Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Συντελεστές γεωργικής παραγωγής (σελ. 116) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Συντελεστές γεωργικής παραγωγής (σελ. 116)

Ενδεικτικές λύσεις των 8 ερωτήσεων του κεφαλαίου (σελ. 116): οι τρεις κλασικοί συντελεστές (έδαφος, εργασία, κεφάλαιο), οικονομικές ιδιότητες του εδάφους, μορφές κεφαλαίου και ο τέταρτος συντελεστής (διευθύνουσα εργασία).

Οι συντελεστές γεωργικής παραγωγής

Ερώτηση: Τι είναι οι συντελεστές της γεωργικής παραγωγής και ποιους γνωρίζετε;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 99): «συντελεστές γεωργικής παραγωγής είναι εκείνοι οι παράγοντες ή τα μέσα που χρησιμοποιούνται στη γεωργία σε συνδυασμό μεταξύ τους και συντελούν και συμβάλλουν στην παραγωγή φυτικών και ζωικών προϊόντων για την ικανοποίηση των καταναλωτικών αναγκών του ανθρώπου.»
• Αυτούσιο (σελ. 99-100): «Οι βασικοί συντελεστές παραγωγής, γνωστοί και ως κλασικοί συντελεστές παραγωγής, είναι τρεις: το έδαφος, η εργασία και το κεφάλαιο.»
• Αυτούσιο (σελ. 100-101): «Ο τέταρτος αυτός συντελεστής είναι γνωστός ως διοίκηση ή οργάνωση και διαχείριση ή επιχειρηματική ικανότητα ή και επιχειρηματικότητα ή διεύθυνση ή και διευθύνουσα εργασία».

Σύνοψη: Συντελεστές γεωργικής παραγωγής είναι οι παράγοντες/μέσα που χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό στη γεωργία για την παραγωγή φυτικών και ζωικών προϊόντων. Οι τρεις κλασικοί συντελεστές είναι το έδαφος, η εργασία και το κεφάλαιο, ενώ υπάρχει και ένας τέταρτος, η διοίκηση ή διευθύνουσα εργασία, που οργανώνει και θέτει σε λειτουργία τους άλλους τρεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Το έδαφος ως συντελεστής παραγωγής και οι οικονομικές του ιδιότητες

Ερώτηση: Τι είναι το έδαφος ως συντελεστής παραγωγής και ποιες οικονομικές ιδιότητες έχει;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 103): «έδαφος ως συντελεστής παραγωγής, θεωρείται το επιφανειακό και στερεό στρώμα της γης, μέχρι το βάθος όπου φθάνουν οι ρίζες των φυτών.»
• Αυτούσιο (σελ. 104): «θεωρούνται οικονομικές ιδιότητες του εδάφους. Αυτές είναι το αμετάθετο, το ανεπαύξητο και το άφθαρτο του εδάφους.»

Σύνοψη: Το έδαφος, ως συντελεστής παραγωγής, είναι το επιφανειακό και στερεό στρώμα της γης μέχρι το βάθος που φτάνουν οι ρίζες των φυτών· αντιπροσωπεύει γενικότερα τη φύση. Οι οικονομικές ιδιότητές του είναι τρεις: το αμετάθετο, το ανεπαύξητο και το άφθαρτο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι αρνητικές οικονομικές ιδιότητες του εδάφους

Ερώτηση: Ποιες οικονομικές ιδιότητες του εδάφους είναι αρνητικές και γιατί;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 105): «Γενικά, το αμετάθετο του εδάφους είναι μια αρνητική ιδιότητα.»
• Αυτούσιο (σελ. 105-106): «το ανεπαύξητο του εδάφους είναι μια αρνητική ιδιότητά του, αφού βασικά περιορίζει την αύξηση της γεωργικής παραγωγής.»

