Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στην Οικονομία και τη Γεωργική Οικονομία (σελ. 28) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στην Οικονομία και τη Γεωργική Οικονομία (σελ. 28)

Ενδεικτικές λύσεις των 6 ερωτήσεων του κεφαλαίου (σελ. 28): έννοια/περιεχόμενο/σκοπός/κλάδοι της οικονομικής επιστήμης, ορισμός και σημασία της γεωργικής οικονομικής για τον παραγωγό και το κοινωνικό σύνολο.

Έννοια της οικονομίας

Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο οικονομία;

Απάντηση:

• Ετυμολογία, αυτούσιο (σελ. 15): «Η λέξη οικονομία είναι σύνθετη και προέρχεται από τις λέξεις "οίκος" και "νέμω". Σημαίνει τη διαχείριση και νομή των διαθέσιμων αγαθών σε κάθε οίκο».
• Γενικός ορισμός, αυτούσιο (σελ. 15): «Γενικότερα, με τον όρο οικονομία εννοούμε το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την παραγωγή και διαχείριση των αγαθών που θεωρούνται απαραίτητα για την κάλυψη των αναγκών του ανθρώπου. Η παραγωγή αγαθών καλύπτει αφενός τις ανάγκες των ανθρώπων που τα παράγουν..., αφετέρου τις ανάγκες του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου, με τη διάθεσή τους στην αγορά».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οικονομία, ετυμολογικά, σημαίνει τη διαχείριση και νομή των διαθέσιμων αγαθών σε κάθε οίκο (από τις λέξεις «οίκος» και «νέμω»). Γενικότερα, είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την παραγωγή και διαχείριση αγαθών απαραίτητων για την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών, τόσο όσων τα παράγουν όσο και του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου μέσω της αγοράς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Περιεχόμενο και σκοπός της οικονομικής επιστήμης

Ερώτηση: Ποιο είναι το περιεχόμενο και ποιος ο σκοπός της οικονομικής επιστήμης;

Απάντηση:

• Περιεχόμενο, αυτούσιο (σελ. 16): η οικονομική επιστήμη ασχολείται «με τη μελέτη των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τις οικονομικές δοσοληψίες...», «με τη μελέτη της επιχειρηματικής οργάνωσης των καταναλωτικών και των παραγωγικών δραστηριοτήτων», «με τη μελέτη της επιλογής και χρησιμοποίησης σπάνιων ή περιορισμένων παραγωγικών πόρων... για παραγωγή αγαθών και διανομή αυτών», «με τη μελέτη του πλούτου και της ευημερίας», «με τη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς κατά την επαγγελματική ζωή» και «με τη μελέτη των δυνατοτήτων αύξησης ή και μεγιστοποίησης του αποτελέσματος... με τις λιγότερες δυνατές θυσίες».
• Σκοπός, αυτούσιο (σελ. 17-18): «σκοπός της οικονομικής επιστήμης είναι να μας βοηθήσει να καταλάβουμε τη λειτουργία της ανθρώπινης κοινωνίας και τους μηχανισμούς που διέπουν την κίνησή της. Και αυτό, γιατί η βάση της οικονομίας είναι η οικονομική ζωή των ανθρώπων».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το περιεχόμενο της οικονομικής επιστήμης καλύπτει τη μελέτη των οικονομικών συναλλαγών, της επιχειρηματικής οργάνωσης παραγωγής/κατανάλωσης, της επιλογής και αξιοποίησης περιορισμένων παραγωγικών πόρων, του πλούτου/ευημερίας, της ανθρώπινης συμπεριφοράς στην επαγγελματική ζωή και της μεγιστοποίησης αποτελέσματος με τις λιγότερες θυσίες. Σκοπός της είναι να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τη λειτουργία της ανθρώπινης κοινωνίας και τους μηχανισμούς που τη διέπουν, αφού βάση της οικονομίας είναι η οικονομική ζωή των ανθρώπων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Βασικοί κλάδοι της οικονομικής επιστήμης

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βασικοί κλάδοι της οικονομικής επιστήμης;

Απάντηση:

• Αυτούσιο, ανά κριτήριο (σελ. 18-19): «με κριτήριο τις περιοχές της οικονομικής ενασχόλησης και μελέτης έχουμε τη Μικροοικονομική και Μακροοικονομική»· «με κριτήριο τη δυνατότητα άμεσης ή μη εφαρμογής, η οικονομική επιστήμη περιλαμβάνει τη Θεωρητική και την Εφαρμοσμένη Οικονομική»· «με κριτήριο τη φύση του φορέα... η Οικονομική περιλαμβάνει αφενός την Ιδιωτική Οικονομική, αφετέρου τη Δημόσια Οικονομική»· «με κριτήριο την απλή διαπίστωση ή την εξέλιξη των οικονομικών φαινομένων μέσα στο χρόνο, την Οικονομική συνθέτουν η Στατική Οικονομική και η Δυναμική Οικονομική».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βασικοί κλάδοι της οικονομικής επιστήμης είναι, ανά κριτήριο διάκρισης: Μικροοικονομική και Μακροοικονομική (περιοχή ενασχόλησης), Θεωρητική και Εφαρμοσμένη Οικονομική (δυνατότητα εφαρμογής), Ιδιωτική και Δημόσια Οικονομική (φύση φορέα), Στατική και Δυναμική Οικονομική (χρόνος/εξέλιξη φαινομένων).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ορισμός της γεωργικής οικονομικής

Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο γεωργική οικονομική;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 23-24): «ο κλάδος της οικονομίας που ασχολείται με την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων για την παραγωγή, τη διαχείριση και την προώθηση στην κατανάλωση των γεωργικών αγαθών, είναι η Γεωργική Οικονομία και η επιστήμη που την εξετάζει είναι η Γεωργική Οικονομική. Με άλλα λόγια, Γεωργική Οικονομική είναι ο κλάδος της οικονομικής επιστήμης που ασχολείται με την οικονομική διερεύνηση του τομέα της γεωργίας, με την ευρύτερη του έννοια και σημασία».
• Διαφοροποίηση από τη γενική οικονομική, αυτούσιο (σελ. 24): «η γεωργική οικονομική δε διαφοροποιείται από την οικονομική επιστήμη, παρά μόνο στο ότι το ενδιαφέρον της επικεντρώνεται σε έναν κλάδο, τη γεωργία ή γενικότερα τον αγροτικό τομέα».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γεωργική Οικονομική είναι ο κλάδος της οικονομικής επιστήμης που ασχολείται με την οικονομική διερεύνηση του τομέα της γεωργίας — με την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων για την παραγωγή, διαχείριση και προώθηση στην κατανάλωση των γεωργικών αγαθών. Δε διαφέρει ουσιαστικά από τη γενική οικονομική επιστήμη, παρά μόνο στο ότι εστιάζει στη γεωργία/αγροτικό τομέα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σημασία της γεωργικής οικονομικής για τους παραγωγούς

Ερώτηση: Ποια είναι η σημασία της γεωργικής οικονομικής για τους παραγωγούς γεωργικών προϊόντων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο, λίστα (σελ. 25-26): η γεωργική οικονομική βοηθά τον παραγωγό «στην καλύτερη δυνατή αξιοποίηση όλων των συντελεστών παραγωγής που έχει στη διάθεσή του», «στην απόκτηση με οικονομικό τρόπο πρόσθετων συντελεστών... (π.χ. γεωργικά μηχανήματα)», «στον καθορισμό των προϊόντων που πρέπει να παράγει με βάση τους συντελεστές παραγωγής που διαθέτει, τις εδαφοκλιματικές συνθήκες... και τις δυνατότητες διάθεσης των προϊόντων σε τιμές ικανοποιητικές», «στην αύξηση της παραγωγικότητας των διαθέσιμων συντελεστών», «στη μείωση του κόστους παραγωγής των προϊόντων» και «στην οργάνωση της διάθεσης των γεωργικών προϊόντων στις καλύτερες δυνατές τιμές».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γεωργική οικονομική βοηθά τον παραγωγό στην καλύτερη αξιοποίηση των συντελεστών παραγωγής που διαθέτει, στην οικονομική απόκτηση πρόσθετων συντελεστών (π.χ. μηχανήματα), στον καθορισμό των προϊόντων που πρέπει να παράγει ανάλογα με τους διαθέσιμους συντελεστές/εδαφοκλιματικές συνθήκες/δυνατότητες διάθεσης, στην αύξηση της παραγωγικότητας, στη μείωση του κόστους παραγωγής και στην οργάνωση της διάθεσης των προϊόντων στις καλύτερες τιμές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σημασία της γεωργικής οικονομίας για το κοινωνικό σύνολο

Ερώτηση: Ποια είναι η σημασία της γεωργικής οικονομίας για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 26): η γεωργική οικονομία εξασφαλίζει όσα περιμένει το κοινωνικό σύνολο από τη γεωργική παραγωγή, δηλαδή «σε ποσότητες και ποιότητες που απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών του κοινωνικού συνόλου» και «την προσφορά αυτών των προϊόντων σε τιμές προσιτές και συμφέρουσες για το κοινωνικό σύνολο, με τη μείωση του κόστους παραγωγής».
• Σημασία και για την οικονομία της χώρας, αυτούσιο (σελ. 26): «η γεωργική οικονομία εφόσον αποτελεί κλάδο της οικονομίας, είναι επόμενο να επηρεάζει την οικονομία μιας χώρας σε μικρό ή μεγάλο βαθμό... όσο περισσότερο ο κλάδος αυτός στηρίζεται σε οικονομικές βάσεις, τόσο πιο σημαντική είναι η συμβολή του στην οικονομία μιας χώρας».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, η γεωργική οικονομία εξασφαλίζει την προσφορά γεωργικών προϊόντων στις ποσότητες και ποιότητες που απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών του, σε τιμές προσιτές και συμφέρουσες, μέσω της μείωσης του κόστους παραγωγής. Επιπλέον, ως κλάδος της οικονομίας, επηρεάζει την οικονομία της χώρας σε μικρό ή μεγάλο βαθμό — όσο πιο οργανωμένη σε οικονομικές βάσεις, τόσο σημαντικότερη η συμβολή της.

Κριτήρια αξιολόγησης: