Λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του κεφαλαίου 10: η ετικέτα με τους δύο ρόλους της και τους τρεις λόγους χρήσης της, ο κανόνας της διπλής επανάληψης της μπροστινής όψης στις περιμετρικές ετικέτες, η σακούλα ως μέσο διαφήμισης με τις πέντε επιφάνειες της χάρτινης μορφής της, το χαρτί περιτυλίγματος ως ατέρμονο επαναλαμβανόμενο μοτίβο μαζί με τη συσκευασία δώρου, το εξώφυλλο δίσκου και CD με τις δύο αξίες και τις ακριβείς διαστάσεις των εντύπων του, η εικονογράφηση από το 1911 ως το New Wave, και η σύνθεση του εξωφύλλου με τον ρόλο του γραφίστα.
Ερώτηση: Οι πρώτες ετικέτες ήταν κρεμαστές και δένονταν στο λαιμό του μπουκαλιού. Η ανακάλυψη της λιθογραφίας βοήθησε στη διάδοσή τους, διότι τώρα τυπώνονταν ευκολότερα και με περισσότερα χρώματα. Με τη μεγάλη ανάπτυξη των σούπερ μάρκετ η ετικέτα έγινε υποχρεωτική. Ποιους ρόλους έχει και γιατί τη χρησιμοποιούμε;
Απάντηση:
Οι δύο ρόλοι, αυτούσια (§10.1, σελ. 114): «Έχει όμως δύο ρόλους συγχρόνως. Και να πληροφορήσει τον καταναλωτή, αλλά και να προωθήσει την πώληση του προϊόντος.»
⚠️ Το «συγχρόνως» είναι η ουσία: η ετικέτα δεν είναι ούτε καθαρά πληροφοριακό έντυπο ούτε καθαρά διαφημιστικό — πρέπει να κάνει και τα δύο στον ίδιο χώρο.
Οι τρεις λόγοι χρήσης, αυτούσια (σελ. 115): «Τις ετικέτες τις χρησιμοποιούμε, είτε διότι κοστίζουν λιγότερο από την απευθείας εκτύπωση στη συσκευασία είτε διότι πολλές φορές η ίδια συσκευασία χρησιμοποιείται για διαφορετικά προϊόντα ή διότι οι πληροφορίες που πρέπει να αναφέρονται δεν είναι γνωστές, όταν συσκευάζεται το προϊόν.»
ΓΙΑΤΙ ΕΤΙΚΕΤΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗ
① ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ κοστίζει ΛΙΓΟΤΕΡΟ
② ΛΟΓΟΣ ΕΥΕΛΙΞΙΑΣ ΜΙΑ συσκευασία → ΠΟΛΛΑ προϊόντα
③ ΛΟΓΟΣ ΧΡΟΝΟΥ οι πληροφορίες ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΕΣ
τη στιγμή της συσκευασίας
⚠️ Ο τρίτος λόγος είναι ο λιγότερο προφανής: παρτίδα, ημερομηνία λήξης, τιμή ή προορισμός ενδέχεται να καθορίζονται μετά τη συσκευασία — η ετικέτα είναι το μόνο στοιχείο που μπορεί να μπει αργότερα.
Υλικά και σχήματα, αυτούσια: «Οι ετικέτες κατασκευάζονται από χαρτί, χαρτόνι, λεπτά μεταλλικά φύλλα, πλαστικά υλικά κτλ. Τις περισσότερες φορές χρησιμοποιείται χαρτί επιχρισμένο ή λαμιναρισμένο. Η ετικέτα μπορεί να τυλίγει όλο τον περιέκτη ή να έχει συγκεκριμένο σχήμα, π.χ. ορθογώνιο παραλληλόγραμμο, τετράγωνο, οβάλ, ρομβοειδές, ακανόνιστο.»
Οι κατηγορίες, αυτούσια: «Διακρίνονται στις απλές ετικέτες, οι οποίες μπορεί να είναι μονές ή διπλές ή φυσούνες. Χρησιμοποιούνται κυρίως στα ρούχα. Στις ετικέτες οι οποίες φέρουν κολλητική ουσία (αυτοκόλλητες ή όχι) και σ' αυτές που δεν έχουν καθόλου ραφή (είναι από πλαστικό υλικό και χρησιμοποιούνται κυρίως στις φιάλες pet).»
ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ — ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΣΤΕΡΕΩΣΗΣ
ΑΠΛΕΣ μονές / διπλές / φυσούνες → ΡΟΥΧΑ
ΜΕ ΚΟΛΛΗΤΙΚΗ αυτοκόλλητες ή όχι
ΟΥΣΙΑ
ΧΩΡΙΣ ΡΑΦΗ πλαστικό υλικό → ΦΙΑΛΕΣ PET
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι πρώτες ετικέτες ήταν κρεμαστές και δένονταν στον λαιμό του μπουκαλιού, ενώ η ανακάλυψη της λιθογραφίας βοήθησε στη διάδοσή τους, διότι τυπώνονταν ευκολότερα και με περισσότερα χρώματα· με τη μεγάλη ανάπτυξη των σούπερ μάρκετ η ετικέτα έγινε υποχρεωτική. Έχει δύο ρόλους συγχρόνως: και να πληροφορήσει τον καταναλωτή, αλλά και να προωθήσει την πώληση του προϊόντος. Τις ετικέτες τις χρησιμοποιούμε είτε διότι κοστίζουν λιγότερο από την απευθείας εκτύπωση στη συσκευασία, είτε διότι πολλές φορές η ίδια συσκευασία χρησιμοποιείται για διαφορετικά προϊόντα, ή διότι οι πληροφορίες που πρέπει να αναφέρονται δεν είναι γνωστές όταν συσκευάζεται το προϊόν. Κατασκευάζονται από χαρτί, χαρτόνι, λεπτά μεταλλικά φύλλα, πλαστικά υλικά και άλλα, ενώ τις περισσότερες φορές χρησιμοποιείται χαρτί επιχρισμένο ή λαμιναρισμένο. Η ετικέτα μπορεί να τυλίγει όλο τον περιέκτη ή να έχει συγκεκριμένο σχήμα, όπως ορθογώνιο παραλληλόγραμμο, τετράγωνο, οβάλ, ρομβοειδές ή ακανόνιστο. Διακρίνονται στις απλές, που μπορεί να είναι μονές ή διπλές ή φυσούνες και χρησιμοποιούνται κυρίως στα ρούχα, σε αυτές που φέρουν κολλητική ουσία, αυτοκόλλητες ή όχι, και σε αυτές που δεν έχουν καθόλου ραφή, οι οποίες είναι από πλαστικό υλικό και χρησιμοποιούνται κυρίως στις φιάλες pet.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στις ετικέτες που απλώνονται σε όλη την περίμετρο του μπουκαλιού, είτε είναι μονοκόμματες είτε όχι, πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στη σχεδίαση των γραφικών επαναλαμβάνοντας την μπροστινή όψη δύο φορές. Γιατί γίνεται αυτό;
Απάντηση:
Η αιτιολόγηση, αυτούσια (§10.1, σελ. 115): «Αυτό γίνεται για να φαίνεται άνετα το λογότυπο και η εικόνα του προϊόντος, όταν βρίσκεται στο ράφι του σούπερ μάρκετ.»
ΓΙΑΤΙ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ — Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΟΥ ΡΑΦΙΟΥ
ΜΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΜΠΡΟΣΤΙΝΗ ΟΨΗ
╭───────╮ το μπουκάλι μπορεί να σταθεί
│ ΛΟΓΟ- │ γυρισμένο ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ στο ράφι
│ ΤΥΠΟ │ → αν η όψη κοιτά ΠΙΣΩ, ο πελάτης
╰───────╯ βλέπει μόνο συστατικά
ΜΕ ΤΗΝ ΟΨΗ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ
╭───────┬───────╮
│ ΛΟΓΟ- │ ΛΟΓΟ- │ → οι δύο όψεις βρίσκονται σε
│ ΤΥΠΟ │ ΤΥΠΟ │ ΑΝΤΙΔΙΑΜΕΤΡΙΚΑ σημεία της
╰───────┴───────╯ περιμέτρου: ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΜΙΑ
κοιτά πάντα προς τον πελάτη
⚠️ Ο κανόνας αφορά ΚΑΙ τις μονοκόμματες ΚΑΙ τις μη μονοκόμματες («είτε είναι μονοκόμματες είτε όχι»): δεν είναι θέμα κατασκευής, είναι θέμα γραφικών.
Η σύνδεση με τον διπλό ρόλο της ετικέτας (§10.1): η ετικέτα πρέπει «και να πληροφορήσει τον καταναλωτή, αλλά και να προωθήσει την πώληση». Η επανάληψη της μπροστινής όψης υπηρετεί τον δεύτερο ρόλο — αν το λογότυπο δεν φαίνεται στο ράφι, η ετικέτα δεν προωθεί τίποτα.
Στο ίδιο πνεύμα, το βιβλίο σημειώνει για τις ετικέτες κονσερβών (λεζάντα 10.9, σελ. 117) ότι, «επειδή το περιεχόμενο δε φαίνεται, χρησιμοποιείται πάντα φωτογραφία του» — και εκεί δηλαδή η σχεδίαση καλείται να αναπληρώσει την αδυναμία του καταναλωτή να δει το προϊόν.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις ετικέτες που απλώνονται σε όλη την περίμετρο του μπουκαλιού, είτε είναι μονοκόμματες είτε όχι, πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στη σχεδίαση των γραφικών επαναλαμβάνοντας την μπροστινή όψη δύο φορές. Αυτό γίνεται για να φαίνεται άνετα το λογότυπο και η εικόνα του προϊόντος, όταν βρίσκεται στο ράφι του σούπερ μάρκετ — αφού το μπουκάλι μπορεί να σταθεί γυρισμένο προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, με τη διπλή επανάληψη εξασφαλίζεται ότι μία τουλάχιστον κύρια όψη κοιτά πάντα προς τον καταναλωτή. Ο κανόνας αυτός υπηρετεί τον δεύτερο από τους δύο ρόλους της ετικέτας, δηλαδή την προώθηση της πώλησης του προϊόντος, και συμπληρώνει τη γενικότερη αρχή που διατυπώνεται και για τις ετικέτες κονσερβών, όπου, επειδή το περιεχόμενο δεν φαίνεται, χρησιμοποιείται πάντα φωτογραφία του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Η σακούλα, εκτός από μέσο μεταφοράς, λειτουργεί και ως μέσο διαφήμισης. Καθώς προχωράμε στο δρόμο κρατώντας την, διαπιστώνουμε ότι πολλά είναι τα βλέμματα που πέφτουν επάνω της. Τι πρέπει να πετυχαίνει η σχεδίασή της και πώς κατασκευάζεται;
Απάντηση:
Οι απαιτήσεις της σχεδίασης, αυτούσια (§10.2, σελ. 118): «Πρέπει να τραβά την προσοχή, να ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες, να έχει στοιχεία που να βοηθούν τη γρήγορη ανάγνωσή της, να ταιριάζει με το ύφος του καταστήματος.»
⚠️ Η «γρήγορη ανάγνωση» δεν είναι τυχαία απαίτηση: η σακούλα διαβάζεται εν κινήσει, από περαστικούς, σε ελάχιστο χρόνο και από απόσταση.
Υλικά και επιφάνειες, αυτούσια: «Τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή της είναι το χαρτί και το πλαστικό διάφορων τύπων. Μπορεί να έχει δύο ή πέντε επιφάνειες. Οι πλαστικές συνήθως έχουν δύο επιφάνειες. Οι χάρτινες έχουν πέντε επιφάνειες: τις δύο κύριες εμπρός και πίσω, τον πάτο και τα δύο πλαϊνά που διπλώνουν σαν φυσαρμόνικα με μία τσάκιση στη μέση. Έτσι, αποθηκεύονται ευκολότερα.»
ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ ΤΗΣ ΧΑΡΤΙΝΗΣ ΣΑΚΟΥΛΑΣ
┌─────────────┐
│ ΕΜΠΡΟΣ │ ─┐
├─────────────┤ ├── 2 ΚΥΡΙΕΣ
│ ΠΙΣΩ │ ─┘
├──┬───────┬──┤
│Π │ │ Π│ ─── 2 ΠΛΑΪΝΑ (φυσαρμόνικα,
│Λ │ │ Λ│ ΜΙΑ τσάκιση στη μέση)
├──┴───────┴──┤
│ ΠΑΤΟΣ │ ─── 1
└─────────────┘
2 + 2 + 1 = 5 ✔
⚠️ Η φυσαρμόνικα έχει ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ σκοπό:
«Έτσι, ΑΠΟΘΗΚΕΥΟΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΑ» — η σακούλα
πατικώνεται ΕΠΙΠΕΔΗ χωρίς να τσαλακωθούν οι κύριες όψεις
Τα χερούλια: «είναι πρόσθετα φτιαγμένα από διάφορα υλικά, πλαστικό, σχοινί κτλ.»
Η σειρά της δουλειάς και η εκτύπωση, αυτούσια (σελ. 119): «Όπως και στην περίπτωση της χάρτινης συσκευασίας, σχεδιάζεται ΠΡΩΤΑ το ανάπτυγμά της και ΜΕΤΑ τα γραφικά. Τυπώνονται με διάφορες μεθόδους ανάλογα με το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένες και την ποιότητα που επιδιώκουμε. Πολλές φορές πλαστικοποιούνται.»
⚠️ Γιατί πρώτα το ανάπτυγμα: οι τσακίσεις και οι πέντε επιφάνειες καθορίζουν πού θα πέσει κάθε γραφικό στοιχείο. Αν σχεδιαστούν πρώτα τα γραφικά, το λογότυπο κινδυνεύει να κοπεί από μια τσάκιση.
Τι τυπώνεται πάνω της, αυτούσια: «Τα στοιχεία που αναγράφονται πάνω στη σακούλα είναι το λογότυπο του καταστήματος και η διεύθυνσή του. Οι δύο κύριες επιφάνειες της σακούλας είναι ισοδύναμες και τυπωμένες και οι δυο με το ίδιο μοτίβο. Εκτός από το λογότυπο και τη διεύθυνση μπορούμε να έχουμε διακοσμητικά πλαίσια και σχήματα, καθώς και εικόνες.»
⚠️ «Ισοδύναμες» — η ίδια λογική με την περιμετρική ετικέτα: όπως εκεί η μπροστινή όψη επαναλαμβάνεται δύο φορές για να φαίνεται στο ράφι, εδώ και οι δύο κύριες επιφάνειες τυπώνονται με το ίδιο μοτίβο, γιατί η σακούλα κινείται και δεν ξέρουμε ποια πλευρά της βλέπει ο περαστικός.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σακούλα είναι ένα είδος συσκευασίας με την οποία μεταφέρουμε το προϊόν που αγοράσαμε από ένα κατάστημα, συνήθως ήδη συσκευασμένο, λειτουργεί όμως και ως μέσο διαφήμισης, αφού καθώς προχωράμε στον δρόμο κρατώντας την πολλά είναι τα βλέμματα που πέφτουν επάνω της. Γι' αυτό πρέπει να τραβά την προσοχή, να ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες, να έχει στοιχεία που να βοηθούν τη γρήγορη ανάγνωσή της και να ταιριάζει με το ύφος του καταστήματος. Τα υλικά κατασκευής της είναι το χαρτί και το πλαστικό διάφορων τύπων. Μπορεί να έχει δύο ή πέντε επιφάνειες: οι πλαστικές συνήθως έχουν δύο, ενώ οι χάρτινες έχουν πέντε, δηλαδή τις δύο κύριες εμπρός και πίσω, τον πάτο και τα δύο πλαϊνά που διπλώνουν σαν φυσαρμόνικα με μία τσάκιση στη μέση, ώστε να αποθηκεύονται ευκολότερα· τα χερούλια είναι πρόσθετα, φτιαγμένα από πλαστικό, σχοινί και άλλα υλικά. Όπως και στην περίπτωση της χάρτινης συσκευασίας, σχεδιάζεται πρώτα το ανάπτυγμά της και μετά τα γραφικά, ενώ τυπώνεται με διάφορες μεθόδους ανάλογα με το υλικό και την ποιότητα που επιδιώκουμε και πολλές φορές πλαστικοποιείται. Πάνω της αναγράφονται το λογότυπο του καταστήματος και η διεύθυνσή του, οι δύο κύριες επιφάνειες είναι ισοδύναμες και τυπωμένες και οι δυο με το ίδιο μοτίβο, και μπορούμε επιπλέον να έχουμε διακοσμητικά πλαίσια και σχήματα, καθώς και εικόνες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Το χαρτί περιτυλίγματος δεν έχει αρχή και τέλος, αλλά αναπτύσσεται στην επιφάνεια σαν επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Ανάλογα με τον τρόπο που γίνεται η επανάληψη, δημιουργείται μια σύνθεση λιγότερο ή περισσότερο στατική, κλεισμένη σε κέντρα, μια σύνθεση που μπορεί να έχει κατεύθυνση οριζόντια, κάθετη ή διαγώνια. Τι πρέπει να περιλαμβάνει και τι είναι η συσκευασία δώρου;
Απάντηση:
Τι περιλαμβάνει, αυτούσια (§10.3, σελ. 120): «Το χαρτί περιτυλίγματος πρέπει να έχει έντονο διακοσμητικό χαρακτήρα. Στη σύνθεσή του περιλαμβάνονται οπωσδήποτε το λογότυπο, το είδος του καταστήματος και η διεύθυνσή του. Μπορεί ακόμα να περιλαμβάνει κάποιες στιλιζαρισμένες εικόνες των προϊόντων που πουλά το κατάστημα ή παρεμφερή σκίτσα και σχέδια, όπως και διακοσμητικές γραμμές και σχήματα.»
ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ
· ΛΟΓΟΤΥΠΟ · στιλιζαρισμένες εικόνες προϊόντων
· ΕΙΔΟΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ · παρεμφερή σκίτσα και σχέδια
· ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ · διακοσμητικές γραμμές και σχήματα
⚠️ Η ΟΥΣΙΩΔΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΛΛΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ:
ΕΤΙΚΕΤΑ / ΣΑΚΟΥΛΑ / ΚΟΥΤΙ ΧΑΡΤΙ ΠΕΡΙΤΥΛΙΓΜΑΤΟΣ
έχουν ΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΗ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ
μπροστινή όψη κόβεται σε ΤΥΧΑΙΟ σημείο
↓ ↓
ο σχεδιαστής ξέρει ΚΑΘΕ σημείο πρέπει να «στέκει»
πού θα πέσει το βλέμμα οπτικά — η σύνθεση είναι ΑΤΕΡΜΟΝΗ
Οι μορφές της επανάληψης (αυτούσια): σύνθεση «λιγότερο ή περισσότερο στατική», «κλεισμένη σε κέντρα», με κατεύθυνση «οριζόντια, κάθετη ή διαγώνια».
Η συσκευασία δώρου, αυτούσια (§10.4, σελ. 123): «Είναι μια συσκευασία που χρησιμοποιείται πάνω από την εσωτερική συσκευασία προϊόντος σε περιόδους γιορτών κυρίως. Μπορεί να περικλείει ένα προϊόν ή πολλά ομοειδή. Είναι ιδιαίτερα περιποιημένη και φροντισμένη. Μπορεί να είναι από διάφορα υλικά (χαρτί, αλουμίνιο, ξύλο κτλ).»
ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΘΕΣΗ ΠΑΝΩ ΑΠΟ την εσωτερική συσκευασία
→ είναι ΕΠΙΠΛΕΟΝ στρώση, όχι αντικατάσταση
ΧΡΟΝΟΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΓΙΟΡΤΩΝ κυρίως → ΕΠΟΧΙΚΗ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΑ προϊόν Η ΠΟΛΛΑ ΟΜΟΕΙΔΗ
ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΣΜΕΝΗ
⚠️ Και οι δύο αυτές μορφές είναι συσκευασίες ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ, όχι του προϊόντος: το χαρτί περιτυλίγματος φέρει το λογότυπο, το είδος και τη διεύθυνση του καταστήματος — όχι της εταιρείας που παρήγαγε το προϊόν — και η συσκευασία δώρου μπαίνει πάνω από την εργοστασιακή συσκευασία.
Μαζί με τη σακούλα (που επίσης φέρει «το λογότυπο του καταστήματος και τη διεύθυνσή του»), σχηματίζουν την οπτική ταυτότητα του σημείου πώλησης: ο πελάτης φεύγει από το κατάστημα κρατώντας τρία τυπωμένα μέσα που όλα προβάλλουν το ίδιο κατάστημα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το χαρτί περιτυλίγματος πρέπει να έχει έντονο διακοσμητικό χαρακτήρα και στη σύνθεσή του περιλαμβάνονται οπωσδήποτε το λογότυπο, το είδος του καταστήματος και η διεύθυνσή του, ενώ μπορεί ακόμα να περιλαμβάνει στιλιζαρισμένες εικόνες των προϊόντων που πουλά το κατάστημα ή παρεμφερή σκίτσα και σχέδια, όπως και διακοσμητικές γραμμές και σχήματα. Η βασική του ιδιαιτερότητα είναι ότι δεν έχει αρχή και τέλος, αλλά αναπτύσσεται στην επιφάνεια σαν επαναλαμβανόμενο μοτίβο· ανάλογα με τον τρόπο που γίνεται η επανάληψη, δημιουργείται μια σύνθεση λιγότερο ή περισσότερο στατική, κλεισμένη σε κέντρα, ή μια σύνθεση που μπορεί να έχει κατεύθυνση οριζόντια, κάθετη ή διαγώνια. Η συσκευασία δώρου, πάλι, είναι μια συσκευασία που χρησιμοποιείται πάνω από την εσωτερική συσκευασία του προϊόντος, σε περιόδους γιορτών κυρίως. Μπορεί να περικλείει ένα προϊόν ή πολλά ομοειδή, είναι ιδιαίτερα περιποιημένη και φροντισμένη και μπορεί να είναι από διάφορα υλικά, όπως χαρτί, αλουμίνιο ή ξύλο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Το εξώφυλλο ενός δίσκου (βινυλίου) είναι μία ειδική χάρτινη συσκευασία τοποθέτησης και παρουσίασής του. Έχει: α) χρηστική αξία, διότι προφυλάσσει το δίσκο από χτυπήματα, γραντζουνιές, σκόνη και γενικά τη φθορά. β) διαφημιστική αξία, λόγω της προβολής του δίσκου και του καλλιτέχνη ερμηνευτή, που προωθεί και αυξάνει τις πωλήσεις του. Ποιο είναι το σχήμα του και τι άλλαξε με το CD;
Απάντηση:
Το σχήμα, αυτούσια (§10.5.1, σελ. 126): «Το σχήμα του εξώφυλλου του δίσκου είναι τετράγωνο διαστάσεων 31 cm x 31 cm. Ανάλογα με το πόσους δίσκους περιλαμβάνει, έναν ή δύο, το εξώφυλλο είναι μονό ή διπλό ως προς τις ειδικές του θήκες. Κατασκευάζεται από χοντρό χαρτόνι, που συνήθως πλαστικοποιείται για μεγαλύτερη αντοχή, και μετά τοποθετείται σε ειδικό σελοφάν.»
⚠️ Το χοντρό χαρτόνι + πλαστικοποίηση + σελοφάν υπηρετούν τη ΧΡΗΣΤΙΚΗ αξία — «προφυλάσσει τον δίσκο… από τη φθορά». Τρεις διαδοχικές στρώσεις προστασίας.
Η μετάβαση στο CD, αυτούσια: «Έως και τη δεκαετία του '80 κυκλοφορούσαν πολλά εξώφυλλα δίσκων. Με την εξέλιξη όμως της τεχνολογίας ο δίσκος από βινύλιο αντικαταστάθηκε από τα CD. Έτσι, η επιμέλεια του εξώφυλλου συνεχίζεται στα CD. Ο σχεδιασμός και η δομή του δεν άλλαξαν παρά μόνο ως προς τη λειτουργικότητα της καινούριας συσκευασίας. Τώρα το μέγεθος είναι μικρό, ενώ το σχήμα παραμένει τετράγωνο.»
ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ ΚΑΙ ΤΙ ΟΧΙ
ΔΕΝ ΑΛΛΑΞΑΝ ΑΛΛΑΞΕ
· ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ · η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ της συσκευασίας
· η ΔΟΜΗ · το ΜΕΓΕΘΟΣ (31x31 → 12x12 cm)
· το ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ σχήμα
Οι προδιαγραφές των δύο εντύπων, αυτούσια (σελ. 127): «Όταν το CD κυκλοφορεί στην ειδική πλαστική συσκευασία η πιο απλή λύση για το εξώφυλλο είναι να αποτελείται από δύο έντυπα τα οποία προορίζονται για την μπροστά και την πίσω όψη της θήκης του CD.»
ΠΡΩΤΟ ΕΝΤΥΠΟ — ΜΠΡΟΣΤΑ ΟΨΗ
α) μονόφυλλο ................. 12 x 12 cm
β) δίφυλλο ................... 24 x 12 cm ← 2 x 12 = 24 ✔
γ) με περισσότερα φύλλα σε μορφή ΒΙΒΛΙΟΥ ή ΠΟΛΥΠΤΥΧΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΝΤΥΠΟ — ΠΙΣΩ ΟΨΗ
μονόφυλλο (2 σελίδες) ........ 15 x 12 cm
+ δύο «ΑΥΤΙΑ» δεξιά και αριστερά, 0,6 cm το καθένα,
ΓΙΑ ΤΙΣ ΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΘΗΚΗΣ
⚠️ όταν η πλαστική θήκη είναι ΔΙΑΦΑΝΗΣ, το έντυπο
είναι πολλές φορές τυπωμένο ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ
⚠️ Προσοχή στη διάκριση: το 12 x 12 είναι η μπροστά όψη, το 15 x 12 η πίσω. Η πίσω είναι φαρδύτερη γιατί περιβάλλει και τις δύο ράχες της θήκης — γι' αυτό τα «αυτιά».
Από τι εξαρτάται η έκταση, αυτούσια: «Ανάλογα με το πόσο προσεγμένη είναι όλη η δουλειά της παραγωγής του δίσκου, με το ποια δισκογραφική εταιρεία τον παράγει, και το πόσο γνωστός είναι ο δημιουργός ή η ομάδα των δημιουργών, το εξώφυλλο μπορεί να περιοριστεί σε δύο φύλλα τετράγωνα δισέλιδα ή να αναπτυχθεί σε ένα φυλλάδιο δίπτυχο, τρίπτυχο κ.τ.λ., όπου θα γίνονται αναφορές στο έργο άλλοτε με φωτογραφίες και άλλοτε με κείμενα.»
Τι περιλαμβάνει το εξώφυλλο (σελ. 128): «α) Εικόνα. Όπως σε κάθε έντυπο, η εικόνα του εξώφυλλου αποτυπώνει το περιεχόμενό του… β) Κείμενο. Περιλαμβάνει ονομασία του δίσκου ή του CD, όνομα συνθέτη, στιχουργού, τραγουδιστή, τίτλο τραγουδιών, στίχοι (όχι απαραίτητα), το σήμα της εταιρίας, διευθυντή έκδοσης, εκδότη.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το εξώφυλλο ενός δίσκου βινυλίου είναι μία ειδική χάρτινη συσκευασία τοποθέτησης και παρουσίασής του, με χρηστική αξία, διότι προφυλάσσει τον δίσκο από χτυπήματα, γραντζουνιές, σκόνη και γενικά τη φθορά, και με διαφημιστική αξία, λόγω της προβολής του δίσκου και του καλλιτέχνη ερμηνευτή, που προωθεί και αυξάνει τις πωλήσεις του. Το σχήμα του είναι τετράγωνο, διαστάσεων 31 cm x 31 cm, και ανάλογα με το αν περιλαμβάνει έναν ή δύο δίσκους είναι μονό ή διπλό ως προς τις ειδικές του θήκες· κατασκευάζεται από χοντρό χαρτόνι, που συνήθως πλαστικοποιείται για μεγαλύτερη αντοχή, και μετά τοποθετείται σε ειδικό σελοφάν. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας ο δίσκος από βινύλιο αντικαταστάθηκε από τα CD και η επιμέλεια του εξωφύλλου συνεχίστηκε εκεί: ο σχεδιασμός και η δομή του δεν άλλαξαν παρά μόνο ως προς τη λειτουργικότητα της καινούριας συσκευασίας, αφού τώρα το μέγεθος είναι μικρό, ενώ το σχήμα παραμένει τετράγωνο. Το εξώφυλλο του CD τυπώνεται σε χαρτί ή χαρτόνι καλής ποιότητας και η πιο απλή λύση είναι να αποτελείται από δύο έντυπα: το πρώτο, για την μπροστά όψη, μπορεί να είναι μονόφυλλο 12 x 12 cm, δίφυλλο 24 x 12 cm ή με περισσότερα φύλλα σε μορφή βιβλίου ή πολύπτυχου, ενώ το δεύτερο, για την πίσω όψη, είναι μονόφυλλο δύο σελίδων διάστασης 15 x 12 cm με δύο αυτιά δεξιά και αριστερά 0,6 cm το καθένα για τις ράχες της θήκης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Η εικονογράφηση του εξώφυλλου του δίσκου από τη δεκαετία του '20 έως σήμερα ακολουθούσε κάθε φορά το ρεύμα της εποχής. Τα εξώφυλλα του '50 και του '60 έχουν το ύφος και το στιλ εκείνων των χρόνων, ανάλογα βέβαια και με το είδος της μουσικής. Ποια είναι τα βασικά στάδια αυτής της εξέλιξης;
Απάντηση:
1911-1920, αυτούσια (§10.5.2, σελ. 131): «Τα πρώτα εξώφυλλα δίσκων στην Αγγλία παράγονταν από καταστήματα δίσκων, γύρω στο 1911. Οι θήκες ήταν απλές συνήθως από χαρτί ή χαρτόνι. Λειτουργούσαν και ως διαφημιστικό υλικό για αλυσίδες καταστημάτων ή τυπωνόταν σ' αυτές κάποια διαφήμιση για βελόνες του πικάπ. Τα πρώτα εξώφυλλα με τη φωτογραφία του καλλιτέχνη και τον τίτλο του δίσκου εμφανίστηκαν γύρω στο 1920. Περίπου τον ίδιο καιρό εμφανίστηκαν σετ πολλών δίσκων δεμένων σε βιβλίο, ΑΠΟ ΟΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ «ALBUM», συνήθως σετ κλασικής μουσικής, με απλά τυπογραφικά εξώφυλλα και τον τίτλο τυπωμένο μπροστά και στη ράχη.»
Γύρω στο 1940, αυτούσια (σελ. 132): «Τα «albums» άρχισαν ν' αποκτούν ενδιαφέρον. Έτσι, εμφανίζονται εξώφυλλα με ζωγραφικές παραστάσεις με έντονα χρώματα, μερικές φορές και με τη φωτογραφία του καλλιτέχνη τυπωμένη πάνω από αυτά. Τα σχέδια πιθανόν να φτιάχνονταν από επαγγελματίες γραφίστες της εποχής. Έτσι, σταδιακά άρχισαν να διακρίνονται αναγνωρίσιμες μορφές μέσα από τις οποίες τα διάφορα μουσικά ρεύματα αποκτούσαν ένα χαρακτηριστικό γραφιστικό στιλ. Για παράδειγμα, οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες καλλιτεχνών κυριαρχούσαν στους δίσκους κλασικής μουσικής.»
⚠️ Το βιβλίο καταγράφει και τη ρατσιστική πρακτική της εποχής, αυτούσια: «Χαρακτηριστικό είναι ότι στην περίπτωση που ο καλλιτέχνης δεν ήταν λευκός δεν έμπαινε στο εξώφυλλο. Οι εταιρείες θεωρούσαν ότι κάτι τέτοιο δε θα προωθούσε τις πωλήσεις. Έτσι, σε τέτοιες περιπτώσεις τα σχέδια του εξωφύλλου ήταν συνήθως γεωμετρικά ή αφηρημένα, και το βαθύ κόκκινο, το κίτρινο και το καφέ κυριαρχούσαν.» — Δείχνει ότι η μορφή ενός εξωφύλλου δεν καθορίζεται μόνο από αισθητικά κριτήρια, αλλά και από εμπορικές επιλογές των εταιρειών.
Δεκαετία '50, αυτούσια: «Η εφηβική συμπεριφορά που χαρακτήριζε τη δεκαετία του '50 ήταν κατά μεγάλο μέρος παράγωγο του καταναλωτισμού και συνεπώς, οι επιχειρήσεις βρήκαν μια νέα αγορά. Ακόμα όμως το rock 'n roll έβγαινε σε δισκάκια των 45 στροφών (singles), γεγονός που εξηγεί την έλλειψη εξωφύλλων 33 στροφών L.P. (long play) από αυτή την περίοδο.»
Δεκαετία '60, αυτούσια (σελ. 133): «Στην δεκαετία του '60 στο Λονδίνο, ο κόσμος της μόδας, της διαφήμισης, των καλών και εφαρμοσμένων τεχνών, καθώς και της pop μουσικής βρέθηκε ενωμένος μέσα από το κίνημα της Pop Art, όπου καθημερινά χρηστικά αντικείμενα αναδείχτηκαν σε έργα τέχνης. Χαρακτηριστικός καλλιτέχνης… ο Andy Warhol, ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της καριέρας του συγκροτήματος Velvet Underground.» Και: «Το κολλάζ χρησιμοποιείται αποτελεσματικά στο εξώφυλλο και στο εσώφυλλο και η τεχνική αυτή θεωρείται πλέον η απαρχή της ψυχεδέλειας.»
Τέλη '60 — φωτογραφία και πολύπλοκες συσκευασίες, αυτούσια (σελ. 133-134): «Στα τέλη της δεκαετίας του '60 η φωτογραφία άρχισε να γίνεται ξανά σημαντική, μετά από μια περίοδο κατά την οποία την είχε καλύψει τελείως η ζωγραφική.» «Την ίδια εποχή, οι εταιρείες δίσκων και οι μουσικοί άρχισαν να προτιμούν τις εντυπωσιακές και πολύπλοκες συσκευασίες. Διπλά εξώφυλλα, αναδιπλούμενες, ανάγλυφες, κατασκευές με περίεργα κοπτικά και συμπληρωμένες με αφίσες, βιβλία και διάφορα άλλα συλλεκτικά στοιχεία.»
⚠️ Το κλασικό παράδειγμα αποτυχίας, αυτούσια: «Στη φάση αυτή σχεδιάστηκαν μερικές πρωτότυπες κατασκευές, οι οποίες κάποιες φορές αποδείχτηκαν μη πρακτικές. Για παράδειγμα, το φερμουάρ που έβαλε ο Andy Warhol στο εξώφυλλο του δίσκου «Sticky fingers» των Rolling stones κατέστρεψε χιλιάδες δίσκους κατά τη μεταφορά τους.» — Υπενθύμιση ότι το εξώφυλλο έχει και χρηστική αξία: μια ιδέα που καταστρέφει το προϊόν έχει αποτύχει.
PUNK & NEW WAVE (μέσα '70 → μέσα '80) — αυτούσια
«Οι ΟΠΤΙΚΕΣ ΥΠΕΡΒΟΛΕΣ αυτής της μορφής, προκαλέσαν
ένα πιο ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΙΛ.»
«μια πιο ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ προσέγγιση αντικατέστησε την
“ΨΥΧΩΣΗ” με τις ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΦΟΡΜΕΣ.»
«Η ART DECO διαδέχθηκε την ART NOUVEAU ως κύρια
επιρροή της λαϊκής εικονογραφίας των εξωφύλλων δίσκων.»
Το συμπέρασμα του βιβλίου (σελ. 135): «Από τότε, τα εξώφυλλα δίσκων έχουν εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέσο για το design.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εικονογράφηση του εξωφύλλου του δίσκου από τη δεκαετία του '20 έως σήμερα ακολουθούσε κάθε φορά το ρεύμα της εποχής. Γύρω στο 1911 τα πρώτα εξώφυλλα στην Αγγλία παράγονταν από καταστήματα δίσκων, με απλές θήκες από χαρτί ή χαρτόνι που λειτουργούσαν και ως διαφημιστικό υλικό για αλυσίδες καταστημάτων ή έφεραν διαφήμιση για βελόνες του πικάπ, ενώ γύρω στο 1920 εμφανίστηκαν τα πρώτα εξώφυλλα με τη φωτογραφία του καλλιτέχνη και τον τίτλο του δίσκου και, περίπου τον ίδιο καιρό, σετ πολλών δίσκων δεμένων σε βιβλίο, από όπου προέρχεται και η ονομασία album. Γύρω στο 1940 τα albums άρχισαν να αποκτούν ενδιαφέρον, με ζωγραφικές παραστάσεις σε έντονα χρώματα και σχέδια που πιθανόν φτιάχνονταν από επαγγελματίες γραφίστες, ώστε τα μουσικά ρεύματα να αποκτούν χαρακτηριστικό γραφιστικό στιλ — χαρακτηριστικό όμως είναι ότι, όταν ο καλλιτέχνης δεν ήταν λευκός, δεν έμπαινε στο εξώφυλλο, επειδή οι εταιρείες θεωρούσαν ότι κάτι τέτοιο δεν θα προωθούσε τις πωλήσεις. Στη δεκαετία του '50 το rock n roll έβγαινε ακόμη σε δισκάκια των 45 στροφών, γεγονός που εξηγεί την έλλειψη εξωφύλλων 33 στροφών L.P. από την περίοδο αυτή. Στη δεκαετία του '60, στο Λονδίνο, η μόδα, η διαφήμιση, οι καλές και εφαρμοσμένες τέχνες και η pop μουσική ενώθηκαν μέσα από το κίνημα της Pop Art, με χαρακτηριστικό καλλιτέχνη τον Andy Warhol, ενώ το κολλάζ θεωρείται πλέον η απαρχή της ψυχεδέλειας και ακολούθησαν δάνεια από τον σουρεαλισμό του Magritte, του Ernst και του Dali. Στα τέλη της δεκαετίας του '60 η φωτογραφία έγινε ξανά σημαντική και οι εταιρείες προτίμησαν εντυπωσιακές και πολύπλοκες συσκευασίες, μερικές από τις οποίες αποδείχτηκαν μη πρακτικές, όπως το φερμουάρ που έβαλε ο Andy Warhol στο εξώφυλλο του Sticky fingers των Rolling stones, που κατέστρεψε χιλιάδες δίσκους κατά τη μεταφορά τους. Τέλος, η εποχή του Punk και του New Wave, από τα μέσα της δεκαετίας του '70 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '80, προκάλεσε ένα πιο ελεγχόμενο τυπογραφικό στιλ, μια πιο γεωμετρική προσέγγιση στη θέση της ψύχωσης με τις οργανικές φόρμες, και την Art Deco ως διάδοχο της Art Nouveau στη λαϊκή εικονογραφία των εξωφύλλων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στην πρώτη σελίδα του εξώφυλλου αναγράφεται η ονομασία του δίσκου CD, ο ερμηνευτής καλλιτέχνης, ο συνθέτης, ο στιχουργός. Η ιεράρχηση της σειράς είναι ανάλογη με το ποιος είναι περισσότερο γνωστός και καθιερωμένος. Τι αναγράφεται στα υπόλοιπα μέρη της συσκευασίας;
Απάντηση:
Οπισθόφυλλο, εσωτερικό, ράχη — αυτούσια (§10.5.3, σελ. 136):
«Στο οπισθόφυλλο αναγράφονται οι τίτλοι των τραγουδιών και οι δημιουργοί τους, το σήμα της εταιρείας, η διεύθυνση, η χρονιά έκδοσης.»
«Στο εσωτερικό, ανάλογα με το πόσες σελίδες έχει, μπορεί να υπάρχει κάποια αφιέρωση του καλλιτέχνη. Υπάρχουν επίσης ένθετα με τους στίχους, φωτογραφίες που τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης κτλ.»
«Στη ράχη της συσκευασίας είναι γραμμένος ο τίτλος του δίσκου και το όνομα του καλλιτέχνη.»
Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ
ΠΡΩΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ονομασία · ερμηνευτής · συνθέτης · στιχουργός
⚠️ ΙΕΡΑΡΧΗΣΗ ανάλογη με το ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΓΝΩΣΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟΣ
ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ τίτλοι τραγουδιών + δημιουργοί · σήμα
εταιρείας · διεύθυνση · χρονιά έκδοσης
ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ αφιέρωση · ένθετα με στίχους · φωτογραφίες
από την ηχογράφηση
ΡΑΧΗ τίτλος δίσκου + όνομα καλλιτέχνη
⚠️ Γιατί η ράχη έχει ΜΟΝΟ δύο στοιχεία: είναι η μόνη επιφάνεια που φαίνεται όταν τα CD είναι αρχειοθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο — χρειάζεται αναγνώριση, όχι πληροφόρηση.
⚠️ Η ιεράρχηση της πρώτης σελίδας είναι ΕΜΠΟΡΙΚΗ, όχι συντακτική: δεν μπαίνει πρώτος ο συνθέτης επειδή «δημιούργησε» το έργο, αλλά όποιος πουλάει — η ίδια λογική με τα «albums» του 1940, όπου η φωτογραφία του καλλιτέχνη τυπωνόταν πάνω από τη ζωγραφική παράσταση.
Η εικόνα και ο γραφίστας, αυτούσια: «Η εικόνα μπορεί να είναι φωτογραφία, σκίτσο ή ζωγραφική απεικόνιση. Οι τεχνικές είναι πολλές και ο γραφίστας είναι αυτός που θα επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα επεξεργαστεί την εικόνα του.»
Συνδέεται άμεσα με το «ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟ» (σελ. 128): «Όπως σε κάθε έντυπο, η εικόνα του εξώφυλλου αποτυπώνει το περιεχόμενό του, έτσι και στην προκειμένη περίπτωση η μουσική ή τα τραγούδια του δίσκου ή του ερμηνευτή αποτυπώνονται στο εξώφυλλό του.»
⚠️ Αυτή είναι η δυσκολία του σχεδιασμού εξωφύλλου: ο γραφίστας καλείται να μεταφράσει ήχο σε εικόνα.
Η κατακλείδα του κεφαλαίου, αυτούσια: «Οι δισκογραφικές εταιρίες είναι ένας καινούριος επαγγελματικός χώρος για τους γραφίστες.»
Στην Ελλάδα, όπως σημειώνει το βιβλίο (σελ. 135), «τα τελευταία όμως χρόνια με την ανάπτυξη των γραφικών τεχνών, οι καλλιτέχνες και οι εταιρείες δίσκων… δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη φιλοτέχνηση των εξώφυλλων», ενώ «καλλιτέχνες καταξιωμένοι στο χώρο προκηρύσσουν μαζί με τις εταιρείες διαγωνισμό για το σχεδιασμό του εξώφυλλου, δίνοντας την ευκαιρία με νέους καλλιτέχνες να εκφραστούν και να γίνουν ευρύτερα γνωστοί».
ΓΙΑΤΙ ΚΛΕΙΝΕΙ ΕΤΣΙ ΤΟ ΜΕΡΟΣ «ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ»
Το εξώφυλλο δίσκου συμπυκνώνει ΟΛΟ το μέρος:
· είναι ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ (χρηστική αξία — προφυλάσσει)
· είναι ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ (διαφημιστική αξία — προωθεί)
· είναι ΕΝΤΥΠΟ (εικόνα + κείμενο + ιεράρχηση)
→ και οδηγεί στο ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην πρώτη σελίδα του εξωφύλλου αναγράφεται η ονομασία του δίσκου CD, ο ερμηνευτής καλλιτέχνης, ο συνθέτης και ο στιχουργός, με ιεράρχηση της σειράς ανάλογη με το ποιος είναι περισσότερο γνωστός και καθιερωμένος. Η εικόνα μπορεί να είναι φωτογραφία, σκίτσο ή ζωγραφική απεικόνιση· οι τεχνικές είναι πολλές και ο γραφίστας είναι αυτός που θα επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα επεξεργαστεί την εικόνα του. Στο οπισθόφυλλο αναγράφονται οι τίτλοι των τραγουδιών και οι δημιουργοί τους, το σήμα της εταιρείας, η διεύθυνση και η χρονιά έκδοσης. Στο εσωτερικό, ανάλογα με το πόσες σελίδες έχει, μπορεί να υπάρχει κάποια αφιέρωση του καλλιτέχνη, ενώ υπάρχουν επίσης ένθετα με τους στίχους και φωτογραφίες που τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης. Στη ράχη της συσκευασίας είναι γραμμένος ο τίτλος του δίσκου και το όνομα του καλλιτέχνη. Το κεφάλαιο κλείνει με τη διαπίστωση ότι οι δισκογραφικές εταιρίες είναι ένας καινούριος επαγγελματικός χώρος για τους γραφίστες.
Κριτήρια αξιολόγησης: