Λύσεις — Κεφάλαιο 3 (σελ. 24-25) – ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 3
Έξι λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του τρίτου κεφαλαίου: γιατί η καλή παρουσίαση είναι ιδιαίτερα σημαντική και πώς πρέπει να ερμηνευτεί η παρατήρηση για τη μέτρια πρόταση που παρουσιάζεται άρτια, οι έξι οδηγίες για την παρουσίαση ενός μόνο σχεδίου και η λειτουργία της καθεμιάς, η μέθοδος των διαφανών φύλλων για τις εναλλακτικές λύσεις και το μεθοδολογικό της πλεονέκτημα, το περιεχόμενο και οι διαστάσεις του τεύχους με τους δύο περιορισμούς που τις καθορίζουν, τα κείμενα του τεύχους με τη ρητή αιτιολόγηση για τα ορθογραφικά λάθη και την ενότητα της μορφής, και οι τρόποι παρουσίασης μαζί με την υποχρέωση υποστήριξης της πρότασης προφορικά και γραπτά.
Γιατί η παρουσίαση είναι ιδιαίτερα σημαντική
Ερώτηση: Η καλή παρουσίαση είναι ιδιαίτερα σημαντική για την προώθηση σχεδιαστικών ιδεών και προτάσεων είτε απευθύνεται στον καθηγητή είτε σε υποψήφιους εργοδότες είτε σε πελάτες. Μια μέτρια πρόταση άρτια παρουσιασμένη, πολλές φορές δημιουργεί θετικότερη εντύπωση από μια καλή πρόταση που όμως παρουσιάζεται μέτρια ή κακά. Πώς πρέπει να ερμηνευτεί η παρατήρηση αυτή;
Απάντηση:
-
⚠️⚠️ Η ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΟΧΙ ΣΥΜΒΟΥΛΗ. Το βιβλίο περιγράφει τι συμβαίνει, όχι τι είναι σωστό:
ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ «Η ΚΑΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΚΥΡΩΝΕΙ ΚΑΛΗ ΔΟΥΛΕΙΑ» → φρόντισε ΚΑΙ τα δύο ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ «Αρκεί η καλή παρουσίαση» → η πρόταση παραμένει ΜΕΤΡΙΑ· απλώς ΔΕΝ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΑΜΕΣΩΣ -
Οι τρεις αποδέκτες και τι διακυβεύεται σε καθέναν:
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ → Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της σχολικής εργασίας ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ → Η ΠΡΟΣΛΗΨΗ (το πορτφόλιο) ΠΕΛΑΤΕΣ → Η ΑΝΑΘΕΣΗ και η ΕΓΚΡΙΣΗ του έργου⚠️ Και στις τρεις περιπτώσεις ο αποδέκτης δεν βλέπει τη διαδικασία — βλέπει μόνο το αποτέλεσμα. Η παρουσίαση είναι το μόνο κανάλι μέσα από το οποίο φτάνει η δουλειά.
-
Η παρουσίαση είναι μέρος της ίδιας της διαδικασίας (κεφ. 2, φάσεις):
ΦΑΣΗ ② «Σχεδίαση και ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΧΕΔΙΩΝ» ΦΑΣΗ ③ «Σχεδίαση και ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ»⚠️ Άρα παρουσιάζουμε δύο φορές τουλάχιστον — και η πρώτη γίνεται όταν δεν έχει αποφασιστεί ακόμη η λύση. Εκεί η άνιση παρουσίαση νοθεύει τη σύγκριση που απαιτεί η αξιολόγηση (§2.3).
-
Οι τρόποι παρουσίασης (αυτούσια): «σε πίνακες, σε τεύχος, με slides, με ηλεκτρονικό υπολογιστή, με βίντεο, με πολυμέσα (multimedia) κτλ.»
Το κεφάλαιο αναπτύσσει διεξοδικά δύο από αυτούς — την παρουσίαση ενός σχεδίου και την πλήρη παρουσίαση σε τεύχος — «όπως αυτό γίνεται σήμερα στα ελληνικά σχολεία».
-
⚠️ Η υποστήριξη προφορικά και γραπτά (αυτούσια): «Εκτός από την καλή παρουσίαση, ο γραφίστας πρέπει να είναι προετοιμασμένος να υποστηρίξει τις προτάσεις του προφορικά και γραπτά.»
ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟ → ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΙ ΕΞΗΓΕΙ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ → ΤΗ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΙΔΕΑ και το ΓΙΑΤΙ των αποφάσεωνΓι' αυτό και το τεύχος οφείλει να περιέχει «μικρό κείμενο που να περιγράφει τη σχεδιαστική ιδέα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η παρατήρηση είναι διάγνωση και όχι συμβουλή: το βιβλίο περιγράφει τι συμβαίνει στην πράξη, ότι δηλαδή μια μέτρια πρόταση άρτια παρουσιασμένη δημιουργεί συχνά θετικότερη εντύπωση από μια καλή πρόταση που παρουσιάζεται κακά. Το σωστό συμπέρασμα είναι ότι η κακή παρουσίαση ακυρώνει καλή δουλειά και πρέπει να φροντίζονται και τα δύο, όχι ότι αρκεί η καλή παρουσίαση. Η σημασία της οφείλεται στο ότι και στις τρεις περιπτώσεις αποδεκτών, τον καθηγητή, τους υποψήφιους εργοδότες και τους πελάτες, ο αποδέκτης δεν βλέπει τη διαδικασία αλλά μόνο το αποτέλεσμα, οπότε η παρουσίαση είναι το μόνο κανάλι μέσα από το οποίο φτάνει σε αυτόν η δουλειά. Επιπλέον, η παρουσίαση είναι μέρος της ίδιας της διαδικασίας σχεδιασμού, αφού εμφανίζεται και στη φάση των προσχεδίων και στη φάση του τελικού έργου. Τέλος, εκτός από την καλή παρουσίαση, ο γραφίστας πρέπει να είναι προετοιμασμένος να υποστηρίξει τις προτάσεις του προφορικά και γραπτά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η παρουσίαση ενός μόνο σχεδίου
Ερώτηση: Στην περίπτωση που η παρουσίαση περιλαμβάνει ένα μόνο σχέδιο (προσχέδιο ή την τελική λύση) συνιστάται: Το σχέδιο να τοποθετηθεί σε χαρτί μεγαλύτερων διαστάσεων από αυτό. Στα περιθώρια του χαρτιού να γραφούν ο τίτλος του έργου και τα στοιχεία του σχεδιαστή. Ποιες είναι οι υπόλοιπες οδηγίες;
Απάντηση:
-
Οι υπόλοιπες οδηγίες (§3.1, σελ. 24, αυτούσιες):
③ «Το χαρτί μπορεί να είναι CANSON ή ΑΛΛΟΥ ΤΥΠΟΥ (υπάρχουν τέτοια χαρτιά σε ΠΟΛΛΑ ΧΡΩΜΑΤΑ στο εμπόριο).» ④ «Το ΧΡΩΜΑ του χαρτιού που θα επιλεγεί πρέπει να ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΗ ΛΥΣΗ.» ⑤ «Στη συνέχεια, το όλο έργο να ΕΠΙΚΟΛΛΗΘΕΙ ΣΕ ΣΚΛΗΡΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ, π.χ. σε ΧΑΡΤΟΝΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΜΑΚΕΤΑΣ.» ⑥ «Τέλος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ΕΞΩΦΥΛΛΟ ή ΦΑΚΕΛΟΣ με τα στοιχεία του σχεδιαστή και τον τίτλο του έργου, ώστε αυτό να ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΤΑΙ.» -
⚠️⚠️ ΚΑΘΕ ΟΔΗΓΙΑ ΕΧΕΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ — καμία δεν είναι διακοσμητική:
ΧΑΡΤΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ → δημιουργεί ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ, δηλαδή «ΑΝΑΣΑ» γύρω από το σχέδιο, ώστε το μάτι να το ΑΠΟΜΟΝΩΝΕΙ ΤΙΤΛΟΣ + ΣΤΟΙΧΕΙΑ → ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ: ποιο έργο, ποιος το ΣΤΑ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ έκανε — ΧΩΡΙΣ να μπαίνουν ΜΕΣΑ στο σχέδιο και να το «μολύνουν» ΧΡΩΜΑ ΧΑΡΤΙΟΥ → ΑΝΤΙΘΕΣΗ: αναδεικνύει τη λύση ΣΚΛΗΡΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ → ΕΠΙΠΕΔΟΤΗΤΑ: δεν κυματίζει, δεν τσαλακώνεται στο χέρι ΕΞΩΦΥΛΛΟ / ΦΑΚΕΛΟΣ → ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ στη μεταφορά -
Το «χαρτόνι αρχιτεκτονικής μακέτας» δεν είναι τυχαίο παράδειγμα: είναι άκαμπτο, ελαφρύ και λείο, με σταθερό πάχος — ιδιότητες που το κάνουν κατάλληλο υπόβαθρο παρουσίασης.
⚠️ Το βιβλίο δίνει παράδειγμα («π.χ.»), όχι υποχρέωση — όπως σε όλο το κεφάλαιο, οι οδηγίες είναι «συνιστάται» και «καλό είναι».
-
Το χρώμα του χαρτιού «πρέπει να αναδεικνύει τη λύση» — εδώ η διατύπωση είναι αυστηρότερη («πρέπει»).
ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ το χαρτί ΥΠΟΧΩΡΕΙ, το σχέδιο ΠΡΟΒΑΛΛΕΙ ΛΑΘΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗ το χαρτί ΑΝΤΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ το σχέδιο (πολύ έντονο χρώμα) ή το ΚΑΤΑΠΙΝΕΙ (χρώμα κοντινό στα χρώματα του σχεδίου)⚠️ Είναι ακριβώς η ίδια αρχή που το βιβλίο επαναλαμβάνει στο τεύχος: «τα σχέδια… κολλημένα σε χαρτιά χρωματιστά, έτσι ώστε να αναδεικνύεται η πρόταση».
-
Ο τίτλος και τα στοιχεία επαναλαμβάνονται σε τρία σημεία μέσα στο ίδιο κεφάλαιο:
● στα ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ του χαρτιού (ένα σχέδιο) ● στο ΕΞΩΦΥΛΛΟ ή ΦΑΚΕΛΟ που το προστατεύει ● στο ΕΞΩΦΥΛΛΟ του τεύχους — «ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ»Το έργο δεν κυκλοφορεί ανώνυμο: ο σχεδιαστής υπογράφει — όπως ακριβώς, κατά το κεφ. 5, «τα σήματα και τα λογότυπα υπογράφουν τα προϊόντα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι υπόλοιπες οδηγίες είναι τέσσερις. Το χαρτί μπορεί να είναι canson ή άλλου τύπου, αφού υπάρχουν τέτοια χαρτιά σε πολλά χρώματα στο εμπόριο. Το χρώμα του χαρτιού που θα επιλεγεί πρέπει να αναδεικνύει τη λύση. Στη συνέχεια, το όλο έργο να επικολληθεί σε σκληρή επιφάνεια, για παράδειγμα σε χαρτόνι αρχιτεκτονικής μακέτας. Τέλος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εξώφυλλο ή φάκελος με τα στοιχεία του σχεδιαστή και τον τίτλο του έργου, ώστε αυτό να προστατεύεται. Κάθε οδηγία έχει συγκεκριμένη λειτουργία και καμία δεν είναι διακοσμητική: το μεγαλύτερο χαρτί δημιουργεί περιθώριο που απομονώνει οπτικά το σχέδιο, ο τίτλος και τα στοιχεία στα περιθώρια δίνουν ταυτότητα χωρίς να επεμβαίνουν μέσα στο σχέδιο, το χρώμα του χαρτιού δημιουργεί την αντίθεση που αναδεικνύει τη λύση, η σκληρή επιφάνεια εξασφαλίζει επιπεδότητα, και το εξώφυλλο ή ο φάκελος προστατεύει το έργο στη μεταφορά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παρουσίαση σε πολλά φύλλα και στην οθόνη
Ερώτηση: Παρουσίαση σχεδίου σε πολλά φύλλα. Εναλλακτικές λύσεις για τα επιμέρους στοιχεία της σύνθεσης, π.χ. διαφορετικές γραμματοσειρές, μπορούν να παρουσιαστούν με τη μέθοδο διαφορετικών φύλλων που τοποθετούνται το ένα επάνω στο άλλο. Οι πληροφορίες κάθε φύλλου σχεδιάζονται σε διαφανή χαρτιά ή ζελατίνα. Ποιο είναι το πλεονέκτημα της μεθόδου αυτής;
Απάντηση:
-
Η αρχή της μεθόδου: τα σταθερά στοιχεία της σύνθεσης μένουν στο βασικό φύλλο, ενώ τα μεταβλητά μπαίνουν σε διαφανή φύλλα που εναλλάσσονται πάνω του.
ΔΙΑΦΑΝΕΣ ΦΥΛΛΟ Γ γραμματοσειρά 3 ΔΙΑΦΑΝΕΣ ΦΥΛΛΟ Β γραμματοσειρά 2 ΔΙΑΦΑΝΕΣ ΦΥΛΛΟ Α γραμματοσειρά 1 ───────────────────────────────────── ΒΑΣΙΚΟ ΦΥΛΛΟ η ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΣΥΝΘΕΣΗ (σταθερή) -
⚠️⚠️ ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ, ΟΧΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟ. Η §2.3 απαιτεί «σύγκριση των εναλλακτικών λύσεων» — και η σύγκριση είναι έγκυρη μόνο όταν αλλάζει ΕΝΑ πράγμα τη φορά:
ΧΩΡΙΣΤΑ ΟΛΟΚΛΗΡΑ ΣΧΕΔΙΑ αλλάζουν ΠΟΛΛΑ ταυτόχρονα → δεν ξέρω ΤΙ προκάλεσε τη διαφορά ΔΙΑΦΑΝΗ ΦΥΛΛΑ ΤΟ ΕΝΑ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΑΛΛΟ αλλάζει ΜΟΝΟ το υπό εξέταση στοιχείο → η διαφορά ΑΠΟΔΙΔΕΤΑΙ ΜΕ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ σε αυτό -
Η σύνδεση με τα δύο επίπεδα εναλλακτικών της §2.2:
«ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΕΣ ΙΔΕΕΣ» → χωριστά, ΟΛΟΚΛΗΡΑ σχέδια «ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ ΣΧΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ ΙΔΕΑΣ» → ΑΚΡΙΒΩΣ η μέθοδος των ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΦΥΛΛΩΝ⚠️ Το παράδειγμα του βιβλίου — «διαφορετικές γραμματοσειρές» — είναι το πιο χαρακτηριστικό, γιατί η γραμματοσειρά είναι επιμέρους στοιχείο που αλλάζει τον χαρακτήρα όλης της σύνθεσης (κεφ. 4).
-
Η τρίτη περίπτωση — η οθόνη (αυτούσια): «Εάν χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά συστήματα σχεδίασης, όπως συμβαίνει κατά κανόνα σήμερα, η παρουσίαση των σχεδίων μπορεί να γίνει και στην οθόνη του υπολογιστή.»
⚠️ Η φράση «κατά κανόνα σήμερα» αναγνωρίζει ότι η ηλεκτρονική σχεδίαση είναι πλέον ο κανόνας· η οθόνη όμως προσφέρεται ως επιπλέον δυνατότητα («και»), όχι ως αντικατάσταση των έντυπων μορφών.
-
Το ηλεκτρονικό ισοδύναμο των διαφανών φύλλων: στα σημερινά προγράμματα η ίδια λογική υλοποιείται με επίπεδα (layers) που ανοιγοκλείνουν.
ΔΙΑΦΑΝΗ ΧΑΡΤΙΑ / ΖΕΛΑΤΙΝΑ ≡ ΕΠΙΠΕΔΑ (layers) η ίδια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΣΤΑΘΕΡΗ ΒΑΣΗ + ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ⚠️ Είναι παράδειγμα του ότι η μέθοδος επιβιώνει της τεχνολογίας — ακριβώς όπως ο γραφίστας του κεφ. 1 χρησιμοποιεί «παραδοσιακές και σύγχρονες τεχνικές».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι τα σταθερά στοιχεία της σύνθεσης παραμένουν στο βασικό φύλλο, ενώ τα μεταβλητά, όπως οι διαφορετικές γραμματοσειρές, μπαίνουν σε διαφανή χαρτιά ή ζελατίνα που εναλλάσσονται πάνω του. Έτσι αλλάζει μόνο το στοιχείο που εξετάζεται κάθε φορά, οπότε η διαφορά που παρατηρείται αποδίδεται με βεβαιότητα σε αυτό. Αν αντίθετα παρουσιάζονταν χωριστά ολόκληρα σχέδια, θα άλλαζαν πολλά ταυτόχρονα και δεν θα ήταν σαφές τι προκάλεσε τη διαφορά. Η μέθοδος αυτή αντιστοιχεί ακριβώς στο δεύτερο επίπεδο εναλλακτικών λύσεων που ζητά το δεύτερο κεφάλαιο, δηλαδή στις διαφορετικές οπτικές σχηματοποιήσεις της ίδιας ιδέας, και υποστηρίζει το στάδιο της αξιολόγησης, όπου απαιτείται σύγκριση των εναλλακτικών λύσεων. Το βιβλίο προσθέτει ότι, εάν χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά συστήματα σχεδίασης, όπως συμβαίνει κατά κανόνα σήμερα, η παρουσίαση μπορεί να γίνει και στην οθόνη του υπολογιστή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το περιεχόμενο και οι διαστάσεις του τεύχους
Ερώτηση: Ένα πλήρες τεύχος πρέπει να έχει εξώφυλλο, περιεχόμενα, μικρό κείμενο που να περιγράφει τη σχεδιαστική ιδέα, και τα προσχέδια ή την τελική πρόταση, ανάλογα με τη φάση σχεδιασμού στην οποία βρίσκεται ο γραφίστας. Πώς καθορίζονται οι διαστάσεις του;
Απάντηση:
-
Οι διαστάσεις (σελ. 25, αυτούσια): «Οι διαστάσεις ποικίλλουν και εξαρτώνται από το μέγεθος των σχεδίων. Για το σχεδιασμό του τεύχους παρουσίασης καλό είναι να λαμβάνονται υπόψη οι διαστάσεις χαρτιών του εμπορίου.»
Α4 21 x 29,7 cm A3 29,7 x 42 cm Β3 35,3 x 50 cm Β2 50 x 70,7 cm «ή ΑΛΛΕΣ»⚠️ Δύο περιορισμοί ταυτόχρονα: ① το μέγεθος των σχεδίων (εσωτερική απαίτηση) και ② οι διαστάσεις του εμπορίου (εξωτερικός, οικονομικός περιορισμός).
-
Γιατί μετρούν οι διαστάσεις του εμπορίου: χαρτί εκτός τυποποίησης σημαίνει κόψιμο από μεγαλύτερο φύλλο — δηλαδή φύρα και κόστος.
ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ (§2.1) σημείο 4 ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ → τι χαρτιά υπάρχουν σημείο 5 ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΚΟΣΤΟΥΣ → πόσο κοστίζει η φύρα⚠️ Παρατηρήστε ότι οι σειρές Α και Β είναι τυποποιημένες κατά ISO: κάθε μέγεθος προκύπτει διπλώνοντας στη μέση το αμέσως μεγαλύτερο (Α3 → Α4).
-
⚠️⚠️ ΤΟ «ΜΙΚΡΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΥ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΤΗ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΙΔΕΑ» είναι το πιο ουσιαστικό στοιχείο του τεύχους:
ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΔΕΙΧΝΟΥΝ → ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΞΗΓΕΙ → ΤΗ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΙΔΕΑ (design concept, §2.2 βήμα 1)Είναι η γραπτή μορφή της υποχρέωσης «να είναι προετοιμασμένος να υποστηρίξει τις προτάσεις του προφορικά και γραπτά».
-
«Ανάλογα με τη φάση σχεδιασμού» — το τεύχος δεν έχει μία μορφή:
ΦΑΣΗ ② το τεύχος περιέχει ΤΑ ΠΡΟΣΧΕΔΙΑ → σκοπός: ΕΠΙΛΟΓΗ ανάμεσα σε εναλλακτικές ΦΑΣΗ ③ το τεύχος περιέχει ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ → σκοπός: ΕΓΚΡΙΣΗ⚠️ Άρα η παρουσίαση προσαρμόζεται στο ερώτημα που τίθεται κάθε φορά στον αποδέκτη.
-
Το εξώφυλλο: «πρέπει να έχει οπωσδήποτε τον τίτλο της εργασίας και τα στοιχεία του σχεδιαστή».
⚠️ Η λέξη «οπωσδήποτε» είναι η αυστηρότερη διατύπωση σε ολόκληρο το κεφάλαιο, που κατά τα άλλα χρησιμοποιεί «συνιστάται», «καλό είναι», «μπορεί». Δείχνει ότι η ταυτότητα της εργασίας δεν είναι θέμα προτίμησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι διαστάσεις του τεύχους ποικίλλουν και εξαρτώνται από το μέγεθος των σχεδίων, ενώ για τον σχεδιασμό του καλό είναι να λαμβάνονται υπόψη οι διαστάσεις χαρτιών του εμπορίου. Το τεύχος μπορεί να έχει διαστάσεις Α4, δηλαδή είκοσι ένα επί είκοσι εννέα κόμμα επτά εκατοστά, Α3 είκοσι εννέα κόμμα επτά επί σαράντα δύο, Β3 τριάντα πέντε κόμμα τρία επί πενήντα, Β2 πενήντα επί εβδομήντα κόμμα επτά, ή άλλες. Υπάρχουν δηλαδή δύο περιορισμοί ταυτόχρονα: το μέγεθος των σχεδίων ως εσωτερική απαίτηση και οι διαστάσεις του εμπορίου ως εξωτερικός και οικονομικός περιορισμός, αφού χαρτί εκτός τυποποίησης απαιτεί κόψιμο από μεγαλύτερο φύλλο, με φύρα και κόστος. Το περιεχόμενο του τεύχους προσαρμόζεται στη φάση του σχεδιασμού, αφού περιέχει τα προσχέδια όταν ζητείται επιλογή και την τελική πρόταση όταν ζητείται έγκριση. Το εξώφυλλο πρέπει να έχει οπωσδήποτε τον τίτλο της εργασίας και τα στοιχεία του σχεδιαστή, με τη λέξη «οπωσδήποτε» να αποτελεί την αυστηρότερη διατύπωση του κεφαλαίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα κείμενα του τεύχους και τα ορθογραφικά λάθη
Ερώτηση: Τα κείμενα μπορεί να είναι δακτυλογραφημένα ή χειρόγραφα με καλό γραφικό χαρακτήρα και δεν πρέπει να έχουν ορθογραφικά λάθη, διότι η ύπαρξη λαθών αναιρεί την εγκυρότητα του κειμένου. Γιατί το βιβλίο δίνει τόση έμφαση στο σημείο αυτό;
Απάντηση:
-
⚠️⚠️ Η ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΡΗΤΗ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΗ: «διότι η ύπαρξη λαθών αναιρεί την εγκυρότητα του κειμένου».
ΔΕΝ λέει ότι τα λάθη είναι ΑΝΤΙΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΔΕΝ λέει ότι κάνουν ΚΑΚΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΛΕΕΙ ότι ΑΝΑΙΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΓΚΥΡΟΤΗΤΑ → ο αναγνώστης παύει να ΕΜΠΙΣΤΕΥΕΤΑΙ ό,τι διαβάζει -
Γιατί για τον γραφίστα ειδικά: το κείμενο είναι υλικό της δουλειάς του, όχι συνοδευτικό.
ΟΡΙΣΜΟΣ §1.3 η γραφιστική χρησιμοποιεί «ΚΕΙΜΕΝΑ ή/και ΕΙΚΟΝΕΣ» ΚΕΦ. 4 «ΤΑ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΔΙΔΟΥΝ ΜΗΝΥΜΑΤΑ»⚠️ Ένας επαγγελματίας που δεν προσέχει το κείμενο δηλώνει, χωρίς να το θέλει, ότι δεν ελέγχει το μισό του υλικό — και το λάθος θα αναπαραχθεί σε χιλιάδες αντίτυπα.
-
Οι δύο αποδεκτές μορφές (αυτούσια): «δακτυλογραφημένα ή χειρόγραφα με καλό γραφικό χαρακτήρα».
Το χειρόγραφο δεν αποκλείεται — τίθεται όμως όρος ποιότητας. Και το βιβλίο προσθέτει: «Βέβαια σήμερα, με τα ηλεκτρονικά συστήματα, η δακτυλογράφηση των κειμένων είναι πολύ εύκολη» — δηλαδή δεν υπάρχει δικαιολογία.
-
Η ενότητα της μορφής (αυτούσια): «Πρέπει όλες οι σελίδες της παρουσίασης να έχουν την ίδια μορφή και να υπάρχει τίτλος σε όλες τις σελίδες με το ίδιο μέγεθος και το ίδιο σχήμα γραμμάτων.»
ΤΙ ΠΕΤΥΧΑΙΝΕΙ Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΟΡΦΗΣ ● το τεύχος διαβάζεται ΩΣ ΕΝΑ ΕΡΓΟ, όχι ως συρραφή ● ο αναγνώστης ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΖΕΤΑΙ (ξέρει πού να κοιτάξει) ● η ΠΡΟΣΟΧΗ μένει στα ΣΧΕΔΙΑ, όχι στις αλλαγές της σελιδοποίησης⚠️ Είναι πρόβα της οπτικής ταυτότητας (κεφ. 6): σταθερά στοιχεία που επαναλαμβάνονται και δημιουργούν αναγνωρίσιμο σύνολο.
-
Ο κανόνας για τα χαρτιά (αυτούσια): «Τα σχέδια καλό είναι να είναι κολλημένα σε χαρτιά χρωματιστά, έτσι ώστε να αναδεικνύεται η πρόταση. Συνήθως, είναι καλύτερα να χρησιμοποιείται ένα είδος και ένα χρώμα χαρτιού για κάθε τεύχος. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ίδια χαρτιά για τα κείμενα και το εξώφυλλο.»
⚠️ Η ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ «Εάν χρησιμοποιηθούν ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ από ένα είδος ή ένα χρώμα χαρτιού, τότε θα πρέπει να ΔΟΘΕΙ ΠΡΟΣΟΧΗ, ώστε να ΤΑΙΡΙΑΖΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ»Το βιβλίο δεν απαγορεύει την ποικιλία — προειδοποιεί ότι κοστίζει προσοχή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βιβλίο δίνει έμφαση γιατί η αιτιολόγηση που προβάλλει είναι ισχυρή: δεν λέει απλώς ότι τα λάθη κάνουν κακή εντύπωση, αλλά ότι η ύπαρξή τους αναιρεί την εγκυρότητα του κειμένου, δηλαδή ο αναγνώστης παύει να εμπιστεύεται όσα διαβάζει. Για τον γραφίστα ειδικά το ζήτημα είναι βαρύτερο, γιατί το κείμενο δεν είναι συνοδευτικό αλλά υλικό της ίδιας του της δουλειάς, αφού η γραφιστική ορίζεται ως η τέχνη που χρησιμοποιεί κείμενα ή και εικόνες, ενώ τα τυπογραφικά στοιχεία εκφράζουν ιδέες και μεταδίδουν μηνύματα. Το βιβλίο δέχεται δύο μορφές κειμένου, δακτυλογραφημένα ή χειρόγραφα με καλό γραφικό χαρακτήρα, και σημειώνει ότι σήμερα, με τα ηλεκτρονικά συστήματα, η δακτυλογράφηση είναι πολύ εύκολη. Στο ίδιο πνεύμα απαιτεί όλες οι σελίδες να έχουν την ίδια μορφή και τίτλο με το ίδιο μέγεθος και σχήμα γραμμάτων, ώστε το τεύχος να διαβάζεται ως ένα έργο και η προσοχή να μένει στα σχέδια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τρόποι παρουσίασης και η υποστήριξη της πρότασης
Ερώτηση: Υπάρχουν πολλοί τρόποι παρουσίασης: σε πίνακες, σε τεύχος, με slides, με ηλεκτρονικό υπολογιστή, με βίντεο, με πολυμέσα (multimedia) κτλ. Εκτός από την καλή παρουσίαση, ο γραφίστας πρέπει να είναι προετοιμασμένος να υποστηρίξει τις προτάσεις του προφορικά και γραπτά. Πώς επιλέγεται ο τρόπος παρουσίασης;
Απάντηση:
-
Ο κατάλογος των τρόπων (σελ. 24) καλύπτει τρεις κατηγορίες:
ΣΤΑΤΙΚΟΙ - ΕΝΤΥΠΟΙ σε ΠΙΝΑΚΕΣ · σε ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ με SLIDES · με ΒΙΝΤΕΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΙ με ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ με ΠΟΛΥΜΕΣΑ (multimedia) κτλ.⚠️ Το «κτλ.» δηλώνει ότι ο κατάλογος δεν είναι κλειστός — όπως και στον κατάλογο του αντικειμένου της γραφιστικής (§1.3).
-
Τα κριτήρια επιλογής προκύπτουν από το ίδιο το βιβλίο:
① ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ένα σχέδιο → ΠΙΝΑΚΑΣ πολλά σχέδια → ΤΕΥΧΟΣ εναλλακτικές → ΔΙΑΦΑΝΗ ΦΥΛΛΑ ΚΙΝΗΣΗ / ΧΡΟΝΟΣ → ΒΙΝΤΕΟ, ΠΟΛΥΜΕΣΑ ② ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΠΟΔΕΚΤΗΣ ένα άτομο → ΤΕΥΧΟΣ στα χέρια ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟ → SLIDES, ΠΡΟΒΟΛΗ ③ ΣΕ ΠΟΙΑ ΦΑΣΗ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ (§2) προσχέδια → ΕΠΙΛΟΓΗ τελικό έργο → ΕΓΚΡΙΣΗ -
⚠️⚠️ Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΙΝΑΙ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ — «εκτός από την καλή παρουσίαση».
Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΙ έκανα Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΞΗΓΕΙ ΓΙΑΤΙ το έκανα έτσι → τα ΔΕΔΟΜΕΝΑ του προβλήματος → τη ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΙΔΕΑ → γιατί ΑΠΟΡΡΙΦΘΗΚΑΝ οι άλλες λύσειςΧωρίς αυτή, ο αποδέκτης κρίνει μόνο με το γούστο του — ενώ η §2.3 ορίζει ότι η αξιολόγηση γίνεται με κριτήριο «αν πληρούν τα δεδομένα του προβλήματος».
-
«Προφορικά ΚΑΙ γραπτά» — δύο διαφορετικές δεξιότητες:
ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ στην παρουσίαση μπροστά σε καθηγητή, πελάτη ή επιτροπή· απαντά σε ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΡΑΠΤΑ το «ΜΙΚΡΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΥ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΤΗ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΙΔΕΑ» μέσα στο τεύχος· ΤΑΞΙΔΕΥΕΙ ΜΑΖΙ με το έργο και μιλά όταν ο σχεδιαστής ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΩΝ⚠️ Γι' αυτό ακριβώς το γραπτό κείμενο δεν πρέπει να έχει ορθογραφικά λάθη: είναι το μόνο που μένει.
-
Το πλαίσιο του κεφαλαίου (σελ. 24): «Σ' αυτό το κεφάλαιο δίνονται οδηγίες για την καλή παρουσίαση των εργασιών των μαθητών στο μάθημα της Γραφιστικής, όπως αυτό γίνεται σήμερα στα ελληνικά σχολεία.»
⚠️ Το βιβλίο δηλώνει τον περιορισμό του: αναπτύσσει διεξοδικά τον πίνακα και το τεύχος — τους τρόπους που είναι εφικτοί στο σχολικό εργαστήριο — και αφήνει τους υπόλοιπους ως απαρίθμηση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο τρόπος παρουσίασης επιλέγεται με βάση τρία κριτήρια που προκύπτουν από το ίδιο το βιβλίο: τι είναι το έργο, αφού ένα σχέδιο ταιριάζει σε πίνακα, πολλά σχέδια σε τεύχος, οι εναλλακτικές σε διαφανή φύλλα και όσα έχουν κίνηση ή χρόνο σε βίντεο και πολυμέσα· ποιος είναι ο αποδέκτης, αφού ένα άτομο κρατά τεύχος ενώ ένα ακροατήριο παρακολουθεί προβολή· και σε ποια φάση του σχεδιασμού βρισκόμαστε, αφού άλλο ζητείται στα προσχέδια και άλλο στο τελικό έργο. Η υποστήριξη είναι ξεχωριστή υποχρέωση, όπως δηλώνει η φράση «εκτός από την καλή παρουσίαση»: η παρουσίαση δείχνει τι έκανε ο σχεδιαστής, ενώ η υποστήριξη εξηγεί γιατί το έκανε έτσι, δηλαδή τα δεδομένα του προβλήματος, τη σχεδιαστική ιδέα και τον λόγο απόρριψης των άλλων λύσεων. Η προφορική υποστήριξη απαντά σε ερωτήσεις, ενώ η γραπτή, δηλαδή το μικρό κείμενο που περιγράφει τη σχεδιαστική ιδέα, ταξιδεύει μαζί με το έργο και μιλά όταν ο σχεδιαστής δεν είναι παρών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
