Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Παραγωγικές Δαπάνες (σελ. 136-143) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Παραγωγικές Δαπάνες (σελ. 136-143)
Αναλυτικές λύσεις και στα τρία διαδοχικά μπλοκ του κεφαλαίου 6: 15 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (σελ. 136-138), 15 ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης (σελ. 139-140) και 15 γνήσιες αριθμητικές ασκήσεις (σελ. 141-143) με πλήρως επαληθευμένους υπολογισμούς.
Τεκμαρτό ενοίκιο εδάφους
Ερώτηση: 1. Τεκμαρτό ενοίκιο είναι το ενοίκιο του εδάφους το οποίο: α. καταβάλλεται αποκλειστικά σε είδος β. υπολογίζεται στις δαπάνες παραγωγής, χωρίς να καταβάλλεται γ. καταβάλλεται, όπως όλες οι δαπάνες παραγωγής δ. υπολογίζεται και καταβάλλεται αποκλειστικά σε χρήμα.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: β) υπολογίζεται στις δαπάνες παραγωγής, χωρίς να καταβάλλεται
Το βιβλίο ορίζει ρητά (σελ. 121): όταν το έδαφος ανήκει στην εκμετάλλευση (ιδιόκτητο), η δαπάνη «ενοίκιο εδάφους» αποτελεί μεν δαπάνη υπολογιζόμενη, μη καταβαλλόμενη όμως» — γι' αυτό λέγεται τεκμαρτή, και το ενοίκιο τεκμαρτό ενοίκιο**. Οι επιλογές α και δ αναφέρονται σε τρόπο καταβολής (που εδώ δεν υπάρχει), η γ αντιφάσκει ευθέως με τον ορισμό.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: β. Δηλαδή υπολογίζεται στις δαπάνες παραγωγής, χωρίς να καταβάλλεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Προσδιορισμός τεκμαρτού ενοικίου
Ερώτηση: 2. Το ύψος του τεκμαρτού ενοικίου του εδάφους προσδιορίζεται με βάση: α. την αξία του εδάφους, γύρω στο 4-5% β. τα ενοίκια που πληρώνονται για παρόμοια εδάφη στην περιοχή γ. τα χαρακτηριστικά του εδάφους (θέση, γονιμότητα κ.λπ.) δ. όλα τα παραπάνω.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: δ) όλα τα παραπάνω
Το βιβλίο δίνει δύο πρακτικούς τρόπους προσδιορισμού (σελ. 122): την αξία του εδάφους ως τεκμαρτό περίπου 4-5% και τα ενοίκια που πληρώνονται για παρόμοια εδάφη της περιοχής· παράλληλα (σελ. 121) απαριθμεί τους παράγοντες που καθορίζουν το ύψος του ενοικίου, μεταξύ των οποίων η γονιμότητα και η θέση (χαρακτηριστικά εδάφους). Και οι τρεις επιλογές α, β, γ ισχύουν άρα «δ».
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: δ. Δηλαδή όλα τα παραπάνω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ορισμός εργατικού δυναμικού
Ερώτηση: 3. Εργατικό δυναμικό μιας γεωργικής εκμετάλλευσης είναι το σύνολο: α. των ξένων εργατών που απασχολεί μόνιμα η ΓΕ β. των ανθρώπων που απασχολούνται στις εργασίες της ΓΕ γ. της οικογενειακής εργασίας δ. των ξένων εργατών που απασχολεί εποχιακά η ΓΕ.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: β) των ανθρώπων που απασχολούνται στις εργασίες της ΓΕ
Ορισμός του βιβλίου (σελ. 122): «Εργατικό δυναμικό μιας γεωργικής εκμετάλλευσης είναι το σύνολο των ανθρώπων που απασχολούνται σε κάθε είδους εργασία της γεωργικής εκμετάλλευσης». Περιλαμβάνει ΚΑΙ την οικογενειακή ΚΑΙ την ξένη εργασία (μόνιμη ή εποχιακή) — οι επιλογές α, γ, δ περιγράφουν το καθένα μόνο ένα μέρος του συνόλου.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: β. Δηλαδή των ανθρώπων που απασχολούνται στις εργασίες της ΓΕ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Αμοιβή εργασίας κατ' αποκοπή
Ερώτηση: 4. Αμοιβή εργασίας κατ' αποκοπή γίνεται με βάση: α. το μέγεθος του έργου που εκτελείται β. το είδος του έργου γ. το χρόνο εκτέλεσης του έργου δ. το μέγεθος και είδος του έργου που εκτελείται.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: δ) το μέγεθος και είδος του έργου που εκτελείται
Το κείμενο είναι ρητό (σελ. 122): «η αμοιβή εργασίας υπολογίζεται κατ' αποκοπή, δηλαδή με βάση το μέγεθος και το είδος του εκτελούμενου έργου και ΟΧΙ με βάση το χρόνο απασχόλησης». Άρα η γ αποκλείεται ρητά, και οι α, β χωριστά είναι ελλιπείς — μόνο η δ (και τα δύο κριτήρια μαζί) είναι πλήρης.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: δ. Δηλαδή το μέγεθος και είδος του έργου που εκτελείται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Μορφές αμοιβής εργασίας
Ερώτηση: 5. Η αμοιβή εργασίας στη γεωργία υπολογίζεται σε: α. ημερομίσθιο β. μηνιαίο μισθό γ. ωρομίσθιο δ. ετήσια αμοιβή ε. όλα τα παραπάνω.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: ε) όλα τα παραπάνω
Το βιβλίο αναφέρει (σελ. 121): «Αμοιβή της εργασίας θεωρείται ο μισθός ή το ημερομίσθιο ή το ωρομίσθιο, αντίστοιχα ανά μήνα ή ημέρα ή ώρα». Καλύπτει έτσι μηνιαίο μισθό (β), ημερομίσθιο (α) και ωρομίσθιο (γ)· η ζητούμενη «με τη μεγαλύτερη πληρότητα» απάντηση είναι η «ε» ως γενίκευση των τριών ρητά αναφερόμενων μορφών — σημειώνεται πάντως ότι η «ετήσια αμοιβή» (δ) δεν κατονομάζεται αυτούσια στο κείμενο, παρά μόνο ως ετήσιος (12μηνος) μισθός.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: ε. Δηλαδή όλα τα παραπάνω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Δαπάνες μηχανικής εργασίας
Ερώτηση: 6. Στις δαπάνες μηχανικής εργασίας περιλαμβάνονται: α. τα δικαιώματα θεριζοαλωνισμού β. η δαπάνη μεταφοράς γεωργικών προϊόντων με ίδια μέσα της ΓΕ γ. η δαπάνη χειρισμού των μηχανημάτων της ΓΕ για περιποίηση φυτών δ. η αμοιβή του χειριστή στην α και β περίπτωση.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: α) τα δικαιώματα θεριζοαλωνισμού
