλογία» είναι η εξυπνότερη από τις τέσσερις: επιτρέπει το σμίκρυνση όλης της σύνθεσης σε μια κάρτα, διατηρώντας την ιεραρχία.
- Τα διακοσμητικά στοιχεία κατά το βιβλίο (σελ. 77): «πολλές φορές χρησιμοποιούνται διακοσμητικά στοιχεία, όπως γραμμές, πλαίσια κ.ά. Άλλες φορές χρησιμοποιείται υδατογραφία (αχνό τύπωμα) του σήματος, μέρους του σήματος ή κάποιου άλλου στοιχείου που συνοδεύει την οπτική ταυτότητα σε κάποιο σημείο του χαρτιού.»
Η ΥΔΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΙΝΑΙ ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ● ΓΕΜΙΖΕΙ οπτικά τον κενό χώρο ● ΔΕΝ ΕΜΠΟΔΙΖΕΙ την ανάγνωση της επιστολής ● ΕΝΙΣΧΥΕΙ την ταυτότητα - ⚠️ Η ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΙΚΡΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑΣ που απαιτεί η §7.6:
§7.4-7.5 ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΙΑ ΤΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ → λύνεται με τους 4 μηχανισμούς §7.6 ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ → λύνεται με το ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ (corporate identity standards manual)Όταν οι εφαρμογές είναι δεκάδες και τις εκτελούν διαφορετικοί άνθρωποι σε διαφορετικούς χρόνους, οι τέσσερις κανόνες δεν αρκούν — χρειάζεται γραπτό σύστημα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ομοιομορφία απαιτείται γιατί, όπως αναφέρει το βιβλίο, η σχεδίαση των εντύπων πρέπει να συντελεί στην προβολή της προσωπικότητας της εταιρείας: η επανάληψη των ίδιων χαρακτηριστικών κάνει τα έντυπα αναγνωρίσιμα ως σύνολο και έτσι η εταιρεία αποκτά ενιαία εικόνα. Σημαντικό είναι ότι το βιβλίο μιλά για «παρόμοια» και όχι «ίδια» γραμματοσειρά, σύνθεση και διακοσμητικά στοιχεία, γιατί τα έντυπα έχουν διαφορετικά σχήματα, μεγέθη και χρήσεις, οπότε είναι αδύνατο να είναι πανομοιότυπα και πρέπει απλώς να είναι συγγενικά. Οι τέσσερις μηχανισμοί λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα: η γραμματοσειρά αφορά το υλικό, η σύνθεση τη δομή, η σταθερή αναλογία μεγεθών την ιεραρχία και τα διακοσμητικά στοιχεία το ύφος. Η σταθερή αναλογία είναι η πιο εύστοχη, γιατί επιτρέπει τη σμίκρυνση ολόκληρης της σύνθεσης σε μια κάρτα χωρίς να χαθεί η ιεραρχία των πληροφοριών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι διαστάσεις των επιστολόχαρτων και των φακέλων
Ερώτηση: Οι κλασικοί φάκελοι που χρησιμοποιεί μια εταιρεία για την αλληλογραφία της είναι μεγέθους DL (διαστάσεις 11 x 22 cm, κατάλληλοι για τα επιστολόχαρτα Α4 διπλωμένα στα τρία). Έχουν συνήθως τριγωνικό ή τραπεζοειδές κλείσιμο στη μεγάλη τους διάσταση. Τι ισχύει για τα επιστολόχαρτα και ποιες παραλλαγές φακέλων υπάρχουν;
Απάντηση:
- Τα επιστολόχαρτα (§7.5, σελ. 80, αυτούσια): «Τα επιστολόχαρτα είναι μεγέθους Α4 (διαστάσεις 21 × 29,7 cm). Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διάφορες ποιότητες χαρτιού και διάφορα χρώματα. Το βάρος του χαρτιού κυμαίνεται από 40 έως 110 gr/m².»
Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ Α4 ύψος 29,7 cm ÷ 3 = 9,9 cm φάκελος DL ύψος = 11 cm → περιθώριο ~1,1 cm Α4 πλάτος 21 cm φάκελος DL πλάτος = 22 cm → περιθώριο 1 cm⚠️ Το DL δεν είναι αυθαίρετο μέγεθος: είναι το Α4 διπλωμένο στα τρία συν περιθώριο.
- ⚠️⚠️ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ΕΙΝΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:
40-60 gr/m2 ΛΕΠΤΟ — αεροπορική αλληλογραφία, ΑΝΤΙΓΡΑΦΑ· ΔΙΑΦΑΙΝΕΤΑΙ η πίσω όψη 70-90 gr/m2 ΚΑΝΟΝΙΚΟ — η συνήθης επιλογή 100-110 gr/m2 ΒΑΡΥ — αίσθηση ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ και ΚΥΡΟΥΣ, αλλά ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣΤο βάρος μεταδίδει μήνυμα πριν διαβαστεί το κείμενο — είναι απτική διάσταση της ταυτότητας, όπως το χρώμα είναι οπτική.
- Οι παραλλαγές των φακέλων (αυτούσια):
ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΡΙΓΩΝΙΚΟ ή ΤΡΑΠΕΖΟΕΙΔΕΣ «στη ΜΕΓΑΛΗ τους διάσταση» «ΣΠΑΝΙΟΤΕΡΑ… φάκελοι με κλείσιμο στη ΜΙΚΡΗ τους διάσταση» ΠΑΡΑΘΥΡΟ «ώστε να ΦΑΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΣΤΟ ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ» ΧΡΩΜΑΤΑ «Υπάρχουν φάκελοι σε ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ ΧΑΡΤΙΟΥ» ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΙ «Σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και φάκελοι ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΩΝ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΕΝΤΥΠΑ» - ⚠️ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΟ ΔΕΔΟΜΕΝΟ, όχι λεπτομέρεια:
ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ (το σύνηθες) → το ΚΑΠΑΚΙ καλύπτει ΟΛΗ ΤΗΝ ΠΙΣΩ ΟΨΗ → η ΜΠΡΟΣΤΙΝΗ όψη είναι ΚΑΘΑΡΗ για τη διεύθυνση → η ΠΙΣΩ όψη προσφέρεται για ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ (π.χ. χρώμα ΜΕΣΑ στο καπάκι) - Τα υπόλοιπα μεγέθη της ενότητας:
ΚΑΡΤΕΣ σχήμα ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ (οριζόντιο ή κάθετο), ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ, ΚΑΜΠΥΛΟΜΟΡΦΕΣ· ΜΟΝΕΣ ή ΔΙΠΛΕΣ «που ΤΣΑΚΙΖΟΥΝ στη μικρή ή τη μεγάλη διάσταση» ⚠️ όριο 9,5 x 5,8 cm χαρτί 120 - 250-300 gr/m2 COMPLIMENT SLIPS «ΕΝΑ ΤΡΙΤΟ του χαρτιού Α4» (9,9 x 21 cm), ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΕΝΤΥΠΑ FAX Α4, «ποιότητα ΧΑΡΤΙ ΦΩΤΟΤΥΠΙΚΟΥ» ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ κ.ά. «οι διαστάσεις και το είδος του χαρτιού ΠΟΙΚΙΛΟΥΝ»⚠️ Το compliment slip είναι κυριολεκτικά το ένα τρίτο του Α4 (9,9 cm) — δηλαδή ακριβώς το ύψος του διπλωμένου επιστολόχαρτου, ώστε να χωράει στον ίδιο φάκελο DL.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα επιστολόχαρτα είναι μεγέθους Α4, με διαστάσεις είκοσι ένα επί είκοσι εννέα κόμμα επτά εκατοστά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορες ποιότητες και χρώματα χαρτιού, και το βάρος κυμαίνεται από σαράντα έως εκατόν δέκα γραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο. Το μέγεθος DL του φακέλου δεν είναι αυθαίρετο, αφού το ύψος των έντεκα εκατοστών αντιστοιχεί στο Α4 διπλωμένο στα τρία, δηλαδή σε εννέα κόμμα εννέα εκατοστά, συν περιθώριο. Το βάρος του χαρτιού αποτελεί λειτουργική απόφαση, γιατί το λεπτό χαρτί διαφαίνεται και χρησιμοποιείται για αντίγραφα, ενώ το βαρύ δίνει αίσθηση ποιότητας και κύρους αλλά αυξάνει το ταχυδρομικό κόστος. Ως προς τις παραλλαγές, οι φάκελοι έχουν συνήθως τριγωνικό ή τραπεζοειδές κλείσιμο στη μεγάλη τους διάσταση και σπανιότερα στη μικρή, μπορεί να έχουν παράθυρο ώστε να φαίνεται η διεύθυνση του παραλήπτη που είναι γραμμένη στο επιστολόχαρτο, υπάρχουν σε διαφορετικά χρώματα και ποιότητες χαρτιού, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και φάκελοι μεγαλύτερων διαστάσεων για άλλα έντυπα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι κάρτες και το όριο λειτουργικότητας
Ερώτηση: Το σχήμα τους είναι συνήθως ορθογώνιο, οριζόντιο ή κάθετο. Υπάρχουν όμως και τετράγωνες, καμπυλόμορφες ή άλλου σχήματος. Οι κάρτες είναι μονές ή διπλές που τσακίζουν στη μικρή ή τη μεγάλη διάσταση. Διαστάσεις μεγαλύτερες από 9,5 x 5,8 cm παύουν να είναι λειτουργικές. Γιατί υπάρχει αυτό το όριο;
Απάντηση:
- ⚠️⚠️ ΤΟ ΟΡΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΟΡΤΟΦΟΛΙ. Η κάρτα πρέπει να μεταφέρεται και να φυλάσσεται:
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΙΝΟΥΜΕ ① μπαίνει σε ΠΟΡΤΟΦΟΛΙ, ΘΗΚΗ ή ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΡΤΩΝ ② ΦΥΛΑΣΣΕΤΑΙ για ΜΗΝΕΣ ή ΧΡΟΝΙΑ ③ ΑΝΑΖΗΤΕΙΤΑΙ ανάμεσα σε ΔΕΚΑΔΕΣ άλλες ↓ ΑΝ ΔΕΝ ΧΩΡΑΕΙ → ΔΙΠΛΩΝΕΤΑΙ, ΤΣΑΛΑΚΩΝΕΤΑΙ ή ΠΕΤΙΕΤΑΙ → η ΠΙΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ εφαρμογή της ταυτότητας ΧΑΝΕΤΑΙΜια «πρωτότυπη» μεγάλη κάρτα αυτοκαταστρέφεται.
- Η διατύπωση «παύουν να είναι λειτουργικές» επαναλαμβάνει την αρχή της §7.4: «Η σχεδίαση των εντύπων πρέπει να είναι λειτουργική.»
ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΛΕΕΙ «ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ» ΛΕΕΙ «ΠΑΥΟΥΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ» → διατυπώνει ΣΥΝΕΠΕΙΑ, όχι ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ → ο σχεδιαστής ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ, ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ⚠️ Ίδιο πνεύμα με το κεφ. 3 («συνιστάται», «καλό είναι») και με τους «γενικούς κανόνες» του κεφ. 4.
- Η ελευθερία που ΥΠΑΡΧΕΙ μέσα στο όριο:
ΣΧΗΜΑ ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ οριζόντιο ή ΚΑΘΕΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ ΚΑΜΠΥΛΟΜΟΡΦΕΣ ή «ΑΛΛΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ» ΔΟΜΗ ΜΟΝΕΣ ΔΙΠΛΕΣ «που ΤΣΑΚΙΖΟΥΝ στη ΜΙΚΡΗ ή τη ΜΕΓΑΛΗ διάσταση»⚠️ Η διπλή κάρτα διπλασιάζει την επιφάνεια χωρίς να μεγαλώσει το περίγραμμα — δηλαδή σέβεται το όριο και κερδίζει χώρο. Είναι λύση σχεδιαστικής εξυπνάδας, όχι παραβίασης.
- Το χαρτί της κάρτας (αυτούσια): «Το χαρτί που χρησιμοποιούμε κυμαίνεται από 120 έως 250-300 gr/m². Υπάρχει πολύ μεγάλη ποικιλία από είδη και χρώματα χαρτιού στο εμπόριο.»
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΒΑΡΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΟΧΑΡΤΟ 40 - 110 gr/m2 ΚΑΡΤΑ 120 - 250-300 gr/m2 → ΤΡΙΠΛΑΣΙΟ ΓΙΑΤΙ; η κάρτα ΔΕΝ ΔΙΠΛΩΝΕΙ, ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ και ΦΥΛΑΣΣΕΤΑΙ → χρειάζεται ΑΚΑΜΨΙΑ και ΑΝΤΟΧΗ - Το περιεχόμενο της κάρτας (§7.4): «Στις κάρτες, εκτός από τις πληροφορίες του επιστολόχαρτου, τοποθετείται και το όνομα του κατόχου της κάρτας και η θέση του στην εταιρεία.»
⚠️ Η ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ από το επιστολόχαρτο ΣΕ 9,5 x 5,8 cm αντί για 21 x 29,7 cm → ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ~9% του Α4 ↓ ΕΚΕΙ ΔΟΚΙΜΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΣ §6.8: το σήμα «να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ» και ο κανόνας του κεφ. 4: τα ΚΕΦΑΛΑΙΑ «ΠΡΟΤΙΜΩΝΤΑΙ… όταν είναι αναγκαία η χρήση τυπογραφικών στοιχείων ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το όριο υπάρχει γιατί η κάρτα πρέπει να μεταφέρεται και να φυλάσσεται σε πορτοφόλι, θήκη ή αρχείο καρτών για μεγάλο διάστημα και να αναζητείται ανάμεσα σε δεκάδες άλλες· αν δεν χωρά, διπλώνεται, τσαλακώνεται ή πετιέται, οπότε η πιο προσωπική εφαρμογή της ταυτότητας χάνεται. Χαρακτηριστικά, το βιβλίο δεν λέει ότι απαγορεύονται μεγαλύτερες διαστάσεις αλλά ότι παύουν να είναι λειτουργικές, διατυπώνοντας συνέπεια και όχι απαγόρευση. Μέσα στο όριο πάντως υπάρχει ελευθερία, αφού οι κάρτες μπορεί να είναι ορθογώνιες οριζόντιες ή κάθετες, τετράγωνες, καμπυλόμορφες ή άλλου σχήματος, και μονές ή διπλές που τσακίζουν στη μικρή ή τη μεγάλη διάσταση· η διπλή κάρτα διπλασιάζει μάλιστα την επιφάνεια χωρίς να μεγαλώσει το περίγραμμα. Το χαρτί κυμαίνεται από εκατόν είκοσι έως διακόσια πενήντα ή τριακόσια γραμμάρια, δηλαδή περίπου το τριπλάσιο του επιστολόχαρτου, γιατί η κάρτα χρειάζεται ακαμψία και αντοχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η συνέπεια και το εγχειρίδιο προδιαγραφών
Ερώτηση: Είναι σημαντικό να υπάρχει συνέπεια στις εφαρμογές της οπτικής ταυτότητας. Συνέπεια ως προς την εικόνα (image) που θέλει η εταιρεία να παρουσιάσει και ως προς την αισθητική της. Μια εταιρεία που δείχνει συνέπεια στα επιμέρους στοιχεία της εταιρικής της ταυτότητας δημιουργεί θετική εντύπωση στους πελάτες της και στους υπαλλήλους της. Πώς εξασφαλίζεται η συνέπεια αυτή;
Απάντηση:
- Η λύση (§7.6, σελ. 82, αυτούσια):
«Για να υπάρχει συνέπεια στις εφαρμογές αυτές, τα δημιουργικά γραφεία που αναλαμβάνουν τον πλήρη σχεδιασμό της ταυτότητας μιας μεγάλης εταιρείας συντάσσουν εγχειρίδιο προδιαγραφών για το σχεδιασμό της εταιρικής ταυτότητας (corporate identity standards manual).»
- ⚠️⚠️ ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΓΡΑΠΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ:
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ● ΔΕΚΑΔΕΣ εφαρμογές (§7.1: από ΚΑΡΦΙΤΣΑ έως ΚΤΙΡΙΟ) ● ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΕΣ: τυπογράφοι, κατασκευαστές επιγραφών, βαφεία οχημάτων, ραφεία στολών, προγραμματιστές ● ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΤΟΠΟΥΣ και ΧΡΟΝΟΥΣ ● για ΧΡΟΝΙΑ — το σήμα «πρέπει να ΑΝΤΕΧΕΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ» (§6.8) ↓ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΩΝ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ → οι ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΡΑΦΤΟΥΝ - Τι πετυχαίνει η συνέπεια — το βιβλίο ξεχωρίζει ΔΥΟ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ:
ΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ (εσωτερικός αποδέκτης) «έχουν την αίσθηση ότι ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΧΕΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ» ΟΙ ΠΕΛΑΤΕΣ (εξωτερικός αποδέκτης) «ΤΗ ΘΕΩΡΟΥΝ ΠΙΟ ΑΞΙΟΠΙΣΤΗ ΑΠΟ ΑΛΛΕΣ που ΔΕ ΔΙΝΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥΣ»⚠️ Η αξιοπιστία είναι η ίδια λογική με την «εγγύηση» της σελ. 48: η εταιρεία που φροντίζει τη λεπτομέρεια στην εικόνα εμπνέει εμπιστοσύνη ότι φροντίζει και το προϊόν.
- Οι δύο διαστάσεις της συνέπειας που ορίζει το βιβλίο:
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ (image) ΤΙ ΛΕΕΙ η εταιρεία για τον εαυτό της → §6.8: «σύμφωνα με την ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΩΣ το λέει → §6.8: «να είναι ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΑΡΤΙΟ»⚠️ Μπορεί να υπάρξει αισθητική συνέπεια χωρίς συνέπεια εικόνας (όμορφα έντυπα που λένε λάθος πράγματα) — και το αντίστροφο.
- Τι περιέχει ένα τέτοιο εγχειρίδιο — προκύπτει από όσα ορίζει το κεφάλαιο:
● ΑΚΡΙΒΕΙΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ και ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ του σήματος ● ΖΩΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ γύρω του ● ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΧΡΩΜΑΤΑ («ΛΙΓΩΝ, ΕΝΟΣ Ή ΔΥΟ ΠΛΑΚΑΤΩΝ», §6.9) και ΜΟΝΟΧΡΩΜΕΣ εκδοχές ● ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΕΙΡΕΣ και «ΣΤΑΘΕΡΗ ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΜΕΓΕΘΩΝ» (§7.4) ● ΚΑΤΟΨΕΙΣ των εντύπων με ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ (§7.5) ● ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΩΣΤΗΣ και ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗΣ χρήσης⚠️ Το βιβλίο εικονογραφεί εγχειρίδιο των Landor Associates — του ίδιου γραφείου που σχεδίασε τα νέα λογότυπα της Coca-Cola το 1986 (εικ. 6.1, 6.2).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συνέπεια εξασφαλίζεται με το εγχειρίδιο προδιαγραφών για τον σχεδιασμό της εταιρικής ταυτότητας, το corporate identity standards manual, το οποίο συντάσσουν τα δημιουργικά γραφεία που αναλαμβάνουν τον πλήρη σχεδιασμό της ταυτότητας μιας μεγάλης εταιρείας. Γραπτό εγχειρίδιο χρειάζεται γιατί οι εφαρμογές είναι δεκάδες, από μια καρφίτσα έως ένα κτίριο, εκτελούνται από διαφορετικούς ανθρώπους, όπως τυπογράφους, κατασκευαστές επιγραφών ή ραφεία στολών, σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους, και μάλιστα για χρόνια, αφού το σήμα πρέπει να αντέχει στον χρόνο· ο σχεδιαστής δεν μπορεί να είναι παρών παντού και πάντα, οπότε οι αποφάσεις του πρέπει να γραφτούν. Η συνέπεια αφορά δύο διαστάσεις, την εικόνα που θέλει η εταιρεία να παρουσιάσει και την αισθητική της, και έχει δύο αποδέκτες: τους υπαλλήλους, που έχουν την αίσθηση ότι ανήκουν σε εταιρεία η οποία ενδιαφέρεται για την εικόνα της και παρέχει ασφάλεια, και τους πελάτες, που τη θεωρούν πιο αξιόπιστη από άλλες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