Σύνοψη: Αρνητικές οικονομικές ιδιότητες του εδάφους είναι το αμετάθετο (το έδαφος δεν μετακινείται από τη θέση του, γεγονός που περιορίζει τις επιλογές του παραγωγού ανάλογα με τη γεωγραφική θέση) και το ανεπαύξητο (η έκταση του εδάφους είναι σταθερή και δεν μπορεί να αυξηθεί απεριόριστα, γεγονός που περιορίζει την αύξηση της γεωργικής παραγωγής).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η θετική οικονομική ιδιότητα του εδάφους

Ερώτηση: Ποιες οικονομικές ιδιότητες του εδάφους είναι θετικές και γιατί;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 107): «Η ιδιότητα αυτή του άφθαρτου του εδάφους είναι θετική από γεωργική άποψη, σε αντίθεση με τις ιδιότητες του αμετάθετου και του ανεπαύξητου... Γενικά, είναι παραδεκτό ότι το έδαφος δε φθείρεται ουσιαστικά... Με αυτή την παραδοχή δεν υπολογίζεται δαπάνη για απόσβεση (μείωση) της αξίας του».

Σύνοψη: Η μοναδική θετική οικονομική ιδιότητα του εδάφους είναι το άφθαρτο: το έδαφος δεν φθείρεται ουσιαστικά ως προς τη φυσική, χημική και βιολογική του σύσταση με την πάροδο του χρόνου και τη χρήση του (όταν χρησιμοποιείται κανονικά), με αποτέλεσμα να μην υπολογίζεται δαπάνη απόσβεσης γι' αυτό, σε αντίθεση με τα άλλα κεφαλαιακά μέσα παραγωγής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η εργασία ως συντελεστής παραγωγής και οι μορφές της

Ερώτηση: Τι είναι η εργασία ως συντελεστής παραγωγής και σε ποιες μορφές διακρίνεται;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 108): «όταν μιλάμε για εργασία ως συντελεστή παραγωγής, εννοούμε τη σωματική και πνευματική προσπάθεια του ανθρώπου για την παραγωγή αγαθών... μιλάμε δηλαδή για «εκτελούσα» εργασία.»
• Αυτούσιο (σελ. 109), τα πέντε κριτήρια διάκρισης: «1ο κριτήριο: Με βάση την προσφορά και τη ζήτηση... διαθέσιμη και απαιτούμενη. 2ο κριτήριο: Με βάση την πηγή προέλευσης... οικογενειακή... και ξένη... 3ο κριτήριο: Με βάση το φύλο και την ηλικία... 4ο κριτήριο: Με βάση τη φάση καλλιέργειας φυτών ή εκτροφής ζώων... 5ο κριτήριο: Με βάση την καταβαλλόμενη δύναμη/ενέργεια... σωματική (ή χειρωνακτική) και... πνευματική.»

Σύνοψη: Η εργασία, ως συντελεστής παραγωγής, είναι η σωματική και πνευματική προσπάθεια που καταβάλλει ο άνθρωπος για την παραγωγή γεωργικών προϊόντων («εκτελούσα» εργασία). Διακρίνεται με πέντε κριτήρια: (1) προσφορά-ζήτηση: διαθέσιμη/απαιτούμενη, (2) πηγή προέλευσης: οικογενειακή/ξένη, (3) φύλο-ηλικία, (4) φάση καλλιέργειας/εκτροφής, (5) καταβαλλόμενη ενέργεια: σωματική (χειρωνακτική)/πνευματική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Το κεφάλαιο και η διαφορά του από τους άλλους συντελεστές

Ερώτηση: Τι είναι το κεφάλαιο και σε τι διαφέρει από τους άλλους συντελεστές παραγωγής;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 110): «Λέγοντας κεφάλαιο, εννοούμε όλα τα υλικά μέσα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία και συνδυάζονται με το έδαφος και την εργασία για την παραγωγή αγαθών».
• Αυτούσιο (σελ. 101): «το κεφάλαιο διαφέρει από τους άλλους συντελεστές παραγωγής (έδαφος και εργασία) κυρίως κατά το ότι είναι παραγωγικό αποτέλεσμα μιας προηγούμενης παραγωγικής διαδικασίας και κατά το ότι οι άλλοι συντελεστές παραγωγής ουσιαστικά είναι διαθέσιμοι από τη φύση.»

Σύνοψη: Κεφάλαιο είναι όλα τα υλικά μέσα (κτίρια, μηχανήματα, πρώτες ύλες, ρευστό χρήμα κ.ά.) που συνδυάζονται με το έδαφος και την εργασία για την παραγωγή αγαθών. Διαφέρει από τους άλλους δύο συντελεστές γιατί είναι το παραγωγικό αποτέλεσμα μιας προηγούμενης παραγωγικής διαδικασίας, ενώ το έδαφος και η εργασία είναι ουσιαστικά διαθέσιμα από τη φύση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι μορφές του γεωργικού κεφαλαίου

Ερώτηση: Ποιες μορφές γεωργικού κεφαλαίου γνωρίζετε;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 111), με κριτήριο τη φύση: «α) Κτηματικό κεφάλαιο, α1. Έγγειες βελτιώσεις α2. Κατασκευές α3. Πολυετείς φυτείες (χωρίς το έδαφος) β) Κεφάλαιο διαχείρισης β1. Ζώα β2. Μηχανήματα και εργαλεία β3. Κυκλοφοριακό (ή αναλώσιμο ή μεταβλητό)».
• Αυτούσιο (σελ. 111-112), με κριτήριο τον χρόνο: «α) Μόνιμο (ή σταθερά ή πάγιο)... β) Ημιμόνιμο (ή ημισταθερό ή ημιπάγιο)... γ) Κυκλοφοριακό (ή αναλώσιμο ή μεταβλητό)».

Σύνοψη: Με κριτήριο τη φύση του, το γεωργικό κεφάλαιο διακρίνεται σε κτηματικό (έγγειες βελτιώσεις, κατασκευές, πολυετείς φυτείες) και κεφάλαιο διαχείρισης (ζώα, μηχανήματα-εργαλεία, κυκλοφοριακό). Με κριτήριο τον χρόνο οικονομικής ζωής, διακρίνεται σε μόνιμο (πάγιο), ημιμόνιμο και κυκλοφοριακό (αναλώσιμο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η διευθύνουσα εργασία ως τέταρτος συντελεστής παραγωγής

Ερώτηση: Τι είναι η διευθύνουσα εργασία στη γεωργική εκμετάλλευση και ποιος είναι ο ρόλος της σε σχέση με τους συνήθεις (κλασικούς) συντελεστές παραγωγής;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 113): «η διευθύνουσα εργασία αποτελεί έναν τέταρτο ξεχωριστό συντελεστή παραγωγής.»
• Αυτούσιο (σελ. 101): ο επιχειρηματίας «διαθέτει και αναπτύσσει την επιχειρηματική ικανότητά του, προκειμένου να χρησιμοποιήσει συνδυασμένα τους τρεις κλασικούς συντελεστές παραγωγής που επισημάνθηκαν παραπάνω, ώστε να επιτύχει το καλύτερο παραγωγικό και οικονομικό αποτέλεσμα.»

Σύνοψη: Η διευθύνουσα εργασία (διοίκηση, οργάνωση και διαχείριση, επιχειρηματική ικανότητα) είναι ο τέταρτος, ξεχωριστός συντελεστής γεωργικής παραγωγής. Ο ρόλος της είναι να συνδυάζει και να θέτει σε λειτουργία τους τρεις κλασικούς συντελεστές (έδαφος, εργασία, κεφάλαιο), οργανώνοντας και διαχειριζόμενη τη γεωργική εκμετάλλευση ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό παραγωγικό και οικονομικό αποτέλεσμα.

Κριτήρια αξιολόγησης: