Λύσεις — Κεφάλαιο 2: Βασικές Έννοιες στην Οικονομική της Παραγωγής Γεωργικών Προϊόντων (σελ. 42)
Ενδεικτικές λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου (σελ. 42): γεωργική εκμετάλλευση/κλάδος παραγωγής, συντελεστές παραγωγής, μέσο μέγεθος εκμεταλλεύσεων, γεωγραφική περιοχή, αγροτική κοινότητα.
Γεωργική εκμετάλλευση και κλάδος παραγωγής
Ερώτηση: Τι είναι γεωργική εκμετάλλευση και τι κλάδος παραγωγής;
Απάντηση:
- Γεωργική εκμετάλλευση, αυτούσιο (σελ. 31): «Γεωργική εκμετάλλευση είναι μια παραγωγική μονάδα ή ομάδα κλάδων γεωργικής παραγωγής υπό τη διεύθυνση ενός παραγωγού. Η γεωργική εκμετάλλευση χαρακτηρίζεται και ως τεχνικοοικονομική μονάδα, αφού αποτελεί ένα σύνολο συντελεστών παραγωγής, οι οποίοι συνδυάζονται σε κλάδους φυτικής και ζωικής παραγωγής, προκαλούν κόστος και επιτυγχάνουν πρόσοδο».
- Κλάδος παραγωγής, αυτούσιο (σελ. 32): «Κλάδος γεωργικής παραγωγής είναι μια ομάδα τεχνικών μονάδων. Οι κλάδοι γεωργικής παραγωγής διακρίνονται αφενός σε κλάδους φυτικής παραγωγής, όπως είναι π.χ. η καλλιέργεια 10 στρεμμάτων βαμβακιού, αφετέρου σε κλάδους ζωικής παραγωγής, όπως είναι π.χ. η εκτροφή 5 αγελάδων».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γεωργική εκμετάλλευση είναι μια παραγωγική μονάδα ή ομάδα κλάδων γεωργικής παραγωγής υπό τη διεύθυνση ενός παραγωγού, που συνδυάζει συντελεστές παραγωγής σε κλάδους φυτικής/ζωικής παραγωγής. Κλάδος παραγωγής είναι μια ομάδα τεχνικών μονάδων — φυτικής (π.χ. καλλιέργεια βαμβακιού) ή ζωικής (π.χ. εκτροφή αγελάδων) παραγωγής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Βασικοί συντελεστές παραγωγής και κατηγορίες
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βασικοί συντελεστές παραγωγής και σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται;
Απάντηση:
- Βασικοί συντελεστές, αυτούσιο (σελ. 34): «Οι βασικοί συντελεστές που χρησιμοποιούνται στη γεωργική παραγωγή είναι: το έδαφος, η εργασία και το κεφάλαιο».
- Κατηγορίες, αυτούσιο (σελ. 34): «Υπάρχουν δύο κατηγορίες συντελεστών παραγωγής: οι σταθεροί και οι μεταβλητοί. Οι σταθεροί συντελεστές παραγωγής (όπως τα κτίρια, μηχανήματα) δεν εξαρτώνται από το μέγεθος παραγωγής... Οι μεταβλητοί συντελεστές παραγωγής (σπόροι, λιπάσματα, ζωοτροφές) μεταβάλλονται με το μέγεθος των κλάδων παραγωγής και μπορούν να κατανέμονται μεταξύ των κλάδων αυτών».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βασικοί συντελεστές παραγωγής στη γεωργία είναι το έδαφος, η εργασία και το κεφάλαιο. Διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: σταθεροί (π.χ. κτίρια, μηχανήματα — δεν εξαρτώνται από το μέγεθος παραγωγής) και μεταβλητοί (π.χ. σπόροι, λιπάσματα, ζωοτροφές — μεταβάλλονται με το μέγεθος των κλάδων παραγωγής).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κριτήριο μέσου μεγέθους γεωργικών εκμεταλλεύσεων
Ερώτηση: Με βάση ποιο κριτήριο προσδιορίζεται το μέσο μέγεθος των γεωργικών εκμεταλλεύσεων;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 38): «Το μέσο μέγεθος της γεωργικής εκμετάλλευσης προσδιορίζεται κυρίως από τη γεωργική γη που είναι διαθέσιμη σε κάθε χώρα και από τον αριθμό των ατόμων που εργάζονται στον αγροτικό τομέα. Το εργατικό δυναμικό που απασχολείται στον αγροτικό τομέα προσδιορίζεται από το μέγεθος του πληθυσμού και την απασχόληση στους μη αγροτικούς τομείς της οικονομίας».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το μέσο μέγεθος της γεωργικής εκμετάλλευσης προσδιορίζεται κυρίως από τη διαθέσιμη γεωργική γη κάθε χώρας και από τον αριθμό των ατόμων που εργάζονται στον αγροτικό τομέα, το οποίο με τη σειρά του εξαρτάται από το μέγεθος του πληθυσμού και την απασχόληση στους μη αγροτικούς τομείς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Έννοια γεωγραφικής περιοχής και επίδρασή της
Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο γεωγραφική περιοχή και πώς επιδρά αυτή σε μια εκμετάλλευση;
Απάντηση:
- Ορισμός, αυτούσιο (σελ. 39): «Όταν λέμε γεωγραφική περιοχή, εννοούμε μια περιοχή στην οποία καλλιεργούνται ορισμένα φυτά και εκτρέφονται ορισμένα ζώα. Η γεωγραφική περιοχή μιας γεωργικής εκμετάλλευσης επιδρά σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση της φυσιογνωμίας της, από την άποψη των παραγωγικών κλάδων που επικρατούν σε αυτή».
- Παράγοντες επίδρασης, αυτούσιο (σελ. 39): «Ο προσδιορισμός μιας γεωγραφικής περιοχής συνδέεται με τις επικρατούσες κλιματικές, εδαφικές, βιολογικές και τεχνικοοικονομικές συνθήκες κάθε περιοχής και οδηγεί στην ειδίκευση της γεωργικής παραγωγής κάθε περιοχής (π.χ. περιοχές καπνών, περιοχές βαμβακιού, περιοχές ελιάς)». Επιπλέον (σελ. 39-40), επηρεάζει το κόστος/χρόνο μεταφοράς από την απόσταση προς τα κέντρα κατανάλωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γεωγραφική περιοχή είναι μια περιοχή στην οποία καλλιεργούνται ορισμένα φυτά και εκτρέφονται ορισμένα ζώα. Επιδρά στη φυσιογνωμία μιας γεωργικής εκμετάλλευσης μέσω των κλιματικών, εδαφικών, βιολογικών και τεχνικοοικονομικών συνθηκών της, οδηγώντας σε ειδίκευση της παραγωγής (π.χ. περιοχές καπνού, βαμβακιού, ελιάς), και επηρεάζει επίσης το κόστος/χρόνο μεταφοράς προς τα κέντρα κατανάλωσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Αγροτική κοινότητα
Ερώτηση: Τι είναι η αγροτική κοινότητα;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 40): «Η αγροτική κοινότητα είναι ένας συγκεκριμένος γεωγραφικός [χώρος] στον οποίο ζει και εργάζεται ένα μικρό σύνολο ατόμων, το οποίο απασχολείται κυρίως στον τομέα της γεωργίας με την ευρύτερη έννοια. Τα άτομα αυτά έχουν κοινά ήθη και έθιμα, κοινές αξίες και αναπτυγμένο το αίσθημα των δεσμών που τους ενώνει μεταξύ τους καθώς και με τον τόπο στον οποίο ζουν».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αγροτική κοινότητα είναι ένας συγκεκριμένος γεωγραφικός χώρος στον οποίο ζει και εργάζεται ένα μικρό σύνολο ατόμων που απασχολούνται κυρίως στη γεωργία (με την ευρύτερη έννοια), με κοινά ήθη, έθιμα, αξίες και αναπτυγμένο αίσθημα δεσμών μεταξύ τους και με τον τόπο τους.
Κριτήρια αξιολόγησης: