Λύσεις — Κεφάλαιο 15 (σελ. 228-237) – ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 15
Λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του κεφαλαίου 15: η έννοια της καταχώρισης ως έντυπης διαφήμισης του τύπου και η θέση της μέσα στη διαφημιστική εκστρατεία, ο περιορισμός που θέτουν το μέγεθος και ο τρόπος αναπαραγωγής στην επιλογή της απεικόνισης, το πλαίσιο με τον λειτουργικό και τον διακοσμητικό του ρόλο, ο υπολογισμός του μεγέθους σε εφημερίδα και περιοδικό, η ασπρόμαυρη καταχώριση με τα ράστερ-τίντες και τα αρνητικά, και τέλος οι τεχνικές που διδάσκουν οι εικόνες του κεφαλαίου.
Η έννοια της καταχώρισης και η θέση της στην εκστρατεία
Ερώτηση: Με τον όρο καταχώριση αναφερόμαστε στην έντυπη διαφήμιση που γίνεται μέσω του τύπου, ημερήσιου και περιοδικού. Οι καταχωρίσεις, συνήθως, αποτελούν μέρος μιας διαφημιστικής εκστρατείας, που μπορεί να περιλαμβάνει υπαίθρια διαφήμιση με αφίσες, τηλεοπτικά σποτ, διαφήμιση στο ραδιόφωνο κτλ. Τι συνέπεια έχει αυτό για το περιεχόμενό τους;
Απάντηση:
-
Η συνέπεια, αυτούσια (§15.1, σελ. 228): «Για το λόγο αυτό, το περιεχόμενο τους αναπτύσσεται με άξονα το διαφημιστικό στόχο που επιλέχθηκε και αφορά το σύνολο των μορφών που θα πάρει η διαφήμιση στα πλαίσια της διαφημιστικής εκστρατείας.»
Η ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΕΡΓΟ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ (κοινός άξονας) │ ┌───────────┬──────┴──────┬─────────────┐ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΑΦΙΣΑ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ (τύπος) (υπαίθρια) ΣΠΟΤ ΜΗΝΥΜΑ ⚠️ Ο σχεδιαστής της καταχώρισης πρέπει να γνωρίζει ΟΛΕΣ τις υπόλοιπες μορφές — αλλιώς η εκστρατεία ΔΙΑΣΠΑΤΑΙ οπτικά -
Οι δυνατότητες της καταχώρισης, αυτούσια: «Μία καταχώριση μπορεί να είναι ασπρόμαυρη, δίχρωμη ή πολύχρωμη. Μπορεί να χρησιμοποιεί μόνο γράμματα ή να έχει γράμματα και εικόνα. Η εικόνα μπορεί να έχει τη μορφή φωτογραφίας, επεξεργασμένης ή μη, ή καλλιτεχνικής εικονογράφησης.»
ΤΡΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΧΡΩΜΑ ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗ / ΔΙΧΡΩΜΗ / ΠΟΛΥΧΡΩΜΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΟΝΟ ΓΡΑΜΜΑΤΑ / ΓΡΑΜΜΑΤΑ + ΕΙΚΟΝΑ ΕΙΔΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ (επεξεργασμένη ή μη) / ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ -
⚠️ Τι δείχνουν τα παραδείγματα του βιβλίου για τη σχέση εικόνας-κειμένου:
15.2 ΜΟΝΟ ΕΙΚΟΝΑ — καταχωρίσεις «που στηρίζονται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ»· ένα πλαγιασμένο μπουκάλι μπίρας γίνεται ΘΑΛΑΣΣΑ ή ΓΗΠΕΔΟ ΓΚΟΛΦ· λογότυπο και σλόγκαν «ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΑ στο κάτω μέρος» 15.3 ΤΙΤΛΟΣ ΠΟΥ ΕΙΚΟΝΟΠΟΙΕΙΤΑΙ — λογοπαίγνιο «Η μέρα είναι γκρι (μονότονη, μουντή), η νύχτα είναι Black & White»· «το ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΑΠΟΔΙΔΕΤΑΙ ΟΠΤΙΚΑ από τις εικόνες που τον συνοδεύουν» 15.11 ΤΟ ΥΦΟΣ ΩΣ ΜΗΝΥΜΑ — τρία αρώματα, τρία ύφη: ΚΛΑΣΙΚΟ · ΕΞΩΤΙΚΟ · ΡΟΜΑΝΤΙΚΟ-ΑΝΑΛΑΦΡΟ-ΝΕΑΝΙΚΟ «Όπως η ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ τους, έτσι και η καταχώριση προσπαθεί ΜΕ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΗΣ να αποδώσει το ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ του κάθε αρώματος»⚠️ Η παρατήρηση του 15.11 είναι η γέφυρα με το κεφ. 8: συσκευασία και καταχώριση μιλούν την ίδια οπτική γλώσσα για το ίδιο προϊόν.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον όρο καταχώριση αναφερόμαστε στην έντυπη διαφήμιση που γίνεται μέσω του τύπου, ημερήσιου και περιοδικού. Οι καταχωρίσεις συνήθως αποτελούν μέρος μιας διαφημιστικής εκστρατείας, που μπορεί να περιλαμβάνει υπαίθρια διαφήμιση με αφίσες, τηλεοπτικά σποτ, διαφήμιση στο ραδιόφωνο κτλ. Για τον λόγο αυτό, το περιεχόμενό τους αναπτύσσεται με άξονα τον διαφημιστικό στόχο που επιλέχθηκε και αφορά το σύνολο των μορφών που θα πάρει η διαφήμιση στα πλαίσια της διαφημιστικής εκστρατείας. Μία καταχώριση μπορεί να είναι ασπρόμαυρη, δίχρωμη ή πολύχρωμη, μπορεί να χρησιμοποιεί μόνο γράμματα ή να έχει γράμματα και εικόνα, ενώ η εικόνα μπορεί να έχει τη μορφή φωτογραφίας, επεξεργασμένης ή μη, ή καλλιτεχνικής εικονογράφησης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Μέγεθος, τρόπος αναπαραγωγής και επιλογή απεικόνισης
Ερώτηση: Σημαντικός παράγοντας που πρέπει να λάβουμε υπόψη για την επιλογή του είδους απεικόνισης είναι το μέγεθος και ο τρόπος αναπαραγωγής της καταχώρισης. Για παράδειγμα, η χρήση μιας τονικής φωτογραφίας με χαμηλό κοντράστ σε μία μικρή καταχώριση εφημερίδας δεν ενδείκνυται. Γιατί συμβαίνει αυτό και τι κάνουμε;
Απάντηση:
-
Η αιτία και η λύση, αυτούσια (§15.1, σελ. 228): «…διότι η φωτογραφία θα μπουκώσει κατά την εκτύπωση. Στην περίπτωση αυτή, καλό είναι να επεξεργαστούμε τη φωτογραφία στιλιζάροντάς την με το χέρι, με φωτομηχανικές τεχνικές ή με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Διαφορετικά, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιήσουμε σκίτσο.»
-
Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Πόσο ΜΕΓΑΛΗ είναι η καταχώριση; ΕΡΩΤΗΣΗ 2 Πώς ΑΝΑΠΑΡΑΓΕΤΑΙ; (εφημερίδα ≠ περιοδικό) ↓ ΜΙΚΡΗ + ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ + ΤΟΝΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΝΤΡΑΣΤ ↓ «θα ΜΠΟΥΚΩΣΕΙ κατά την εκτύπωση» ΛΥΣΗ ① ΣΤΙΛΙΖΑΡΙΣΜΑ · με το ΧΕΡΙ · με ΦΩΤΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ · με ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΛΥΣΗ ② ΣΚΙΤΣΟ («διαφορετικά, είναι ΠΡΟΤΙΜΟΤΕΡΟ»)⚠️ Τι σημαίνει «θα μπουκώσει»: σε χαμηλής ποιότητας εκτύπωση εφημερίδας οι ενδιάμεσοι τόνοι μιας φωτογραφίας χαμηλού κοντράστ κλείνουν μεταξύ τους και το είδωλο γίνεται μια αδιάκριτη σκούρα μάζα. Όσο μικρότερη η καταχώριση, τόσο πιο πυκνά τα στοιχεία, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος.
-
Ο υπολογισμός του μεγέθους, αυτούσια (σελ. 230): «Σε μία εφημερίδα το μέγεθος της καταχώρισης, όταν δεν είναι δισέλιδη ή ολοσέλιδη, υπολογίζεται ανάλογα με τις στήλες που καλύπτει επί το ύψος της μετρημένο σε εκατοστά, π.χ. δίστηλη x 10 cm, τετράστηλη x 15 cm κτλ. Στο περιοδικό πάλι μπορεί να είναι δισέλιδη, ολοσέλιδη ή να καλύπτει το ήμισυ, το τέταρτο ή το όγδοο της σελίδας.»
ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΗΛΕΣ × ΥΨΟΣ ΣΕ ΕΚΑΤΟΣΤΑ π.χ. ΔΙΣΤΗΛΗ × 10 cm · ΤΕΤΡΑΣΤΗΛΗ × 15 cm ⚠️ το ΠΛΑΤΟΣ μετριέται σε ΣΤΗΛΕΣ, όχι σε cm ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΚΛΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΣΕΛΙΔΗ · ΟΛΟΣΕΛΙΔΗ · ½ · ¼ · ⅛⚠️ Το σύστημα της εφημερίδας εξηγεί γιατί το πλάτος είναι δεδομένο και το ύψος ελεύθερο: ο σχεδιαστής δεν επιλέγει οποιοδήποτε σχήμα — επιλέγει πόσες στήλες και πόσα εκατοστά ύψος, δηλαδή δουλεύει μέσα στον κάνναβο της εφημερίδας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σημαντικός παράγοντας για την επιλογή του είδους απεικόνισης είναι το μέγεθος και ο τρόπος αναπαραγωγής της καταχώρισης. Η χρήση μιας τονικής φωτογραφίας με χαμηλό κοντράστ σε μία μικρή καταχώριση εφημερίδας δεν ενδείκνυται, διότι η φωτογραφία θα μπουκώσει κατά την εκτύπωση· στην περίπτωση αυτή είναι καλό να επεξεργαστούμε τη φωτογραφία στιλιζάροντάς την με το χέρι, με φωτομηχανικές τεχνικές ή με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού υπολογιστή, ενώ διαφορετικά είναι προτιμότερο να χρησιμοποιήσουμε σκίτσο. Σε μία εφημερίδα το μέγεθος της καταχώρισης, όταν δεν είναι δισέλιδη ή ολοσέλιδη, υπολογίζεται ανάλογα με τις στήλες που καλύπτει επί το ύψος της μετρημένο σε εκατοστά, π.χ. δίστηλη x 10 cm ή τετράστηλη x 15 cm. Στο περιοδικό πάλι μπορεί να είναι δισέλιδη, ολοσέλιδη ή να καλύπτει το ήμισυ, το τέταρτο ή το όγδοο της σελίδας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το πλαίσιο της καταχώρισης
Ερώτηση: Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο της καταχώρισης είναι η χρήση πλαισίου, όταν αυτή δεν είναι ολοσέλιδη. Το πλαίσιο έχει βασικά λειτουργικό χαρακτήρα. Τη διαχωρίζει δηλαδή από το κείμενο της υπόλοιπης σελίδας. Τι μορφές μπορεί να πάρει;
Απάντηση:
-
Οι μορφές, αυτούσια (§15.1, σελ. 230): «Μπορεί να είναι τελείως απλό, δηλαδή μία απλή γραμμή, μπορεί όμως να λειτουργεί και διακοσμητικά (border), να είναι, για παράδειγμα, μία κορδέλα, ένα σχοινί κτλ. (Βλέπε εικόνες: 15.16, 15.17, 15.18, 15.19).»
ΔΥΟ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ (ο ΒΑΣΙΚΟΣ, λέει το βιβλίο) ΔΙΑΧΩΡΙΖΕΙ την καταχώριση ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ⚠️ ΓΙ' ΑΥΤΟ χρειάζεται ΜΟΝΟ όταν ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΣΕΛΙΔΗ — η ολοσέλιδη ΔΕΝ ΕΧΕΙ γείτονες από τους οποίους να ξεχωρίσει ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΟΣ (border) ΚΟΡΔΕΛΑ · ΣΧΟΙΝΙ · ΔΙΑΚΕΚΟΜΜΕΝΗ ΓΡΑΜΜΗ · ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΣΠΙΤΙΟΥ · ΑΡΑΒΟΥΡΓΗΜΑ -
Τα τέσσερα παραδείγματα των λεζαντών (σελ. 233), που δείχνουν ότι το πλαίσιο μεταφέρει νόημα:
15.16 τουριστικό γραφείο «Το πλαίσιο, μία ΔΙΑΚΕΚΟΜΜΕΝΗ ΓΡΑΜΜΗ, ΔΗΛΩΝΕΙ ΚΙΝΗΣΗ» 15.17 μεγάλο κατάστημα «Το πλαίσιο - ΚΟΡΔΕΛΑ, καθώς και η ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΕΙΡΑ… ΕΝΙΣΧΥΟΥΝ ΟΠΤΙΚΑ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ της καταχώρισης, που είναι η ΑΓΟΡΑ ΔΩΡΩΝ» 15.18 τράπεζα «Το πλαίσιο - ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΣΠΙΤΙΟΥ… ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ ΣΤΟ ΜΗΝΥΜΑ της καταχώρισης, που είναι η ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ» 15.19 ταξίδια στη Συρία «Το πλαίσιο - ΑΡΑΒΟΥΡΓΗΜΑ, αν και είναι ΠΟΛΥ ΒΑΡΥ για τη συγκεκριμένη σχεδίαση της καταχώρισης, ΔΕΝΕΙ ΘΕΜΑΤΙΚΑ με το περιεχόμενό της»⚠️ Το 15.19 είναι κριτική, όχι έπαινος: το βιβλίο αναγνωρίζει τη θεματική επιτυχία αλλά επισημαίνει τη σχεδιαστική αστοχία — ένα πολύ βαρύ πλαίσιο ανταγωνίζεται το περιεχόμενο αντί να το πλαισιώνει.
-
Η παραπομπή του βιβλίου, αυτούσια (σελ. 230): «Λεπτομερή αναφορά για την ανάπτυξη της καταχώρισης, όσον αφορά το περιεχόμενό της, δηλαδή το μήνυμα, την επικεφαλίδα, το κείμενο, την εικονογράφηση, καθώς και τη διαμόρφωση του συνθετικού πλαισίου (layout), δηλαδή τη σύνθεσή της, θα βρείτε στο κεφάλαιο 12.8.2 που αφορά την έντυπη διαφήμιση, σελ. 174 - 187.»
⚠️ Γι' αυτό το κεφάλαιο 15 είναι τόσο σύντομο: το βιβλίο δεν επαναλαμβάνει τη θεωρία της έντυπης διαφήμισης. Το κεφ. 15 κρατά μόνο ό,τι είναι ΕΙΔΙΚΟ για την καταχώριση:
ΣΤΟ ΚΕΦ. 12.8.2 (σελ. 174-187) ΣΤΟ ΚΕΦ. 15 ΜΗΝΥΜΑ ΟΡΙΣΜΟΣ (τύπος) ΕΠΙΚΕΦΑΛΙΔΑ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (border) LAYOUT / ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ (στήλες/κλάσμα) Η ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο της καταχώρισης είναι η χρήση πλαισίου, όταν αυτή δεν είναι ολοσέλιδη. Το πλαίσιο έχει βασικά λειτουργικό χαρακτήρα, τη διαχωρίζει δηλαδή από το κείμενο της υπόλοιπης σελίδας. Μπορεί να είναι τελείως απλό, δηλαδή μία απλή γραμμή, μπορεί όμως να λειτουργεί και διακοσμητικά ως border, να είναι για παράδειγμα μία κορδέλα, ένα σχοινί κτλ. Τα παραδείγματα του βιβλίου δείχνουν ότι το πλαίσιο μεταφέρει και νόημα: η διακεκομμένη γραμμή σε καταχώριση τουριστικού γραφείου δηλώνει κίνηση, το πλαίσιο-κορδέλα ενισχύει οπτικά το μήνυμα της αγοράς δώρων, το πλαίσιο-περίγραμμα σπιτιού παραπέμπει στη χορήγηση στεγαστικών δανείων και το πλαίσιο-αραβούργημα δένει θεματικά με ταξίδια στη Συρία, αν και είναι πολύ βαρύ για τη συγκεκριμένη σχεδίαση. Λεπτομερή αναφορά για την ανάπτυξη της καταχώρισης, όσον αφορά το περιεχόμενό της, δηλαδή το μήνυμα, την επικεφαλίδα, το κείμενο και την εικονογράφηση, καθώς και τη διαμόρφωση του συνθετικού πλαισίου ή layout, το ίδιο το βιβλίο μας παραπέμπει να βρούμε στο κεφάλαιο 12.8.2 για την έντυπη διαφήμιση, σελ. 174-187.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η ασπρόμαυρη καταχώριση: ο κίνδυνος και οι λύσεις
Ερώτηση: Η ασπρόμαυρη, μονόχρωμη διαφήμιση, είτε έχει τη μορφή αφίσας είτε καταχώρισης τύπου ή μπροσούρας (brochure), παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον ως προς την σύνθεσή της. Ποιος κίνδυνος υπάρχει και πώς τον αντιμετωπίζουμε;
Απάντηση:
-
Ο κίνδυνος, αυτούσια (§15.2, σελ. 234): «Η χρησιμοποίηση ενός συμπαγούς, πλακάτου χρώματος, έστω του μαύρου σε λευκό φόντο, μπορεί να κάνει την ασπρόμαυρη καταχώριση μονότονη, επίπεδη και να αφαιρέσει τη δυνατότητα οπτικής κωδικοποίησης των πληροφοριών.»
ΤΡΕΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΓΟΥΣ ΜΑΥΡΟΥ ΣΕ ΛΕΥΚΟ ① ΜΟΝΟΤΟΝΗ — τίποτα δεν ΑΛΛΑΖΕΙ οπτικά ② ΕΠΙΠΕΔΗ — δεν υπάρχει ΒΑΘΟΣ, ΜΠΡΟΣ-ΠΙΣΩ ③ ΧΑΝΕΤΑΙ Η ΟΠΤΙΚΗ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ — δεν ΞΕΧΩΡΙΖΟΥΝ οι ΟΜΑΔΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ -
Οι δύο λύσεις, αυτούσια: «Για να αποφύγουμε αυτό τον κίνδυνο, μπορούμε να εμπλουτίσουμε το οπτικό μας λεξιλόγιο με τις αποχρώσεις του χρώματος χρησιμοποιώντας διάφορα ράστερ-τίντες ή να κάνουμε χρήση αρνητικών, δηλαδή να χρησιμοποιήσουμε το συμπαγές χρώμα για φόντο πάνω στο οποίο θα εμφανίζονται τα γραφικά στοιχεία, π.χ. τα γράμματα λευκά.»
ΤΟ «ΟΠΤΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ» ΤΗΣ ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗΣ ΦΤΩΧΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΜΑΥΡΟ ΣΕ ΛΕΥΚΟ (2 «λέξεις») ↓ ΡΑΣΤΕΡ - ΤΙΝΤΕΣ + ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ 10%, 20%, 40%, 60%… του μαύρου ↓ ΑΡΝΗΤΙΚΑ + ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΣΥΜΠΑΓΕΣ ΦΟΝΤΟ + ΛΕΥΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ⚠️ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: πολλά ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΝΟΥ → ξαναποκτάμε ΙΕΡΑΡΧΗΣΗ και ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ χωρίς δεύτερο χρώμα -
⚠️ Η σύνδεση με το κεφ. 14: ο όρος «οπτική κωδικοποίηση των πληροφοριών» είναι ακριβώς ο ίδιος με τη §14.2 (σελ. 218-219), όπου τα εργαλεία ήταν «το χρώμα είτε ως φόντο (συμπαγές χρώμα ή τίντα) είτε ως χρώμα γραμμάτων ή γραφικών».
ΚΕΦ. 14 (έγχρωμο έντυπο) ΚΕΦ. 15 (ασπρόμαυρη) ΧΡΩΜΑ ΩΣ ΦΟΝΤΟ → ΡΑΣΤΕΡ - ΤΙΝΤΑ ΩΣ ΦΟΝΤΟ ΧΡΩΜΑ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ → ΑΡΝΗΤΙΚΟ (ΛΕΥΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ) ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ → (μένει ίδια) ΠΛΑΙΣΙΑ · ΓΡΑΜΜΕΣ → (μένουν ίδια)Δηλαδή η ασπρόμαυρη σύνθεση δεν έχει λιγότερους κανόνες — έχει λιγότερα μέσα, και γι' αυτό «παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον».
Τα παραδείγματα ασπρόμαυρων καταχωρίσεων του βιβλίου (σελ. 235): 15.20 Unicef, 15.21 Θεάτρου Τέχνης, 15.22 Commercial Union, 15.23 καταστήματος ρούχων, 15.24 κλιματιστικού — όπου «η διαμόρφωση του κειμένου μιμείται το κύμα αέρα που βγαίνει από το κλιματιστικό».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ασπρόμαυρη, μονόχρωμη διαφήμιση, είτε έχει τη μορφή αφίσας είτε καταχώρισης τύπου ή μπροσούρας, παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον ως προς τη σύνθεσή της. Η χρησιμοποίηση ενός συμπαγούς, πλακάτου χρώματος, έστω του μαύρου σε λευκό φόντο, μπορεί να κάνει την ασπρόμαυρη καταχώριση μονότονη, επίπεδη και να αφαιρέσει τη δυνατότητα οπτικής κωδικοποίησης των πληροφοριών. Για να αποφύγουμε αυτόν τον κίνδυνο, μπορούμε να εμπλουτίσουμε το οπτικό μας λεξιλόγιο με τις αποχρώσεις του χρώματος, χρησιμοποιώντας διάφορα ράστερ-τίντες, ή να κάνουμε χρήση αρνητικών, δηλαδή να χρησιμοποιήσουμε το συμπαγές χρώμα για φόντο, πάνω στο οποίο θα εμφανίζονται τα γραφικά στοιχεία, π.χ. τα γράμματα λευκά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι διδάσκουν οι καταχωρίσεις των εικόνων του κεφαλαίου
Ερώτηση: Καταχώριση για Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών σχεδιασμένη από την Diabolo. Αποτελείται από τρία συνεχόμενα κομμάτια, που παρουσιάζονται σε τρεις συνεχόμενες σελίδες ενός περιοδικού. Αυτός ο τρόπος παρουσίασης δημιουργεί τρεις χρόνους αφήγησης, πετυχαίνοντας έτσι να κλιμακώσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ποιες άλλες τεχνικές δείχνουν οι εικόνες του κεφαλαίου;
Απάντηση:
-
⚠️ Ο αφηγηματικός χρόνος επιστρέφει — αλλά με άλλο μέσο. Στο κεφ. 14 (§14.3.3) οι τρεις χρόνοι αφήγησης προέκυπταν από τα ξεδιπλώματα ενός πολύπτυχου· εδώ (εικ. 15.7) προκύπτουν από τρεις συνεχόμενες σελίδες περιοδικού.
ΙΔΙΑ ΑΡΧΗ, ΔΥΟ ΜΕΣΑ ΚΕΦ. 14 ΠΟΛΥΠΤΥΧΟ → ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΞΕΔΙΠΛΩΝΕΙ 1ος χρόνος: εξώφυλλο 2ος χρόνος: δισέλιδο-εισαγωγή 3ος χρόνος: εσωτερικές σελίδες ΚΕΦ. 15 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ → ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΓΥΡΙΖΕΙ ΣΕΛΙΔΑ τρία ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΜΜΑΤΙΑ σε τρεις ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ⚠️ ΚΟΙΝΟΣ ΣΤΟΧΟΣ: «να ΚΛΙΜΑΚΩΣΕΙ ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ» -
Το λογοπαίγνιο ως κεντρική ιδέα — δύο παραδείγματα, αυτούσια:
15.3 ΟΥΙΣΚΙ BLACK & WHITE (δισέλιδη καταχώριση) «Στη διαφήμιση γίνεται ένα ΛΟΓΟΠΑΙΓΝΙΟ με το ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΠΟΤΟΥ. «Η μέρα είναι γκρι (μονότονη, μουντή), η νύχτα είναι Black & White», διαβάζουμε στον τίτλο. Το ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΑΠΟΔΙΔΕΤΑΙ ΟΠΤΙΚΑ από τις εικόνες που τον συνοδεύουν.» 15.15 ΑΛΥΣΙΔΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΡΤΟΥ «Η λέξη ART (τέχνη) αποτελεί την ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΙΔΕΑ της διαφήμισης. Με βάση αυτή την ιδέα έγινε ένα ΛΟΓΟΠΑΙΓΝΙΟ (ART, ARTOS), που οδήγησε στη δημιουργία ΤΟΥ ΟΝΟΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ του καταστήματος. Αυτή την ιδέα προσπαθεί να ΟΠΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙ και η καταχώριση με την εικονογράφησή της.»⚠️ Στο 15.15 η κεντρική ιδέα προηγείται ακόμη και του ονόματος της επιχείρησης — η διαφήμιση δεν ντύνει την ταυτότητα, τη γεννά.
-
Η επανασχεδίαση και η μορφοποίηση του κειμένου, αυτούσια:
15.6 ΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΓΩΤΟ — ΔΥΟ ΕΚΔΟΧΕΣ, ΙΔΙΑ ΕΙΚΟΝΑ «Η δεύτερη, με ΝΕΟ ΛΟΓΟΤΥΠΟ και το ΣΛΟΓΚΑΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΕΦΑΛΙΔΑ, χρησιμοποιώντας ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΙΚΟΝΑ που υπάρχει στην πρώτη καταχώριση αλλά με ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ, αποδίδει οπτικά ΠΟΛΥ ΚΑΛΥΤΕΡΑ τον όρο «θεϊκό» του σλόγκαν.» 15.24 ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΟ «Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΜΙΜΕΙΤΑΙ ΤΟ ΚΥΜΑ ΑΕΡΑ που βγαίνει από το κλιματιστικό.» 15.9 ΡΟΛΟΓΙΑ «Ο τίτλος «Ακρίβεια κινήσεων» ΣΥΝΔΕΕΙ ΝΟΗΜΑΤΙΚΑ μια φωτογραφία - έργο τέχνης με την εικόνα των ρολογιών που διαφημίζει αυτή η καταχώριση.»⚠️ Το κοινό μάθημα και των τριών: το ίδιο υλικό (εικόνα, κείμενο) δίνει διαφορετικό αποτέλεσμα ανάλογα με την επεξεργασία και τη μορφοποίηση. Στο 15.6 μάλιστα αλλάζει μόνο η επεξεργασία και η θέση του σλόγκαν — και η καταχώριση λειτουργεί καλύτερα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η καταχώριση για Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών αποτελείται από τρία συνεχόμενα κομμάτια, που παρουσιάζονται σε τρεις συνεχόμενες σελίδες ενός περιοδικού, και ο τρόπος αυτός δημιουργεί τρεις χρόνους αφήγησης, πετυχαίνοντας να κλιμακώσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη — η ίδια αρχή του αφηγηματικού χρόνου που στο κεφάλαιο 14 επιτυγχανόταν με τα ξεδιπλώματα του πολύπτυχου. Οι υπόλοιπες εικόνες δείχνουν άλλες τεχνικές: στην καταχώριση του ουίσκι Black & White γίνεται λογοπαίγνιο με το όνομα του ποτού και το περιεχόμενο του τίτλου αποδίδεται οπτικά από τις εικόνες που τον συνοδεύουν· στην αλυσίδα καταστημάτων άρτου η λέξη ART αποτελεί την κεντρική ιδέα και το λογοπαίγνιο ART - ARTOS οδήγησε στη δημιουργία του ονόματος και του λογότυπου, ιδέα που οπτικοποιεί και η εικονογράφηση· στις καταχωρίσεις του επώνυμου παγωτού η δεύτερη εκδοχή, με νέο λογότυπο και το σλόγκαν στην επικεφαλίδα, χρησιμοποιεί την ίδια εικόνα με ειδική επεξεργασία και αποδίδει οπτικά πολύ καλύτερα τον όρο θεϊκό του σλόγκαν· στην καταχώριση του κλιματιστικού η διαμόρφωση του κειμένου μιμείται το κύμα αέρα που βγαίνει από το κλιματιστικό· και στην καταχώριση των ρολογιών ο τίτλος Ακρίβεια κινήσεων συνδέει νοηματικά μια φωτογραφία-έργο τέχνης με την εικόνα των ρολογιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