Η «αμοιβή μηχανικής και ζωικής εργασίας» αφορά αποκλειστικά αμοιβές μηχανημάτων/ζώων/μεταφορικών μέσων που ανήκουν σε ΤΡΙΤΟΥΣ (σελ. 123): «Εδώ περιλαμβάνονται και τα δικαιώματα που καταβάλλονται σε χρήμα ή σε είδος για θεριζοαλωνισμό, εκκόκκιση, έκθλιψη ελιών κ.λπ.» — άρα η α είναι σωστή. Οι επιλογές β και γ αφορούν χρήση ιδίων μέσων της ΓΕ (όχι ξένων), που δεν εμπίπτει σε αυτή τη δαπάνη· η δ είναι εσφαλμένη γιατί συνδυάζει την α με τη λανθασμένη β.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: α. Δηλαδή τα δικαιώματα θεριζοαλωνισμού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Διάρκεια υπολογισμού απόσβεσης
Ερώτηση: 7. Η απόσβεση συνήθως υπολογίζεται για: α. μία μέρα β. ένα μήνα γ. ένα εξάμηνο δ. ένα χρόνο.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: δ) ένα χρόνο
Όλο το κεφάλαιο μιλά για «ετήσια απόσβεση» (σελ. 124-126: «ο υπολογισμός της ετήσιας απόσβεσης», «Ετήσια απόσβεση = …») — η απόσβεση υπολογίζεται πάντα σε ετήσια βάση, όχι σε μικρότερα διαστήματα.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: δ. Δηλαδή ένα χρόνο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Σε τι στοιχεία υπολογίζεται απόσβεση
Ερώτηση: 8. Απόσβεση, συνήθως, υπολογίζεται για: α. το έδαφος β. τα αναλώσιμα υλικά γ. τα πάγια περιουσιακά στοιχεία της ΓΕ δ. τα μικροεργαλεία της ΓΕ.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: γ) τα πάγια περιουσιακά στοιχεία της ΓΕ
Απόσβεση γίνεται σε περιουσιακά στοιχεία με μεγάλη διάρκεια παραγωγικής ζωής (σελ. 125), δηλαδή στα πάγια — ρητά αποκλείεται το έδαφος: «Φθορά (άρα απόσβεση) δεν υπάρχει στο έδαφος του οποίου η διάρκεια χρήσης είναι απεριόριστη» (σελ. 125, αποκλείει α). Τα αναλώσιμα (β) εξαφανίζονται σε μία χρήση (δεν αποσβένονται, καταχωρούνται ως δαπάνες υλικών), και τα μικροεργαλεία (δ) έχουν μικρή αξία/διάρκεια και συνήθως λογίζονται ως αναλώσιμα, όχι πάγια.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: γ. Δηλαδή τα πάγια περιουσιακά στοιχεία της ΓΕ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Δικαιολόγηση τόκων κεφαλαίου
Ερώτηση: 9. Η επιβάρυνση της γεωργικής παραγωγής με τόκους κεφαλαίων που χρησιμοποιούνται στη ΓΕ δικαιολογείται, διότι ο επιχειρηματίας παραγωγός χάνει εισοδήματα από: α. απώλεια τόκων β. χαμηλές τιμές των προϊόντων γ. εύκολη φθορά των γεωργικών προϊόντων δ. υψηλές δαπάνες συντήρησης των γεωργικών μηχανημάτων.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: α) απώλεια τόκων
Ρητή αιτιολόγηση του βιβλίου (σελ. 127): «αν ο παραγωγός κατέθετε σε τράπεζα τα κεφάλαια που διαθέτει… θα είχε ένα εισόδημα που θα αντιπροσώπευε τους τόκους των κεφαλαίων του. Τώρα που τα κεφάλαιά του τα διαθέτει στη γεωργική εκμετάλλευση, δεν εισπράττει τόκους.» Η δικαιολόγηση είναι καθαρά το διαφυγόν κέρδος από τόκους (ευκαιριακό κόστος), όχι οι υπόλοιπες επιλογές.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: α. Δηλαδή απώλεια τόκων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι αφορά η συντήρηση
Ερώτηση: 10. Η συντήρηση είναι δαπάνη που αφορά: α. τα αναλώσιμα υλικά β. το έδαφος γ. τα εργαλεία δ. τις μορφές μόνιμου κεφαλαίου (εκτός από το έδαφος).
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: δ) τις μορφές μόνιμου κεφαλαίου (εκτός από το έδαφος)
Ορισμός (σελ. 128): «δαπάνη που αφορά εργασία και υλικά για τη συντήρηση μορφών μόνιμου κεφαλαίου (εκτός από το έδαφος) της γεωργικής εκμετάλλευσης, όπως κτίρια, έγγειες βελτιώσεις, γεωργικά μηχανήματα, αυτοκίνητα, εργαλεία κ.λπ.» Η επιλογή γ (μόνο εργαλεία) είναι ατελής, το έδαφος (β) αποκλείεται ρητά, τα αναλώσιμα (α) δεν συντηρούνται (καταναλώνονται).
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: δ. Δηλαδή τις μορφές μόνιμου κεφαλαίου (εκτός από το έδαφος).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Απολογιστικός υπολογισμός συντήρησης
Ερώτηση: 11. Η δαπάνη για επισκευή και συντήρηση υπολογίζεται απολογιστικά: α. στην αρχή του χρόνου β. στα μισά του χρόνου γ. στο τέλος του χρόνου δ. οποιαδήποτε μέρα του χρόνου.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: γ) στο τέλος του χρόνου
Ορισμός (σελ. 129): «α. Απολογιστικά: Γίνεται στο τέλος του χρόνου. Αθροίζονται πραγματικές δαπάνες που έγιναν και καταγράφηκαν τη χρονιά που πέρασε.» (Ο προϋπολογιστικός τρόπος γίνεται αντίθετα στην αρχή της χρονιάς, κατ' εκτίμηση.)
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: γ. Δηλαδή στο τέλος του χρόνου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Φορέας γεωργικών ασφαλίσεων
Ερώτηση: 12. Η γεωργική παραγωγή ασφαλίζεται σήμερα στη χώρα μας από: α. την Εθνική Τράπεζα β. τον Οργανισμό Βάμβακος και Καπνού γ. τον ΕΛΓΑ δ. την ΠΑΣΕΓΕΣ.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: γ) τον ΕΛΓΑ
Ρητή δήλωση (σελ. 130): «Στη χώρα μας, οι γεωργικές ασφαλίσεις παρέχονται από τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ). Η Αγροτική Τράπεζα καλύπτει ορισμένους από τους κινδύνους με τη σύναψη ασφαλιστηρίων συμβολαίων.»
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: γ. Δηλαδή τον ΕΛΓΑ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ποιος πληρώνει τα ασφάλιστρα
Ερώτηση: 13. Τα ασφάλιστρα της γεωργικής παραγωγής πληρώνονται άμεσα από: α. τον παραγωγό και ιδιοκτήτη της ΓΕ β. το καταναλωτικό κοινό γ. τον έμπορο του γεωργικού προϊόντος δ. τις παραγωγικές δραστηριότητες της ΓΕ.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: α) τον παραγωγό και ιδιοκτήτη της ΓΕ
Το κείμενο (σελ. 130): «ο παραγωγός καταβάλλει, κάθε χρόνο, ένα χρηματικό ποσό, το ασφάλιστρο, σε διάφορους ασφαλιστικούς φορείς». Ο παραγωγός πληρώνει άμεσα το ασφάλιστρο· ενδέχεται τελικά το κόστος να «περνά» έμμεσα στο κοινό μέσω τιμών, αλλά η άμεση πληρωμή γίνεται από τον ίδιο τον παραγωγό.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: α. Δηλαδή τον παραγωγό και ιδιοκτήτη της ΓΕ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι περιλαμβάνουν οι φόροι ΓΕ
Ερώτηση: 14. Στους φόρους μιας ΓΕ περιλαμβάνονται: α. ο φόρος εισοδήματος του ιδιοκτήτη της ΓΕ β. τα τέλη κυκλοφορίας των μεταφορικών μέσων της ΓΕ γ. τα τέλη κυκλοφορίας του ΕΙΧ αυτοκινήτου του ιδιοκτήτη της ΓΕ δ. τα τέλη κυκλοφορίας των ξένων μηχανημάτων που εργάζονται στη ΓΕ.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: β) τα τέλη κυκλοφορίας των μεταφορικών μέσων της ΓΕ
Το βιβλίο διαχωρίζει ρητά (σελ. 131): «Οι φόροι υπολογίζονται σε ετήσια βάση και δεν πρέπει να συγχέονται με τα έξοδα και τους φόρους της οικογένειας του αρχηγού της γεωργικής εκμετάλλευσης» — άρα ο προσωπικός φόρος εισοδήματος του ιδιοκτήτη (α) και τα τέλη του προσωπικού ΕΙΧ (γ) είναι οικογενειακά, όχι δαπάνη της ΓΕ. Τα τέλη ξένων μηχανημάτων (δ) βαρύνουν τον ιδιοκτήτη τους, όχι τη ΓΕ που τα χρησιμοποιεί. Μόνο τα τέλη κυκλοφορίας των δικών της μεταφορικών μέσων (β) είναι πραγματική φορολογική δαπάνη της εκμετάλλευσης.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: β. Δηλαδή τα τέλη κυκλοφορίας των μεταφορικών μέσων της ΓΕ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Γενικά έξοδα ΓΕ
Ερώτηση: 15. Στα γενικά έξοδα μιας ΓΕ ανήκουν η: α. άρδευση θερμοκηπίου β. ύδρευση της ΓΕ γ. θέρμανση θερμοκηπίου δ. φωτισμός θερμοκηπίου.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: β) ύδρευση της ΓΕ
Τα γενικά έξοδα αφορούν το σύνολο της εκμετάλλευσης, όχι έναν συγκεκριμένο κλάδο (σελ. 132): «Στα γενικά έξοδα υπάγονται οι δαπάνες: ηλεκτρισμού, ύδρευσης, ΟΤΕ, θέρμανσης…». Οι επιλογές α, γ, δ προσδιορίζουν ρητά «θερμοκηπίου» — είναι δηλαδή άμεσες/ειδικές δαπάνες ενός συγκεκριμένου κλάδου (θερμοκηπιακή καλλιέργεια, όπως τα αρδευτικά τέλη στον Πίνακα 6 του κεφ. 7), όχι γενικά έξοδα όλης της ΓΕ που χρειάζονται επιμερισμό στους κλάδους.
Σύνοψη: Σωστή απάντηση: β. Δηλαδή ύδρευση της ΓΕ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τεκμαρτό και καταβαλλόμενο ενοίκιο
Ερώτηση: Τι είναι το τεκμαρτό ενοίκιο και τι το καταβαλλόμενο;
Απάντηση:
- Τεκμαρτό ενοίκιο: όταν το έδαφος ανήκει στην ίδια την εκμετάλλευση (ιδιόκτητο), η δαπάνη «ενοίκιο εδάφους» υπολογίζεται στο κόστος παραγωγής αλλά δεν καταβάλλεται πουθενά — είναι δαπάνη μόνο υπολογιζόμενη (σελ. 121).
- Καταβαλλόμενο (πραγματικό) ενοίκιο: όταν το έδαφος που χρησιμοποιεί η εκμετάλλευση δεν της ανήκει (μισθωμένο), η δαπάνη «ενοίκιο εδάφους» είναι πραγματική και καταβάλλεται στον ιδιοκτήτη του εδάφους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τεκμαρτό = υπολογίζεται, δεν καταβάλλεται (ιδιόκτητο έδαφος)· καταβαλλόμενο = πραγματική δαπάνη σε τρίτο (μισθωμένο έδαφος).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Και οι δύο μπαίνουν στο κόστος παραγωγής — διαφέρει μόνο αν καταβάλλονται.
Υπολογισμός αμοιβής εργασίας
Ερώτηση: Πώς υπολογίζεται η αμοιβή της εργασίας στη γεωργία;
Απάντηση:
- Η αμοιβή εργασίας υπολογίζεται συνήθως με βάση τον χρόνο απασχόλησης (μισθός/ημερομίσθιο/ωρομίσθιο), αλλά πολλές φορές γίνεται κατ' αποκοπή, δηλαδή με βάση το μέγεθος και το είδος του εκτελούμενου έργου και όχι με βάση τον χρόνο (σελ. 122).
- Μπορεί επίσης να καταβάλλεται σε είδος αντί σε χρήμα, ή να ανταποδίδεται εργασία που προσφέρθηκε σε άλλη χρονική περίοδο (αμοιβαίο όφελος μεταξύ εκμεταλλεύσεων σε περιόδους αιχμής).
- Ο παραγωγός, για να εκτιμήσει τη συνολική δαπάνη, σημειώνει τα ημερομίσθια (οικογενειακά+ξένα) ανά καλλιέργεια και αθροίζει τα ποσά, συνυπολογίζοντας και τις κρατήσεις προς ασφαλιστικούς οργανισμούς.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βάση τον χρόνο (μισθός/ημερομίσθιο/ωρομίσθιο) ή κατ' αποκοπή (μέγεθος+είδος έργου)· καταγραφή και άθροιση ημερομισθίων ανά καλλιέργεια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κατ' αποκοπή σημαίνει ρητά ΟΧΙ με βάση τον χρόνο.
Παράγοντες αμοιβής εργασίας
Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται το ύψος της αμοιβής εργασίας στη γεωργία;
Απάντηση:
- Κυρίως από (σελ. 122-123): το επίπεδο μισθών και ημερομισθίων της περιοχής, τα κατώτατα ημερομίσθια που ισχύουν σε αυτήν, το είδος και τα χαρακτηριστικά της περιοχής, τις οικονομικές συνθήκες της περιοχής και την εποχή του έτους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επίπεδο μισθών/ημερομισθίων περιοχής, κατώτατα ημερομίσθια, χαρακτηριστικά περιοχής, οικονομικές συνθήκες, εποχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πέντε παράγοντες, όλοι δεμένοι με την περιοχή/εποχή.
Αμοιβή μηχανικής/ζωικής εργασίας
Ερώτηση: Τι περιλαμβάνεται στην αμοιβή της μηχανικής και ζωικής εργασίας;
Απάντηση:
- Όλες οι αμοιβές μηχανημάτων, ζώων και μεταφορικών μέσων που ανήκουν σε ΤΡΙΤΟΥΣ (εργολάβοι κ.λπ.) και χρησιμοποιεί η εκμετάλλευση (σελ. 123).
- Τα δικαιώματα που καταβάλλονται σε χρήμα ή σε είδος για θεριζοαλωνισμό, εκκόκκιση, έκθλιψη ελιών κ.λπ.
- Η αμοιβή των οδηγών ή χειριστών των μισθωμένων (ξένων) ζώων και μηχανημάτων. Υπολογίζεται ανά ώρα εργασίας ή κατ' αποκοπή (ανά έργο/στρέμμα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αμοιβές ξένων μηχανημάτων/ζώων/μεταφορικών, δικαιώματα θεριζοαλωνισμού κ.λπ., αμοιβή χειριστών μισθωμένων μέσων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αφορά ΞΕΝΑ (τρίτων) μέσα, όχι ίδια της ΓΕ.
Ορισμός και αιτίες απόσβεσης
Ερώτηση: Τι είναι η απόσβεση και πού οφείλεται;
Απάντηση:
- Απόσβεση είναι η φθορά ή η μείωση της αξίας που παρουσιάζουν τα περιουσιακά στοιχεία με μεγάλη διάρκεια παραγωγικής ζωής (σελ. 125).
- Οφείλεται σε τρεις αιτίες: α) τη χρησιμοποίησή τους → λειτουργική απόσβεση· β) την επίδραση του χρόνου → χρονική απόσβεση· γ) την τεχνολογική εξέλιξη → οικονομική απαξίωση ή αχρήστευση (τα παλιά περιουσιακά στοιχεία γίνονται αντιοικονομικά μπροστά σε νέα βελτιωμένα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Φθορά/μείωση αξίας παγίων· αιτίες: χρήση (λειτουργική), χρόνος (χρονική), τεχνολογική εξέλιξη (οικονομική απαξίωση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Το έδαφος δεν αποσβένεται — απεριόριστη διάρκεια χρήσης.
Τύπος ετήσιας απόσβεσης
Ερώτηση: Να γράψετε και να εξηγήσετε τον τύπο με τον οποίο υπολογίζουμε την ετήσια απλή ή σταθερή απόσβεση.
Απάντηση:
- Τύπος (σελ. 125): Ετήσια απόσβεση = (Αρχική Αξία − Υπολειμματική Αξία) / Χρόνια Χρήσιμης Ζωής, δηλαδή
(Α−Υ)/ΧΧΖ· αν δεν υπάρχει υπολειμματική αξία, απλάΑ/ΧΧΖ. - Αρχική Αξία (Α): το κόστος αρχικής κατασκευής/αγοράς. Χρόνια Χρήσιμης Ζωής (ΧΧΖ): τα χρόνια παραγωγικής ζωής (δίνονται από τον κατασκευαστή ή από πίνακες του Υπουργείου Γεωργίας). Υπολειμματική Αξία (Υ): η αξία του στοιχείου μετά το τέλος της παραγωγικής ζωής του (π.χ. τιμή μεταπώλησης ή αξία υλικών κατεδάφισης).
- Στη μέθοδο αυτή το ποσό της ετήσιας απόσβεσης είναι σταθερό κάθε χρόνο της παραγωγικής ζωής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ετήσια απόσβεση = (Α−Υ)/ΧΧΖ· σταθερό ποσό κάθε χρόνο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τρία στοιχεία χρειάζονται: Α, ΧΧΖ, Υ.
Δικαιολόγηση τόκων κεφαλαίου
Ερώτηση: Πώς δικαιολογείται η επιβάρυνση της γεωργικής εκμετάλλευσης με τόκους κεφαλαίων, στην παραγωγή γεωργικών προϊόντων;
Απάντηση:
- Αν ο παραγωγός κατέθετε στην τράπεζα τα κεφάλαια που δεσμεύει στην εκμετάλλευση, θα εισέπραττε τόκους — δηλαδή θα είχε ένα εισόδημα (σελ. 127). Επειδή όμως τα κεφάλαιά του τα χρησιμοποιεί στην παραγωγή, δεν εισπράττει αυτούς τους τόκους.
- Το διαφυγόν αυτό εισόδημα (ευκαιριακό κόστος του δεσμευμένου κεφαλαίου) λογίζεται ως βασική παραγωγική δαπάνη και υπολογίζεται στο κόστος παραγωγής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο παραγωγός χάνει το εισόδημα (τόκο) που θα είχε αν κατέθετε τα κεφάλαιά του στην τράπεζα — άρα υπολογίζεται ως δαπάνη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ευκαιριακό κόστος δεσμευμένου κεφαλαίου.
Τρόποι υπολογισμού τόκου κεφαλαίου
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους υπολογίζονται οι τόκοι κεφαλαίων ως επιβάρυνση των γεωργικών προϊόντων που παράγει μια γεωργική εκμετάλλευση;
Απάντηση:
- α) Τρόπος του σταθερού τόκου: το κεφάλαιο πάνω στο οποίο υπολογίζεται ο ετήσιος σταθερός τόκος είναι το μισό του αθροίσματος της αρχικής και της υπολειμματικής αξίας του κεφαλαιουχικού αγαθού —
(Α+Υ)/2 × επιτόκιο(σελ. 128), σταθερό κάθε χρόνο. - β) Τρόπος του μεταβαλλόμενου τόκου: υπολογίζεται πάντοτε στην πραγματική (τρέχουσα) αξία του κεφαλαίου για κάθε συγκεκριμένο χρόνο, δηλαδή στην αξία που απομένει αφού αφαιρεθούν οι συσσωρευμένες αποσβέσεις των χρόνων που πέρασαν.
- Για το κυκλοφοριακό κεφάλαιο ο τόκος είναι μικρότερος, γιατί υπολογίζεται είτε στο μικρό χρονικό διάστημα χρήσης του, είτε (σύμβαση) σε διάστημα 6 μηνών (× ½ έτος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σταθερός τόκος = (Α+Υ)/2 × επιτόκιο (σταθερός)· μεταβαλλόμενος τόκος = τρέχουσα αξία × επιτόκιο (μεταβάλλεται κάθε χρόνο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ο τόκος εδάφους καλύπτεται από το ενοίκιό του — δεν υπολογίζεται χωριστά.
Γιατί χωριστά συντήρηση-επισκευές από απόσβεση
Ερώτηση: Γιατί υπάρχει στην επιβάρυνση των γεωργικών προϊόντων και η δαπάνη «συντήρηση - επισκευές», αφού υπάρχει ήδη η απόσβεση;
Απάντηση:
- Γιατί οι δύο έννοιες είναι διαφορετικές (σελ. 128): η απόσβεση εκφράζει τη φθορά/μείωση αξίας ενός παγίου με την πάροδο του χρόνου/χρήσης — δεν την εμποδίζει.
- Η συντήρηση και επισκευή δεν εξουδετερώνουν τη φθορά του περιουσιακού στοιχείου, αλλά συντελούν στη διατήρησή του σε καλή λειτουργική κατάσταση — είναι δηλαδή απαραίτητη ΕΠΙΠΛΕΟΝ δαπάνη ώστε το πάγιο να συνεχίσει να αποδίδει κανονικά μέχρι το τέλος της υπολογισμένης ζωής του.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απόσβεση = λογιστική μείωση αξίας λόγω φθοράς· συντήρηση-επισκευή = πραγματική δαπάνη που διατηρεί το πάγιο σε καλή κατάσταση — διαφορετικές έννοιες, και οι δύο επιβαρύνουν το κόστος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η συντήρηση δεν «αναιρεί» την απόσβεση.
Ασφάλιση γεωργικών/κτηνοτροφικών προϊόντων
Ερώτηση: Για ποιους λόγους πρέπει να ασφαλίζονται τα γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα; Τι συμβαίνει στην πράξη;
Απάντηση:
- Η γεωργική/κτηνοτροφική παραγωγή εξαρτάται από πολλούς αστάθμητους, απρόβλεπτους, ανεξέλεγκτους και καταστροφικούς παράγοντες-κινδύνους: θεομηνίες, φωτιές, ατυχήματα, ασθένειες, πλημμύρες (σελ. 129). Η ασφάλιση επιτρέπει στον παραγωγό να αντιμετωπίσει τις έκτακτες, συνήθως υψηλές δαπάνες από τέτοιες ζημιές χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά τις παραγωγικές δραστηριότητές του.
- Στην πράξη, στην Ελλάδα τις γεωργικές ασφαλίσεις παρέχει ο ΕΛΓΑ (Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων)· η Αγροτική Τράπεζα καλύπτει ορισμένους κινδύνους με ασφαλιστήρια συμβόλαια. Η δαπάνη ασφάλισης υπολογίζεται πάντοτε στο κόστος (γύρω στο 2% για κτίρια, έγγειες βελτιώσεις, μηχανήματα), ανεξάρτητα από το αν στην πραγματικότητα καταβάλλονται χρήματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί υπάρχουν απρόβλεπτοι κίνδυνοι (θεομηνίες, ασθένειες κ.λπ.)· στην πράξη ασφαλίζει ο ΕΛΓΑ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Το έδαφος δεν χρειάζεται ασφάλιση.
Δαπάνες υλικών — παραδείγματα
Ερώτηση: Αναφέρετε μερικά υλικά που η αξία τους ανήκει στην επιβάρυνση «δαπάνες υλικών».
Απάντηση:
- Σπόροι, λιπάσματα, καύσιμα, πολλαπλασιαστικό υλικό, γεωργικά και κτηνιατρικά φάρμακα, ζωοτροφές, λιπαντικά, δικαιώματα βοσκής, λοιπά αναλώσιμα υλικά (σελ. 130).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σπόροι, λιπάσματα, καύσιμα, πολλαπλασιαστικό υλικό, φάρμακα, ζωοτροφές, λιπαντικά, δικαιώματα βοσκής, λοιπά αναλώσιμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Όλα «υλικά μιας χρήσεως» των συντελεστών παραγωγής.
Σταθερές δαπάνες
Ερώτηση: Τι είναι οι σταθερές δαπάνες; Ποια η σημασία τους για τον παραγωγό; Ποιες είναι οι σταθερές δαπάνες;
Απάντηση:
- Ορισμός: δαπάνες παραγωγής ανεξάρτητες από την ποσότητα του προϊόντος που παράγεται — παραμένουν σταθερές είτε αυξηθεί είτε μειωθεί η παραγόμενη ποσότητα (σελ. 132).
- Σημασία: ο παραγωγός δεν μπορεί ούτε να τις αυξήσει ούτε να τις μειώσει ούτε να τις αποφύγει, εκτός αν προχωρήσει σε ριζική αναδιοργάνωση της επιχείρησής του.
- Είναι: το ενοίκιο του εδάφους, οι αποσβέσεις, η συντήρηση-επισκευή, τα ασφάλιστρα, οι τόκοι σταθερού κεφαλαίου, η αμοιβή εργασίας μόνιμου προσωπικού/τεκμαρτής εργασίας, τα γενικά έξοδα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανεξάρτητες από την παραγόμενη ποσότητα· δεν αυξομειώνονται εύκολα· π.χ. ενοίκιο, αποσβέσεις, συντήρηση, ασφάλιστρα, τόκοι σταθερού κεφαλαίου, γενικά έξοδα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αλλάζουν μόνο με ριζική αναδιοργάνωση της επιχείρησης.
Μεταβλητές δαπάνες
Ερώτηση: Τι είναι οι μεταβλητές δαπάνες; Ποια η σημασία τους για τον παραγωγό; Ποιες είναι οι μεταβλητές δαπάνες;
Απάντηση:
- Ορισμός: δαπάνες παραγωγής που συνδέονται με την ποσότητα του παραγόμενου προϊόντος (σελ. 132).
- Σημασία: αφορούν μέσα παραγωγής των οποίων η ποσότητα μπορεί να αυξομειώνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα, χωρίς να αλλάζει η δομή της εκμετάλλευσης — δίνουν στον παραγωγό ευελιξία ανάλογα με τις ανάγκες κάθε καλλιεργητικής περιόδου.
- Είναι: η αμοιβή εργασίας του μη μόνιμου προσωπικού, η αξία των αναλώσιμων υλικών (λιπάσματα, φάρμακα, σπόροι, ζωοτροφές κ.λπ.), η ξένη μηχανική και ζωική εργασία και λοιπές επιβαρύνσεις σε τρίτους (μεταφορικά, ζυγιστικά), οι τόκοι του κυκλοφοριακού κεφαλαίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συνδέονται με την ποσότητα προϊόντος· εύκολα αυξομειώνονται· π.χ. αναλώσιμα, μη μόνιμο προσωπικό, ξένη μηχανική/ζωική εργασία, τόκοι κυκλοφοριακού κεφαλαίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Δεν αλλάζουν τη δομή της εκμετάλλευσης.
Καταβαλλόμενες / μη καταβαλλόμενες δαπάνες
Ερώτηση: Τι είναι καταβαλλόμενες και τι μη καταβαλλόμενες δαπάνες;
Απάντηση:
- Καταβαλλόμενες: δαπάνες σε χρήμα ή σε είδος που καταβάλλονται σε τρίτους (σελ. 133).
- Μη καταβαλλόμενες: δαπάνες που υπολογίζονται στο κόστος παραγωγής, δεν καταβάλλονται όμως σε τρίτους — είναι: η αμοιβή εργασίας του παραγωγού και της οικογένειάς του, το ενοίκιο του ιδίου (ιδιόκτητου) εδάφους, οι τόκοι του ιδίου κεφαλαίου. Παραμένουν ως εισόδημα των ίδιων των παραγωγών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Καταβαλλόμενες = σε τρίτους· μη καταβαλλόμενες = αμοιβή οικογένειας/ίδιο ενοίκιο/τόκοι ιδίου κεφαλαίου, μένουν ως εισόδημα του παραγωγού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Όλες οι υπόλοιπες (πλην των τριών) είναι καταβαλλόμενες.
Χρηματικές / μη χρηματικές δαπάνες
Ερώτηση: Τι είναι οι χρηματικές και τι μη χρηματικές δαπάνες;
Απάντηση:
- Χρηματικές: δαπάνες σε χρήμα που καταβάλλονται σε τρίτους (σελ. 133).
- Μη χρηματικές: όλες οι υπόλοιπες δαπάνες που υπολογίζονται κατά την εξαγωγή των οικονομικών αποτελεσμάτων της εκμετάλλευσης — δηλαδή οι μη καταβαλλόμενες δαπάνες, και αυτές που καταβάλλονται σε είδος (π.χ. εργατικά συλλογής ελαιοκάρπου σε καρπό/λάδι, δαπάνες σύνθλιψης ελαιοκάρπου σε λάδι, το «δικαίωμα» θεριζοαλωνισμού σε είδος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χρηματικές = σε χρήμα σε τρίτους· μη χρηματικές = μη καταβαλλόμενες + καταβαλλόμενες σε είδος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η διαφορά από «καταβαλλόμενες/μη» είναι η αξία όσων καταβάλλονται σε είδος.
Τεκμαρτό ενοίκιο ανά στρέμμα
Ερώτηση: Να υπολογίσετε το τεκμαρτό ενοίκιο 1 στρέμματος εδάφους μιας γεωργικής εκμετάλλευσης 60 στρεμμ. ίδιας ποιότητας, εκ των οποίων τα 40 στρ. ενοικιάζονται προς 1.200 ευρώ το χρόνο.
Απάντηση:
- Η εκμετάλλευση έχει 60 στρέμματα ίδιας ποιότητας εδάφους· τα 40 στρ. είναι μισθωμένα (ενοικιάζονται) προς 1.200 ευρώ/έτος, οπότε το πραγματικό ενοίκιο ανά στρέμμα εκεί είναι γνωστό.
- Ενοίκιο ανά στρέμμα = 1.200 ÷ 40 = 30 ευρώ/στρέμμα.
- Επειδή τα υπόλοιπα 20 στρέμματα (ιδιόκτητα) είναι ίδιας ποιότητας με τα μισθωμένα, το τεκμαρτό ενοίκιο 1 στρέμματος ιδιόκτητου εδάφους εκτιμάται με το ίδιο ενοίκιο της περιοχής: 30 ευρώ/στρέμμα — ακριβώς η μέθοδος του βιβλίου «τα ενοίκια που πληρώνονται για παρόμοια εδάφη της περιοχής» (σελ. 122).
Σύνοψη: Τεκμαρτό ενοίκιο = 1.200 ÷ 40 = 30 ευρώ/στρέμμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Χρησιμοποιούμε το ΓΝΩΣΤΟ ενοίκιο των μισθωμένων στρεμμάτων ως οδηγό για το ιδιόκτητο τμήμα, αφού είναι ίδιας ποιότητας.
Συνολική επιβάρυνση από το έδαφος
Ερώτηση: Να βρείτε τη συνολική επιβάρυνση από το έδαφος μιας γεωργικής εκμετάλλευσης 50 στρεμμάτων, της οποίας το έδαφος αξίζει 900 ευρώ το στρέμμα.
Απάντηση:
- Συνολική αξία εδάφους = 50 στρ. × 900 ευρώ/στρ. = 45.000 ευρώ.
- Η άσκηση δεν δίνει συγκεκριμένο ποσοστό τεκμαρτού ενοικίου· η θεωρία (σελ. 122) δίνει το εύρος «περίπου 4-5%» της αξίας του εδάφους. Με 4%: 45.000 × 4% = 1.800 ευρώ. Με 5%: 45.000 × 5% = 2.250 ευρώ.
- Άρα η συνολική ετήσια επιβάρυνση από το έδαφος κυμαίνεται μεταξύ 1.800 και 2.250 ευρώ, ανάλογα με το ακριβές ποσοστό που θα επιλεγεί μέσα στο δηλωμένο εύρος του βιβλίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιβάρυνση εδάφους ≈ 45.000 × (4%-5%) = 1.800 έως 2.250 ευρώ ετησίως.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Το βιβλίο δεν δίνει εδώ συγκεκριμένο ποσοστό — δίνεται εύρος 4-5%, γι' αυτό η απάντηση είναι εύρος τιμών, όχι μονοσήμαντος αριθμός.
Επιβάρυνση εργασίας — καπνός
Ερώτηση: Να βρείτε την επιβάρυνση από την αμοιβή εργασίας ενός στρέμματος καπνού, με τα παρακάτω στοιχεία: α. οικογενειακή εργασία 200 ώρες, β. ξένη εργασία 50 ώρες, αμοιβή εργασίας = 1,20 ευρώ/ώρα.
Απάντηση:
- Σύνολο ωρών = 200 + 50 = 250 ώρες.
- Οικογενειακή: 200 × 1,20 = 240,00 ευρώ. Ξένη: 50 × 1,20 = 60,00 ευρώ.
- Συνολική επιβάρυνση = 240,00 + 60,00 = 300,00 ευρώ/στρέμμα.
Σύνοψη: Επιβάρυνση εργασίας = (200+50) × 1,20 = 300,00 ευρώ/στρέμμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ίδια στοιχεία (200/50 ώρες, 1,20 ευρώ/ώρα) επαναχρησιμοποιούνται στο παράδειγμα ΚΑΠΝΟΥ του κεφ. 7.
Επιβάρυνση εργασίας — κριθάρι
Ερώτηση: Να βρείτε την επιβάρυνση από την αμοιβή εργασίας ενός στρέμματος κριθαριού, με τα παρακάτω στοιχεία: α. οικογενειακή εργασία 4 ώρες, β. ξένη εργασία 2,5 ώρες, αμοιβή εργασίας = 1,20 ευρώ/ώρα.
Απάντηση:
- Οικογενειακή: 4 × 1,20 = 4,80 ευρώ. Ξένη: 2,5 × 1,20 = 3,00 ευρώ.
- Συνολική επιβάρυνση = 4,80 + 3,00 = 7,80 ευρώ/στρέμμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιβάρυνση εργασίας = (4+2,5) × 1,20 = 7,80 ευρώ/στρέμμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Επιβάρυνση εργασίας — οιναμπέλι
Ερώτηση: Να βρείτε την επιβάρυνση από την αμοιβή εργασίας ενός στρέμματος οιναμπέλου με τα παρακάτω στοιχεία: α. οικογενειακή εργασία 78,5 ώρες, β. ξένη εργασία 2,7 ώρες, αμοιβή εργασίας = 1,20 ευρώ/ώρα.
Απάντηση:
- Οικογενειακή: 78,5 × 1,20 = 94,20 ευρώ. Ξένη: 2,7 × 1,20 = 3,24 ευρώ.
- Συνολική επιβάρυνση = 94,20 + 3,24 = 97,44 ευρώ/στρέμμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιβάρυνση εργασίας = (78,5+2,7) × 1,20 = 97,44 ευρώ/στρέμμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Επιβάρυνση εργασίας — αγελάδα γαλακτοπαραγωγής
Ερώτηση: Να βρείτε την επιβάρυνση από την αμοιβή εργασίας ανά κεφαλή αγελάδας γαλακτοπαραγωγής, με τα παρακάτω στοιχεία: α. οικογενειακή εργασία 150 ώρες, β. ξένη εργασία 31 ώρες, αμοιβή εργασίας = 1,80 ευρώ/ώρα.
Απάντηση:
- Οικογενειακή: 150 × 1,80 = 270,00 ευρώ. Ξένη: 31 × 1,80 = 55,80 ευρώ.
- Συνολική επιβάρυνση = 270,00 + 55,80 = 325,80 ευρώ/κεφαλή.
Σύνοψη: Επιβάρυνση εργασίας = (150+31) × 1,80 = 325,80 ευρώ/κεφαλή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ίδιες ώρες (150/31) ξαναχρησιμοποιούνται στο παράδειγμα ΑΓΕΛΑΔΩΝ του κεφ. 7, αλλά με άλλη αμοιβή/ώρα (1,20) — δεν είναι ίδιο αποτέλεσμα.
Επιβάρυνση από ξένη μηχανική εργασία — πορτοκαλιά
Ερώτηση: Γεωργική εκμετάλλευση 30 στρεμ., με πορτοκάλια, πραγματοποίησε την περασμένη χρονιά τις καλλιεργητικές φροντίδες που ακολουθούν με ξένη μηχανική εργασία, όπως παρακάτω. Να βρείτε την επιβάρυνση της παραγωγής από ξένη μηχανική εργασία: φρεζάρισμα 1° 10΄ με αμοιβή 22 ευρώ/ώρα, 2° 20΄, 3° 20΄, 4° 10΄· ψεκασμός 1ος 20΄, 2ος 20΄, 3ος 30΄, 4ος 10΄· ζιζανιοκτονία 10΄.
Απάντηση:
- Άθροισμα λεπτών: φρεζάρισμα 10+20+20+10 = 60΄· ψεκασμός 20+20+30+10 = 80΄· ζιζανιοκτονία 10΄. Σύνολο = 60+80+10 = 150 λεπτά = 2,5 ώρες.
- Επιβάρυνση = 2,5 ώρες × 22 ευρώ/ώρα = 55,00 ευρώ.
- ⚠️ Η εκφώνηση δεν διευκρινίζει ρητά αν οι χρόνοι αφορούν το σύνολο των 30 στρεμμάτων ή ανά στρέμμα — η λύση υιοθετεί την πρώτη ανάγνωση (συνολικός χρόνος για όλη την καλλιέργεια πορτοκαλιών, όπως ο ενικός «Γεωργική εκμετάλλευση 30 στρεμ. … πραγματοποίησε» υποδηλώνει μία ενιαία σειρά εργασιών σε όλη την έκταση), οπότε: σύνολο 55,00 ευρώ, δηλ. 55,00 ÷ 30 ≈ 1,83 ευρώ/στρέμμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύνολο χρόνου 150΄ = 2,5 ώρες → επιβάρυνση = 2,5 × 22 = 55,00 ευρώ (≈1,83 ευρώ/στρέμμα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η εκφώνηση δεν λέει ρητά «ανά στρέμμα» — η λύση δηλώνει την παραδοχή (σύνολο καλλιέργειας).
Ετήσια απόσβεση ελκυστήρα
Ερώτηση: Να βρεθεί η ετήσια απόσβεση (με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης) ελκυστήρα, του οποίου η αξία αγοράς είναι 16.500 ευρώ, όταν εκτιμάται ότι η ζωή του θα είναι 20 χρόνια και μετά την πάροδο των χρόνων αυτών θα πουληθεί 1.800 ευρώ.
Απάντηση:
- Α = 16.500 ευρώ, Υ = 1.800 ευρώ, ΧΧΖ = 20 χρόνια.
- Ετήσια απόσβεση = (Α−Υ)/ΧΧΖ = (16.500 − 1.800) / 20 = 14.700 / 20 = 735,00 ευρώ/έτος.
Σύνοψη: Ετήσια απόσβεση = (16.500−1.800)/20 = 735,00 ευρώ/έτος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ετήσια απόσβεση ανά στρέμμα — στραγγιστικό κανάλι
Ερώτηση: Να βρεθεί η ετήσια απόσβεση ανά στρέμμα ενός στραγγιστικού καναλιού, αξίας κατασκευής 1.200 ευρώ, αν χρησιμοποιηθεί για 40 χρόνια και η έκταση που θα εξυπηρετεί είναι 50 στρεμ.
Απάντηση:
- Χωρίς υπολειμματική αξία (δεν αναφέρεται): ετήσια απόσβεση έργου = Α/ΧΧΖ = 1.200 / 40 = 30,00 ευρώ/έτος (για ολόκληρο το έργο).
- Ανά στρέμμα: 30,00 ÷ 50 στρέμματα = 0,60 ευρώ/στρέμμα/έτος.
Σύνοψη: Ετήσια απόσβεση έργου = 1.200/40 = 30,00 ευρώ· ανά στρέμμα = 30,00/50 = 0,60 ευρώ/στρέμμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ίδια λογική με το «Παράδειγμα 1ο» της θεωρίας (σελ. 126, αρδευτικό έργο).
Ετήσια απόσβεση αποθήκης
Ερώτηση: Να υπολογισθεί η ετήσια απόσβεση, με τη μέθοδο της απλής ή σταθερής απόσβεσης, αποθήκης 100 τ.μ., που κατασκευάσθηκε πριν από 10 χρόνια, με πιθανή διάρκεια ζωής 40 χρόνια, η οποία για να ανακατασκευασθεί, θα κοστίσει 60 ευρώ το τετρ. μέτρο.
Απάντηση:
- Αρχική αξία αντικατάστασης (με σημερινές τιμές) = 100 τ.μ. × 60 ευρώ/τ.μ. = 6.000 ευρώ.
- Χωρίς υπολειμματική αξία (δεν αναφέρεται), ΧΧΖ = 40 χρόνια: Ετήσια απόσβεση = 6.000 / 40 = 150,00 ευρώ/έτος.
- Το ότι κατασκευάσθηκε πριν 10 χρόνια δεν μεταβάλλει το ετήσιο ποσό (η μέθοδος σταθερής απόσβεσης δίνει το ΙΔΙΟ ποσό κάθε χρόνο της ζωής της) — απλώς σημαίνει ότι έχουν ήδη «περάσει» 10 από τα 40 χρόνια.
Σύνοψη: Αρχική αξία αντικατάστασης = 100×60 = 6.000 ευρώ· ετήσια απόσβεση = 6.000/40 = 150,00 ευρώ/έτος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Χρησιμοποιείται η ΑΞΙΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ με σημερινές τιμές, όχι η αρχική τιμή κατασκευής πριν 10 χρόνια.
Ετήσια απόσβεση αντλίας
Ερώτηση: Να υπολογισθεί η ετήσια, σταθερή απόσβεση αντλίας, που αγοράσθηκε πριν από 5 χρόνια και που για να την αγοράσουμε σήμερα καινούρια, κοστίζει 1.800 ευρώ. Η αντλία εκτιμάται ότι θα ζήσει παραγωγικά 10 χρόνια και στο τέλος της παραγωγικής της ζωής δε θα έχει καμία αξία.
Απάντηση:
- Αρχική αξία αντικατάστασης = 1.800 ευρώ (σημερινή τιμή αγοράς καινούριας), ΧΧΖ = 10 χρόνια, Υ = 0 (καμία υπολειμματική αξία).
- Ετήσια απόσβεση = 1.800 / 10 = 180,00 ευρώ/έτος.
Σύνοψη: Ετήσια απόσβεση = 1.800/10 = 180,00 ευρώ/έτος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ετήσια επιβάρυνση τόκων παγίου κεφαλαίου
Ερώτηση: Γεωργική εκμετάλλευση διαθέτει τις παρακάτω μορφές μόνιμου κεφαλαίου, που χρησιμοποιεί για όλους τους κλάδους: α. ημιαρτεσιανό αξίας 150 ευρώ, β. αποθήκη αξίας 120 ευρώ, γ. ελκυστήρα αξίας 6.000 ευρώ, δ. παρελκόμενα ελκυστήρα αξίας 1.800 ευρώ. Να υπολογισθεί η ετήσια επιβάρυνση της ΓΕ με τους τόκους των παραπάνω μορφών πάγιου κεφαλαίου, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του σταθερού τόκου και το τρέχον επιτόκιο.
Απάντηση:
- Συνολική αρχική αξία παγίου κεφαλαίου = 150+120+6.000+1.800 = 8.070 ευρώ.
- Με τη μέθοδο του σταθερού τόκου (σελ. 128), χωρίς δεδομένη υπολειμματική αξία (Υ=0), το κεφάλαιο πάνω στο οποίο υπολογίζεται ο τόκος είναι το μισό της αρχικής αξίας: 8.070 / 2 = 4.035 ευρώ.
- ⚠️ Η άσκηση ζητά να χρησιμοποιηθεί «το τρέχον επιτόκιο», χωρίς όμως να δίνει συγκεκριμένο ποσοστό. Χρησιμοποιώντας ενδεικτικά το 10% (το ίδιο ποσοστό που το βιβλίο ονομάζει ρητά «Μέσο ετήσιο επιτόκιο» στην Άσκηση 15 του ίδιου κεφαλαίου, για όμοιο πάγιο κεφάλαιο — γεωργικό ελκυστήρα): Τόκος = 4.035 × 10% = 403,50 ευρώ/έτος.
- Το αποτέλεσμα είναι ανάλογο του επιτοκίου που τελικά θα επιλεγεί (Τόκος = 4.035 × επιτόκιο)· δίνεται εδώ η ενδεικτική τιμή στο 10%.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τόκος (σταθερή μέθοδος) = (8.070/2) × επιτόκιο· με ενδεικτικό επιτόκιο 10% → 403,50 ευρώ/έτος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Το «τρέχον επιτόκιο» δεν δίνεται ρητά εδώ· χρησιμοποιείται το 10% της Άσκησης 15 ως λογική αναφορά.
Δαπάνη συντήρησης παγίου κεφαλαίου
Ερώτηση: Να υπολογισθεί στις μορφές πάγιου κεφαλαίου της προηγούμενης άσκησης το ποσό συντήρησης που αντιστοιχεί σε αυτές, όταν για: συντήρηση εγγείων βελτιώσεων και κτιρίων χρησιμοποιείται συντελεστής 1% της αξίας αντικατάστασής τους, συντήρηση γεωργικών μηχανημάτων χρησιμοποιείται συντελεστής 3% της αξίας αντικατάστασής τους.
Απάντηση:
- Το ημιαρτεσιανό (150 ευρώ) είναι έγγεια βελτίωση: συντήρηση = 150 × 1% = 1,50 ευρώ.
- Η αποθήκη (120 ευρώ) είναι κτίριο: συντήρηση = 120 × 1% = 1,20 ευρώ.
- Ο ελκυστήρας (6.000 ευρώ) είναι μηχάνημα: συντήρηση = 6.000 × 3% = 180,00 ευρώ.
- Τα παρελκόμενα ελκυστήρα (1.800 ευρώ) είναι επίσης μηχανολογικός εξοπλισμός: συντήρηση = 1.800 × 3% = 54,00 ευρώ.
- Συνολική ετήσια δαπάνη συντήρησης = 1,50 + 1,20 + 180,00 + 54,00 = 236,70 ευρώ.
Σύνοψη: Συντήρηση: ημιαρτεσιανό 1,50 + αποθήκη 1,20 + ελκυστήρας 180,00 + παρελκόμενα 54,00 = 236,70 ευρώ/έτος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Έγγειες βελτιώσεις/κτίρια → 1%· μηχανήματα/παρελκόμενα → 3%.
Ταξινόμηση δαπανών κατά συντελεστή παραγωγής
Ερώτηση: Να ταξινομήσετε στις αντίστοιχες κατηγορίες συντελεστών παραγωγής, τις παρακάτω δαπάνες: α. το ενοίκιο του ιδίου εδάφους, β. την αμοιβή της ξένης εργασίας, γ. τους τόκους του κυκλοφοριακού κεφαλαίου, δ. την αμοιβή της ξένης μηχανικής εργασίας, ε. τις αποσβέσεις του ιδίου κεφαλαίου, στ. τις δαπάνες αγοράς υλικών.
Απάντηση:
- α. Ενοίκιο ιδίου εδάφους → ΕΔΑΦΟΣ (τεκμαρτή δαπάνη εδάφους, σελ. 121).
- β. Αμοιβή ξένης εργασίας → ΕΡΓΑΣΙΑ (ανθρώπινη εργασία τρίτων, σελ. 122).
- γ. Τόκοι κυκλοφοριακού κεφαλαίου → ΚΕΦΑΛΑΙΟ (στοιχείο 7 στο «III. Κεφάλαιο» του Πίνακα 6 της §7.1).
- δ. Αμοιβή ξένης μηχανικής εργασίας → ΚΕΦΑΛΑΙΟ (στοιχείο 5 στο «III. Κεφάλαιο» του ίδιου πίνακα — η μηχανική εργασία τρίτων λογίζεται δαπάνη κεφαλαίου, όχι εργασίας, γιατί αμείβει τη χρήση ξένου εξοπλισμού).
- ε. Αποσβέσεις ιδίου κεφαλαίου → ΚΕΦΑΛΑΙΟ (δαπάνη φθοράς παγίου κεφαλαίου, §6.1.3).
- στ. Δαπάνες αγοράς υλικών → ΚΕΦΑΛΑΙΟ (στοιχεία 1-4 στο «III. Κεφάλαιο» του Πίνακα 6 — λιπάσματα, φάρμακα, καύσιμα, αναλώσιμα).
Σύνοψη: α=Έδαφος· β=Εργασία· γ,δ,ε,στ=Κεφάλαιο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η μηχανική/ζωική εργασία τρίτων ταξινομείται στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (Πίνακας 6, §7.1), όχι στην ΕΡΓΑΣΙΑ — κοινό λάθος.
Ετήσια επιβάρυνση απόσβεσης+τόκων — ελκυστήρας 4ης χρονιάς
Ερώτηση: Να βρείτε την ετήσια συνολική επιβάρυνση γεωργικής εκμετάλλευσης από απόσβεση και τόκους, που χρησιμοποιεί γεωργικό ελκυστήρα για 4η χρονιά (έχει ήδη χρησιμοποιηθεί 3 χρόνια), με τα παρακάτω στοιχεία: ΑΑ = 16.800 ευρώ, ΥΑ = 1.800 ευρώ, πιθανά χρόνια χρησιμοποίησης = 17, μέσο ετήσιο επιτόκιο = 10%.
Απάντηση:
- Ετήσια απόσβεση (σταθερή, ίδια κάθε χρόνο) = (ΑΑ−ΥΑ)/ΧΧΖ = (16.800 − 1.800) / 17 = 15.000 / 17 ≈ 882,35 ευρώ/έτος.
- Η αναφορά «4η χρονιά, έχει ήδη χρησιμοποιηθεί 3 χρόνια» έχει νόημα μόνο αν ο τόκος υπολογίζεται με τη μέθοδο του μεταβαλλόμενου τόκου (σελ. 128) — δηλαδή στην πραγματική αξία που απομένει μετά τις αποσβέσεις των προηγούμενων ετών (με τη μέθοδο του σταθερού τόκου το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο ανεξαρτήτως έτους, οπότε η πληροφορία «3 χρόνια» θα ήταν περιττή).
- Αξία που απομένει στην αρχή της 4ης χρονιάς = ΑΑ − 3 × ετήσια απόσβεση = 16.800 − 3×882,35 = 16.800 − 2.647,06 = 14.152,94 ευρώ.
- Τόκος 4ης χρονιάς (μεταβαλλόμενος) = 14.152,94 × 10% = 1.415,29 ευρώ.
- Ετήσια συνολική επιβάρυνση (απόσβεση + τόκος) 4ης χρονιάς = 882,35 + 1.415,29 = 2.297,65 ευρώ.
- ⚠️ Το κείμενο της §6.1.5 περιγράφει τον μεταβαλλόμενο τόκο ως υπολογιζόμενο «στην αξία του κεφαλαίου που απομένει, αν από την αρχική αξία αφαιρεθεί η υπολειμματική αξία ΚΑΙ το σύνολο των αποσβέσεων» — ανάγνωση που, αν εφαρμοστεί κυριολεκτικά (αφαιρώντας ΚΑΙ την ΥΑ ΚΑΙ τις αποσβέσεις), οδηγεί σε μηδενική υπολειπόμενη αξία στο τέλος της ζωής του παγίου (αντί για ΥΑ), κάτι ασύμβατο με τον ίδιο τον ορισμό της υπολειμματικής αξίας. Η λύση ακολουθεί συνεπώς τη συνήθη λογιστική σύμβαση (τρέχουσα αξία = ΑΑ − συσσωρευμένες αποσβέσεις, που καταλήγει ακριβώς στην ΥΑ στο τέλος της ζωής) και το καταγράφει ρητά ως σημείο ασάφειας της διατύπωσης του βιβλίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απόσβεση ≈ 882,35 ευρώ· τόκος 4ης χρονιάς (μεταβαλλόμενος, στα 14.152,94 ευρώ υπολειπόμενης αξίας) ≈ 1.415,29 ευρώ· σύνολο ≈ 2.297,65 ευρώ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η μνεία «4η χρονιά» δείχνει ότι ζητείται ο ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΣ (όχι ο σταθερός) τόκος.
- Εναλλακτικά, με τη μέθοδο του σταθερού τόκου: τόκος = (16.800+1.800)/2×10% = 930,00 ευρώ (σταθερός σε κάθε χρόνο) και συνολική επιβάρυνση = 882,35+930,00 = 1.812,35 ευρώ — διαφορετική μέθοδο, διαφορετικό αποτέλεσμα, καταγράφεται εδώ για πληρότητα.
